Năm 2008, UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt quy hoạch xây dựng đài hỏa táng và nghĩa trang vĩnh hằng tại xã Hưng Tây (nay là xã Hưng Nguyên) để làm nơi chôn cất tập trung cho đô thị Vinh và vùng phụ cận. 3 doanh nghiệp đến khảo sát đầu tư xây dựng và làm các thủ tục ban đầu, nhưng sau đó đều bỏ cuộc.
Năm 2017, UBND tỉnh Nghệ An chấp thuận cho 1 doanh nghiệp tại tỉnh Thanh Hóa thực hiện dự án Công viên nghĩa trang sinh thái vĩnh hằng và đài hóa thân trên diện tích 85 ha tại khu vực này với tổng vốn đầu tư hơn 465 tỉ đồng.
Dự án sau đó được điều chỉnh còn 78,47 ha, gồm khu tâm linh, khu hỏa táng, khu an táng lần 1, khu cát táng, khu xử lý kỹ thuật, khu cây xanh… Dự án đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường vào năm 2019 nhưng một số người dân địa phương không đồng tình vì sợ ảnh hưởng đến môi trường sống.
Năm 2021, lãnh đạo tỉnh Nghệ An ra tối hậu thư cho chính quyền địa phương phải vận động thành công người dân đồng thuận, sớm bàn giao mặt bằng để cuối tháng 11.2021 phải xây xong lò hỏa táng này. Tuy nhiên, dự án không vượt qua được sự ngăn cản của người dân ở xóm Phúc Điền (xã Hưng Nguyên) khi họ cho rằng khoảng cách giữa nhà dân trong xóm đến nghĩa trang này không đạt tiêu chuẩn quy định (không đủ 1.500 m). Người dân đã dựng lán ngay đường ra vào khu vực dự án, chặn không cho thi công. Chính quyền sau đó phải tổ chức nhiều cuộc đối thoại để giải quyết những vướng mắc nhưng vẫn không có kết quả.
Tháng 8.2024, UBND tỉnh Nghệ An quyết định bãi bỏ các văn bản pháp lý do UBND tỉnh này ban hành liên quan tới dự án công viên nghĩa trang sinh thái Vĩnh Hằng ở xã Hưng Nguyên, sau đó giao các sở ngành lấy ý kiến người dân để chuyển quy hoạch lò hỏa táng và nghĩa trang tập trung theo hình thức cát táng, hỏa táng đến xã Diễn Lợi (nay là xã Tân Châu) với quy mô 60 ha. Dự án được quy hoạch lắp đặt lò hỏa táng có công nghệ đạt tiêu chuẩn bảo vệ môi trường của Việt Nam và châu Âu. Dự kiến, dự án hoàn thành sau 12 tháng kể từ ngày giao đất, cho thuê đất dự kiến vào tháng 5.2025. Vị trí lò hỏa táng và nghĩa trang tập trung nằm cách khu dân cư khá xa, đáp ứng tiêu chuẩn quy định.
Dù vậy, khi lấy ý kiến cộng đồng dân cư, người dân ở đây cũng không đồng ý việc xây dựng lò hỏa táng và nghĩa trang vì băn khoăn, lo lắng ảnh hưởng đến môi trường sống. Dự án một lần nữa phải chuyển địa điểm.
Mới đây nhất, tỉnh Nghệ An đồng ý cho doanh nghiệp khảo sát để quy hoạch chuyển lò hỏa táng đến xã Hải Lộc. Nhưng sau đó không lâu, UBND xã Hải Lộc đã có văn bản báo cáo không đồng ý với đề xuất quy hoạch lò hỏa táng tại địa phương.
Văn bản này cho rằng, hiện nay trên địa bàn đã có khu liên hiệp xử lý chất thải rắn (bãi rác sinh hoạt) đang hoạt động, phát sinh nhiều tác động đến môi trường, đời sống người dân như: mùi, khí thải, nước rò rỉ, lưu lượng phương tiện vận chuyển tăng cao, gây tâm lý lo ngại trong nhân dân. Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục đầu tư thêm cơ sở hỏa táng tại cùng khu vực sẽ làm gia tăng áp lực môi trường, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng sống của người dân, đồng thời gây khó khăn trong công tác bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở. Do đó, xã này kiến nghị các cơ quan chức năng lựa chọn vị trí khác phù hợp hơn, bảo đảm khoảng cách an toàn về môi trường và khu dân cư.
Một lãnh đạo Sở Xây dựng Nghệ An cho biết, dự án nghĩa trang và lò hỏa táng ở xã Tân Châu đã bị dừng quy hoạch. Tại xã Hải Lộc thì đang lấy ý kiến dân cư. UBND tỉnh Nghệ An giao các sở, ngành tiếp tục lập và chọn các vị trí phù hợp, lấy ý kiến của cộng đồng dân cư để thực hiện các bước tiếp theo.
“Hiện nay đã thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nên tỉnh phân cấp, đang giao cho các xã quy hoạch, lựa chọn địa điểm để xây dựng nghĩa trang có lò hỏa táng”, vị này nói.
Trong khi hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước đã có các trung tâm hỏa táng và nghĩa trang tập trung cho đô thị lớn thì Nghệ An với dân số hơn 3,8 triệu người vẫn chưa có lò hỏa táng nào. Những người qua đời ở Nghệ An phải đưa qua tỉnh Hà Tĩnh hoặc Thanh Hóa với khoảng cách rất xa để hỏa táng làm phát sinh thêm chi phí và tốn thêm nhiều thời gian. Đặc biệt, tại các phường thuộc đô thị Vinh, chưa có nghĩa trang tập trung đúng chuẩn để chôn cất nên các nghĩa trang tự phát của các phường, xã cũ vẫn tiếp tục phải gánh công việc này, dù hầu hết các nghĩa trang này nằm sát bên khu dân cư đông đúc và đã quá tải.
Theo quy chuẩn xây dựng nghĩa trang của Bộ Xây dựng, khoảng cách giữa tường nhà dân đến nghĩa trang hung táng (hình thức mai táng thi hài trong một khoảng thời gian nhất định sau đó sẽ được cải táng) tối thiểu là 1.500 m. Thế nhưng, các nghĩa trang tự phát hiện nay ở các phường thuộc đô thị Vinhcó khoảng cách chỉ là… mấy bước chân.
Chỉ ra khu nghĩa trang với hàng ngàn ngôi mộ cũ, mới, thậm chí vừa mới chôn cất, nằm cách nhà chỉ một con đường rộng chừng 4 m, bà Phan Thị Hải (P.Trường Vinh) thở dài nói khi có người mới chôn cất, gia đình bà không dám mở cửa vì sợ tử khí.
“Sống ở đây lâu rồi, thành quen nên chúng tôi cũng không sợ gì, chỉ sợ ô nhiễm môi trường. Người mất nếu đã hỏa táng rồi chôn cất còn đỡ, chứ những trường hợp không hỏa táng thì rất ngại”, bà Hải nói.
Người dân sống ở gần nghĩa trang này cho biết họ đã nhiều lần đề nghị chính quyền dừng chôn cất mới tại đây, nhưng không có kết quả vì chính quyền phản hồi rằng nếu dừng thì không biết chôn cất ở đâu.
“Chúng tôi chỉ mong tỉnh sớm quy hoạch lò hỏa táng và nghĩa trang tập trung để các phường làm nơi chôn cất, chứ để chôn cất kiểu tự phát, không ai quản lý như thế này vừa ô nhiễm môi trường sống, vừa mất mĩ quan đô thị”, bà Hải bày tỏ.
Đây cũng là tình cảnh của rất nhiều hộ dân khác ở các phường thuộc Nghệ An, khi nghĩa trang nằm sát nhà dân, gây ô nhiễm môi trường. Thậm chí, một số khu đô thị mới được xây dựng bên cạnh các nghĩa trang tự phát cũ, chủ đầu tư đã cam kết sẽ đóng cửa nghĩa trang này từ nhiều năm qua, nhưng không thể dừng chôn cất vì dự án xây dựng dự án nghĩa trang tập trung với tên gọi công viên vĩnh hằng vẫn chưa có lời giải.
Dù đã nhiều lần tuyên truyền, vận động người dân ký cam kết và xử lý các trường hợp vi phạm, lực lượng CSGT vẫn liên tục phát hiện người đi bộ, trâu, bò, dê và nhiều loại gia súc khác xuất hiện trên tuyến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết.
Theo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT), thời gian qua đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương, công an cấp xã và đơn vị quản lý đường cao tốc rà soát các điểm nóng, khắc phục hàng rào hư hỏng, đóng các lối mở tự phát và tuyên truyền người dân không chăn thả gia súc trong phạm vi hành lang an toàn giao thông.
Nhiều hộ dân đã được vận động ký cam kết, các trường hợp trâu, bò xâm nhập cao tốc cũng bị thu gom, bắt nhốt tạm thời và xử lý theo quy định.
Tuy nhiên, qua công tác tuần tra kiểm soát, CSGT vẫn phát hiện nhiều trường hợp gia súc đi vào khu vực bên trong hàng rào bảo vệ, đường gom và các lối mở tự phát dọc tuyến cao tốc. Đáng chú ý, tình trạng này xuất hiện nhiều trên đoạn cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết đi qua địa bàn xã Hàm Thuận Bắc, tỉnh Lâm Đồng.
Không chỉ có gia súc, lực lượng chức năng còn ghi nhận một số trường hợp người dân đi bộ tiếp cận hoặc đi thẳng vào đường cao tốc. Đây là hành vi tiềm ẩn nguy cơ rất lớn bởi các phương tiện lưu thông trên cao tốc thường di chuyển với tốc độ cao, chỉ một tình huống bất ngờ cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.
Theo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, việc người dân tự ý phá dỡ hàng rào bảo vệ, mở lối đi trái phép hoặc để gia súc đi vào đường cao tốc không chỉ gây mất an toàn giao thông mà còn ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi đi bộ trên cao tốc, chăn thả gia súc trong phạm vi đường bộ, phá dỡ hàng rào bảo vệ và tạo lối mở trái phép.
CSGT cũng sẽ xem xét xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân, hộ gia đình để gia súc đi vào đường cao tốc hoặc tự ý tạo lối mở gây mất an toàn giao thông.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân sinh sống dọc tuyến tuyệt đối không chăn thả gia súc trong hành lang an toàn đường bộ, không phá dỡ hàng rào bảo vệ, không mở lối đi trái phép và không đi bộ, dừng đỗ hay tụ tập trong phạm vi đường cao tốc.
Theo CSGT, mỗi người dân chấp hành đúng quy định không chỉ bảo vệ an toàn cho bản thân mà còn góp phần ngăn ngừa những vụ tai nạn đáng tiếc trên các tuyến cao tốc.
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 17 tháng 5, đại lý vé số Hải Diệu I ở Đồng Nai (Bình Phước cũ) thông báo đã bán trúng lốc 16 vé giải ba, mỗi vé trị giá 10 triệu đồng cho một khách. Cụ thể, những tờ vé này có dãy số cuối may mắn là 41451 mở thưởng đài Đà Lạt.
"16 vé này đại lý phụ đồng nghiệp bán trúng, tổng trị giá 16 vé là 160 triệu đồng (chưa tính thuế). Xin chúc mừng khách hàng mùng 1 đầu tháng 4 âm lịch đã có lộc", đại lý chia sẻ. Người trúng số vừa được hỗ trợ đổi thưởng, vì tính bảo mật nên đại lý không chia sẻ thêm thông tin cá nhân.
Xổ số ngày 17 tháng 5 mở thưởng 3 đài gồm đài Tiền Giang với dãy số trúng độc đắc là 486686, đài Kiên Giang với dãy số trúng độc đắc là 996036 và đài Đà Lạt với dãy số trúng độc đắc là 443862.
Kết quả xổ số miền Nam chủ nhật cũng như hình ảnh những tờ vé trúng số lộ diện sớm được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân đã gặp may mắn vào đúng mùng 1 tháng 4 âm lịch. Bên cạnh đó, một số người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội trúng số.
Hôm qua, đại lý vé số Út Thúy ở Tây Ninh cho biết đã bán 2 cọc vé trúng số theo kết quả xổ số miền Nam ngày 16 tháng 5. Cụ thể, 160 tờ có dãy số cuối là 8332 thuộc xổ số Hậu Giang trúng giải sáu trị giá 64 triệu đồng. 160 tờ có dãy số cuối là 881 cũng thuộc đài này trúng giải bảy trị giá 32 triệu đồng.
"Chủ nhân của 320 tờ trúng số này là khách quen của đại lý. Người này mua 5 cọc vé số gồm 800 tờ và may mắn có 2 cọc vé trúng số. Chúng tôi đã thông báo kết quả và đã đổi thưởng cho khách", đại lý vé số Út Thúy chia sẻ.
Giữa xu hướng sống xanh và giảm rác thải nhựa, cây cỏ bàng ở xã Đức Lập (Tây Ninh) được kỳ vọng mở ra hướng đi mới với các sản phẩm thân thiện môi trường. Thế nhưng phía sau những chiếc túi xách hay ống hút từ cỏ bàng, nhiều người dân vẫn đang chật vật bám nghề vì giá bàng liên tục lao dốc.
Trên cánh đồng bàng mênh mông, ông Trần Văn Hòa (45 tuổi) vừa thoăn thoắt tay liềm, vừa quệt mồ hôi chia sẻ về sự vất vả của cái nghề "bán mặt cho đất". Để có được những sợi bàng cao trên 1,6 m đạt chuẩn làm đồ thủ công mỹ nghệ, người dân phải ghim từng gốc bàng xuống nền đất phèn, đợi ròng rã từ 9 - 10 tháng mới được thu hoạch.
"Làm bàng cực lắm, cũng nhổ năng, rải phân y như làm lúa nhưng nặng nhọc hơn nhiều. Sáng đi ghe ra đồng mất 20 phút, cắt xong phải vác những bó bàng nặng 30 - 40 kg lên vai di chuyển dưới sình lầy. Ê ẩm mình mẩy hết ráo, nhưng vì đồng tiền nên phải ráng gồng", ông Hòa tâm sự.
Theo ông Hòa, cây bàng chỉ ưa nước phèn, nước mặn thiên nhiên; nếu nước ngọt quá cây sẽ chết, còn nếu nước ô nhiễm từ nguồn thải đổ về thì cây cũng "rục" dần.
Cách đó không xa, ông Trần Văn Tèo (54 tuổi), một người có thâm niên hàng chục năm trong nghề, đang lủi thủi thu hoạch 2,5 mẫu bàng của gia đình. Ông Tèo bùi ngùi nhớ lại thời hoàng kim cách đây vài năm, khi giá mỗi neo (bó) bàng lên đến 21.000 - 22.000 đồng.
"Hồi đó lái giành nhau mua, mỗi ngày mở mắt ra là bỏ túi 2 triệu đồng, nuôi con cái ăn học dư dả. Giờ giá rớt thê thảm, chỉ còn khoảng 13.000 đồng/neo. Làm hai vợ chồng cả buổi sáng chỉ kiếm được bốn trăm mấy chục ngàn, trừ tiền xăng máy bơm, tiền phân thuốc là không còn bao nhiêu", ông Tèo thở dài.
Vì giá quá rẻ, có hộ dân không thiết tha thu hoạch đã quyết định đốt bỏ cả mẫu cỏ bàng để chờ giá lên hoặc chuyển nghề khác. Theo người dân từ một khu vực có hơn 100 hộ canh tác, nay số người bám trụ với cây cỏ bàng chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.
Dù đối mặt với khó khăn kinh tế, giá trị của cây cỏ bàng vẫn được khẳng định qua những mục đích nhân văn khác. Đang loay hoay xin một ít cỏ bàng về làm giáo cụ dạy học, anh Đặng Thế Sơn (24 tuổi, giáo viên trường mầm non tại địa phương) chia sẻ: "Tôi muốn giới thiệu cho các em học sinh biết về đặc sản quê hương và công dụng tuyệt vời của nó. Trong xu hướng bảo vệ môi trường hiện nay, cỏ bàng có thể làm ống hút, đan rổ rá rất tốt vì hoàn toàn không độc hại".
Hiện nay, nguồn tiêu thụ chính của cỏ bàng Đức Lập vẫn phụ thuộc vào các thương lái đến từ miền Tây để đưa về làm túi xách, nón và các mặt hàng mỹ nghệ xuất khẩu. Người dân nơi đây vẫn đang kiên trì bám trụ, hy vọng vào một ngày giá bàng khởi sắc để sợi cỏ phèn tiếp tục vươn xa.
