Curcumin là hoạt chất chính trong nghệ, nổi tiếng với khả năng chống viêm và chống oxy hóa. Tuy nhiên, cơ thể chỉ hấp thu được một lượng nhỏ hoạt chất này. Vì vậy, việc lựa chọn nghệ tươi hay bột nghệ có thể ảnh hưởng đáng kể đến lượng curcumin mà cơ thể nhận được, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Cả nghệ tươi và bột nghệ đều chứa curcumin. Tuy nhiên, nghệ tươi có tới 80 – 90% là nước nên lượng curcumin trong cùng một khối lượng thường thấp hơn so với nghệ khô.
Quá trình sấy khô giúp loại bỏ nước và làm curcumin trở nên đậm đặc hơn. Nhờ đó, bột nghệ trở thành nguồn cung cấp curcumin dồi dào hơn nghệ tươi.
Tuy nhiên, chất lượng bột nghệ còn phụ thuộc vào phương pháp chế biến.
Nghiên cứu trên tạp chí Hóa học Thực phẩm (Food Chemistry) vào năm 2021 so sánh các phương pháp sấy đông khô, sấy khí nóng và phơi nắng cho thấy sấy đông khô giữ lại nhiều dưỡng chất và chất chống oxy hóa nhất. Phương pháp này cũng bảo tồn lượng curcumin cao nhất (khoảng 45%).
Trong khi đó, phơi nắng làm thất thoát curcumin nhiều nhất (khoảng 72%). Sấy khí nóng cũng làm giảm đáng kể hàm lượng hoạt chất này (61%).
Dù nghệ chứa curcumin, việc hấp thu hoạt chất này không hề đơn giản.
Curcumin khó hòa tan trong nước nên không dễ đi từ đường tiêu hóa vào máu. Sau khi được hấp thu, cơ thể cũng nhanh chóng chuyển hóa và đào thải hoạt chất này.
Ở nghệ tươi, curcumin còn bị giữ bên trong thành tế bào thực vật. Điều này khiến cơ thể khó tiếp cận và sử dụng hơn.
Các nhà nghiên cứu nhận định bột nghệ có lợi thế nhỏ về khả năng đưa curcumin vào máu. Quá trình nghiền giúp phá vỡ cấu trúc tế bào thực vật, tạo điều kiện cho curcumin được giải phóng dễ dàng hơn.
Một nghiên cứu trên tạp chí Thực phẩm & Chức năng (Food Funct) đã cho người tham gia sử dụng cùng lượng curcumin 400 mg từ nghệ tươi bào nhỏ, bột curcumin tinh khiết và bột nghệ. Kết quả cho thấy bột nghệ tạo ra nồng độ curcumin trong máu cao nhất, tiếp theo là nghệ tươi.
Khi quan sát dưới kính hiển vi, các nhà khoa học nhận thấy phần lớn curcumin trong nghệ tươi vẫn nằm bên trong tế bào thực vật.
Ngược lại, curcumin trong bột nghệ phân bố đồng đều hơn và dễ hòa tan hơn, từ đó hỗ trợ quá trình hấp thu.
Dù chọn nghệ tươi hay bột nghệ, cách sử dụng vẫn đóng vai trò quyết định đối với khả năng hấp thu curcumin.
Curcumin tan trong chất béo nên dùng nghệ cùng dầu ăn, sữa, các loại hạt hoặc phô mai có thể giúp cơ thể hấp thu tốt hơn.
Bên cạnh đó, tiêu đen cũng mang lại lợi ích đáng kể. Hoạt chất piperine trong tiêu đen đã được chứng minh có thể làm tăng khả năng hấp thu curcumin lên tới khoảng 2.000%.
Ngay cả trong mùa đông lạnh giá, cơ thể con người khi ngủ vẫn liên tục tiết ra dầu thừa, bã nhờn, tế bào chết và nước bọt. Toàn bộ chất tiết này, cộng thêm mồ hôi thoát ra trong giấc ngủ, đều tích tụ lại trên vỏ gối.
Lượng chất bẩn tích tụ này chính là "nguồn dinh dưỡng" phong phú nhất cho vi khuẩn, nấm mốc và bụi nhà. Nếu không được giặt giũ định kỳ, bên trong vỏ gối sẽ ẩn chứa một lượng lớn vi sinh vật. Chúng không chỉ gây ra mùi hôi khó chịu, mà còn là tác nhân khởi phát các vấn đề như dị ứng da, viêm mũi dị ứng, nổi mụn trứng cá, thậm chí là hen suyễn.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí vi sinh học của Mỹ, nếu vỏ gối và ga trải giường không được giặt quá "7 ngày", lượng vi khuẩn trên đó sẽ tăng lên đến mức kinh ngạc.
Bác sĩ Hoàng Tinh Vĩ, Trưởng khoa Da liễu thuộc Bệnh viện Cơ Đốc giáo Chang Bing Show Chwan, cho biết khi da mặt tiếp xúc trực tiếp với lượng vi khuẩn và chất bẩn này, chúng rất dễ dẫn đến dị ứng da, nổi mụn, làm trầm trọng thêm bệnh hồng ban (rosacea), thậm chí gây viêm nang lông da đầu hoặc bệnh chàm (eczema) trên mặt. Nhiều người bị ngứa da không rõ nguyên nhân, mụn mọc liên tục, thực chất "thủ phạm" thường chính là chiếc gối quá lâu chưa giặt.
Bác sĩ Trương Thiên Hào, Chuyên khoa Nhiễm trùng thuộc Bệnh viện Tổng hợp Đông Nguyên, đưa ra cảnh báo rằng đối với người có sức khỏe bình thường, việc hít phải bào tử nấm mốc cùng lắm chỉ gây dị ứng. Tuy nhiên, đối với nhóm người có hệ miễn dịch kém, đây lại là vấn đề sống còn.
Nếu là bệnh nhân suy giảm miễn dịch, chẳng hạn như những người từng ghép tế bào gốc tạo máu, một khi hít phải nấm mốc sinh sôi trên gối, họ có thể bị nhiễm nấm nghiêm trọng dẫn đến tử vong. Đây là điều tuyệt đối không được chủ quan.
Bác sĩ Trịnh Hồng Di thuộc Khoa Y học Gia đình, Bệnh viện Đại học Quốc gia Thành Công, chia sẻ để duy trì vệ sinh giấc ngủ tốt, mấu chốt nằm ở hai việc "giữ khô ráo" và "vệ sinh định kỳ". Người bình thường nên giặt vỏ gối từ 1 đến 2 lần mỗi tuần. Nếu là người dễ đổ mồ hôi hoặc có làn da nhạy cảm, tần suất thay giặt cần phải cao hơn.
Nếu không có thời gian giặt vỏ gối thường xuyên, bạn có thể lót một chiếc khăn sạch lên trên gối và thay chiếc khăn này để giặt mỗi ngày. Cách làm này có thể làm giảm đáng kể cơ hội vi khuẩn tiếp xúc với da mặt.
Ngoài ra, phòng ngủ nên được giữ thông thoáng và khô ráo. Các gia đình nên chuẩn bị sẵn từ 2 đến 3 chiếc vỏ gối để luân phiên thay đổi. Đừng để chiếc gối quá cũ kỹ biến thành nguồn gây dị ứng, có như vậy bạn mới có thể an tâm ngon giấc và bảo vệ sức khỏe.
Sáng 2/6, lãnh đạo Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM) thông tin với phóng viên Dân trí, bé N.T.P. (sinh năm 2021 - nạn nhân thứ ba trong vụ cháy đặc biệt nghiêm trọng ở Cà Mau - đã không qua khỏi vào tối 1/6.
Trước đó, cha và mẹ của bệnh nhi đã lần lượt tử vong trong vụ việc nêu trên.
Như đã thông tin, theo bệnh sử, trước đó khi xảy ra xung đột với chồng, mẹ bé ôm con chạy vào phòng ngủ khóa cửa. Người chồng đã tưới xăng đốt trước cửa phòng khiến ngọn lửa bùng phát dữ dội, nhanh chóng lan sang khu vực bếp và gây nổ lớn.
Khi người dân xung quanh phá cửa lao vào ứng cứu, căn nhà đã chìm trong biển lửa. Vụ hỏa hoạn làm người cha tử vong tại chỗ. Người mẹ bị bỏng rất nặng vẫn cố ôm chặt con trong lòng cho đến khi được đưa ra ngoài, nhưng sau đó cũng không qua khỏi.
Bé P. được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố trong tình trạng bỏng độ II-III trên 90% diện tích cơ thể, bỏng đường hô hấp, sốc giảm thể tích nặng, nhiễm trùng huyết, tổn thương thận cấp cùng nhiều rối loạn nghiêm trọng khác, tình trạng nguy kịch.
Bệnh nhi được các bác sĩ khoa Hồi sức Ngoại chăm sóc, hỗ trợ thở máy, dùng thuốc vận mạch, hồi sức chuyên sâu và chăm sóc bỏng tích cực từng giờ. Trải qua thời gian dài điều trị, bé được phẫu thuật cắt lọc da nhiều lần, theo dõi sát ở khoa Hồi sức tích cực - Chống độc (ICU).
Tuy nhiên, vì vết thương quá nặng, bé đã không qua khỏi.
Trước đó, vào tháng 8/2025, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cũng tiếp nhận 2 chị em ở tỉnh Tây Ninh bị bỏng nặng, vì cha ruột châm lửa đốt nhà. Người chị 13 tuổi sau đó không qua khỏi, trong khi em trai bỏng 80% kiên cường vượt 96 ngày điều trị để trở về nhà.
Bác sĩ Jeremy London, chuyên gia phẫu thuật tim mạch với hơn 25 năm kinh nghiệm lâm sàng, mới đây đã công bố danh sách 4 loại thực phẩm "đã được chứng minh là làm giảm tuổi thọ". Những chia sẻ của ông trên mạng xã hội và các cuộc phỏng vấn đang thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng y khoa cũng như công chúng quan tâm đến sức khỏe.
Cụ thể, danh sách "đen" được bác sĩ London xác định bao gồm:
Đồ uống có đường
Phân tích sâu hơn về đồ uống có đường (bao gồm nước ngọt và đồ uống có ga), bác sĩ London gọi đây là những "calo rỗng" - loại năng lượng không bao giờ mang lại cảm giác no. Ông thậm chí dùng thuật ngữ cực đoan "cái chết dạng lỏng" (liquid death) để mô tả nhóm này.
"Đừng uống chúng nữa. Chấm hết. Vậy là xong", ông khẳng định quyết liệt. Giải thích thêm trên chương trình Today, bác sĩ London cho rằng nước ngọt là một "tai ương" của xã hội hiện đại. Việc nạp một lượng lớn calo từ đường mà người uống không hề hay biết chính là sai lầm nghiêm trọng nhất trong ăn uống.
Đồng quan điểm, bác sĩ William Li chia sẻ trên podcast Zoe Science and Nutrition: "Các bằng chứng lâm sàng cho thấy tiêu thụ nhiều nước ngọt có liên quan đến mọi thứ, từ bệnh chuyển hóa, bệnh tim mạch đến nguy cơ ung thư".
Rượu bia và thịt chế biến sẵn
Đối với rượu và thịt chế biến sẵn, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp cả hai vào nhóm tác nhân gây ung thư loại một. Điều này đồng nghĩa với việc có đủ bằng chứng thuyết phục cho thấy chúng gây ung thư ở người (tương đương với mức độ nguy hại của thuốc lá).
Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh (Cancer Research UK) nhấn mạnh: "Chúng tôi khẳng định chắc chắn rằng thịt chế biến sẵn là nguyên nhân gây ung thư. Mối liên hệ này rõ ràng như cách chúng ta biết về tác hại của thuốc lá hay rượu".
Theo định nghĩa của WHO, thịt chế biến sẵn bao gồm các loại thịt đã qua xử lý bằng cách ướp muối, lên men, xông khói hoặc các quy trình khác để tăng hương vị và bảo quản. Danh sách này bao gồm:
Chất béo bão hòa
Bác sĩ London làm rõ rằng "chất béo bão hòa dư thừa" bao gồm các loại thịt mỡ, bơ và các sản phẩm sữa béo. Tuy nhiên, đây là điểm gây tranh cãi trong giới khoa học.
Giáo sư Sarah Berry, chuyên gia dinh dưỡng tại King's College London, cho rằng: "Ngộ nhận lớn nhất khiến tôi thất vọng là quan niệm sữa chứa nhiều chất béo bão hòa nên làm tăng nguy cơ bệnh tim. Thực tế không phải vậy".
Dù vậy, các chuyên gia đều thống nhất rằng thực phẩm siêu chế biến (UPF) thường chứa lượng lớn chất béo bão hòa kèm theo đường và muối. Bác sĩ William Li lưu ý rằng ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến gánh nặng bệnh tật cao hơn, bao gồm cả ung thư.
Dù đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc, bác sĩ London cho rằng mục tiêu không nhất thiết phải là loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm này một cách tiêu cực. Ông gợi ý quy tắc 80/20: Nếu bạn duy trì chế độ ăn lành mạnh được 80% thời gian, đó đã là một chiến thắng.
Riêng về vấn đề rượu bia, các báo cáo y khoa mới nhất đang trở nên khắt khe hơn. Một báo cáo gần đây từ Tổng y sĩ Mỹ cảnh báo rượu liên quan trực tiếp đến ít nhất 7 loại ung thư. Ngay cả việc uống ở mức độ nhẹ hoặc trung bình cũng làm tăng nguy cơ.
Bác sĩ Ernest Hawk, Phó Chủ tịch Trung tâm Ung thư MD Anderson (Đại học Texas), khẳng định trên tờ New York Times: "Không có ngưỡng uống rượu nào là an toàn khi xét đến nguy cơ ung thư".
