THCS Trưng Vương được thành lập năm 1917 với tên gọi trường Nữ học An Nam – trường nữ học duy nhất của toàn xứ Bắc Kỳ lúc ấy. Do trường đặt tại phố Đồng Khánh (nay là phố Hàng Bài), Hà Nội, nên còn được gọi là trường Nữ học Đồng Khánh.
Trường được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghé thăm 5 lần, vào các năm 1946, 1954, 1956, 1958 và 1961.
Cổng trường nhìn ra phố Hàng Bài vẫn giữ nguyên trạng sau hơn một thế kỷ. Công trình có hệ khung, cột gỗ kết hợp lợp ngói với mái đua rộng, giúp hạn chế chiếu nắng trực tiếp. Từ cổng chính, lối đi dẫn qua khoảng sân rộng, rồi tới thẳng phòng hội đồng.
THCS Trưng Vương được thành lập năm 1917 với tên gọi trường Nữ học An Nam – trường nữ học duy nhất của toàn xứ Bắc Kỳ lúc ấy. Do trường đặt tại phố Đồng Khánh (nay là phố Hàng Bài), Hà Nội, nên còn được gọi là trường Nữ học Đồng Khánh.
Trường được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghé thăm 5 lần, vào các năm 1946, 1954, 1956, 1958 và 1961.
Cổng trường nhìn ra phố Hàng Bài vẫn giữ nguyên trạng sau hơn một thế kỷ. Công trình có hệ khung, cột gỗ kết hợp lợp ngói với mái đua rộng, giúp hạn chế chiếu nắng trực tiếp. Từ cổng chính, lối đi dẫn qua khoảng sân rộng, rồi tới thẳng phòng hội đồng.
Trong khuôn viên với hàng xà cừ trăm tuổi, hai dãy nhà A và D gần như được giữ nguyên trạng từ lúc xây dựng. Công trình được lợp ngói chống nóng, nổi bật với màu vàng kem kết hợp hệ cửa chớp xanh lá – bảng màu đặc trưng của kiến trúc Pháp thuộc tại Hà Nội, để tạo cảm giác dịu mắt và hài hòa với cây xanh nhiệt đới.
Thiết kế của tòa nhà mang tính đối xứng, các ô cửa được bố trí dày với trần cao, hành lang rộng tới 2,5 m nhằm tăng khả năng đón gió, lưu thông không khí và tránh ánh nắng chiếu vào lớp học.
Trong khuôn viên với hàng xà cừ trăm tuổi, hai dãy nhà A và D gần như được giữ nguyên trạng từ lúc xây dựng. Công trình được lợp ngói chống nóng, nổi bật với màu vàng kem kết hợp hệ cửa chớp xanh lá – bảng màu đặc trưng của kiến trúc Pháp thuộc tại Hà Nội, để tạo cảm giác dịu mắt và hài hòa với cây xanh nhiệt đới.
Thiết kế của tòa nhà mang tính đối xứng, các ô cửa được bố trí dày với trần cao, hành lang rộng tới 2,5 m nhằm tăng khả năng đón gió, lưu thông không khí và tránh ánh nắng chiếu vào lớp học.
Trong khuôn viên với hàng xà cừ trăm tuổi, hai dãy nhà A và D gần như được giữ nguyên trạng từ lúc xây dựng. Công trình được lợp ngói chống nóng, nổi bật với màu vàng kem kết hợp hệ cửa chớp xanh lá – bảng màu đặc trưng của kiến trúc Pháp thuộc tại Hà Nội, để tạo cảm giác dịu mắt và hài hòa với cây xanh nhiệt đới.
Thiết kế của tòa nhà mang tính đối xứng, các ô cửa được bố trí dày với trần cao, hành lang rộng tới 2,5 m nhằm tăng khả năng đón gió, lưu thông không khí và tránh ánh nắng chiếu vào lớp học.
Ngay lối vào tòa A là khu tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ.
Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thu Hà cho biết công trình được xây dựng năm 2017 nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập trường; thể hiện sự tri ân, biết ơn những chiến sĩ đã hy sinh trong mùa đông năm 1946.
Thời điểm đó, trường Trưng Vương là nơi đặt trụ sở Bộ Quốc phòng. Trong các trận chiến nhằm bảo vệ cơ quan đầu não, 24 chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 77, Trung đoàn Thăng Long đã hy sinh.
Năm 2004, trường Trưng Vương được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng.
Ngay lối vào tòa A là khu tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ.
Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thu Hà cho biết công trình được xây dựng năm 2017 nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập trường; thể hiện sự tri ân, biết ơn những chiến sĩ đã hy sinh trong mùa đông năm 1946.
Thời điểm đó, trường Trưng Vương là nơi đặt trụ sở Bộ Quốc phòng. Trong các trận chiến nhằm bảo vệ cơ quan đầu não, 24 chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 77, Trung đoàn Thăng Long đã hy sinh.
Năm 2004, trường Trưng Vương được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng.
Bức phù điêu nằm trên mái tầng 2 của phòng hội đồng thực chất là biểu tượng của thành phố Hà Nội (thành huy) thời Pháp thuộc.
Phù điêu có hình ảnh đôi rồng chầu được cách điệu, chính giữa là một thanh kiếm (song long chầu bảo kiếm). Nhiều tài liệu nghiên cứu cho rằng thiết kế có sự gặp gỡ giữa văn hóa Đông – Tây, khi bảo kiếm là hình ảnh thể hiện uy quyền trong văn hóa châu Âu, còn rồng là hình ảnh quen thuộc ở thành huy các nước châu Á.
Trước đây, biểu tượng này xuất hiện nhiều trong các công trình của thủ đô thời Pháp, như cầu Long Biên hay các công sở. Tuy nhiên, theo thời gian, phần lớn đã biến mất hoặc bị thay thế. Vì vậy, trường Trưng Vương được xem là nơi gần như duy nhất còn lưu giữ biểu tượng này.
Bức phù điêu nằm trên mái tầng 2 của phòng hội đồng thực chất là biểu tượng của thành phố Hà Nội (thành huy) thời Pháp thuộc.
Phù điêu có hình ảnh đôi rồng chầu được cách điệu, chính giữa là một thanh kiếm (song long chầu bảo kiếm). Nhiều tài liệu nghiên cứu cho rằng thiết kế có sự gặp gỡ giữa văn hóa Đông – Tây, khi bảo kiếm là hình ảnh thể hiện uy quyền trong văn hóa châu Âu, còn rồng là hình ảnh quen thuộc ở thành huy các nước châu Á.
Trước đây, biểu tượng này xuất hiện nhiều trong các công trình của thủ đô thời Pháp, như cầu Long Biên hay các công sở. Tuy nhiên, theo thời gian, phần lớn đã biến mất hoặc bị thay thế. Vì vậy, trường Trưng Vương được xem là nơi gần như duy nhất còn lưu giữ biểu tượng này.
Phòng hội đồng, nơi giáo viên làm việc và nghỉ giữa các tiết dạy, có trần cao, hệ cột lớn đối xứng và các ô vòm trang trí. Không gian vẫn gần như được giữ nguyên với tường sơn trắng, kết hợp cửa xanh và bàn ghế, tủ gỗ màu nâu sẫm, tạo cảm giác trang nghiêm nhưng vẫn thoáng và đủ sáng.
Chính giữa phòng là tượng Hai Bà Trưng – biểu tượng gắn với tên gọi của trường Trưng Vương, được đặt làm trong dịp kỷ niệm 80 năm thành lập.
Phòng hội đồng, nơi giáo viên làm việc và nghỉ giữa các tiết dạy, có trần cao, hệ cột lớn đối xứng và các ô vòm trang trí. Không gian vẫn gần như được giữ nguyên với tường sơn trắng, kết hợp cửa xanh và bàn ghế, tủ gỗ màu nâu sẫm, tạo cảm giác trang nghiêm nhưng vẫn thoáng và đủ sáng.
Chính giữa phòng là tượng Hai Bà Trưng – biểu tượng gắn với tên gọi của trường Trưng Vương, được đặt làm trong dịp kỷ niệm 80 năm thành lập.
Lớp học trong tòa A chủ yếu dành cho học sinh khối 9, với bốn cửa ra vào. Các phòng được lắp thêm điều hòa và thiết bị hiện đại phục vụ dạy học.
Một số lớp có “quy tắc riêng”: học sinh để giày, dép ở ngoài, chỉ đi tất trong lớp để giữ không gian sạch sẽ.
Lớp học trong tòa A chủ yếu dành cho học sinh khối 9, với bốn cửa ra vào. Các phòng được lắp thêm điều hòa và thiết bị hiện đại phục vụ dạy học.
Một số lớp có “quy tắc riêng”: học sinh để giày, dép ở ngoài, chỉ đi tất trong lớp để giữ không gian sạch sẽ.
Để đáp ứng quy mô tuyển mới khoảng 600 học sinh mỗi năm, trường THCS Trưng Vương xây thêm hai dãy nhà B và C, cao 7 tầng, có thang máy. Đây là nơi học của khối 6-8, cùng thư viện và các phòng chức năng Tin học, Sinh học, Hóa học, Vật lý…
Dù được xây mới, hai tòa nhà vẫn sử dụng phong cách tân cổ điển với gam màu vàng kem cùng cửa chớp xanh, nhằm hài hòa với màu sắc và kiến trúc của hai tòa nhà cũ. Mỗi ô cửa đều được lắp hệ thống dây thép, đảm bảo an toàn cho học sinh.
Để đáp ứng quy mô tuyển mới khoảng 600 học sinh mỗi năm, trường THCS Trưng Vương xây thêm hai dãy nhà B và C, cao 7 tầng, có thang máy. Đây là nơi học của khối 6-8, cùng thư viện và các phòng chức năng Tin học, Sinh học, Hóa học, Vật lý…
Dù được xây mới, hai tòa nhà vẫn sử dụng phong cách tân cổ điển với gam màu vàng kem cùng cửa chớp xanh, nhằm hài hòa với màu sắc và kiến trúc của hai tòa nhà cũ. Mỗi ô cửa đều được lắp hệ thống dây thép, đảm bảo an toàn cho học sinh.
Sau giờ học, Nguyễn Bảo Quyên (trái), lớp 9A3, cùng bạn ký tên, viết lời nhắn lên áo đồng phục. Nữ sinh cho biết đây là “nghi thức” quen thuộc của học sinh cuối cấp, để lưu lại kỷ niệm với bạn bè trước kỳ thi vào lớp 10.
Sau giờ học, Nguyễn Bảo Quyên (trái), lớp 9A3, cùng bạn ký tên, viết lời nhắn lên áo đồng phục. Nữ sinh cho biết đây là “nghi thức” quen thuộc của học sinh cuối cấp, để lưu lại kỷ niệm với bạn bè trước kỳ thi vào lớp 10.
Trường THCS Trưng Vương hiện có hơn 2.500 học sinh, gần 100 cán bộ, giáo viên, luôn nằm trong top đầu thành phố về các thành tích thi lớp 10, học sinh giỏi.
Từ mái trường này, nhiều học sinh đạt giải quốc gia, huy chương quốc tế và trở thành những nhà khoa học, nhà giáo dục nổi tiếng, như Ngô Bảo Châu, Đàm Thanh Sơn, Đỗ Đức Thái, Phan Vũ Diễm Hằng…
Trường THCS Trưng Vương hiện có hơn 2.500 học sinh, gần 100 cán bộ, giáo viên, luôn nằm trong top đầu thành phố về các thành tích thi lớp 10, học sinh giỏi.
Từ mái trường này, nhiều học sinh đạt giải quốc gia, huy chương quốc tế và trở thành những nhà khoa học, nhà giáo dục nổi tiếng, như Ngô Bảo Châu, Đàm Thanh Sơn, Đỗ Đức Thái, Phan Vũ Diễm Hằng…
Theo quy định về mốc thời gian của kế hoạch tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM, từ ngày 16 đến 21.4, các trường THCS phổ biến cho học sinh, phụ huynh học sinh lớp 9 các văn bản, quy định, cách thức đăng ký, tư vấn nguyện vọng cho cha mẹ học sinh về các nội dung tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027.
Sau đó học sinh lớp 9 ở TP.HCM sẽ đăng ký nguyện vọng lớp 10 trực tuyến trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 từ ngày 22 đến 28.4.
Riêng với học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS tại các tỉnh, thành phố khác, nếu có nhu cầu đăng ký dự thi tuyển sinh vào 4 trường THPT chuyên của TP.HCM thì nộp hồ sơ đăng ký dự thi tập trung tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
Dự kiến ngày 4.5, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ phổ biến số liệu tổng hợp về số lượng nguyện vọng 1 học sinh đăng ký vào từng trường THPT.
Trong khoảng thời gian từ 4 đến 8.5, học sinh có thể thay đổi nguyện vọng đăng ký dự thi lớp 10 (thực hiện trực tuyến).
Học sinh được quyền thay đổi nguyện vọng hoặc thứ tự nguyện vọng, chứ không được phép thêm mới hoặc loại bỏ thí sinh ra khỏi danh sách đăng ký dự thi ở giai đoạn 1 (ví dụ giai đoạn 1 không đăng ký thi lớp 10 chuyên thì lúc này cũng không được phép đăng ký thêm).
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 ở TP.HCM sẽ diễn ra ngày 1-2.6. Thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở các trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và 3 nguyện vọng vào lớp 10 chương trình tiếng Anh tích hợp.
Mốc thời gian tuyển sinh lớp 10, phụ huynh học sinh cần lưu ý
Fanpage của Bộ GD-ĐT vừa đăng tải thông báo liên quan đến quan điểm chỉ đạo của Bộ GD-ĐT về sai phạm xảy ra trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại điểm thi Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị).
Cụ thể, Bộ GD-ĐT cho biết: Qua công tác rà soát dữ liệu kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và tiếp nhận các thông tin phản ánh, Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo các địa phương tổng rà soát công tác tổ chức kỳ thi, trong đó có vụ việc vi phạm quy chế thi tại Điểm thi Trường THPT Lê Trực, tỉnh Quảng Trị; kịp thời phát hiện, xác minh, xử lý các dấu hiệu bất thường (nếu có).
Ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo sở GD-ĐT chủ động phối hợp với Công an tỉnh và các cơ quan chức năng khẩn trương xác minh, làm rõ vụ việc.
Bộ GD-ĐT cũng cho biết: "Ngày 18.7, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đã làm việc với Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị và Ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tỉnh Quảng Trị. Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT và Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm minh, khách quan, đúng quy định của pháp luật; làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan; đồng thời tiếp tục rà soát công tác tổ chức Kỳ thi trên địa bàn để kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm (nếu có)".
Đến nay, trên cơ sở kết quả điều tra, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 2 giáo viên liên quan đến vụ việc. Vụ án đang được tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
"Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tỉnh Quảng Trị và các cơ quan chức năng theo dõi, chỉ đạo xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật", Bộ GD-ĐT nêu.
Như vậy, đây là lần đầu tiên Bộ GD-ĐT lên tiếng công khai về những lùm xùm tố cáo vi phạm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT tại tỉnh Quảng Trị trong suốt gần chục ngày qua.
Như Thanh Niên đã thông tin, ngày 19.7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại điểm thi Trường THPT Lê Trực (xã Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Trị) trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Cùng với quyết định khởi tố vụ án, cơ quan điều tra đã khởi tố bị can đối với ông Trần Đức Lực (47 tuổi) và bà Đoàn Thị Thanh Bình (48 tuổi), đều là giáo viên Trường THPT Lê Trực, để điều tra về hành vi "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
Trước đó, sáng 10.7, mạng xã hội lan truyền nhiều bài đăng phản ánh dấu hiệu tiêu cực tại điểm thi Trường THPT Lê Trực, cho rằng một số cán bộ coi thi và thành viên hội đồng thi đã hướng dẫn, chỉ bài cho thí sinh trong quá trình làm bài, trong đó có đề cập đến con của hiệu trưởng nhà trường dự thi tại điểm thi này.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị đã tổ chức họp khẩn, thành lập tổ công tác đặc biệt phối hợp với Công an tỉnh và các đơn vị liên quan để rà soát toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, đồng thời xác minh các nội dung phản ánh.
Đến tối 11.7, UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục chỉ đạo rà soát kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT trên toàn tỉnh; giao Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở GD-ĐT và các đơn vị liên quan khẩn trương xác minh bản chất vụ việc, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật nếu có.
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, đánh giá: "Nếu nhìn lại khoảng 30 năm qua, có thể thấy khu vực ĐH tư thục VN đã có bước phát triển rất đáng ghi nhận. Từ chỗ chỉ được xem là lực lượng bổ sung cho hệ thống công lập, nhiều trường hiện nay đã có quy mô đào tạo hàng chục nghìn sinh viên (SV), sở hữu cơ sở vật chất hiện đại, có năng lực quốc tế hóa tốt, thương hiệu ngày càng được xã hội ghi nhận và đóng góp ngày càng lớn cho giáo dục ĐH".
Tuy nhiên, nếu đặt mục tiêu lớn mạnh về uy tín, tiến sĩ Tuấn cho rằng các trường ĐH tư thục VN vẫn đang thiếu một số yếu tố mang tính chiến lược.
Điều đầu tiên và quan trọng nhất là chiều sâu học thuật. Trong nhiều năm qua, không ít trường đã đầu tư rất mạnh cho cơ sở vật chất, công nghệ, trải nghiệm SV và hoạt động tuyển sinh. Tuy nhiên, uy tín của một trường ĐH trong dài hạn không được quyết định bởi quy mô khuôn viên hay số lượng người học mà bằng những đóng góp tri thức trường tạo ra cho xã hội.
Thứ hai là nguồn lực tài chính học thuật dài hạn. Hiện nay, đa số trường ĐH tư thục VN vẫn đang vận hành chủ yếu dựa trên nguồn thu học phí. Điều này khiến các trường luôn chịu áp lực lớn về tuyển sinh, duy trì quy mô và bảo đảm nguồn thu để vận hành.
Tiếp đến là thiếu các hệ sinh thái cựu SV đủ mạnh. Những ĐH lớn trên thế giới thường có hàng trăm nghìn cựu SV thành đạt đang giữ vai trò lãnh đạo trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học và xã hội. Chính cộng đồng này không chỉ tạo nên uy tín cho trường mà còn quay trở lại đóng góp nguồn lực tài chính, cơ hội nghề nghiệp, nghiên cứu và ảnh hưởng xã hội. Trong khi đó, phần lớn ĐH tư thục VN mới phát triển mạnh khoảng 2 - 3 thập niên trở lại đây. Nhiều trường chưa có đủ thời gian để hình thành mạng lưới cựu SV có sức ảnh hưởng lớn.
Chưa kể nhiều trường hiện nay vẫn đang trong quá trình mở rộng đa ngành và phát triển quy mô nên chưa thực sự hình thành được bản sắc học thuật nổi bật để tạo khác biệt trên bản đồ giáo dục ĐH. Và cuối cùng, một ĐH mạnh không chỉ cần chất lượng đào tạo tốt mà còn phải tạo được niềm tin lâu dài với xã hội, người học, phụ huynh, doanh nghiệp và các nhà khoa học.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng ĐH tư thục VN đang ở giai đoạn phát triển rất tích cực và ngày càng khẳng định được vai trò quan trọng, không thể thiếu trong hệ thống giáo dục ĐH quốc gia.
"Về lợi thế, điểm nổi bật nhất là khả năng thích ứng nhanh. Các trường tư thục có thể mạnh dạn mở ngành đào tạo mới phù hợp nhu cầu xã hội, đầu tư mạnh vào công nghệ, đẩy mạnh quốc tế hóa chương trình và chủ động hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao cơ hội việc làm thực tế cho SV ngay sau khi tốt nghiệp. Cơ chế quản trị linh hoạt cũng giúp các trường triển khai nhanh các mô hình đào tạo sáng tạo, cải thiện liên tục trải nghiệm người học và đầu tư bài bản cho cơ sở vật chất, môi trường học tập hiện đại", tiến sĩ Quốc Anh đánh giá.
Thách thức lớn nhất hiện nay của hệ thống trường tư thục, theo ông Quốc Anh, vẫn là nhận thức xã hội. Tâm lý ưu tiên trường công lập vẫn tồn tại trong một bộ phận phụ huynh và người học, dù thực tế đã thay đổi rất nhiều. Bên cạnh đó, phần lớn các trường ĐH tư thục còn tương đối trẻ so với các trường công lập có lịch sử lâu đời, nên cần thêm thời gian để tích lũy truyền thống học thuật, thành tựu nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia đầu ngành và mạng lưới cựu SV đủ lớn, đủ mạnh để tạo ra sức ảnh hưởng thực sự trong xã hội.
Tiến sĩ Trần Đức Cảnh, nguyên thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2016 - 2021, chuyên gia nghiên cứu về giáo dục ĐH tư thục, nhận định đất nước đang chuyển sang một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao, cùng với sự bùng nổ của công nghệ và hội nhập thế giới. Nếu ĐH tư thục VN biết tận dụng tốt sẽ phát triển rất nhanh.
"VN có lợi về quy mô dân số và nguồn nhân lực năng động, cần chính sách vĩ mô và cơ cấu tổ chức vận hành tốt để có thể bứt phá nhanh. Giai đoạn 2021 - 2045, hệ thống tư thục sẽ hoàn thiện, chuẩn hóa, phân tầng các trường, nâng cao chất lượng, đầu tư nghiên cứu, quản trị và quản lý tốt hơn", tiến sĩ Cảnh nhận định.
PGS-TS Nguyễn Huy Vị, nguyên Phó hiệu trưởng Trường ĐH Phú Yên, nguyên giảng viên cao cấp Khoa Giáo dục Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng mối quan hệ nhà nước với giáo dục ĐH tư ở VN hiện nay chứa đựng nhiều nghịch lý như: Khung pháp lý còn nhiều ràng buộc, nút thắt khiến cho giáo dục ĐH tư khó phát triển. "Nỗ lực lập pháp trong suốt gần 3 thập niên qua theo định hướng khai thông giáo dục ĐH tư rất đáng được ghi nhận nhưng trên thực tế kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng của lĩnh vực này", ông Vị cho hay.
Theo ông Vị, các văn bản pháp lý cũng không rõ ràng, chưa phù hợp với thực tiễn VN và xu thế hội nhập quốc tế, vừa khó hiểu không chỉ đối với các cơ sở giáo dục ĐH tư mà còn cả đối với công chúng, nhất là SV và phụ huynh.
"Bên cạnh đó là những quy định cứng về mở trường, mở ngành... Đồng thời những ưu thế của giáo dục ĐH công mà phần nhiều do chính sách tạo ra đã làm cho các nhà đầu tư cảm thấy bất an khi muốn tham gia lĩnh vực giáo dục ĐH tư", PGS-TS Nguyễn Huy Vị nhìn nhận.
Từ kinh nghiệm thực tiễn giáo dục ĐH tư của thế giới, ông Vị đề xuất điều chỉnh lại mối quan hệ giữa nhà nước và giáo dục ĐH tư theo hướng chuyển đổi vai trò của nhà nước từ kiểm soát sang giám sát, hỗ trợ. "Nhà nước giữ vai trò thiết kế các công cụ chính sách; tác động, điều tiết giáo dục ĐH bằng các chính sách khung; tạo lập sân chơi công bằng, bình đẳng cho giáo dục ĐH công lẫn tư. Mối quan hệ giữa nhà nước và giáo dục ĐH tư sẽ không bao giờ đạt tới mục tiêu kỳ vọng nếu không được xây dựng trên các căn cứ pháp lý rõ ràng. Có thể rút ra những nguyên tắc chỉ đạo nhằm thể chế hóa mục tiêu giáo dục ĐH tư một cách rõ ràng hơn, như là phân biệt rõ giữa ĐH tư vì lợi nhuận và không vì lợi nhuận", ông Vị chia sẻ.
Theo PGS-TS Nguyễn Huy Vị, giáo dục ĐH tư cũng phải cam kết với nhà nước về thực thi sứ mệnh phục vụ lợi ích chung của quốc gia, chia sẻ và hợp tác có trách nhiệm với giáo dục ĐH công. Đồng thời, thiết lập và vận hành hiệu quả các cơ chế về công khai, minh bạch; quyền tự chủ, trách nhiệm giải trình; đảm bảo và kiểm định chất lượng; phân tầng, xếp hạng...
Tiến sĩ Trần Đức Cảnh cho biết mô hình phát triển ĐH tư của Malaysia có nhiều điểm tương đồng với VN. Tuy nhiên, để đạt mô hình tăng trưởng như Malaysia thì trường ĐH tư của VN phải cải thiện chất lượng thật sự và tạo sự tin tưởng trong xã hội. Bên cạnh đó, mô hình quản trị, quản lý phải tốt và chuyên nghiệp hơn, giảm thiểu tính bất ổn do sự chen sâu hay kiểm soát quá mức của cá nhân, gia đình, nhóm cổ đông, chính là do yếu tố tài chính, lợi nhuận ngắn hạn.
Cùng với đó, theo tiến sĩ Cảnh, VN cần chính sách đầu tư vào những "con sếu đầu đàn" không phân biệt trường công hay tư. Vai trò của nhà nước là làm chính sách và quản lý vĩ mô, giúp tạo môi trường và động lực sáng tạo, cũng như tính minh bạch cho các trường qua kiểm định chất lượng, giảm các tiêu chí mang tính cơ học, các thủ tục và yêu cầu lắt nhắt.
Đặc biệt, ông Cảnh cho rằng VN phải phát triển mô hình không vì lợi nhuận (non-profit) thật sự, tạo khác biệt rõ ràng giữa "kinh doanh giáo dục" và "đầu tư vào cơ sở trường vì mục đích giáo dục".