Chị Mẩy Kim tên thật là Lý Tả Mẩy (29 tuổi), hiện sống và làm việc tại thôn Sả Xéng, xã Tả Phìn (Lào Cai). Thời gian qua, chị được nhiều người yêu mến qua những clip giới thiệu cuộc sống thường ngày của người Dao đỏ ở quê hương mình.
Trên trang mạng xã hội cá nhân mang tên “Mẩy Kim Dao đỏ”, người phụ nữ Lào Cai thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc đời thường gắn với núi rừng, nương rẫy, ruộng đồng hay bếp lửa gia đình.
Những video giản dị nhưng đậm màu sắc văn hóa vùng cao giúp nhiều người hiểu hơn về nếp sống của đồng bào Dao đỏ ở Tây Bắc. Cách nói chuyện mộc mạc, tự nhiên của chị Mẩy Kim cũng khiến nhiều cư dân mạng yêu mến.
Nhiều clip của chị nhận về hàng triệu lượt xem cùng hàng ngàn bình luận bày tỏ sự thích thú trước cuộc sống yên bình nơi vùng cao. Không ít người cho biết sau khi xem video mong muốn có dịp đến Lào Cai để trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và cảnh sắc thiên nhiên nơi đây.
Chị Mẩy Kim cho biết ý tưởng quay video bắt đầu từ khoảng tháng 11.2023. Ban đầu, chị chỉ muốn lưu giữ những kỷ niệm thường ngày của gia đình cũng như chia sẻ vẻ đẹp quê hương đến với bạn bè gần xa. “Không ngờ những clip đó lại được nhiều người yêu thích và đón nhận như vậy. Có nhiều anh chị nhắn tin nói rằng nhờ xem video của mình mà muốn đến Lào Cai du lịch, khám phá cuộc sống vùng cao. Điều đó khiến mình rất vui”, chị chia sẻ.
Trong số những video từng đăng tải, chị nhớ nhất clip hướng dẫn du khách nước ngoài học cày ruộng bằng trâu. Khoảnh khắc những vị khách phương Tây lóng ngóng tập làm nông dân vùng cao giữa ruộng bùn khiến nhiều người thích thú. Cũng từ video này, chị Mẩy Kim được biết đến nhiều hơn trên mạng xã hội.
Theo chị Mẩy Kim, điều khiến chị tự hào nhất về văn hóa người Dao đỏ chính là những nét đẹp gắn với đời sống thường ngày. Nếu phải giới thiệu với du khách về quê hương mình, chị muốn nhắc đầu tiên đến ẩm thực với những món ăn đặc trưng như xôi bảy màu, bánh dày sắn hay các món ăn chế biến từ nguyên liệu vùng núi.
Ngoài ra, chị cũng yêu thích những nét văn hóa gắn với việc dựng nhà, làm nông hay những bài thuốc tắm nổi tiếng của người Dao đỏ. “Các bài thuốc tắm bằng thảo mộc của người Dao đỏ từ lâu đã được nhiều du khách biết đến. Hầu như ai đến đây cũng muốn thử trải nghiệm một lần”, chị nói.
Trước đây, chị Mẩy Kim từng làm hướng dẫn viên du lịch, thường xuyên giới thiệu văn hóa địa phương với du khách trong và ngoài nước. Hiện tại, ngoài công việc làm nông, đầu tháng 4.2026 chị vừa mở thêm một homestay tại quê nhà để đón khách lưu trú.
Đồng hành cùng chị trong quá trình quay video là chồng chị – anh Chảo Láo Tả (29 tuổi). Anh chính là người đứng sau máy quay trong phần lớn những clip được chia sẻ trên mạng xã hội. “Thấy nhiều người yêu thích cuộc sống và văn hóa quê mình, vợ chồng mình rất vui”, anh cho biết.
Hiện vợ chồng chị Mẩy Kim có 2 con nhỏ. Cả gia đình sinh sống và làm việc ngay trên mảnh đất nơi họ sinh ra và lớn lên.
Những năm gần đây, lượng khách du lịch đến Lào Cai ngày càng đông khiến chị cảm thấy tự hào hơn về quê hương của mình. “Trước đây tôi từng lên phố làm việc một thời gian, khoảng 8 tháng, nhưng rồi vẫn muốn trở về quê. Với tôi, quê hương là nơi bình yên nhất. Tôi yêu cuộc sống ở đây từ những điều rất nhỏ”, người phụ nữ Dao đỏ bộc bạch.
Ông Vũ Xuân Quý, Chủ tịch UBND xã Tả Phìn, nhận xét chị Mẩy Kim là cá nhân trẻ năng động, có tinh thần quảng bá văn hóa truyền thống địa phương, đặc biệt là văn hóa Dao đỏ, khi tích cực ứng dụng mạng xã hội để giới thiệu hình ảnh con người, thiên nhiên, bản sắc văn hóa và sản phẩm đặc trưng của xã.
“Các hoạt động của chị Mẩy Kim cũng như nhiều người dân địa phương đã góp phần vào việc phát triển du lịch cộng đồng và kinh tế bản địa. Xã Tả Phìn hiện có khoảng 40 homestay và dịch vụ lưu trú, những tháng đầu năm 2026 du lịch khởi sắc khi số lượng du khách tăng so với những năm trước”, ông Quý chia sẻ.
Người thực hiện bộ ảnh về đàn sếu đầu đỏ này là nhiếp ảnh gia Nguyễn Thị Minh Hải. Chị Hải cho biết đàn sếu đầu đỏ trong bộ ảnh được chị ghi lại tại địa phận Campuchia, nơi giáp ranh Hà Tiên (An Giang) vào tháng 2 vừa qua. Nơi đây, mỗi năm vào khoảng từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, sếu di cư về rất nhiều.
Đây là lần thứ 3 nữ nhiếp ảnh gia quay lại "săn ảnh" loài sếu đầu đỏ tuyệt đẹp này. Dù đã ở độ tuổi U.70, việc di chuyển vất vả, nhưng chị vẫn đam mê... theo chân đàn sếu.
Chị Hải kể vào buổi trưa (khoảng 12 giờ), sau khi làm thủ tục xuất cảnh qua cửa khẩu Hà Tiên, khoảng 15 giờ chị có mặt tại điểm bên ngoài nơi sếu cư trú trên đất Campuchia. Đến 16 giờ, chị cùng nhóm chụp ảnh bắt đầu đi bộ băng qua cánh rừng, lội qua các vùng sình lầy đất đen mới tiếp cận được khu vực bờ ruộng, nơi đàn sếu thường xuất hiện. Sau khoảng 2 tiếng chờ đợi, đến khoảng 17 giờ 30 những đàn sếu đầu tiên bắt đầu bay về.
"Vào những ngày nắng, hơi nước bốc lên từ mặt ruộng khiến việc chụp ảnh trở nên khó khăn. Đàn sếu lại bay về rải rác nên không thể ghi lại trọn vẹn cả đàn", chị Hải chia sẻ.
Tuy nhiên, việc chụp ảnh sếu với chị không phải chỉ trong một buổi mà kéo dài đến nhiều ngày liên tiếp mới mong có những bức ảnh đẹp.
Cho nên, hôm sau, chị lại có mặt tại điểm chụp từ lúc rạng sáng. Trong không gian tĩnh lặng, mọi cử động đều phải nhẹ nhàng, hạn chế tối đa bất kỳ tiếng động lạ nào để tránh làm đàn sếu hoảng sợ. Khoảng 5 giờ 30, sếu bắt đầu cất tiếng gọi nhau, tạo nên những khoảnh khắc sinh động. Tuy nhiên, do ánh sáng yếu, nhiều bức ảnh chị chụp chưa đạt như kỳ vọng. Đến khoảng 6 giờ, khi trời vừa hửng sáng, nắng đẹp thì đàn sếu lại bay đi trong sự tiếc nuối.
Theo nữ nhiếp ảnh gia, những khó khăn để "săn" ảnh sếu đòi hỏi phải có máy ảnh tính năng cao, có tốc độ cao khi chụp loạt ảnh cho những khoảnh khắc hoạt động của chúng. Ngược lại, nếu điều kiện thời tiết thuận lợi và thiết bị đảm bảo thì việc chụp không quá khó khăn.
"Ai cũng biết chụp chim rất vất vả bởi những hoạt động bản năng của chúng. Thời gian, dựng lều đợi, bỏ ăn uống, nắng thiêu đốt, mưa xối xả… cũng không gặp được chúng, đôi khi đỏ cả mắt ngóng trông mà điểm chụp hầu hết là ruộng, đầm, bãi sông. Cái khó nhất với tôi lúc này là việc di chuyển, nhất là khi tuổi đã cao", chị Hải bày tỏ.
Chị Hải nói rằng mỗi loài chim đều có những đặc điểm riêng đáng để khám phá. Chính vì thế, chị luôn dành tình yêu đặc biệt cho nhiếp ảnh thiên nhiên, các loài chim hoang dã, đặc biệt là sếu đầu đỏ.
Ngày 30.4, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho biết khoảng 14 giờ cùng ngày, trong quá trình tuần tra lưu động trên tuyến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, tổ công tác của đơn vị phát hiện một ô tô con dừng tại hành lang an toàn.
Chiếc xe mang biển số 36B - 191 do một nam thanh niên điều khiển, trên xe có thêm một người. Thời điểm kiểm tra, phương tiện dừng sát mép đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, nhất là khi lưu lượng xe trên cao tốc đang tăng cao dịp nghỉ lễ.
Làm việc với lực lượng chức năng, tài xế cho biết đã lái xe liên tục nhiều giờ, cơ thể mệt mỏi, buồn ngủ nên không thể tiếp tục hành trình an toàn. Vì vậy, người này buộc phải cho xe dừng lại tại hành lang an toàn để nghỉ tạm.
Nhận thấy tình huống có thể dẫn đến nguy hiểm nếu tài xế tiếp tục lái xe trong trạng thái không tỉnh táo, đồng thời việc dừng xe trên cao tốc không đúng quy định cũng tiềm ẩn rủi ro va chạm, tổ CSGT đã nhanh chóng hỗ trợ.
Cụ thể, lực lượng làm nhiệm vụ đã trực tiếp điều khiển phương tiện, đưa tài xế và người đi cùng rời khỏi cao tốc qua nút giao gần nhất để nghỉ ngơi, đảm bảo an toàn trước khi tiếp tục hành trình.
Theo CSGT, việc dừng xe tại hành lang an toàn trên cao tốc chỉ được phép trong các trường hợp khẩn cấp. Tuy nhiên, nếu không có biện pháp xử lý phù hợp, phương tiện dừng đột ngột có thể trở thành "điểm mù" nguy hiểm đối với các xe chạy tốc độ cao phía sau.
Đại diện Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 khuyến cáo, trong điều kiện di chuyển đường dài, đặc biệt dịp lễ khi mật độ phương tiện tăng cao, tài xế cần chủ động sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Khi có dấu hiệu mệt mỏi, buồn ngủ, cần dừng xe tại các trạm dừng nghỉ hoặc rời cao tốc tại nút giao gần nhất.
"Việc cố gắng điều khiển phương tiện khi không đảm bảo sức khỏe là nguyên nhân tiềm ẩn gây tai nạn nghiêm trọng. Người lái cần đặt an toàn của bản thân và những người xung quanh lên hàng đầu", lực lượng CSGT nhấn mạnh.
Động thái hỗ trợ kịp thời của tổ công tác không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho người trong cuộc mà còn góp phần phòng ngừa nguy cơ tai nạn trên tuyến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết trong cao điểm nghỉ lễ.
Theo phản ánh, tình trạng hàng loạt xe tải chạy vào đường cấm trên tỉnh lộ 8 diễn ra thường xuyên và theo giải thích của các tài xế do biển báo bị che khuất tầm nhìn nên họ lúng túng, thắng gấp gây nguy hiểm.
Từ phản ánh này của người dân, ghi nhận của PV Báo Thanh Niên vào chiều 25.4 tại khu vực tỉnh lộ 8, đoạn từ giao lộ Nguyễn Thị Nỉ đến giao lộ tỉnh lộ 15 (giáp ranh xã Bình Mỹ và xã Phú Hòa Đông, TP.HCM), tình trạng xe tải chạy vào đường cấm diễn ra phức tạp.
Dù đoạn đường này đã đặt biển cấm xe tải và xe khách trên 16 chỗ lưu thông vào 2 khung giờ cao điểm (từ 6 giờ - 8 giờ và 16 giờ - 18 giờ), nhưng thực tế nhiều tài xế vẫn "vô tư" di chuyển vào.
Chỉ trong khoảng 20 phút có mặt tại đây vào giờ tan tầm, chúng tôi ghi nhận gần chục phương tiện xe tải lớn nhỏ vẫn đi thẳng vào đoạn đường cấm.
Đáng chú ý, nhiều tài xế khi đang lưu thông trên tỉnh lộ 8, vừa băng qua giao lộ Nguyễn Thị Nỉ mới hốt hoảng phát hiện biển báo cấm.
Trong tình huống bất ngờ, không ít tài xế đã đạp thắng gấp, khiến vỏ lốp xe ma sát lớn với mặt đường nhựa tỏa khói mù mịt. Tiếng rít lốp chói tai cùng những pha dừng xe đột ngột giữa giao lộ khiến dòng xe máy của công nhân tan ca phía sau một phen hú vía. Nhiều trường hợp phải loay hoay lùi xe lại giữa dòng người đông đúc để tìm đường tránh, gây ra cảnh ùn ứ, hỗn loạn và mất an toàn giao thông nghiêm trọng.
Theo phản ánh của người dân địa phương, nguyên nhân chính dẫn đến việc xe tải chạy vào đường cấm không chỉ do tài xế thiếu quan sát mà còn bởi hệ thống biển báo đặt chưa hợp lý.
Trước đây, biển chỉ dẫn hướng rẽ cho xe tải đặt gần giao lộ Nguyễn Thị Nỉ bị phương tiện va quẹt gây hư hỏng. Sau đó, cơ quan chức năng đã lắp đặt lại nhưng vị trí mới lại nằm sát giao lộ và bị che khuất phía sau các cột báo hiệu khác.
Chị H., một người dân sống tại khu vực, chia sẻ: "Trước đây không có trụ đèn lớn này thì dễ thấy, giờ trụ đèn to quá che hết biển báo rồi. Tài xế đi ngang không nhìn kịp, tới nơi mới thấy thì đã lỡ đà. Có người thấy tội nghiệp nên đứng vẫy tay ra hiệu cho họ đừng chạy vào, chứ vào là bị phạt mất cả tháng lương lái thuê".
Cùng quan điểm, nhiều tài xế cho rằng biển báo cấm hiện nay có kích thước nhỏ, lại bị (hàng cờ) che chắn. Việc thiếu các biển báo nhắc lại từ xa khiến những người lần đầu lưu thông qua đoạn đường này rất dễ vi phạm.
"Chỉ cần thiếu quan sát một chút là mất ngay vài triệu đồng và bị tước giấy phép lái xe. Chúng tôi kiến nghị cơ quan chức năng cần di dời biển chỉ dẫn ra xa giao lộ hơn, đặt trước hệ thống đèn tín hiệu để tài xế dễ dàng nhận diện và chuyển hướng kịp thời", một tài xế xe tải bày tỏ.
Trong khi đó, ở hướng ngược lại tại giao lộ tỉnh lộ 8 và tỉnh lộ 15, hệ thống biển báo được đặt rất thông thoáng, rõ ràng, nên hầu như không xảy ra tình trạng phương tiện vi phạm. Người dân và tài xế tha thiết đề nghị lực lượng chức năng sớm kiểm tra, điều chỉnh lại vị trí đặt biển báo tại giao lộ Nguyễn Thị Nỉ để đảm bảo an toàn giao thông và tránh việc người dân vô tình vi phạm luật giao thông.
