Người trẻ mua nhà: Đừng để an cư thành gánh nặng tài chính

Người trẻ mua nhà: Đừng để an cư thành gánh nặng tài chính

Giấc mơ sở hữu một căn nhà đang trở thành bài toán khó với nhiều người trẻ khi giá bất động sản liên tục leo thang, trong khi nguồn cung căn hộ bình dân gần như biến mất. Thay vì cố gắng mua nhà ở khu vực trung tâm, ngày càng nhiều người lựa chọn dịch chuyển về vùng ven, kết hợp vay ngân hàng hoặc nhận hỗ trợ tài chính từ gia đình để sớm sở hữu tài sản.

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), hành trình tìm kiếm chốn an cư của người trẻ thường trải qua nhiều giai đoạn. Những năm đầu sự nghiệp, thuê nhà là lựa chọn phù hợp nhằm duy trì sự linh hoạt, giảm áp lực tài chính và tích lũy vốn. Tuy nhiên, khi thu nhập dần ổn định, nhu cầu an cư tăng lên và chi phí nhà ở không còn chỉ là khoản chi tiêu mà trở thành một phần trong chiến lược tích lũy tài sản.

Người trẻ loay hoay với bài toán an cư

Sau 5 năm làm việc tại Hà Nội, anh Minh, một nhân viên kinh doanh, vẫn chưa thể đưa ra lựa chọn giữa tiếp tục thuê nhà hay vay vốn mua căn hộ vùng ven.

“Mình sợ nhất là cảnh mỗi tháng vừa mở mắt ra đã thấy nợ ngân hàng treo trên đầu”, anh chia sẻ.

Theo VARS, tâm lý của anh Minh cũng là nỗi băn khoăn chung của nhiều người thuộc thế hệ Gen Z. Khi các căn hộ dưới 2,5 tỷ đồng gần như không còn trên thị trường, người mua buộc phải tiếp cận phân khúc trung cấp và phụ thuộc nhiều hơn vào đòn bẩy tài chính.

Không chỉ người độc thân, các gia đình trẻ cũng gặp áp lực tương tự.

Gia đình chị Hiền (32 tuổi, Hà Nội) hiện thuê nhà tại Cầu Giấy với tổng chi phí khoảng 4-5 triệu đồng/tháng. Thu nhập của hai vợ chồng dao động 30-40 triệu đồng/tháng nhưng vẫn chưa đủ để mua một căn hộ trong khu vực nội thành.

“Vợ chồng mình đã nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội nhưng cơ hội rất mong manh vì lượng hồ sơ quá lớn. Để chủ động hơn, mình đang tính mua đất nền ở Đông Anh. Dù cách nơi làm việc hơn 20km nhưng giá vẫn phù hợp khả năng tích lũy của gia đình”, chị Hiền cho biết.

Theo VARS, trước áp lực giá nhà tại khu vực trung tâm, xu hướng “ly tâm” sang các khu vực vùng ven hoặc đô thị vệ tinh đang ngày càng phổ biến. Những địa bàn như Mê Linh (Hà Nội) hay các khu vực giáp ranh TPHCM được đánh giá còn dư địa tăng trưởng nhờ hạ tầng được đầu tư và mặt bằng giá thấp hơn.

Bên cạnh đó, nhiều gia đình cũng lựa chọn hỗ trợ con cái khoản vốn ban đầu để rút ngắn thời gian tích lũy và giảm áp lực vay ngân hàng. Trên thị trường, các chủ đầu tư và ngân hàng cũng đưa ra nhiều phương án thanh toán kéo dài, chia nhỏ dòng tiền cùng các gói vay ưu đãi. Hiện lãi suất vay mua nhà dao động từ khoảng 7,8% đến 12%/năm, tùy từng ngân hàng, thời hạn vay và hồ sơ tín dụng của khách hàng.

Dù vậy, các chuyên gia lưu ý việc mua nhà chỉ bền vững khi người mua có khả năng duy trì dòng tiền ổn định.

“Một người sở hữu nhà sớm có nhiều thời gian hơn để hưởng lợi từ quá trình gia tăng giá trị tài sản. Tuy nhiên, quyết định mua nhà cần dựa trên năng lực tài chính thực tế, thay vì tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO)”, chuyên gia của VARS IRE khuyến nghị.

Giải mã bài toán đòn bẩy tài chính từ góc nhìn chuyên gia

Ông Lâm Minh Chánh – chuyên gia tài chính cá nhân, Sáng lập AI tài chính WikiMoney – cho rằng người mua không nên chỉ nhìn vào con số nợ tuyệt đối, mà cần tập trung vào tỷ lệ an toàn của dòng tiền.

Theo ông, “nguyên tắc vàng” là khoản trả góp cả gốc lẫn lãi hàng tháng không được vượt quá ngưỡng 30-40% thu nhập ròng của hộ gia đình. Đây là giới hạn sống còn để người trẻ vẫn có thể “thở”, đủ tiền trang trải sinh hoạt phí và tái tạo sức lao động. Chuyên gia này làm một phép tính nhẩm: Nếu vay từ 2-2,5 tỷ đồng trong vòng 20-25 năm, số tiền trả góp hàng tháng sẽ dao động khoảng 22-28 triệu đồng.

Như vậy, để đảm bảo an toàn tài chính, tổng thu nhập của gia đình phải đạt mức 55-70 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, người mua tuyệt đối không được “vét sạch túi” để trả trước, mà bắt buộc phải giữ lại một quỹ dự phòng tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt nhằm đối phó với những biến số bất ngờ như ốm đau hay mất việc.

Đánh giá về xu hướng “ly tâm” – dạt ra vùng ven để giảm áp lực tài chính, ông Chánh khẳng định chiến lược này về cơ bản là đúng đắn nhưng đòi hỏi sự tỉnh táo. Nếu mua để ở, chi phí thực tế không chỉ nằm ở giá nhà, mà còn là những chi phí ẩn như thời gian di chuyển, xăng xe và năng lượng tiêu hao mỗi ngày.

“Đừng để niềm vui có nhà mới bị dập tắt bởi sự mệt mỏi trên những cung đường dài hàng chục cây số”, ông Chánh cảnh báo. Ở góc độ đầu tư, vị chuyên gia nhấn mạnh người trẻ tuyệt đối không nên lao vào những khu vực bị “thổi giá” bởi môi giới.

Bất động sản vùng ven phải có giá trị sử dụng thực và tiềm năng phát triển nội tại, bởi một tài sản không có tính thanh khoản, không thể chuyển thành tiền mặt khi cần sẽ biến thành một “tài sản chết”.

Nhắc đến câu chuyện nhờ cậy tài chính từ cha mẹ, nhà sáng lập WikiMoney nhìn nhận đây là sự nâng đỡ trân quý, nhưng cảnh báo việc lạm dụng có thể dẫn đến tâm lý ỷ lại, thui chột động lực tự thân. Giải pháp khôn ngoan nhất, theo ông, là hãy chủ động đề xuất coi khoản tiền cha mẹ cho như một khoản vay dài hạn không lãi suất. Cách ứng xử này vừa giúp giới trẻ giữ vững động lực làm chủ cuộc đời, vừa bảo vệ tình cảm gia đình.

  Doanh nghiệp 'hứa lèo' với cổ đông

Đưa ra lời khuyên cho những người trẻ mới bước vào năm đầu tiên của hành trình tích lũy, ông Chánh nhấn mạnh: “Đừng vội mua gì cả, hãy dành trọn một năm để chuẩn bị”.

Thực tế, cạm bẫy lớn nhất của tuổi trẻ là sự nôn nóng và hiệu ứng FOMO (sợ bỏ lỡ). Thấy bạn bè mua nhà, bị môi giới thúc giục hay lo ngại dòng tiền mất giá, nhiều người vội vã xuống tiền khi chưa hiểu rõ bản chất cuộc chơi. Hậu quả là họ ký hợp đồng mà không nắm rõ tính pháp lý, mơ hồ về cơ chế lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi, hay không lường trước được gánh nặng chi phí vận hành sau khi nhận nhà.

Do đó, người trẻ cần ưu tiên giải quyết ba bài toán cốt lõi: Kỷ luật tiết kiệm để tích lũy ít nhất 20-30% vốn tự có; Bồi dưỡng kiến thức pháp lý và cơ chế lãi suất; Cuối cùng là đi thực tế thật nhiều để cảm nhận thị trường. Một năm lùi lại để chuẩn bị thấu đáo có thể giúp người trẻ tránh được những rủi ro chí mạng mà đôi khi phải mất 5-10 năm cày cuốc mới có thể sửa sai.

iMoney là dòng sản phẩm chuyên các bài viết về tư vấn đầu tư, tư vấn tiêu dùng, được đăng tải vào thứ 4 mỗi tuần trên báo Dân trí.

iMoney sẽ giải đáp thắc mắc của độc giả về đầu tư, tiêu dùng, tư vấn tài chính, các kênh đầu tư như chứng khoán, bất động sản, tiền mã hóa, tư vấn tiêu dùng cũng như chia sẻ các tip tiêu dùng thông minh, hiệu quả…

Tin Gốc: Dân Trí