Một khách hàng tại New York vừa chuyển 80.000 USD tiết kiệm sang ngân hàng khác. Một tổ chức tôn giáo tuyên bố rút ngay 1 triệu USD. Trong khi đó, công đoàn nghiên cứu sinh của Đại học Brown cũng chuẩn bị chuyển 500.000 USD tiền gửi khỏi Citizens Bank.
Điểm chung của những dòng tiền tháo chạy này là chúng không xuất phát từ lo ngại lãi suất, thanh khoản hay chất lượng dịch vụ. Nguyên nhân nằm ở các khoản tài trợ mà Citizens Bank cấp cho những doanh nghiệp vận hành nhà tù tư nhân liên quan đến hệ thống giam giữ người nhập cư tại Mỹ.
Dòng tiền gửi trở thành “lá phiếu” phản đối ngân hàng
Theo TheStreet và Banking Dive, Citizens Bank đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ khách hàng, cổ đông và các tổ chức xã hội do mối quan hệ tín dụng với CoreCivic và GEO Group. Hai doanh nghiệp này sở hữu và vận hành các trung tâm giam giữ thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).
Liên minh De-ICE Citizens Bank Coalition cáo buộc Citizens đã cung cấp tổng cộng 2,5 tỷ USD tài trợ cho 2 doanh nghiệp này. Nhóm hoạt động cho biết hơn 20 người đã thiệt mạng trong các cơ sở do ICE quản lý thông qua CoreCivic và GEO Group.
Sự phản đối nhanh chóng chuyển thành hành động tài chính thực tế. Tổ chức Greater Boston Interfaith Organization (GBIO) cho biết đang gửi khoảng 14 triệu USD tại Citizens Bank. Tuy nhiên, tổ chức này đã quyết định rút trước mắt 1 triệu USD và cảnh báo sẽ tiếp tục tháo vốn nếu ban lãnh đạo ngân hàng không thay đổi lập trường.
“Chúng tôi thực sự lo ngại về cách họ đang sử dụng tiền của chúng tôi”, mục sư John Edgerton phát biểu trong một cuộc biểu tình tại Boston. Theo ông, tiền đóng góp của cộng đồng đang bị sử dụng để hỗ trợ các nhà tù tư nhân và “cỗ máy trục xuất” người nhập cư. Làn sóng phản đối cũng lan sang các trường đại học.
Tổ chức công đoàn nghiên cứu sinh của Đại học Brown tuyên bố sẽ rút 500.000 USD khỏi Citizens vì không chấp nhận việc tiền đóng góp của các thành viên lại trở thành nguồn tài trợ cho các cơ sở có nguy cơ giam giữ chính sinh viên quốc tế.
Chủ tịch công đoàn Michael Ziegler cho biết khoảng một nửa trong số 2.000 thành viên là du học sinh và họ đặc biệt nhạy cảm với các vấn đề liên quan đến ICE trong bối cảnh nhiều sinh viên quốc tế tại Mỹ gần đây bị bắt giữ.
Khủng hoảng danh tiếng giữa thời đại ESG
Citizens Bank, với lịch sử gần 2 thế kỷ, là một trong những ngân hàng lớn nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, vụ việc đang cho thấy một xu hướng mới trong ngành tài chính khi khách hàng ngày càng sử dụng tiền gửi như một công cụ gây áp lực về đạo đức và trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.
Trong nhiều năm qua, các chiến dịch tẩy chay doanh nghiệp đã trở thành “vũ khí mềm” có sức ảnh hưởng lớn tới các tập đoàn tài chính.
Không chỉ lợi nhuận, các ngân hàng giờ đây còn phải đối mặt với bài toán ESG, quản trị rủi ro danh tiếng và áp lực từ cộng đồng. Chỉ một quyết định cấp tín dụng cho lĩnh vực gây tranh cãi cũng có thể kéo theo làn sóng tháo vốn diện rộng.
Đáng chú ý, nhiều ngân hàng lớn tại Mỹ đã cắt đứt quan hệ với các công ty nhà tù tư nhân từ năm 2019 sau áp lực dư luận. Tuy nhiên, Citizens lại đi theo hướng ngược lại.
Theo hồ sơ gửi cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ, ngân hàng này thậm chí còn mở rộng hạn mức vay cho GEO Group thêm 100 triệu USD hồi tháng 1 năm nay.
Động thái đó nhanh chóng thổi bùng phản ứng từ khách hàng và các nhóm hoạt động xã hội. Hàng trăm người đã tập trung biểu tình bên ngoài trụ sở Citizens đúng ngày diễn ra đại hội cổ đông thường niên để phản đối chiến lược cho vay của ngân hàng.
Citizens Bank nói gì?
Trước làn sóng chỉ trích, Citizens Bank giữ lập trường cứng rắn. Đại diện ngân hàng cho biết Citizens luôn đồng hành cùng khách hàng trong cả giai đoạn thuận lợi lẫn khó khăn, miễn là họ đáp ứng tiêu chuẩn của ngân hàng và hoạt động hợp pháp.
Ngân hàng cũng nhấn mạnh mọi mối quan hệ tín dụng đều phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt và được giám sát liên tục.
Bên cạnh đó, Citizens cho rằng sẽ “không công bằng” nếu đánh giá toàn bộ ngân hàng chỉ dựa trên một vấn đề đơn lẻ. Nhà băng này dẫn chứng việc đã cam kết 2 tỷ USD trong năm ngoái để tài trợ hơn 8.000 căn nhà ở giá phải chăng tại Mỹ. Tuy nhiên, những lập luận đó dường như chưa đủ để xoa dịu làn sóng phản đối đang gia tăng.
Carole Okun, một khách hàng tại bang New York, cho biết bà từng gửi khoảng 90.000 USD tại Citizens trước khi biết tới mối liên hệ giữa ngân hàng với các công ty nhà tù tư nhân.
Sau khi xác minh thông tin với nhân viên ngân hàng, bà quyết định chuyển 80.000 USD sang Ally Bank vì cho rằng ngân hàng này “không hỗ trợ nhà tù tư nhân”. “Tôi ghi nhận những đóng góp của họ cho cộng đồng, nhưng không thể bỏ qua mặt còn lại của vấn đề”, bà nói.
Giới quan sát cho rằng vụ việc của Citizens Bank phản ánh sự thay đổi lớn trong hành vi người tiêu dùng tài chính. Khi yếu tố đạo đức ngày càng tác động mạnh đến quyết định gửi tiền và đầu tư, các ngân hàng không chỉ cạnh tranh bằng lãi suất hay dịch vụ mà còn bằng chính các giá trị xã hội mà họ lựa chọn đứng về phía nào.
Theo báo cáo sự việc từ Ban quản lý chung cư Chương Dương Home (số 34 đường 12, phường Thủ Đức), vụ việc được phát hiện vào lúc 8h ngày 4-5, khi nhân viên kỹ thuật đi kiểm tra định kỳ.
Tại hiện trường, kẻ gian đã cắt và lấy đi lượng lớn dây cáp đồng tại các khu vực trọng yếu của cả 5 lốc chung cư (A1, A2, B, C1, C2).
Cụ thể, toàn bộ cáp đồng chạy dọc từ tầng mái xuống tầng 2 của 5 lốc nhà bị cắt mất, ước tính chiều dài lên tới 650m. Báo cáo nhấn mạnh sự việc này đã vô hiệu hóa hoàn toàn khả năng thoát sét của tòa nhà.
Cùng đó, hệ thống dây nguồn quạt tạo áp tại lốc C1 và C2 cũng đã "bốc hơi" khoảng 100m.
Báo cáo từ ban quản lý chỉ ra kẻ gian đã cắt trộm khoảng 100m dây nguồn cấp từ tủ điều khiển đến motor quạt tạo áp, làm mất nguồn hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Đáng chú ý, kẻ gian đã rất tinh vi khi lợi dụng việc cáp nằm trong ống nhựa cứng và hộp gen để thực hiện hành vi cắt trộm từ bên trong, khiến việc quan sát từ bên ngoài rất khó phát hiện.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tiến Hùng (cư dân căn hộ B0625 - chung cư Chương Dương Home, đồng thời là Trưởng Ban công tác mặt trận khu phố 46) không giấu được sự bức xúc và lo lắng. Ông Hùng cho biết sự việc ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn và tính mạng của hơn 1.200 căn hộ tại đây.
"Việc mất hệ thống dây chống sét và cáp quạt hút khói cứu hỏa tiềm ẩn rủi ro rất cao về cháy nổ và sấm sét, đặc biệt là khi TP.HCM đang bước vào mùa mưa bão", ông Hùng chia sẻ.
Một cư dân khác cũng cho biết khi biết tin, mọi người ai cũng đặt dấu hỏi về trách nhiệm của đơn vị quản lý khi để xảy ra tình trạng mất cắp quy mô lớn trên cả 5 lốc nhà, từ tầng mái xuống tầng dưới mà lực lượng bảo vệ không hề hay biết.
Bởi đây phải là một nhóm đối tượng chuyên nghiệp, am hiểu địa hình kỹ thuật mới có thể thực hiện bài bản trên toàn bộ các lốc nhà như vậy. Từ đó, cư dân chung cư bày tỏ mong muốn cơ quan chức năng điều tra triệt để để trả lại sự bình yên cho cư dân.
Để khắc phục tạm thời, ban quản lý chung cư thông tin đang liên hệ các đơn vị cung cấp để lấy báo cáo giá, sớm khôi phục hệ thống phòng cháy chữa cháy và chống sét cho 5 lốc nhà. Đồng thời đơn vị bảo vệ được yêu cầu tăng cường tuần tra các khu vực tầng mái và trục kỹ thuật với tần suất 45 - 60 phút/lần, kèm theo hình ảnh đối chứng thực tế để ngăn chặn các vụ việc tương tự.
Tại họp báo Triển lãm Quốc tế Chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia Chế biến Thực phẩm & Đồ uống (Fi Vietnam 2026) ngày 9/4, bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP HCM - cho biết làn sóng tăng giá đang diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm chi phí quan trọng, tạo áp lực lớn lên toàn ngành.
Theo bà, xung đột Trung Đông đang đẩy chi phí ngành thực phẩm - đồ uống tăng mạnh trên ba trụ cột chính gồm năng lượng, logistics và nguyên liệu nông sản. Giá dầu thô và khí đốt tăng khiến chi phí sản xuất và bao bì nhựa, nhôm đội lên. Đồng thời, gián đoạn các tuyến hàng hải quốc tế làm cước vận tải leo thang, kéo theo giá nhiều nguyên liệu nhập khẩu thiết yếu như đường, dầu thực vật, ngũ cốc và phụ gia tăng thêm 5-10%.
Đáng chú ý, giá phân bón tăng mạnh trong bối cảnh Trung Đông là một trong những nguồn cung lớn đang tạo hiệu ứng dây chuyền lên giá nông sản, qua đó tiếp tục gây áp lực lên chi phí đầu vào của lĩnh vực chế biến thực phẩm. Tính chung, theo bà Chi, có khoảng 50-60% nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp trong ngành đã tăng giá, cả ở nguồn nhập khẩu lẫn nội địa.
Ở góc độ doanh nghiệp, áp lực không chỉ nằm ở chi phí mà còn ở khả năng tiếp cận nguồn hàng. Lãnh đạo một doanh nghiệp nhập khẩu gia vị và nguyên liệu ngành sữa tại TP HCM cho biết nguồn cung toàn cầu không thiếu, nhưng việc vận chuyển về Việt Nam ngày càng khó khăn. Từ khi xung đột xảy ra, cước vận tải tăng cao trong khi container lạnh khan hiếm khiến nhiều đơn hàng bị chậm trễ.
"Chúng tôi vẫn đang cố giữ giá bán, nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn khi chi phí đầu vào tăng 7-15% tùy loại", vị này nói, cho biết nếu tình hình kéo dài, áp lực điều chỉnh giá là khó tránh khỏi.
Áp lực này cũng đang phản ánh ở quy mô toàn ngành. Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, giá bán lẻ nhiều mặt hàng thiết yếu tại siêu thị vẫn chưa tăng tương ứng. Nguyên nhân là các doanh nghiệp lớn thường có nguồn dự trữ nguyên liệu từ 3 đến 6 tháng, giúp "neo giá" trong ngắn hạn. Không ít doanh nghiệp chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, thậm chí bán hòa vốn, hoặc chịu lỗ ở một số mặt hàng để duy trì nguồn cung và ổn định thị trường.
Tuy vậy, dư địa giữ giá không còn nhiều. Khi lượng hàng dự trữ dần cạn, nếu chi phí năng lượng và logistics tiếp tục neo cao, áp lực tăng giá bán lẻ sẽ trở nên rõ nét hơn trong thời gian tới.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Rose Chitanuwat - Giám đốc chuỗi dự án ASEAN của Tập đoàn Informa Markets, cho rằng dù bối cảnh chi phí toàn cầu gia tăng, ngành thực phẩm vẫn có dư địa tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu dùng thiết yếu.
Theo bà, Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn về thị trường và du lịch. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, ngay cả trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. "Khách du lịch đến Việt Nam vẫn phải ăn uống, do đó ngành thực phẩm và đồ uống luôn có nhu cầu ổn định và là lĩnh vực không thể thay thế", bà nói.
Tuy nhiên, thách thức lớn nằm ở cấu trúc doanh nghiệp khi phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Trong khi các tập đoàn lớn đã có hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ, nhiều cơ sở nhỏ lẻ - đặc biệt trong lĩnh vực ẩm thực đường phố - vẫn gặp khó trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm, yếu tố then chốt để giữ niềm tin người tiêu dùng và du khách quốc tế.
Bà Rose cũng nhấn mạnh cơ hội mở rộng sang các thị trường mới như Halal - phân khúc đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và đầu tư bài bản hơn vào sản phẩm, quy trình và chứng nhận.
Ở chiều ngược lại, về giải pháp, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể tiếp tục cạnh tranh bằng giá trong bối cảnh chi phí leo thang, mà cần chuyển sang tối ưu chi phí và nâng giá trị gia tăng.
PGS TS Hoàng Kim Anh - Ủy viên Ban thường vụ Hội Khoa học và Công nghệ thực phẩm Việt Nam, khuyến nghị doanh nghiệp tận dụng nguyên liệu nội địa để giảm phụ thuộc nhập khẩu, đồng thời cải tiến quy trình sản xuất nhằm giảm hao hụt và nâng hiệu quả vận hành. Về dài hạn, hướng đi bền vững là đầu tư vào chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm thay vì xuất khẩu thô.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động mạnh, thị trường không còn chỗ cho tăng trưởng đại trà. Doanh nghiệp nào thích ứng nhanh, kiểm soát tốt chi phí và chuyển sang cạnh tranh bằng giá trị sẽ có cơ hội giữ vững vị thế, trong khi những đơn vị chậm thay đổi có thể đối mặt với áp lực lớn ngay trên sân nhà.
Dù chịu áp lực chi phí, thị trường thực phẩm, đồ uống vẫn duy trì đà tăng trưởng. Số liệu cho thấy quy mô ngành tiếp tục mở rộng theo giá trị, với chỉ số sản xuất công nghiệp hai tháng đầu năm tăng 13,2%.
Xuất khẩu quý I cũng đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% và là mức cao nhất trong vòng 6 năm, cho thấy ngành vẫn giữ được nhịp tăng trưởng, thậm chí có dấu hiệu bứt phá trong bối cảnh nhiều biến động.
Tối nay có lúc giá vàng thế giới chạm mốc 4.521 USD/ounce, sau đó hồi phục nhẹ lên mức 4.560 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 143,8 triệu đồng/lượng.
Chỉ trong vòng hơn một ngày qua, có lúc giá vàng thế giới đã mất đến 200 USD/ounce. Trong khi giá bạc giảm đến hơn 8%. Vì sao?
Biến động mạnh của giá vàng và giá bạc xảy ra giữa lúc ông Kevin Warsh vừa được Thượng viện Mỹ phê chuẩn trở thành chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay thế ông Jerome Powell.
Giá vàng thế giới cũng chịu sức ép do đồng USD tăng mạnh và giá dầu neo ở mức cao. Đồng USD đang giữ vai trò "hầm trú ẩn" trong lúc cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran chưa thể đi đến được một kết thúc hòa bình.
Đồng thời đồng USD cũng hưởng lợi từ việc Fed có thể giữ lãi suất cao trong thời gian lâu hơn để chống lạm phát.
Một yếu tố khác khiến vàng chịu áp lực là kết quả ban đầu của hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung dường như chưa tạo ra bước đột phá như kỳ vọng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sự kiên nhẫn của ông đối với Iran đang cạn dần, và ông đã đồng ý với ông Tập trong các cuộc trao đổi rằng Tehran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và phải mở lại eo biển Hormuz.
Ông cũng nói rằng ông đồng ý để Iran tạm dừng chương trình hạt nhân trong 20 năm, nhưng nhấn mạnh rằng phải có một cam kết "thực sự" từ phía Tehran.
Giá vàng miếng SJC bán ra cuối ngày hôm nay giảm 1 triệu đồng/lượng, còn 164 triệu đồng/lượng, giá mua vào 161 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra 163,8 triệu đồng/lượng, mua vào còn 160,8 triệu đồng/lượng.
Tại các cửa hàng vàng tư nhân, giá vàng miếng SJC bán ra cũng giảm về mức 164 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 162,3 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng miếng SJC đang cao hơn 20,2 triệu đồng/lượng. Mức chênh lệch đang gia tăng nhanh chóng do giá vàng thế giới giảm quá nhanh trong khi giá vàng trong nước lại giảm chậm.
Giá bạc cũng giảm mạnh theo giá vàng. Từ trên 89 USD/ounce, giá bạc đã giảm hơn 10 USD/ounce, rơi xuống mức 76,54 USD/ounce vào tối nay.
Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng tương đương 2,43 triệu đồng/lượng.
Trong nước, các công ty cũng giảm giá bán bạc.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,999 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,909 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bán ra ở mức 2,988 triệu đồng/lượng, giá mua vào còn 2,892 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,028 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,937 triệu đồng/lượng.
Như vậy so với hai ngày trước, giá bạc trong nước đã giảm gần 300.000 đồng/lượng.
