Sau khi nghi phạm bị bắt, tưởng công lý được thực thi, nhưng không, kết luận điều tra cho rằng vụ án đã hết thời hiệu để xử lý hình sự.
Và người đàn ông lại tiếp tục con đường đi tìm công lý cho mẹ mình. Anh nói rằng cả tuổi trẻ anh đã đi tìm nghi phạm, và giờ anh không thể nào nhìn ông ta nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật để cái chết của mẹ càng thêm nhiều day dứt.
Ngày 28-4, Thường trực HĐND tỉnh Lâm Đồng ký văn bản đề nghị Viện trưởng Viện KSND tỉnh thông tin tiến độ giải quyết đơn của ông Đỗ Thanh An trước ngày 4-5-2026.
Đây là lần thứ hai trong vòng sáu tuần HĐND tỉnh phải ra văn bản đề nghị về cùng một vụ án xảy ra ngày 31-7-1980, mà nạn nhân là bà Phan Thị Khanh – mẹ ông An. Khi đó, ông An mới 6 tuổi.
Cha ông An mất khi ông mới sinh được vài tháng. Năm 1977, lúc ông 3 tuổi, mẹ – bà Phan Thị Khanh – đưa ông từ Bình Định về Tân Minh (Bình Thuận cũ, nay thuộc Lâm Đồng) sống cùng bà ngoại. Anh trai đầu của ông phải để lại Bình Định cho ông bà nội nuôi.
Mẹ ông là lao động chính trong nhà. Sau lần nhà bị cháy rụi, bà cào đống tro than tìm chỗ chôn vàng. Ông An bồi hồi kể lại chút ký ức ngày nhỏ: “Từ đó, mẹ may một chiếc túi yếm cột trước bụng để cất gia tài: một chiếc vòng tay đã cắt một đoạn, vài chiếc nhẫn và dây chuyền”.
Chiều 31-7-1980, bà Khanh đi rẫy bẻ bắp một mình, cách nhà 3 km, sát quốc lộ 1. Bà rời nhà lúc 16h20.
Đến gần 19h, người nhà không thấy về nên đi tìm và phát hiện bà nằm chết gần rẫy. Bà bị nhiều vết thương trên người: bể hộp sọ, đứt một đốt ngón tay cái bàn tay phải, nhiều vết thương ở lưng. Túi yếm bị xé, 1,6 lượng vàng nữ trang bị lấy mất.
Khi đó, ông An chỉ mới là cậu bé 6 tuổi. An đứng ở nhà chờ mẹ đi làm về thì nghe tiếng người chạy đến báo tin.
Sau ngày đó, ông An mất luôn cả căn nhà thân thuộc. Ông sống với cậu, ba năm sau được một người hàng xóm thương tình lặn lội về Bình Định gọi bà nội đến đón. Chưa đầy 10 tuổi, ông rời Tân Minh. Ông bà nội đã già, ông không được đến trường như các bạn cùng lứa.
Kết luận điều tra sau này thể hiện quá trình điều tra có sai sót ngay từ đầu. Ngày 1-8-1980, một ngày sau khi bà Khanh chết, Công an huyện Hàm Tân khởi tố và bắt tạm giam ông Võ Tê – một người dân địa phương biết bốc thuốc nam, người đến giúp khi nghe tin “chị Khanh bị trúng gió”.
Vết máu dây trên ống quần ông Tê – máu từ bàn tay của mẹ bà Khanh khi bà ôm chân ông Tê khẩn cầu cứu con gái – trở thành chứng cứ ban đầu.
Ông Tê bị tạm giam 5 tháng, đến 30-12-1980 được tạm tha vì cơ quan công an không đủ chứng cứ buộc tội ông. Ông Tê sống nốt phần đời còn lại với phận “kẻ giết người”. Mãi đến tháng 6-2022, gia đình ông mới được Công an và Viện KSND tỉnh Bình Thuận (cũ) xin lỗi công khai.
Việc ông Tê được xin lỗi và bồi thường thiệt hại là bởi năm 2021 cơ quan công an xác định người gây ra cái chết của bà Khanh là Trương Đình Khôi – người đã đổi tên thành Lê Minh Sơn (tên thường gọi Trương Chi), từng sống sát nhà nạn nhân và đã lẩn trốn hơn 40 năm.
Tháng 11-2021, Công an tỉnh Bình Thuận phục hồi điều tra. Nhưng chưa đầy hai tháng sau, ngày 5-1-2022, vụ án bị đình chỉ với lý do hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ông An tiếp tục gửi đơn yêu cầu khôi phục điều tra vụ án và khởi tố nghi can. Yêu cầu của ông An ghi rõ trong đơn: hủy quyết định đình chỉ điều tra, phục hồi điều tra, làm rõ trách nhiệm hình sự của người bị tố cáo, giải quyết phần dân sự và bồi thường cho gia đình.
Điều ông muốn là một văn bản trả lời cho vụ án đến nay đã 46 năm nhưng chưa có hồi kết.
Sau buổi làm việc với HĐND tỉnh Lâm Đồng, giọng ông An trầm nghẹn: “Chuyện đã qua quá lâu, đời tôi cũng mất kể từ khi mẹ chết. Tôi không muốn quá khứ nặng nề hơn khi đã biết rõ hung thủ, nhưng tôi muốn mẹ không còn uẩn ức nơi chín suối”.
Kèm đơn gửi đến các cơ quan là hồ sơ pháp lý của vụ án xoay quanh ba vấn đề: nhân thân nghi can, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, và trạng thái tố tụng.
Vấn đề thứ nhất là nhân thân nghi can. Theo văn bản Viện KSND tỉnh Lâm Đồng gửi Thường trực HĐND tỉnh, kết quả xác minh của Công an tỉnh Lâm Đồng cho thấy có hai CMND của Lê Minh Sơn và Trương Đình Khôi.
Qua giám định dấu vân tay trên hai CMND này, cơ quan có thẩm quyền xác định là do cùng một người in ra.
Nội dung này đã được Công an tỉnh Bình Thuận (cũ) xác minh từ năm 1997. Như vậy, chứng cứ về một người mang hai danh tính đã có trong hồ sơ tố tụng gần 30 năm, trước khi vụ án được phục hồi điều tra rồi đình chỉ.
Hỗ trợ pháp lý miễn phí cho gia đình bà Phan Thị Khanh (nạn nhân vụ án giết người) và gia đình ông Võ Tê từ tháng 11-2021 là luật sư Phan Trung Hoài.
Trong hơn bốn năm theo vụ án, ông đã gửi nhiều bản kiến nghị đến Chủ tịch nước, Ban Nội chính Trung ương, Viện KSND tối cao và Bộ Công an. Các kiến nghị đều có ý kiến chỉ đạo xem xét giải quyết, nhưng đến nay quyết định đình chỉ điều tra vẫn chưa được hủy bỏ.
Luật sư Phan Trung Hoài cho rằng có đủ căn cứ để hủy bỏ quyết định đình chỉ điều tra vụ án.
Theo luật sư, điểm mâu thuẫn rõ nhất nằm trong chính hồ sơ tố tụng: quyết định đình chỉ điều tra ngày 5-1-2022 mâu thuẫn với quyết định phục hồi điều tra ngày 16-11-2021, “vì chỉ phục hồi điều tra khi vụ án còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Luật sư cũng phân tích về tình tiết hai CMND. Theo hồ sơ, Trương Đình Khôi (tên thường gọi Trương Chi) đã thừa nhận và được kết luận là người thực hiện hành vi giết người, cướp tài sản đối với bà Phan Thị Khanh.
Sau khi gây án thì Khôi bỏ trốn, làm giấy tờ giả mang tên Lê Minh Sơn để lẩn tránh pháp luật. Tình tiết hai CMND có cùng dấu vân tay đã được Công an tỉnh Bình Thuận (cũ) xác minh từ năm 1997. Năm 1999, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Thuận ra thông báo truy tìm.
Theo luật sư Phan Trung Hoài, hành vi làm giả CMND mang tên Lê Minh Sơn để lừa dối cơ quan nhà nước có thẩm quyền không chỉ là hành vi trốn tránh pháp luật mà có dấu hiệu của tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Đây là tội phạm mới, là tội kéo dài. Hành vi phạm tội chỉ chấm dứt khi tội phạm bị phát hiện hoặc người phạm tội tự thú. Trong trường hợp này, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội cũ, theo luật sư, được tính từ ngày người phạm tội bị bắt lại (tức là năm 2021), chứ không phải từ năm 1980 khi vụ án xảy ra.
Luật sư đề nghị ngay sau khi bắt được Trương Đình Khôi, cơ quan điều tra cần xúc tiến điều tra hành vi tội mới và tính lại thời hiệu cho tội cũ. Ông bày tỏ kỳ vọng vụ án sẽ được phục hồi điều tra, xử lý nghiêm người phạm tội và có biện pháp bồi thường tổn thất vật chất, tinh thần cho gia đình nạn nhân.
Viện KSND tối cao đã nhiều lần tiếp nhận đơn của ông An và đã có chỉ đạo. Ngày 22-11-2024, Vụ 2 Viện KSND tối cao ban hành công văn yêu cầu Viện KSND tỉnh Bình Thuận giải quyết.
Ngay sau khi thực hiện chính quyền hai cấp, ngày 22-7-2025, ông An tiếp tục lập đơn yêu cầu xử lý theo đề xuất của Viện KSND tỉnh Bình Thuận (cũ, nay thuộc Lâm Đồng sau sáp nhập).
Theo Công an tỉnh Lâm Đồng, quá trình xác minh hiện gặp nhiều khó khăn. Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra đã gửi giấy mời ông Trương Đình Khôi (hiện ngụ Xuân Thành, Đồng Nai) đến làm việc vào giữa tháng 12-2025, nhưng ông Khôi không có mặt theo triệu tập với lý do sức khỏe yếu, đi lại khó khăn.
Đầu năm 2025, Công an Bình Thuận (cũ) cũng đã từng làm việc với ông Khôi. Việc xác minh tại Gia Lai, Quy Nhơn gặp khó khăn vì hồ sơ lưu trữ từ những năm 1980 đã thất lạc; nhân chứng người thì đã qua đời, người thì già yếu không còn nhớ.
Làm việc với báo Tuổi Trẻ, Viện KSND tỉnh Lâm Đồng cho biết các cơ quan tố tụng ghi nhận nỗ lực kiên trì của ông An và đang khẩn trương xử lý dứt điểm các nội dung ông An khiếu nại.
Theo Viện KSND tỉnh Lâm Đồng, đây là vụ việc phức tạp đã xảy ra hơn 40 năm nên quá trình xử lý gặp nhiều khó khăn.
Giữa tháng 4-2026, viện đã có công văn gửi Viện KSND tối cao, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra, Cục Cảnh sát hình sự để xin ý kiến nhằm giải quyết dứt điểm vụ việc liên quan đến ông An. Hiện nay, Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh Lâm Đồng vẫn tiếp tục giám sát quá trình xử lý vụ việc.
Ngày 11/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Tp.HCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt bị can để tạm giam đối với: Chương A Sám, Nguyễn Trần Minh Trung, Đỗ Minh Hùng, Lê Cao Thìn, Nguyễn Thanh Thiệp và Võ Ngọc Lành để điều tra về tội Gây ô nhiễm môi trường.
Trước đó, thực hiện cao điểm 45 ngày tấn công, trấn áp tội phạm theo mệnh lệnh của Giám đốc Công an TP, Đội 4 - Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp Công an xã Tân Vĩnh Lộc phát hiện một xe ben đang đổ hỗn hợp chất thải xây dựng (bê tông vụn, gạch vỡ, kính vỡ, ngói vỡ, đất đá và rác sinh hoạt) tại khu đất thuộc ấp 60, xã Tân Vĩnh Lộc.
Qua điều tra, cơ quan công an làm rõ Chương A Sám (chủ khu đất) là người thuê Nguyễn Trần Minh Trung tổ chức san lấp bằng xà bần. Trung thuê Đỗ Minh Hùng thực hiện việc san lấp. Hùng tiếp tục thuê Lê Cao Thìn tìm nguồn chất thải xây dựng và tổ chức phương tiện vận chuyển.
Sau đó, Thìn cùng Nguyễn Thanh Thiệp, Võ Ngọc Lành trực tiếp đi thu gom, vận chuyển chất thải từ các công trình xây dựng, phá dỡ nhà ở trên địa bàn Tp.HCM về đổ trái phép tại khu đất của Sám.
Kết quả giám định và đo đạc xác định, tổng khối lượng chất thải rắn xây dựng bị đổ trái phép tại khu vực này lên tới gần 800 tấn. Hành vi của các đối tượng có đủ dấu hiệu cấu thành tội Gây ô nhiễm môi trường.
Hiện Cơ quan CSĐT đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 6 đối tượng nêu trên để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Công an Tp.HCM khuyến cáo các chủ đất, đơn vị thi công và cá nhân có nhu cầu san lấp mặt bằng phải thực hiện đúng quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng và bảo vệ môi trường; tuyệt đối không tiếp nhận, vận chuyển hoặc đổ chất thải xây dựng trái phép.
Khi phát hiện các hành vi đổ thải trái quy định, người dân cần kịp thời báo cho cơ quan chức năng để xử lý, góp phần bảo vệ môi trường và mỹ quan đô thị.
Ngày 11-5, Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Công Thương.
Đoàn thanh tra gồm 12 thành viên do ông Nguyễn Xuân Tự - thanh tra viên cao cấp, Trưởng Phòng 5, Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo lĩnh vực công thương (Cục IX) - làm trưởng đoàn.
Thep quyết định, thời kỳ thanh tra từ ngày 1-3-2025 đến 30-4-2026. Thời gian thanh tra thực tế là 30 ngày làm việc kể từ ngày công bố quyết định. Đoàn thanh tra cũng có thể xem xét các nội dung liên quan trước và sau thời kỳ này nếu cần thiết.
Tại buổi công bố, ông Hoàng Ánh Dương, Phó chánh Văn phòng Bộ Công Thương, bày tỏ mong muốn thông qua quá trình thanh tra, đoàn sẽ kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước của Bộ theo đúng quy định pháp luật.
Ông cho biết Bộ Công Thương sẽ phối hợp, cung cấp hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của đoàn thanh tra.
Phát biểu tại hội nghị, ông Đỗ Mạnh Hùng, Cục trưởng Cục IX, cho biết đây là cuộc thanh tra đột xuất theo chỉ đạo của Thủ tướng, triển khai trên phạm vi cả nước nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công.
Theo ông Hùng, mục tiêu của cuộc thanh tra không chỉ đánh giá thực trạng quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, mà còn làm rõ những bất cập, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
"Trên cơ sở đó, đoàn thanh tra cần nêu rõ được kiến nghị cùng các giải pháp xử lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, phòng chống thất thoát, lãng phí và khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội", ông Hùng nhấn mạnh.
Cục trưởng Cục IX lưu ý đây là lĩnh vực mới, phức tạp, liên quan nhiều quy định chuyên ngành và quá trình quản lý tài sản công qua nhiều giai đoạn. Vì vậy, đoàn thanh tra phải đánh giá trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ, số liệu và căn cứ pháp lý rõ ràng, tránh suy diễn chủ quan hoặc kết luận thiếu cơ sở.
Ông Hùng cũng yêu cầu toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan phải được quản lý chặt chẽ, không để xảy ra lộ lọt thông tin, hoặc phát ngôn không đúng thẩm quyền khi chưa có kết luận chính thức.
Đối với Bộ Công Thương, Thanh tra Chính phủ đề nghị lãnh đạo bộ chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp chặt chẽ với đoàn thanh tra, khẩn trương cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu và cử đầu mối làm việc chính thức.
Ông Hùng cho biết theo yêu cầu của Thủ tướng, Thanh tra Chính phủ phải hoàn thành báo cáo trong tháng 6 và ban hành kết luận thanh tra trước ngày 25-6. Lãnh đạo Cục IX cho biết khối lượng công việc lớn trong khi thời gian gấp và đề nghị các đơn vị phối hợp với tinh thần trách nhiệm cao nhất, không để chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan.
“Làm hết việc, không hết giờ”, ông Đỗ Mạnh Hùng quán triệt, đồng thời yêu cầu đoàn thanh tra, tổ giám sát và các đơn vị liên quan làm việc nghiêm túc, thực chất, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả.
Trong gần 300 bị can bị Công an TP.HCM khởi tố liên quan các vụ án "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra ở nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng, có rất nhiều người còn rất trẻ, tuổi đời chỉ trên dưới 20.
Có học thức, được đào tạo bài bản, họ lại chọn kiếm tiền bằng cách lừa những người đáng tuổi ông bà mình bằng kịch bản "sở hữu kỳ nghỉ" một cách tinh vi.
Gần một tháng sau song sắt là khoảng thời gian T.M.T. (23 tuổi, quê Cà Mau) đủ để thấm thía về những sai lầm của mình. "Phải chi em đừng nghe sếp mình trấn an", T. liên tục tự trách.
Tốt nghiệp một trường cao đẳng tại TP.HCM, T. lao vào cuộc mưu sinh với mong muốn giản đơn: tìm một công việc để trang trải cuộc sống.
Sau gần 3 tháng tìm việc, T. quyết định ứng tuyển vào Công ty League of Resorts (LORS), bởi cô cho rằng vị trí telesale với mức lương 8 - 10 triệu đồng/tháng là khá phù hợp với năng lực của sinh viên mới ra trường như mình.
Tháng 10-2024, T. chính thức làm việc tại Công ty LORS (phường Thạnh Mỹ Tây). Nhiệm vụ mỗi ngày của T. là nhận data từ trưởng nhóm, từ đó gọi điện thoại cho 200 người để mời dự sự kiện kèm hứa hẹn tặng voucher du lịch miễn phí.
Theo T., mức lương thực nhận là hơn 7 triệu đồng. Ngoài ra, cứ mỗi khách hàng đến dự sự kiện khoảng 60 phút trở lên thì T. sẽ được nhận thêm 60.000 - 100.000 đồng/khách.
"Khoảng 3-4 tháng làm việc là tôi cảm thấy nghi ngờ về hoạt động của công ty. Mỗi lần khách phàn nàn, hay đến đòi lại tiền thì tôi đều được trưởng nhóm hoặc lãnh đạo công ty trấn an.
Họ nói công ty làm việc là có đăng ký hợp pháp, nếu như có vi phạm pháp luật thì đã bị bắt từ lâu rồi chứ không có còn duy trì tới bây giờ, khuyên tôi cứ an tâm làm việc.
Tháng 8-2025 thì tôi có xin nghỉ, nghỉ được 1 tháng thì trưởng nhóm liên tục liên lạc gọi trở về làm việc và hứa hẹn sẽ có thêm nhiều phúc lợi. Lúc đó tôi chưa tìm được việc mới nên quay lại làm tạm, vì thời gian làm việc cũng phù hợp để tôi học tiếng Anh vào buổi tối.
Trong thời gian đó tôi vẫn đi tìm việc khác, nhưng mỗi lần xin nghỉ thì công ty không đồng ý cho nghỉ ngay và nếu nghỉ sẽ bị giam lương, nên không thể nghỉ ngang. Xin vào thì dễ nhưng xin nghỉ rất khó", T. kể.
Nhìn lại hành vi của mình, T. chia sẻ rất ray rứt khi đã tiếp tay cho công ty lừa dối để bòn rút hết tiền của những người bằng tuổi ông bà mình.
"Lúc đầu tôi nghĩ chỉ mời khách lên, không liên quan gì đến việc lừa đảo của công ty. Đến khi bị bắt thì tôi hụt hẫng lắm vì không nghĩ việc mình làm nghiêm trọng đến vậy, gây thiệt hại lớn cho nhiều người, đặc biệt là những ông bà lớn tuổi và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Sau khi làm việc với điều tra viên, tôi đã nhận thức được việc làm của mình là giúp sức cho hành vi lừa đảo, tôi rất hối hận", T. nói.
Từ trường hợp của mình, T. gửi lời nhắn nhủ tới các bạn sinh viên mới ra trường rằng khi bắt đầu tìm kiếm một công việc, điều quan trọng nhất là phải tìm hiểu thật kỹ thông tin về công ty, cũng như tính chất thực tế trong hoạt động của công ty.
Năm 2021, N.T.T. (28 tuổi, quê Hưng Yên) tốt nghiệp một trường cao đẳng tại Hà Nội và có khoảng 1 năm làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin theo đúng chuyên ngành được đào tạo.
Nhưng như một bước ngoặt cuộc đời, năm 2022 T. chuyển hướng sang làm cho công ty bán thẻ sở hữu kỳ nghỉ sau khi vô tình thấy một mẩu tuyển dụng trên mạng.
Đến tháng 7-2025, T. Nam tiến và làm việc cho Công ty JJ Travel (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) với vị trí nhân viên sale.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực, T. được phân công nhiệm vụ gọi điện thoại mời khách đến công ty dự sự kiện từ nguồn data khách hàng do công ty cung cấp.
Khi mồi chày được khách đến công ty, T. sẽ tư vấn về những sản phẩm kỳ nghỉ tại công ty để ký hợp đồng.
T. cho biết mức lương cố định mà công ty trả là khoảng 8,5 triệu đồng. Ngoài ra còn được nhận từ 6,5% hoa hồng trên mỗi hợp đồng mà mình ký được với khách, thấp nhất là 75 triệu đồng.
"Tôi nhận thức được việc làm của mình là sai, là lừa khách hàng, nhưng tôi vẫn cố chấp làm vì được hưởng những khoản hoa hồng hậu hĩnh.
Tôi cũng biết việc dụ dỗ những khách hàng lớn tuổi lấy hết khoản lương hưu để đóng vào công ty như vậy thì là sai, bởi vì dù sao những ông bà đó cần có khoản tiền để dưỡng già", T. thừa nhận hành vi phạm tội của mình.
