Ông T.V.B (49 tuổi, Tp.HCM) vừa được phát hiện u thận trong một lần khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện An Bình, Tp.HCM dù trước đó chỉ có biểu hiện tiểu ra máu thoáng qua và không gây khó chịu rõ rệt.
ThS.BS Trần Quốc Phong, trưởng Đơn vị Tiết niệu Bệnh viện An Bình chia sẻ với Người Lao Động, bệnh nhân trước đó thỉnh thoảng nhận thấy nước tiểu có màu đỏ nhạt nhưng do không đau, không sốt nên nghĩ rằng đó chỉ là tình trạng tạm thời do nóng trong người hoặc thay đổi chế độ ăn uống. May mắn là trong một lần khám tổng quát định kỳ, siêu âm bụng tổng quát tại bệnh viện đã phát hiện bất thường tại thận, từ đó chỉ định chụp cắt lớp vi tính để đánh giá rõ hơn. Kết quả cho thấy một khối u khu trú tại cực dưới thận, chưa xâm lấn ra ngoài, chưa ảnh hưởng đến các cơ quan lân cận.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm, các bác sĩ cho rằng trường hợp này cần phẫu thuật bảo tồn thận là phương pháp điều trị được ưu tiên. Thay vì cắt bỏ toàn bộ thận, BS chỉ lấy đi phần khối u và giữ lại phần thận lành. Điều này đặc biệt quan trọng, bởi chức năng thận có vai trò thiết yếu trong việc lọc máu, điều hòa điện giải và duy trì cân bằng nội mô. Bảo tồn được thận đồng nghĩa với việc giảm nguy cơ suy thận về sau, đặc biệt khi người bệnh bước vào tuổi trung niên và có thể đối mặt với các bệnh lý mạn tính khác.
Một thực trạng đáng lo ngại hiện nay là nhiều người dân vẫn còn chủ quan với các triệu chứng như tiểu máu. Không ít trường hợp cho rằng nước tiểu có màu đỏ là do nóng trong do ăn uống hoặc do lao động nặng, từ đó tự ý mua thuốc về uống mà không đi khám. Điều này vô tình làm chậm trễ thời điểm chẩn đoán, khiến bệnh tiến triển âm thầm.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Một đám con nít trong xóm trưa ngày ấy hay tập trung đằng bụi trẩy nhà ông Tư (trẩy cùng họ tre nhưng thân nhỏ và thấp hơn). Bụi trẩy to rộng được khoét trống ở giữa. Chỗ trống đó để hai ghế gỗ dài xù xì, chân đóng hẳn dưới đất không dịch chuyển được.
Khi tôi, con Mọn, con Tí, Mừ Lùn, chị Bảy, bé Thu, thằng Gái, thằng Tèo Lùn... biết tới đó chơi thì đã thấy hai cái ghế dài trụ ở đó rồi. Mừ Lùn nói ông Tư làm cho mấy người ép đường trưa nắng vô ngồi nghỉ.
Phí trong bụi trẩy là một đám đất rộng trống không, chỉ có vài bụi cỏ gấu, vài lùm cây mắc cỡ. Đám đất trống vậy để chất mía, tới mùa mía tập trung về đây ép đường.
Tới mùa mía, xe bò lộc cộc chở mía về chất đống trong đám đất. Giữa đám đất có che ép mía, lò nấu có nhiều ô, trên có mấy cái chảo gang to. Đàn ông vác mía, khiêng bã phơi. Đàn bà ngồi đút mía vô che, gọi là cho che ăn.
Nắng hè chói chang phả xuống đất trắng, công việc nặng nhọc rớt độp mồ hôi. Con trâu ì ạch kéo che đi vòng tròn, vòng tròn. Nước mía chảy ra, hứng từng thùng đổ vô mấy chảo gang. Bã mía khô đút vô lò cháy rừng rực, có khi nghe lốp bốp.
Đứng lò nóng lắm, ông Tư đứng xa cầm vợt hớt bọt trong mấy chảo đường sôi sùng sục. Mùi đường ngọt thơm lừng bốc lên, ở xa lắc cũng nghe thơm. Mấy đứa con nít chúng tôi muốn coi, đứng xớ rớ bị người lớn làm mệt la om sòm, la mấy đứa nhỏ đi qua bụi trẩy chơi coi, chỗ củi lửa con nít vô đây chi...
Lúc đường tới nước nghe bà Tư kêu mấy nhà trong xóm chạy u ra quán mợ Hai Trầm mua bánh tráng nướng về nhúng. Ông Tư lấy cọng lạt cột bánh tráng thành một xâu rồi nhúng vô chảo đường. Đường phủ hai mặt bánh vàng rượm, ai thấy cũng mê...
Khu vực bụi trẩy đông vui nhộn nhịp, không khí trong xóm khác hẳn ngày thường. Nhà có mía chờ đường ra, chờ đường nguội đổ vô thạp, vô công khiêng về, để trong nhà ăn quanh năm. Nhà không có mía cũng chộn rộn "vui ké".
Mùa mía đường kéo dài chừng hơn nửa tháng. Hết mùa, đám đất vắng không, cái che và mấy cái chảo gang nằm trơ trơ phơi nắng.
Hết mùa mía, con nít không còn chộn rộn nhìn ngó người lớn mà quay về thế giới của mình. Vô bụi trẩy.
Lại bắt chước người lớn dạy học, phân nhau đóng vai cô giáo, học trò. Xé lá chuối xanh làm vở, gai bưởi làm viết, bẻ cây hàng rào làm thước, cái ghế dài làm bàn.
Mấy cái đầu cắm cúi, mấy con mắt dán trên miếng lá chuối gò gẫm, nắn nót. Cô giáo đọc chánh tả học trò viết, giọng cô lên xuống, diễn vai uy nghiêm không cần giữ kẽ.
Có lúc chơi trò gia đình, vô vai cha, má, con. Cha má diễn vai nghiêm khắc không cần ý tứ.
Có lúc chơi trò bán hàng, hái đọt thanh long xanh, vỏ thanh long đỏ xắt nhỏ và mấy hột chùm rụm ngoài hàng rào trộn lại, ngâm trong lon sữa bò tưởng tượng ra món chè bông cỏ. Thân bèo xẻ ra bỏ mấy thứ linh tinh tưởng tượng ra món bánh mì thịt. Mua bán dễ chịu muốn bao nhiêu cũng thêm không sợ lỗ lã, cụt vốn...
Lăn lết trên cái ghế dài thô ráp xù xì, cái đũng quần mòn lĩn mà cái trí tưởng tượng dường như bất tận không bao giờ cạn. Để có chỗ cho những giờ phút vô tư, tranh thủ những giờ khắc trong trẻo trong thế giới tưởng tượng. Để rồi sau đó trở về cuộc đời thật, làm những đứa con biết nghĩ. Những đứa con biết giúp cha phụ mẹ trong thời buổi khốn khó, lo chạy về ẵm em, cắt rau heo, lo chăn bò, cắt cỏ...
Ngày ấy cách đây lâu lắm rồi. Ông, bà Tư và nhiều người đã về cát bụi. Bụi trẩy đã không còn bóng dáng. Bãi đất trống đã mọc lên một xóm nhà có con đường bê tông trước mặt.
Không còn trang vở lá chuối xanh, cây viết gai bưởi mới hái... Nhưng còn vang vọng đâu đây tiếng bà Tư xách nước trên giếng, cạnh bụi trầu, kêu vói xuống "cô Mừ mai kiu mấy nhỏ mua bánh tráng đem qua cho ổng nhúng đường nhen cô Mừ".
Và hình ảnh con bé lùn đủn bưng thau bánh tráng nhúng đường mặt hớn hở te te chạy về...
Tất cả còn hiện hữu trong tôi, tươi như trang vở lá chuối xanh trong lớp học đầu đời - lớp học bụi trẩy.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Đi cầu thang là dạng vận động sử dụng trọng lượng cơ thể, đòi hỏi nhiều nhóm cơ cùng hoạt động. Khi leo lên, cơ đùi, cơ mông và cơ bắp chân phải làm việc để nâng cơ thể chống lại trọng lực. Điều này khiến mức tiêu hao năng lượng cao hơn so với đi bộ trên mặt phẳng. Vì vậy, nhiều người lựa chọn cầu thang như một cách tăng vận động trong ngày để hỗ trợ giảm cân.
Tuy nhiên, lượng calo đốt cháy còn phụ thuộc vào tốc độ và thời gian thực hiện. Leo cầu thang chậm trong vài phút chỉ tiêu hao một lượng năng lượng khá nhỏ. Nếu thời gian vận động không đủ dài, tác động lên cân nặng sẽ khó nhận thấy. Ngoài ra, cơ thể có xu hướng thích nghi với những vận động lặp lại.
Không chỉ là bài tập đốt mỡ, leo cầu thang còn được xem như một hình thức rèn luyện sức mạnh tự nhiên. Mỗi bước leo kích hoạt hàng loạt nhóm cơ ở thân dưới: Cơ đùi trước, cơ đùi sau, cơ mông và cơ bắp chân. Nhờ đó, đôi chân trở nên săn chắc, khỏe khoắn hơn, đồng thời hỗ trợ tốt cho khớp hông và đầu gối.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí BioMed Research International cho thấy, leo cầu thang thường xuyên giúp cải thiện sức mạnh cơ bắp và quá trình chuyển hóa của xương, mang lại lợi ích lâu dài cho hệ vận động. "Đây là lý do nhiều người nhận thấy dáng đi thẳng hơn, tư thế cải thiện rõ rệt khi biến leo cầu thang thành thói quen", Tiến sĩ Mehta nhấn mạnh.
Về tim mạch, leo cầu thang được ông Mehta gọi là "cardio theo chiều dọc". Nghiên cứu trên tạp chí Medicine & Science in Sports & Exercise chỉ ra rằng, chỉ 30 phút leo cầu thang mỗi tuần đã giúp cải thiện đáng kể sức khỏe tim. Đáng chú ý, nghiên cứu công bố trên tạp chí Atherosclerosis (9/2023) cho thấy, leo khoảng 5 tầng cầu thang mỗi ngày có thể giảm gần 20% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Đi bộ vẫn rất cần thiết để duy trì sức bền, giảm căng thẳng và bảo vệ khớp, tuy nhiên, nếu muốn đốt mỡ nhanh và tăng cường sức mạnh, leo cầu thang là lựa chọn hiệu quả hơn. Cách thông minh nhất là kết hợp cả hai: đi bộ vào ngày nghỉ hoặc thư giãn, leo cầu thang cho những buổi tập ngắn nhưng nặng đô.
Giảm cân xảy ra khi cơ thể tạo ra thâm hụt năng lượng trong thời gian đủ dài. Nếu lượng calo tiêu hao từ việc đi cầu thang nhỏ hơn hoặc bằng lượng calo ăn vào, cân nặng sẽ khó thay đổi. Nhiều người tăng vận động nhưng đồng thời ăn nhiều hơn vì cảm giác "đã tập luyện". Điều này vô tình triệt tiêu lợi ích của việc leo cầu thang.
Một yếu tố khác là thời gian vận động thường quá ngắn. Đi cầu thang vài phút mỗi ngày chưa tạo đủ mức tiêu hao đáng kể. Đặc biệt với người làm việc văn phòng, phần lớn thời gian vẫn ở trạng thái ít vận động. Tổng mức tiêu hao trong ngày vì thế không thay đổi nhiều.
Ngoài ra, cường độ cũng đóng vai trò quan trọng. Đi cầu thang chậm rãi hoặc nghỉ quá lâu giữa các lần leo sẽ giảm hiệu quả. Cơ thể cần một mức vận động đủ để tăng nhịp tim. Nếu hoạt động nhẹ, tác động lên chuyển hóa năng lượng sẽ hạn chế.
Thói quen sinh hoạt tổng thể cũng ảnh hưởng đến kết quả. Ngủ thiếu, căng thẳng hoặc ít vận động ngoài thời gian đi cầu thang đều có thể làm chậm giảm cân. Vì vậy, chỉ dựa vào một hoạt động đơn lẻ thường không đủ để giảm cân, thay vào đó cần kết hợp nhiều yếu tố khác.
Khác với đi bộ, nơi chuyển động diễn ra khá êm ái, leo cầu thang tạo ra lực cản liên tục. Mỗi bước chân là một lần cơ thể phải gồng mình nâng lên cao hơn. Dữ liệu từ Harvard Health Publishing cho thấy, leo cầu thang có thể đốt cháy lượng calo gần gấp ba lần so với đi bộ với tốc độ trung bình.
Tiến sĩ Mickey Mehta cho biết, khi leo cầu thang, nhịp tim tăng nhanh, quá trình trao đổi chất được kích hoạt mạnh mẽ hơn. "Chỉ 8 - 10 phút leo cầu thang đã có thể mang lại hiệu quả đốt mỡ tương đương một buổi đi bộ dài hơn rất nhiều. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người bận rộn", ông nói.
Cường độ cao trong thời gian ngắn còn giúp cơ thể bước vào trạng thái sinh nhiệt, quá trình đốt cháy calo để tạo năng lượng. Nếu duy trì đều đặn, thói quen này có thể hỗ trợ giảm mỡ thừa dai dẳng, đặc biệt ở vùng đùi và hông, khi kết hợp cùng chế độ ăn uống cân bằng.
Đi cầu thang có thể trở thành công cụ hỗ trợ tốt nếu được thực hiện đủ thời lượng. Ví dụ, chia thành nhiều lần leo trong ngày hoặc kéo dài thời gian vận động. Khi tổng thời gian tăng lên, lượng calo tiêu hao sẽ cao hơn. Điều này giúp tạo thâm hụt năng lượng rõ ràng hơn.
Tăng cường độ cũng là cách cải thiện hiệu quả. Leo nhanh hơn, mang thêm trọng lượng nhẹ hoặc giảm thời gian nghỉ đều có thể làm tăng tiêu hao. Những thay đổi nhỏ này giúp cơ thể không thích nghi quá nhanh. Nhờ đó, quá trình đốt năng lượng được duy trì.
Kết hợp đi cầu thang với các hoạt động khác sẽ tối ưu hơn. Ví dụ như đi bộ, tập sức mạnh hoặc vận động nhẹ trong ngày. Khi tổng mức vận động tăng, cơ hội giảm cân cũng cao hơn. Điều này đặc biệt hữu ích với người không có nhiều thời gian tập luyện .
Bên cạnh đó, cần điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý. Ngay cả khi leo cầu thang mỗi ngày, ăn dư năng lượng vẫn khiến cân nặng khó giảm. Chế độ ăn cân đối giúp tận dụng tốt hiệu quả của vận động. Kết hợp giữa ăn uống và vận động sẽ mang lại kết quả bền vững.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Những ngày cuối tháng 4, trong căn nhà ở phường Phương Liệt (Hà Nội), Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt, 88 tuổi, nguyên Phó tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, mở lại cuốn hồi ký chiến trường. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ông vẫn nhớ rõ thời khắc đối đầu với "pháo đài bay" B-52.
"Chúng tôi đã dùng vũ khí thế hệ cũ để đánh bại công nghệ hiện đại nhất của Mỹ lúc bấy giờ. Danh xưng 'Đội cận vệ canh trời Thủ đô' của bộ đội tên lửa được đổi bằng máu và trí tuệ", ông Phiệt nói.
Sinh ra trong gia đình làm nông tại Hưng Yên, ông Phiệt tham gia cách mạng từ năm 1953 với vai trò liên lạc viên. Năm 1960, ông nhập ngũ vào Bộ Tư lệnh Phòng không - Không quân. Trải qua thời gian đào tạo trắc thủ radar, ông nhận nhiệm vụ tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội) và Ba Đồn (Quảng Bình).
Năm 1965, ông được cử sang Liên Xô học chuyên ngành tên lửa. Về nước, ông giữ chức sĩ quan điều khiển tại Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 278. Trong trận đánh tháng 10/1966 tại Hòa Bình, kíp chiến đấu của ông bắn rơi một chiếc F-105. Từ năm 1966 đến 1968, đơn vị cơ động khắp các tỉnh miền Bắc vào đến Nghệ An, đánh 46 trận, hạ 8 máy bay Mỹ.
Giữa năm 1972, không quân Mỹ cải tiến thiết bị gây nhiễu khiến tên lửa SAM-2 liên tục bắn trượt. Từ tháng 4 đến tháng 6, nhiều trận địa chịu tổn thất nặng. Thời điểm này, ông Phiệt mang hàm thượng úy, giữ chức quyền Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57 (Trung đoàn 261, Sư đoàn 361). Để khắc phục, đơn vị rèn luyện chiến thuật kết hợp trắc thủ quang học PA-00 và trắc thủ tay quay.
Tháng 6/1972, kíp chiến đấu bắn rơi tại chỗ chiếc F-4C trên vùng trời Đại Kim, Hà Nội. Từ trận đánh này, Tiểu đoàn đúc rút hai phương pháp vô hiệu hóa nhiễu: "Vượt trước nửa góc" (sĩ quan điều khiển phát sóng nhanh dưới 10 giây, tắt radar và phóng đạn nhằm tránh tên lửa tầm nhiệt của địch) và phương pháp "Ba điểm" (trắc thủ bám sát dải nhiễu phẳng mịn, dùng công tắc đặc chế đánh lừa máy bay hộ tống giãn đội hình để B-52 lộ diện).
Nhờ chiến thuật mới, đến tháng 10/1972, Tiểu đoàn 57 bắn hạ 5 máy bay, trong đó 3 chiếc rơi tại chỗ. Kinh nghiệm này được nhân rộng toàn Sư đoàn 361.
Đỉnh điểm là chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" (Linebacker II) tháng 12/1972, khi không quân Mỹ tăng cường đánh phá miền Bắc. Đêm 20, rạng sáng 21/12, Mỹ huy động gần 100 lượt B-52 cùng hàng trăm máy bay chiến thuật rải thảm Hà Nội. Các tuyến giao thông bị cắt đứt, việc vận chuyển đạn tê liệt. Tiểu đoàn 57 do ông Phiệt chỉ huy bước vào trận đánh tại trận địa Đại Đồng (Đông Anh, Hà Nội) khi chỉ còn ba quả đạn "vét kho". Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt xin cấp trên cho đơn vị áp dụng chiến thuật "đánh mổ cò".
"Đánh mổ cò" là thuật ngữ chỉ việc phóng từng quả tên lửa SAM-2 thay vì bắn loạt 2-3 quả cùng lúc như giáo trình Liên Xô quy định. Cách đánh này mang tính rủi ro cao khi xác suất trúng đích sụt giảm trong màn nhiễu dày đặc, đồng thời việc kéo dài thời gian mở radar khiến trận địa dễ bị máy bay hộ tống đối phương phát hiện và phản kích bằng tên lửa.
Tuy nhiên, trong hoàn cảnh đạn tên lửa cạn kiệt, đây là giải pháp bắt buộc để duy trì hỏa lực và sức răn đe lâu nhất có thể. Để thực hiện thành công, kíp trắc thủ phải có trình độ kỹ thuật cao và bản lĩnh để "vạch nhiễu", khóa mục tiêu chính xác chỉ với một lần phóng duy nhất.
5h ngày 21/12, Sở chỉ huy Trung đoàn 261 (Đoàn Thành Loa) báo động. Tốp mục tiêu mang số hiệu 318 lao vào vùng trời Hà Nội. Màn hình radar hiện tín hiệu nhiễu đậm đặc của B-52. Thượng úy Phiệt ra lệnh: "Mỗi quả đạn phải hạ một B-52".
Khi mục tiêu vào cự ly, sĩ quan điều khiển Nguyễn Đình Kiên nhấn nút nhưng quả đạn đầu tiên không rời bệ do lỗi kỹ thuật. Ông Phiệt lệnh phóng quả thứ hai. Lúc 5h09, đạn nổ ở cự ly 28 km, chiếc B-52 bốc cháy ở hướng Tây Nam.
"Mọi người vừa reo lên, tôi lập tức yêu cầu cả kíp tiếp tục bắt mục tiêu", ông kể.
Gần 10 phút sau, tốp B-52 tiếp theo tiến vào cự ly 45 km. Trận địa còn duy nhất một quả đạn. "Còn một quả cũng phải đổi bằng một chiếc B-52", ông Phiệt động viên kíp trắc thủ.
Lúc 5h19, ở cự ly 29 km, quả đạn cuối cùng rời bệ, đánh trúng mục tiêu. Chiếc B-52 thứ hai rơi tại khu vực chợ Thá, gần núi Đôi. Đây là trận đánh đạt hiệu suất cao nhất lịch sử bộ đội tên lửa lúc bấy giờ: Dùng hai quả đạn hạ hai chiếc B-52 trong 10 phút.
Kết thúc chiến dịch, Sư đoàn 361 bắn rơi 29 máy bay, trong đó có 25 chiếc B-52. Ông Phiệt đã trực tiếp chỉ huy kíp chiến đấu đánh 19 trận, góp công cùng Tiểu đoàn 57 bắn rơi 4 chiếc B-52. "Trong tâm tưởng người lính chúng tôi lúc đó chỉ có hai từ 'phải thắng'. Bom đạn địch chưa chắc đã trúng, mà trúng chưa chắc đã chết, cứ thế mà đánh thôi", vị tướng già kể.
Nhưng để có được những chiến thắng ấy còn có sự hy sinh thầm lặng của gia đình. Từ năm 1965 đến 1968, do yêu cầu bí mật, ông Phiệt không được về thăm hay viết thư cho gia đình.
Sau chiến dịch 1972, ông cùng đơn vị tiếp tục hành quân vào Nghệ An. Khi em trai vợ đến hỏi tin tức, đồng đội chỉ nói "đồng chí ấy đi xa rồi". Người nhà nghe vậy tưởng ông đã hy sinh. Ngày đất nước thống nhất, ông Phiệt về quê, thấy gia đình đã lập bàn thờ cho mình.
Năm 1973, ông Nguyễn Văn Phiệt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này, ông giữ chức Phó Tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không - Không quân, mang quân hàm Trung tướng.
Hiện tại, ở tuổi 88, ông vẫn tham gia các hoạt động truyền thống của quân đội. Chia sẻ về nguyên tắc làm việc, ông cho biết: "Cá nhân chỉ là hạt cát, sức mạnh đoàn kết mới tạo nên chiến thắng".
Tin Gốc: Vnexpress