Nhân viên giao đồ ăn cho ông Trump bác tin đồn ‘được thuê để diễn’

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov nói với nhật báo Izvestia rằng phương Tây sẽ phải đối mặt với hậu quả thảm khốc nếu quyết định lao vào cuộc xung đột trực diện với Moscow và xâm phạm các lợi ích an ninh của Nga.

"Liệu đường lối hướng tới một cuộc đối đầu trực diện với chúng tôi có đang được củng cố? Điều này chắc chắn sẽ dẫn đến những hậu quả thảm khốc cho những ai tìm cách xâm phạm an ninh của chúng tôi. Liệu lý trí sẽ thắng thế và xuất hiện nhận thức rằng cần phải hạ nhiệt căng thẳng?”, ông Ryabkov cảnh báo.

Nhà ngoại giao Nga cũng đề cập đến việc phương Tây chuẩn bị cho cuộc xung đột quy mô lớn với Nga vào năm 2030.

“Bất kể những gì đang diễn ra trong nền kinh tế Mỹ, tôi muốn nhấn mạnh rằng Đức, Pháp và một số quốc gia châu Âu khác mới là những nước đi đầu trong vấn đề này. Những diễn biến đáng lo ngại đó nằm trong khuôn khổ các bước chuẩn bị, vốn không cần che giấu của phương Tây (đặc biệt là Liên minh châu Âu - bên tuyên bố theo đuổi quyền tự chủ chiến lược), nhằm châm ngòi cho một cuộc xung đột quy mô lớn với Nga vào giai đoạn chuyển giao sang thập niên 2030, điều mà chúng tôi đã công khai đề cập”, ông Ryabkov nhận định.

Theo quan chức Nga, Moscow đã "cảnh báo Liên minh châu Âu về những sai lầm chết người”.

Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko tuyên bố Nga cho rằng các nước NATO và Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột quân sự với Moscow vào khoảng năm 2030.

Đại sứ Nga tại Đan Mạch Vladimir Barbin tuyên bố Nga không có kế hoạch tấn công các nước NATO hay EU và cũng không chuẩn bị cho một cuộc xung đột với phương Tây. Trong khi đó, Nga cho rằng phương Tây liên tục nhấn mạnh sự cần thiết của việc đánh bại Nga về mặt chiến lược.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 21/6, Cố vấn Điện Kremlin Yury Ushakov tuyên bố các nước phương Tây đã sai lầm khi hy vọng đánh bại Nga thông qua "những trò chơi của họ", và cuộc tiến công của lực lượng vũ trang Nga trên chiến trường đã chứng minh điều này.

Ông Ushakov lưu ý rằng các nước phương Tây "đang chơi những trò chơi riêng của họ, mà mục đích cuối cùng là đánh bại Nga”.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng cảnh báo sai lầm lớn nhất của châu Âu.

"Châu Âu có một quan niệm sai lầm rất lớn, họ cho rằng các cuộc đàm phán với Nga nên được tiến hành từ vị thế mạnh và dựa trên sự yếu kém của Nga. Đây là sai lầm lớn nhất, dù nó xuất phát từ sự thiếu năng lực của châu Âu, thông tin sai lệch hay sự thiếu không ngoan của họ”, ông Peskov nói.

Ông cũng cho rằng châu Âu “nên nắm rõ tình hình thực tế, kể cả trong cuộc xung đột Ukraine”. Quan chức Điện Kremlin tuyên bố Nga sẵn sàng đối thoại với các nước châu Âu nhưng sẽ không chấp nhận tối hậu thư.

Trong cuộc gặp với các binh sĩ tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine hôm 12/6, Tổng thống Vladimir Putin nói rằng Nga đang phải đối đầu với toàn bộ phương Tây dưới hình thức liên minh NATO.

Ông Putin cáo buộc NATO phát động cuộc chiến chống lại Nga, đồng thời cho rằng tất cả các nước NATO đang tăng cường nỗ lực tiến hành các hành động chống lại Nga.

Theo Tổng thống Putin, NATO đã cố gắng “giáng cho Nga một thất bại chiến lược”, nhưng họ đã nhận ra rằng đó là điều “bất khả thi”.

Nhà lãnh đạo Nga gửi thông điệp cứng rắn tới các đối thủ của Nga rằng họ không bao giờ nên gây chiến với Moscow. "Đừng bao giờ thử làm điều đó”, ông Putin nhấn mạnh.

Căng thẳng giữa Nga và Moscow có xu hướng leo thang sau khi xung đột Ukraine nổ ra cách đây hơn 4 năm. Một số lãnh đạo châu Âu cảnh báo, Nga có thể tấn công một trong các nước NATO trong vòng vài năm tới - một cáo buộc mà Moscow nhiều lần bác bỏ.

Tin Gốc: Dân Trí

Giới chức Mỹ và Iran ngày 17/6 cùng xác nhận Tổng thống hai nước đã ký thỏa thuận hướng đến chấm dứt chiến sự đã kéo dài gần 4 tháng qua. Theo bản ghi nhớ được hai bên công bố, ngay sau khi ký kết, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp lệnh miễn trừ, cho phép Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu và nhiên liệu.

Đây được cho là một cú hích lớn đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran, mở ra cơ hội khôi phục huyết mạch kinh tế cho nước này, đồng thời tạo ra nguồn doanh thu có thể lên tới hơn 60 tỷ USD mỗi năm.

Theo Wall Street Journal, việc Mỹ cam kết cho phép Iran bán dầu đã giúp tháo gỡ phần cốt lõi trong các lệnh trừng phạt được Washington thiết lập hơn một thập kỷ trước nhằm cô lập và dập tắt tham vọng hạt nhân của Tehran. Động thái trên sẽ mang lại cơ hội để các khách hàng lớn tiếp tục mua dầu Iran mà không cần lo ngại về lệnh trừng phạt của Mỹ. Trước xung đột, Iran sản xuất 4% sản lượng dầu thô toàn cầu.

Trong hơn một thập kỷ chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran chỉ có thể xuất khẩu dầu qua "đội tàu bóng tối" và thường phải chiết khấu mạnh so với giá thế giới.

Cánh cửa cơ hội

"Bản ghi nhớ chưa chắc đã mở toang mọi cánh cửa cho nền kinh tế Iran. Tuy nhiên, Iran có thể tạo ra nguồn thu đáng kể và nhiều khả năng sẽ tiếp cận được nguồn tiền đó", Richard Nephew, cựu quan chức cấp cao phụ trách các lệnh trừng phạt của Mỹ hiện làm việc tại Đại học Columbia, nhận xét. Ông ước tính Iran có khả năng thu về 8 tỷ USD trong hai tháng đầu thực hiện thỏa thuận.

Những quyền lợi ngành dầu mỏ Iran nhận được cho thấy áp lực mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đối mặt để đạt được thỏa thuận. Thỏa thuận này, trong đó có cả khoản tái thiết tiềm năng trị giá 300 tỷ USD, được nhìn nhận như một cú đặt cược của Washington với hy vọng rằng nguồn lợi về tài chính sẽ khiến Tehran giảm đi khuynh hướng gây bất ổn.

Tuy nhiên, mối lo ngại đặt ra là nguồn thu nhập mới từ dầu mỏ sẽ giúp chính quyền Iran tái thiết quân đội và củng cố hơn nữa vị thế của mình ở khu vực.

"Rủi ro là bạn đang tiếp sức cho chính quyền Iran bằng một lượng tiền mặt lớn", Michael Singh, cựu giám đốc cấp cao phụ trách Trung Đông thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời chính quyền George W. Bush, nhận định. "Hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm hay thậm chí chế tạo tên lửa, máy bay không người lái (UAV) nhìn chung vẫn còn rẻ. Việc điều hành đất nước ổn thỏa mới là thứ thực sự ngốn tiền của Iran".

Một quan chức cấp cao Mỹ hôm 16/6 cho biết dù Iran trước mắt sẽ được nới lỏng trừng phạt để xuất khẩu dầu mỏ, việc duy trì biện pháp này còn phụ thuộc liệu Tehran có đáp ứng các yêu cầu từ Washington về hoạt động hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz không.

Phần lớn doanh thu từ dầu mỏ mà Iran tích lũy qua nhiều năm đã bị đóng băng ở nước ngoài do các lệnh trừng phạt tài chính. Tehran từng lách luật để tiếp cận một phần nguồn tiền trên qua các kênh ngân hàng phức tạp, thường chạy qua những quốc gia vùng Vịnh hoặc sử dụng tiền điện tử. Tuy nhiên, các giao dịch rất rườm rà, chậm chạp, thiếu ổn định và Tehran trong đa số trường hợp đành phải chấp nhận để tiền nằm lại ở nước ngoài.

Nhưng giờ đây, mọi chuyện có thể sẽ thay đổi. Theo thỏa thuận, Mỹ hứa mở lại các kết nối ngân hàng để cho phép Iran mang doanh thu bán dầu về nước.

Các nhà trung gian Arab nhận định thỏa thuận hòa bình mới nhất là một thắng lợi rõ ràng cho Iran. Nó cũng biến Iran thành một đối thủ cạnh tranh mới không còn bị ràng buộc trên thị trường dầu mỏ toàn cầu, trong bối cảnh giới phân tích dự báo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz có thể dẫn đến tình trạng dư thừa dầu vào năm tới. Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), quốc gia vừa rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) gần đây, đã tuyên bố sẽ tăng sản lượng.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) hôm 17/6 cho rằng việc các bên đạt thỏa thuận lâu dài cho xung đột ở Trung Đông sẽ giúp nguồn cung dầu toàn cầu tăng khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027, vượt xa mức phục hồi nhu cầu dầu toàn cầu là 2 triệu thùng/ngày.

Chiến dịch phong tỏa cảng biển mà Mỹ thực thi từ tháng 4 đã khiến Iran phải cắt giảm mạnh lượng dầu thô xuất khẩu từ khoảng 1,1 triệu thùng/ngày trong tháng 3 xuống còn 65.000 thùng/ngày vào tháng 5, theo số liệu từ tổ chức phi lợi nhuận Hiệp hội Chống Hạt nhân Iran (UANI).

Khi các kho chứa dầu đều đã đầy, Iran phải giảm khai thác tại một số giếng dầu, khiến sản lượng dầu thô giảm 1/3, xuống còn 2,3 triệu thùng/ngày vào tháng 5 so với mức khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trước xung đột, theo IEA. Lượng dầu không xuất khẩu được Iran giữ lại để tiêu thụ trong nước.

Dù lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ trên danh nghĩa vẫn có hiệu lực vào ngày 16/6, các dấu hiệu nới lỏng đã xuất hiện. Ba tàu chở dầu mang theo hơn 5 triệu thùng dầu thô Iran đã rời cảng Chabahar và vượt qua vạch phong tỏa do Mỹ thiết lập, theo số liệu từ UANI và dữ liệu theo dõi tàu biển từ MarineTraffic.

Động thái trên đánh dấu lần vượt biển đầu tiên của các tàu dầu Iran kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch phong tỏa hồi tháng 4, dấu hiệu sớm cho thấy làn sóng xuất khẩu rầm rộ sắp diễn ra.

"Thời điểm này rất đáng chú ý", Claire Jungman, giám đốc phụ trách rủi ro hàng hải và tình báo tại Vortexa, công ty chuyên theo dõi tàu thuyền và thị trường năng lượng, trụ sở tại London, Anh, nhận xét, đồng thời cho biết thêm rằng 3 con tàu dường như đang vào vị trí để đón đầu một thỏa thuận tiềm năng. Cả ba đều đã rời vịnh Oman vào ngày 17/6 và luôn bật thiết bị định vị.

Về lâu dài, khả năng Iran tái hội nhập hoàn toàn vào thị trường dầu mỏ toàn cầu còn phụ thuộc vào việc các lệnh miễn trừ hiện nay có chuyển thành chính sách dỡ bỏ trừng phạt vĩnh viễn hay không. Theo biên bản ghi nhớ, điều này đòi hỏi hai bên phải đạt được một thỏa thuận sâu rộng hơn về hoạt động hạt nhân của Tehran.

Thách thức

Thực tế, thị trường từng có một đợt vận hành thử nghiệm khi ngành dầu mỏ Iran được tự do hoạt động hồi tháng 3. Thời điểm đó, chính quyền Trump đã cấp lệnh miễn trừ trừng phạt trong 30 ngày cho dầu Iran ngay cả khi vẫn duy trì chiến dịch tấn công, nhằm giữ cho giá xăng dầu không tăng vọt.

Theo UANI, với lệnh miễn trừ của Mỹ khi đó, Ấn Độ đã mua một lô khoảng 2 triệu thùng dầu vào tháng 4, trong khi Trung Quốc vẫn thu mua tới 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Ngược lại, những khách hàng khác vẫn rất e dè, do lo ngại tác động từ lệnh trừng phạt của Mỹ.

"Ban đầu có lẽ họ sẽ còn đôi chút e ngại, nhưng nếu sau 60 ngày, chúng ta thấy một cam kết chắc chắn giúp dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, tôi nghĩ khách hàng ở châu Á và châu Âu sẽ bắt đầu quay lại với dầu thô Iran mà không gặp phải trở ngại nào", Naveen Das, chuyên gia phân tích dầu thô tại công ty cung cấp dữ liệu Kpler, nhận định.

Khi có thêm nhiều người mua sẵn lòng giao dịch, Iran sẽ thu được lợi nhuận cao hơn trên mỗi thùng dầu bán ra. Điều này có thể thúc đẩy dòng vốn đầu tư nhằm tăng sản lượng, từ đó đưa một lượng cung lớn vào thị trường toàn cầu.

Chi phí sản xuất dầu thô của Iran tương đối thấp, chỉ ở mức 10 đến 30 USD một thùng. Trong khi đó, giá hòa vốn của dầu đá phiến Mỹ dao động từ 60 đến 70 USD một thùng.

Nếu cơ sở hạ tầng được khôi phục và các tuyến xuất khẩu mở cửa trở lại, Iran có thể khôi phục sản lượng đã mất một cách nhanh chóng, Bridget Payne, người đứng đầu bộ phận dự báo dầu khí tại Oxford Economics, cho hay. Dù vậy, việc tăng sản lượng lên mức cao hơn hẳn so với trước xung đột sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Bà ước tính Iran có thể tăng thêm khoảng một triệu thùng mỗi ngày so với mức trước xung đột trong vòng hai đến ba năm, nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ hoàn toàn trong dài hạn. Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi phải có vốn nước ngoài, công nghệ cùng những dịch vụ mỏ dầu nhằm phục vụ cho quá trình tìm kiếm, khai thác, vận hành và quản lý.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết thỏa thuận với Mỹ sẽ mang lại nhiều lợi ích kinh tế, song lưu ý rằng Tehran sẽ không dựa hoàn toàn vào những nguồn lợi đó để đáp ứng mọi nhu cầu của đất nước.

"Chúng ta từng nhìn thấy những lời họ hứa suông, những lần thất hứa và việc đơn phương xé bỏ các thỏa thuận", Press TV dẫn lời ông nói.

Một số nhà quan sát Iran lại phản đối thời điểm công bố thỏa thuận vì trùng vào ngày sinh nhật của Tổng thống Trump. Nhắc lại vụ hạ sát cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, nhà báo bảo thủ Parisa Nasr viết trên mạng xã hội X: "Phải chăng việc tặng quà sinh nhật cho người đã khiến lãnh tụ của chúng ta thiệt mạng nằm trong những điều khoản thỏa thuận ngầm?".

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của nước này đã thông qua thỏa thuận để "kiểm chứng qua thực tế xem Mỹ có thực lòng tôn trọng quyền lợi của nhân dân Iran hay không".

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin AFP, thỏa thuận chấm dứt chiến sự Trung Đông đã mở đường cho việc thành lập quỹ trị giá ít nhất 300 tỉ USD nhằm tái thiết và phát triển kinh tế Iran, nhưng đến nay vẫn chưa rõ quốc gia nào sẽ đứng ra tài trợ.

Theo biên bản ghi nhớ (MOU), Mỹ cam kết phối hợp với các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch tái thiết Iran với quy mô tối thiểu 300 tỉ USD.

Cơ chế thực hiện sẽ được hoàn tất trong vòng 60 ngày, cùng với các giấy phép và miễn trừ cần thiết để tiến hành các giao dịch tài chính.

Dù vậy, văn bản không nêu rõ quốc gia nào sẽ đóng góp cho quỹ này. Theo biên bản ghi nhớ, việc triển khai cơ chế của quỹ sẽ được hoàn tất trong vòng 60 ngày như một phần của thỏa thuận cuối cùng.

Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Iran sẽ "không nhận được một xu nào từ tiền thuế của người dân Mỹ".

Điều này khiến các chuyên gia dự đoán những "đối tác khu vực" được nhắc đến nhiều khả năng là các nước Arab giàu có ở vùng Vịnh.

Ngoài quỹ 300 tỉ USD, thỏa thuận cũng đề cập việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran. Theo ông Vance, Qatar và Jared Kushner (con rể Tổng thống Donald Trump) đã đề xuất một cơ chế để Mỹ và Qatar cùng giám sát quá trình này.

Ông Vance cho biết nếu tài sản của Iran được giải tỏa, số tiền đó sẽ được dùng để mua đậu nành, ngô và lúa mì của Mỹ, qua đó vừa hỗ trợ nông dân Mỹ vừa đáp ứng nhu cầu lương thực của người dân Iran.

Bà Anna Jacobs, nghiên cứu viên không thường trú tại Viện Các quốc gia Arab vùng Vịnh, cho rằng việc đưa quỹ 300 tỉ USD vào biên bản nhằm cho Iran thấy những lợi ích kinh tế có thể đạt được nếu nước này tuân thủ các điều khoản và thể hiện thiện chí trong đàm phán.

Tuy vậy, kế hoạch này đang vấp phải chỉ trích từ các chính trị gia theo đường lối cứng rắn tại Mỹ.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho rằng việc phương Tây hỗ trợ Iran chẳng khác nào triển khai Kế hoạch Marshall cho nước Đức khi "Đảng Quốc xã vẫn còn cầm quyền".

Cho đến nay, các quốc gia vùng Vịnh vẫn chưa xác nhận sẽ tham gia tài trợ cho gói quỹ này.

Sau khi hứng chịu hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái từ Iran trong chiến tranh, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đều nhấn mạnh cần khôi phục lòng tin và có các bảo đảm an ninh trước khi tính tới hợp tác kinh tế.

Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan trước đó đã từ chối bình luận về quỹ này, đồng thời nhấn mạnh việc xây dựng lại lòng tin với Iran là điều kiện tiên quyết trước khi bàn đến đầu tư hay hợp tác kinh tế.

Chuyên gia an ninh Saudi Arabia Hesham Alghannam cũng nhận định Riyadh ưu tiên an ninh trước, sau đó mới đến các bảo đảm có thể kiểm chứng và cuối cùng là hợp tác kinh tế.

Trong khi đó, UAE - quốc gia từng chịu thiệt hại lớn từ các cuộc tấn công của Iran - đã nhiều lần yêu cầu Tehran bồi thường chiến tranh. Trước xung đột, UAE cũng là một trong những đối tác thương mại lớn của Iran.

Các chuyên gia cho rằng đầu tư vào nền kinh tế Iran có thể giúp các nước vùng Vịnh gia tăng đòn bẩy ảnh hưởng với Tehran, nhưng họ sẽ cần những bảo đảm chắc chắn rằng nguồn tiền không bị sử dụng để tái vũ trang cho Iran và các lực lượng đồng minh của nước này.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ