Ninh Phạm Thành Trung, 28 tuổi, sinh ra ở Bình Dương cũ (nay là TP HCM), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST).
Tại đây, anh tập trung nghiên cứu vật liệu nhựa, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn, hạn chế tối đa sử dụng hóa chất độc hại trong quá trình nghiên cứu.
Ý tưởng tạo ra màng phủ nông nghiệp bắt đầu từ những lần Trung đi bộ dưới hàng cây phủ kín lá vàng vào mùa thu ở Hàn Quốc. Anh nhận thấy lượng lá rụng rất lớn, nhưng phần lớn được thu gom để xử lý như rác thải thông thường.
“Tôi tự hỏi tại sao mình không thử biến nguồn vật liệu dồi dào này thành một sản phẩm hữu ích cho môi trường”, Trung chia sẻ.
Từ suy nghĩ đó, Thành Trung bắt đầu thu gom lá cây để nghiên cứu khả năng chế tạo nhựa sinh học. Loại lá anh sử dụng chủ yếu là Platanus occidentalis – một trong những loài cây được trồng phổ biến tại Hàn Quốc. Lá được rửa sạch, nghiền thành bột rồi xử lý để phân lập sợi cellulose, cũng như loại bỏ các tạp chất.
Ban đầu, anh định hướng tạo ra loại nhựa trắng dùng trong đóng gói. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi hóa chất tẩy màu, đi ngược định hướng phát triển vật liệu thân thiện môi trường mà nhóm theo đuổi.
Trung sau đó sử dụng một loại “dung môi xanh” có khả năng phân hủy sinh học. Dù không thể loại bỏ hoàn toàn màu nâu tự nhiên của lá khô, Trung nhận ra hướng nghiên cứu mới về màng phủ nông nghiệp.
Tại Hàn Quốc, màng phủ nhựa được sử dụng rất phổ biến trong nông nghiệp nhằm giữ độ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại và giảm lượng nước tưới. Tuy nhiên, chúng có gốc từ dầu mỏ, khó tái chế. Sau mỗi mùa vụ, lượng lớn màng phủ bị bỏ chất đống ngay tại nông trường. Chúng có thể phân hủy thành các hạt vi nhựa tồn đọng trong đất, gây ra rủi ro cho môi trường về lâu dài.
Từ thực trạng này, nghiên cứu sinh người Việt điều chỉnh vật liệu theo hướng ứng dụng trong nông nghiệp. Sau bước bổ sung phụ gia an toàn nhằm tăng độ dẻo, nhóm nghiên cứu đã chế tạo thành công loại màng phủ có thể tự phân hủy sau 3-6 tháng, có thể chống tia UV và hỗ trợ nâng cao hiệu suất canh tác.
GS. Myung Jaewook, người hướng dẫn nghiên cứu, đánh giá cao tính ứng dụng bất ngờ mà lá cây khô mang lại.
“Nghiên cứu cho thấy vật liệu bền vững không nhất thiết phải được tạo ra bằng những quy trình phức tạp hay sử dụng hóa chất độc hại, nhưng vẫn có thể đạt hiệu suất cao”, ông nói.
Theo GS, cách tiếp cận này có thể góp phần giảm ô nhiễm nhựa trong nông nghiệp, đồng thời tạo ra giá trị từ nguồn rác thải hữu cơ chưa được tận dụng.
Sau hai năm phát triển, công trình được công bố trên tạp chí khoa học Green Chemistry của Hội Hóa học Hoàng gia Anh. Tạp chí này thuộc nhóm Q1 (25% tốt nhất) với chỉ số ảnh hưởng là 9.2. Trong nhóm 5 người, Trung là tác giả chính.
Nghiên cứu này cũng được nhiều kênh truyền thông lớn của Hàn Quốc như KBS, MBC… đưa tin vào đầu tháng 5. Trung cho hay nhóm tiếp tục thử nghiệm để hướng tới sản xuất quy mô lớn.
Những năm THPT, Thành Trung theo đuổi khối B (Toán, Hóa, Sinh). Mối nhân duyên với lĩnh vực môi trường của anh bắt đầu từ những buổi tình nguyện dọn rác dọc các bờ sông, bãi biển và khu dân cư.
Đến năm 2016, Trung quyết định theo học ngành Công nghệ kỹ thuật môi trường tại trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM nhằm nghiên cứu vật liệu xử lý nước thải từ phế phẩm tự nhiên. Anh tốt nghiệp thủ khoa đầu ra của ngành với luận văn đạt 9,5/10 điểm về khả năng hấp phụ dư lượng thuốc kháng sinh trong nước từ bã đậu phụ.
Sau tốt nghiệp, Trung muốn thử sức với hướng nghiên cứu mới liên quan vật liệu nhựa sinh học. Nộp hồ sơ ứng tuyển chương trình thạc sĩ tại Bỉ, Đài Loan, Hàn Quốc, Thành Trung đều trúng học bổng toàn phần, song chọn KAIST bởi đánh giá môi trường có tính quốc tế cao, được đầu tư lớn cho cơ sở vật chất và nghiên cứu. Đây là cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu Hàn Quốc, top 53 thế giới theo tổ chức xếp hạng đại học QS năm 2026.
Ban đầu, chàng trai người Việt gặp áp lực bởi khối lượng công việc lớn và đòi hỏi khắt khe.
“Chỉ cần một lỗi nhỏ thôi cũng buộc tôi làm lại từ đầu”, Trung kể. Động lực giúp anh vượt qua là suy nghĩ về tiềm năng của kết quả. Thành Trung thường giới hạn thời gian 6 tháng đầu để chứng minh rằng mình đi đúng hướng, nếu không phù hợp sẽ đổi đề tài.
“Phải thử thì mới biết”, Trung nói.
GS. Myung Jaewook ấn tượng ở Thành Trung về sự kiên trì, tinh thần học hỏi và không ngừng cải thiện chất lượng công việc. Ông đánh giá Trung có tiềm năng trở thành nhà nghiên cứu chuyên nghiệp trong tương lai.
Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ vào tháng 8/2025, Thành Trung tiếp tục làm nghiên cứu sinh tại KAIST. Anh dự định sau này làm việc trong lĩnh vực R&D (nghiên cứu và phát triển) về vật liệu nhựa bền vững hoặc trở về Việt Nam giảng dạy đại học.
“Tôi mong muốn tạo ra một sản phẩm thân thiện với môi trường, không chỉ ‘xanh’ ở kết quả, mà phải ‘xanh’ trong toàn bộ khâu nghiên cứu”, Trung nói.
Tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương ngày 4-7, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM - thông tin miễn phí cho mượn sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2026-2027. Theo lộ trình, chương trình bắt đầu từ lớp 1, lớp 6 và lớp 10 và sẽ hoàn thành cho tất cả các khối lớp vào năm 2029.
Ngày 8-7, trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Đức Anh Khoa, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hoàng Văn Thụ (phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM) - cho biết với hơn 1.100 học sinh năm học 2026-2027, nhà trường đã lên kế hoạch rà soát, kiểm tra lại hệ thống thư viện để làm sao có thể phục vụ tốt nhất cho học sinh, giáo viên trong quá trình học tập, giảng dạy.
"Những bộ sách cũ của những năm học trước, chúng tôi gom lại để dùng tham khảo. Còn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống sử dụng cho năm học này, trường sẽ cập nhật lại và cho lên thư viện số.
Với công văn mới đây về miễn phí sách giáo khoa, chúng tôi chưa biết TP.HCM cấp ngân sách hay phân phối sách về trường. Tuy nhiên trường vẫn chủ động chuẩn bị, nâng cấp rà soát lại tài liệu, thiết bị dạy học", ông Khoa nói.
Trong khi đó, thầy Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu), đánh giá việc miễn phí sách giáo khoa không những mang lợi ích thiết thực cho học sinh, phụ huynh, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới trong công tác quản trị.
"Việc miễn phí cho mượn sách giáo khoa, tức lựa chọn phương thức mượn - trả sách thông qua thư viện nhà trường thay vì cấp phát để học sinh sở hữu như trước đây. Cách làm này vừa bảo đảm học sinh có đủ sách để học tập, vừa sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước, hạn chế lãng phí, góp phần ý thức bảo vệ tài sản công", thầy Đảo nói.
Vì thế theo thầy Đảo, nhà trường không chờ đến hướng dẫn chi tiết mới bắt đầu thực hiện, mà chủ động chuẩn bị từ bây giờ.
"Trước hết là rà soát toàn bộ điều kiện cơ sở vật chất của thư viện, khi hàng ngàn bộ sách giáo khoa được lưu trữ, bảo quản và luân chuyển hằng năm, thư viện không còn là nơi chỉ đọc sách mà trở thành trung tâm quản lý một hệ thống tài sản có giá trị lớn. Điều này đòi hỏi phải đầu tư thêm kho lưu trữ, giá kệ, trang thiết bị bảo quản và nhân lực phù hợp", thầy Đảo thông tin.
Theo thầy Đảo, chính sách miễn phí cho mượn sách giáo khoa hướng nhà trường, học sinh thay đổi trong cách tiếp cận, từ tài sản công tức từ "quyền sở hữu" sang "văn hóa sử dụng".
"Để sử dụng hiệu quả, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý sách giáo khoa là yêu cầu tất yếu. Trường chúng tôi sẽ xây dựng phần mềm mượn trả, kiểm kê điện tử, gắn mã QR hoặc "mã định danh" cho từng cuốn sách.
Và ban hành quy chế quản lý sách giáo khoa dùng chung, quy định rõ ràng của học sinh, giáo viên chủ nhiệm, nhân viên thư viện… trong việc tiếp nhận bảo quản, sử dụng và hoàn trả sách", thầy Đảo liệt kê cách làm.
Đồng quan điểm với việc TP.HCM miễn phí cho mượn sách giáo khoa, ngoài việc các trường chủ động trang bị, nâng cấp lại thư viện, nhiều trường cũng đặt ra thách thức, nhất là các trường THPT đông học sinh, khoảng 2.000 học sinh.
"Việc quản trị hàng chục ngàn cuốn sách, từ nhập kho, cấp phát, kiểm kê, bổ sung, điều chuyển… là thách thức lớn. Nên kế hoạch đầu năm học, nhà trường sẽ có buổi sinh hoạt giáo dục ý thức giữ gìn sách cho học sinh", hiệu trưởng trường THCS ở phường Diên Hồng nói.
Có thể nói đã nhìn thấy một thế hệ thầy cô đổi mới tư duy, học sinh năng động, bản lĩnh cùng mạng lưới hợp tác quốc tế ngày càng rộng mở đang tạo nên diện mạo mới cho ngành giáo dục - đào tạo TP mang tên Bác.
Cuối tháng 3-2026, Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa) đã tổ chức buổi báo cáo dự án Mũi tàu Tổ quốc, trình làng những sản phẩm cực kỳ ấn tượng và sáng tạo của học sinh. Đây là dự án liên môn của các môn: lịch sử, giáo dục quốc phòng, ngoại ngữ, sinh học, hóa học, vật lý và toán; trang bị kiến thức tổng hợp cho học sinh về các vùng biển, đảo Việt Nam.
Theo ThS Nguyễn Viết Đăng Du - Tổ trưởng lịch sử Trường THPT Lê Quý Đôn, dự án Mũi tàu Tổ quốc có sự tham gia của tất cả học sinh cả ba khối 10, 11 và 12. "Tùy chương trình của mỗi khối lớp và môn học, giáo viên bộ môn sẽ cung cấp những kiến thức cơ bản thuộc phạm vi dự án cho học sinh.
Các bạn có chuyến đi thực địa tại Khánh Hòa. Từ các kiến thức về tự nhiên, môi trường, lịch sử, chủ quyền biển đảo, tài nguyên sinh vật, tiềm năng kinh tế - du lịch..., học sinh đề xuất giải pháp bảo vệ tài nguyên biển, giữ gìn chủ quyền, phát triển kinh tế biển bền vững...", thầy Du thông tin.
Không chỉ thực hiện các poster, brochure, video clip... tiếng Anh để giới thiệu biển đảo Việt Nam, các bạn còn sáng tác và biểu diễn rap ca ngợi biển đảo, lực lượng hải quân Việt Nam. Có nhóm học sinh chọn làm chatbox cung cấp kiến thức về luật biển quốc tế, chủ quyền biển đảo. Lớp khác lại tự thiết kế và biểu diễn thời trang giấy với chất liệu thân thiện môi trường có nội dung kêu gọi bảo vệ chủ quyền biển đảo hay thể hiện các nét đặc trưng của văn hóa vùng biển.
Là một trong hai trưởng ban điều phối dự án, học sinh Dương Minh Phi Long (lớp 11A11) chia sẻ dù đã quen với việc làm dự án, được rèn luyện các kỹ năng làm việc nhóm, quản lý thời gian, giải quyết vấn đề... nhưng làm ở ban điều phối dự án quy mô toàn trường là một cơ hội khó quên vì đã học hỏi được rất nhiều trong suốt bốn tháng triển khai.
"Những lúc mâu thuẫn về việc thống nhất chủ đề, quy trình hoạt động giúp mình học được cách lắng nghe, dung hòa các ý kiến, cả việc nói năng trôi chảy để chuyển tải được thông điệp rõ ràng cụ thể", Long chia sẻ.
Thầy Du cho biết học sinh tự thực hiện các công đoạn của dự án, giáo viên chỉ đóng vai trò cố vấn và hỗ trợ chứ không làm thay. Tùy mức độ bài học và quy mô tham gia, giáo viên bộ môn sẽ chấm điểm học sinh tham gia dự án để lấy điểm kiểm tra thường xuyên hoặc định kỳ.
Tại TP.HCM, việc dạy học theo dự án đã được triển khai ở hầu hết các trường từ tiểu học đến THPT. Dù mỗi trường có cách thức khác nhau, hiệu quả mang lại cũng khác nhau, song hình thức dạy học này đã và đang mang lại làn gió mới giúp học sinh rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho quá trình hội nhập.
Nhiều năm trở lại đây, cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học ở TP.HCM ngày càng thu hút nhiều học sinh tham gia. Không chỉ tập trung ở các trường THCS, THPT có bề dày thành tích mà nhiều học sinh từ các trường vùng ven, ngoại thành cũng đã ghi tên vào bảng vàng cuộc thi này.
Tuyển chọn đề tài khoa học kỹ thuật đại diện TP.HCM đi thi cấp quốc gia, không ít người bất ngờ khi học sinh THCS, THPT tự tin thuyết trình và trả lời phản biện hoàn toàn bằng tiếng Anh. Không chỉ giao tiếp trôi chảy, các bạn còn sử dụng tiếng Anh học thuật một cách linh hoạt và chính xác.
Một lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết năm học 2025 - 2026, TP.HCM có hơn 1.600 dự án tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật ở cấp cơ sở. Con số này mang ý nghĩa rất lớn trong quá trình hội nhập, bởi cuộc thi khoa học kỹ thuật giúp học sinh rèn luyện tư duy và khả năng giải quyết vấn đề một cách hệ thống.
Theo vị này, qua việc làm dự án khoa học, học sinh phát triển kỹ năng tự học, sáng tạo, làm việc nhóm và quản lý thời gian. Đồng thời việc thuyết trình, bảo vệ đề tài còn giúp học sinh nâng cao năng lực giao tiếp, phản biện vốn là những kỹ năng quan trọng trong môi trường quốc tế.
Năm 2024 lần đầu tiên học sinh Việt Nam giành giải nhì tại Cuộc thi Khoa học Kỹ thuật quốc tế (ISEF) - sân chơi khoa học thường niên tại Mỹ. Thành tích này thuộc về hai học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là Nguyễn Lê Quốc Bảo và Lê Tuấn Hy - tác giả dự án "Phần mềm tích hợp học sâu để phân vùng và tái tạo cấu trúc tim nguyên khối trong không gian 3D mô phỏng cho ứng dụng thực hành y khoa".
Năm 2025, học sinh TP.HCM tiếp tục đoạt giải tư cuộc thi nói trên với đề tài "Ứng dụng học sâu trong sáng tác nhạc tự động, định hướng bảo tồn và phát triển đờn ca tài tử Nam Bộ". Tác giả dự án là hai học sinh Nguyễn Tấn Đức - Hà Nhật Bảo cùng học lớp 11 chuyên tin Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
Đến thời điểm hiện tại, Bộ GD-ĐT đã chọn đề tài nghiên cứu của hai học sinh Nguyễn Tấn Đức - Hà Nhật Bảo là một trong các dự án đại diện Việt Nam tham dự ISEF 2026 vào tháng 5 này.
Dự án "SPProbMol3 - phát triển mô hình tạo sinh xác suất đa phương thức trong thiết kế phối tử dựa trên cấu trúc không gian ba chiều của protein" của hai bạn được kỳ vọng tiếp tục khẳng định năng lực nghiên cứu và bản lĩnh hội nhập của học sinh TP.HCM trên đấu trường quốc tế.
Sáng 8-4, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã công bố kế hoạch tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Theo đó, học sinh lớp 9 sẽ đăng ký nguyện vọng từ ngày 22-4-2026.
Theo kế hoạch tuyển sinh lớp 10 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, từ ngày 16 đến 21-4-2026, các cơ sở giáo dục có học sinh lớp 9 sẽ phổ biến các văn bản, quy định, cách thức đăng ký, tư vấn nguyện vọng cho cha mẹ học sinh về các nội dung tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027.
Sau đó học sinh lớp 9 ở TP.HCM sẽ đăng ký nguyện vọng từ ngày 22 đến 28-4-2026 thông qua đăng ký trực tuyến trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 do Sở quy định.
Riêng với học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS tại các tỉnh, thành phố khác, nếu có nhu cầu đăng ký dự thi tuyển sinh vào 4 trường THPT chuyên của TP.HCM thì nộp hồ sơ đăng ký dự thi tập trung tại một địa điểm duy nhất: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
Dự kiến ngày 4-5, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM sẽ phổ biến số liệu tổng hợp về số lượng nguyện vọng 1 học sinh đăng ký vào từng trường THPT.
Trong khoảng thời gian từ 4 đến 8-5-2026, học sinh có thể thay đổi nguyện vọng đăng ký dự thi lớp 10 (thực hiện trực tuyến).
Tuy nhiên, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết hệ thống chỉ cho phép thay đổi nguyện vọng hoặc thứ tự nguyện vọng, chứ không được phép thêm mới hoặc loại bỏ thí sinh ra khỏi danh sách đăng ký dự thi ở giai đoạn 1 (ví dụ giai đoạn 1 không đăng ký thi lớp 10 chuyên thì lúc này cũng không được phép đăng ký thêm).
Được biết kỳ thi vào lớp 10 ở TP.HCM sẽ diễn ra ngày 1 và 2-6-2026. Thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở các trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và 3 nguyện vọng vào lớp 10 tích hợp.
