Nhiệt độ mặt biển tiến sát mức cao kỷ lục

Theo TTXVN, phát biểu tại Diễn đàn kết nối công nghệ Việt Nam - Singapore với chủ đề "Từ Đối tác chiến lược tới các nền tảng công nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững thế hệ mới" chiều 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của việc làm chủ các công nghệ chiến lược. Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch hay kinh tế số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình kinh doanh và cách thức vận hành của nền kinh tế thế giới. "Quốc gia nào làm chủ được công nghệ chiến lược sẽ có khả năng dẫn dắt tương lai", ông nói.

Đối với Việt Nam, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác định rõ khoa học, công nghệ là động lực trung tâm của phát triển. Việt Nam đang nỗ lực hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào tiến trình chuyển đổi số và phát triển công nghệ. Việt Nam đặc biệt coi trọng việc mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong thời đại hiện nay, tự cường công nghệ không đồng nghĩa với khép kín, mà cần được xây dựng trên nền tảng hợp tác mở, kết nối tri thức và cùng phát triển năng lực công nghệ. Ông đánh giá Singapore là một trong những trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo và tài chính hàng đầu châu Á. Quốc gia này cũng có thế mạnh về nghiên cứu và phát triển (R&D), quản trị công nghệ, tài chính, đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp (startup), trong khi Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, quy mô thị trường lớn, tốc độ chuyển đổi số nhanh và nhu cầu ứng dụng công nghệ ngày càng gia tăng. Tại các khu công nghiệp, trong đó có hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP), nhu cầu ứng dụng công nghệ trong sản xuất thông minh, logistics thông minh, quản trị chuỗi cung ứng, năng lượng sạch và chuyển đổi số đang mở ra dư địa hợp tác rất lớn giữa doanh nghiệp hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay không chỉ là thúc đẩy thêm các hoạt động kết nối, mà là xây dựng được các cơ chế để biến kết nối thành hợp tác thực chất và các dự án cụ thể. Tinh thần của Kết nối công nghệ "Tech Connect" không nên chỉ dừng lại ở một diễn đàn gặp gỡ, mà cần hướng tới hình thành một mô hình hợp tác mới - nơi Nhà nước kiến tạo, nhà khoa học tiên phong và nhà doanh nghiệp dẫn dắt cùng tham gia vào quá trình đồng nghiên cứu, đồng phát triển và đồng sản xuất. Từ mô hình "Ba Nhà" trong phạm vi một quốc gia, cần từng bước hình thành "Ba Nhà của hai nước", qua đó xây dựng mạng lưới hợp tác xuyên biên giới giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam và Singapore.

Ông nhấn mạnh, điều hai nước hướng tới không chỉ là tiếp nhận công nghệ, mà cùng phát triển năng lực công nghệ, kiến tạo những giá trị mới có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Hai bên từng bước hình thành một không gian hợp tác công nghệ Việt Nam - Singapore, nơi tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao được kết nối hiệu quả để tạo ra các sản phẩm và giải pháp công nghệ mang giá trị khu vực và quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng, hai bên sẽ mở ra các hướng hợp tác cụ thể giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác công nghệ; thúc đẩy mạnh hơn các dự án hợp tác trong những lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, logistics thông minh, năng lượng sạch, an ninh mạng và đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại diễn đàn, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Việt Nam - Singapore đã xác định thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, trong đó đẩy mạnh triển khai mô hình kết nối Nhà nước - nhà doanh nghiệp - nhà nghiên cứu, gắn kết nghiên cứu với ứng dụng.

Ông tin tưởng diễn đàn sẽ góp phần tăng cường kết nối giữa các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước; xây dựng các chương trình hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phục vụ nền kinh tế số, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp công nghệ khởi nghiệp và các trung tâm đổi mới sáng tạo hai nước kết nối hợp tác, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Tan See Leng, Bộ trưởng Nhân lực, kiêm phụ trách năng lượng và khoa học, công nghệ, Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore, nhấn mạnh nền tảng quan hệ đối tác của hai nước rất vững chắc nhưng để duy trì sự phù hợp và cạnh tranh, phải tiếp tục phát triển cùng với môi trường toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng. Đây là cơ hội để hai bên suy nghĩ về cách thức tiến xa hơn và cùng nhau làm được nhiều hơn nữa trong khoa học, công nghệ. Ông Tan See Leng cũng chỉ rõ các lĩnh vực có thể hợp tác cùng nhau như: Sản xuất tiên tiến, thông minh và bền vững, hệ sinh thái khởi nghiệp, trao đổi nhân tài.

Tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước đã chứng kiến Lễ trao đổi các văn kiện hợp tác giữa Việt Nam - Singapore trong các lĩnh vực: Công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số, công nghiệp bán dẫn, năng lượng và chuỗi cung ứng, y tế, sinh học và chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (startup), giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tài chính số, thương mại và dịch vụ....

Diễn đàn kết nối công nghệ Việt Nam-Singapore tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Singapore ngày 29-31/5 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm theo lời mời của Tổng thống Tharman Shanmugaratnam.

Tin Gốc: Vnexpress

Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tái nhập khí quyển, bung dù giảm tốc và đáp thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego lúc 20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội), chính xác thời gian dự kiến. "Đó là một chuyến tái nhập cảnh chuẩn chỉ và một cú hạ cánh chuẩn chỉ", người dẫn chương trình trong buổi phát sóng trực tiếp của NASA nói.

Nicky Fox, phó quản lý Ban chỉ đạo Nhiệm vụ Khoa học của NASA, cũng cho rằng quá trình tàu Orion tái nhập khí quyển diễn ra "hoàn hảo". "Cảnh tượng những chiếc dù bung ra, bầu trời xanh tuyệt đẹp và đại dương bao la bên dưới thực sự trông như thể bạn vừa nhẹ nhàng đặt một tách trà lên bàn vậy", Fox nói với CNN.

"Tàu Integrity (tên do phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu Orion) và bốn phi hành gia đã hạ cánh thành công mỹ mãn. Về mọi mặt, đây là nhiệm vụ hoàn hảo như sách giáo khoa", Rob Navias, phát ngôn viên của NASA, nhận xét.

Để chuyến trở về của phi hành đoàn Artemis II diễn ra thuận lợi như vậy, NASA đã phải tính toán kỹ lưỡng mọi vấn đề dù nhỏ nhất. Không có chỗ cho sai sót vì ngay khi tái nhập khí quyển, nếu sai sót xảy ra, phi hành đoàn Artemis II có thể bị đẩy ngược ra ngoài không gian hoặc bị thiêu cháy.

Nền tảng tính toán quỹ đạo không gian hơn 60 năm

Khi NASA mới thành lập, mọi dự đoán toán học dùng cho các vụ phóng, quỹ đạo và quá trình tái nhập khí quyển đều được thực hiện thủ công. Katherine Johnson, nữ chuyên gia về hình học giải tích, đã góp phần định hình công việc tính toán của NASA ngày nay.

Một đóng góp đáng chú ý của bà là hoàn thiện phân tích quỹ đạo cho nhiệm vụ Freedom 7 của Alan Shepard, người Mỹ đầu tiên và người thứ hai trên thế giới bay vào vũ trụ tháng 5/1961. Bà cũng là đồng tác giả báo cáo "Xác định góc phương vị khi dừng đốt động cơ để đưa vệ tinh vào vị trí chỉ định trên Trái Đất" năm 1960, nêu rõ các phương trình của chuyến bay quỹ đạo.

Đầu thập niên 1960, khi NASA bắt đầu dùng máy tính để thực hiện những tính toán này, phi hành gia John Glenn yêu cầu Johnson "kiểm tra lại số liệu" được tính bằng phương trình quỹ đạo kỹ thuật số. Johnson cũng tham gia lập trình đường bay cho Apollo 11, nhiệm vụ đưa con người đặt chân lên Mặt Trăng lần đầu tiên. Trong suốt nhiệm vụ, bà nỗ lực đảm bảo tàu vũ trụ phóng lên và tái nhập khí quyển Trái Đất theo đúng góc.

Ngày nay, các nhà khoa học NASA gần như không tính toán thủ công mà sử dụng máy tính để đạt hiệu suất nhanh chóng và ổn định. "Chúng tôi có thể đánh giá nhiều lựa chọn hơn với tốc độ nhanh hơn nhiều", Jenny Gruber, kỹ sư hàng không vũ trụ NASA, nói với Wired.

Ví dụ, nhóm Artemis có thể thiết kế những quỹ đạo phức tạp hơn trong không gian, hướng đến địa điểm thú vị hơn trên Mặt Trăng. Nhóm dự định đưa phi hành gia đến cực nam Mặt Trăng trong tương lai, nơi các tàu quỹ đạo đã phát hiện băng nước. Trước kia, các tàu Apollo bay đến địa điểm có vĩ độ thấp hơn, gần xích đạo Mặt Trăng hơn và hành trình từ Trái Đất đến đó đơn giản hơn nhiều so với cực nam.

Dù vậy, cách tính toán kế hoạch quỹ đạo thời Apollo, trong đó Johnson góp phần xây dựng, vẫn cung cấp nền tảng cho những kế hoạch du hành vũ trụ hiện tại và tương lai của NASA. "Đó là nền tảng cho những phần mềm và mô hình quỹ đạo của chúng tôi ngày nay", Gruber nói.

Tái nhập khí quyển theo góc độ chính xác

Việc tính toán đường bay cho Orion cũng phụ thuộc vào vật liệu và thiết kế của tàu. Time cho biết, cũng giống như tàu Apollo, tấm chắn nhiệt của Orion chủ yếu làm từ vật liệu Avcoat, một hỗn hợp gồm nhựa epoxy và sợi silica, được thiết kế để hấp thụ sức nóng khủng khiếp khi tái nhập khí quyển và từ từ cháy hết, mang nhiệt lượng đi khỏi con tàu. Nó cần chịu được mức nhiệt lên tới 2.760 độ C, bằng một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt Trời và cao hơn đáng kể so với mức 1.650 độ C mà tàu vũ trụ trở về từ quỹ đạo Trái Đất phải chịu.

Tuy nhiên, tấm chắn nhiệt của Orion gặp vấn đề lớn trong nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra tháng 11/2022. Khi trục vớt khoang tàu từ đại dương, các kỹ thuật viên phát hiện tấm chắn nhiệt có hơn 100 vết nứt và vết lõm lớn nơi Avcoat bong tróc. Điều này dẫn đến nguy cơ sức nóng từ quá trình tái nhập khí quyển đi xuyên qua thành hợp kim nhôm của tàu, lấy mạng phi hành gia bên trong.

Để giải quyết, NASA đứng trước hai lựa chọn: thiết kế lại hoàn toàn tấm chắn nhiệt khiến Artemis II bị lùi lại ít nhất hai năm, hoặc sửa đổi tấm chắn và thay đổi lộ trình tái nhập khí quyển để giảm tải nhiệt. Họ đã chọn phương án thứ hai. Trong nhiệm vụ Artemis II, NASA sử dụng phiên bản Avcoat mới có độ xốp cao hơn, cho phép khí thoát ra ngoài. Thêm vào đó, họ điều chỉnh hành trình quay về Trái Đất của Artemis II theo hướng "nhẹ nhàng" hơn.

Artemis I đi theo lộ trình tái nhập do chương trình Apollo tiên phong, gọi là "nhảy vào khí quyển" (skip-entry). Thay vì lao thẳng xuống khí quyển như những tàu quay về từ quỹ đạo Trái Đất với tốc độ thấp hơn, các tàu Apollo "lượn" vào rồi bật ra, sau đó quay vào lần nữa, qua đó giảm dần nhiệt và lực hấp dẫn tác động.

Tuy nhiên, cách này có vẻ quá khắc nghiệt cho Artemis I. Với Artemis II, NASA chọn phương án dung hòa, không lao thẳng xuống như các tàu quỹ đạo Trái Đất, nhưng cũng lao theo quỹ đạo nông hơn Artemis I.

Theo The Times, tàu Orion trong nhiệm vụ Artemis II phải tiếp cận theo quỹ đạo tạo góc khoảng 6 độ so với phương ngang, tính từ rìa trên của khí quyển Trái Đất, khi bắt đầu tái nhập ở độ cao khoảng 120.000 m. Nếu sai lệch quá một độ theo bất cứ hướng nào, rủi ro có thể xảy ra. Tàu phải đi vào khí quyển qua một "hành lang" chỉ rộng khoảng 2,5 độ. Nếu ví Trái Đất như quả bóng đá, phi hành đoàn sẽ phải nhắm trúng mục tiêu rộng khoảng 1 mm.

Nếu quỹ đạo tái nhập quá nông và góc đi vào nhỏ hơn 5,3 độ, tức song song hơn với rìa trên khí quyển, tàu sẽ không thể trở về Trái Đất. Tương tự khi ném viên đá lướt trên mặt hồ, phi hành đoàn Artemis II sẽ lướt trên đỉnh khí quyển Trái Đất và có nguy cơ bật ngược trở lại không gian.

Nhưng nếu quỹ đạo tái nhập quá dốc, lớn hơn 7,7 độ, tàu sẽ đâm vào khí quyển quá mạnh, lao xuống các tầng khí quyển dày hơn quá nhanh và quá sớm. Nhiệt độ do ma sát với phân tử khí có thể lớn đến mức phá hỏng tấm chắn nhiệt và lực G tác động lên phi hành đoàn sẽ quá cao, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Phương pháp hạ cánh xuống mặt nước

Sau khi tái nhập khí quyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh, tàu Orion cần giảm tốc để hạ cánh đủ nhẹ nhàng, đảm bảo an toàn cho phi hành gia. Theo Conversation, dù là lựa chọn đầu tiên. NASA sử dụng dù kích thước lớn, thường có màu sắc tươi sáng như màu cam, giúp dễ quan sát. Mỗi tàu thường sử dụng nhiều dù để đạt độ ổn định tốt nhất.

Ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây. Ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây.

Ngay cả như vậy, tàu cũng không thể lao xuống bề mặt cứng mà cần hạ cánh ở nơi có thể làm giảm lực va chạm. Các nhà nghiên cứu đã sớm phát hiện nước là chất hấp thụ xung lực rất tốt. Do đó, phương pháp hạ cánh xuống nước (splashdown) ra đời.

Nước có độ nhớt tương đối thấp, tức biến dạng nhanh dưới tác động của lực, và mật độ cũng thấp hơn nhiều so với đá cứng. Hai đặc tính này khiến nước trở thành môi trường lý tưởng cho tàu vũ trụ hạ cánh. Một yếu tố quan trọng khác giúp tăng tính hiệu quả là nước bao phủ 70% bề mặt Trái Đất, nên khả năng đáp xuống nước rất cao.

Hiện nay, mọi phương tiện vũ trụ như Orion đều cần chứng minh chúng có thể đảm bảo khả năng sống sót trên mặt nước khi trở về từ không gian. Các nhà nghiên cứu xây dựng những mô hình phức tạp, sau đó tiến hành nhiều thử nghiệm để chứng minh cấu trúc đủ chắc chắn để đáp ứng yêu cầu này.

Tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.

Nhiệm vụ Artemis II được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Tiếp theo, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cong-cuoc-tinh-toan-phia-sau-cu-ha-canh-hoan-hao-cua-artemis-ii-5061786.html

Mặc dù Google Play Store là kho ứng dụng mặc định khổng lồ, thế nhưng thế giới mã nguồn mở bên ngoài vẫn ẩn chứa những phần mềm xuất sắc được cài đặt bằng tệp APK từ bên thứ ba (sideloading). Điểm cộng lớn của các ứng dụng bên thứ ba này là hầu hết đều thuộc dạng mã nguồn mở, hoàn toàn miễn phí, không quảng cáo, không phí đăng ký định kỳ và được nhà phát triển tích cực cập nhật liên tục. Dưới đây là 5 ứng dụng Android hữu ích, mang lại những tính năng độc đáo giúp tối ưu hóa hoàn toàn trải nghiệm sử dụng hằng ngày của bạn.

Nếu bạn muốn một ứng dụng ghi chú có giao diện tối giản hơn Google Keep nhưng sở hữu nhiều tiện ích, WriteOn là lựa chọn phù hợp. Ứng dụng cho phép định dạng văn bản với checklist, hình ảnh và đặc biệt là tích hợp sẵn lịch lẫn máy tính ngay bên trong ghi chú để tra cứu, tính toán nhanh.

Bên cạnh tính năng thẻ ghi nhớ (Flashcards) hỗ trợ ôn thi, WriteOn còn có mục nháp nhanh Scratchpad tự động xóa dữ liệu khi khởi động lại ứng dụng, tránh làm rác bộ nhớ và cho phép xuất dữ liệu thành tệp TXT để chuyển đổi giữa các thiết bị dễ dàng.

Việc theo dõi hạn sử dụng của thực phẩm trong tủ lạnh và tủ đồ khô sẽ không còn chiếm dụng không gian bộ nhớ trong đầu bạn nhờ ứng dụng Fridgey. Ứng dụng quản lý kho thực phẩm này tự động sắp xếp các mặt hàng theo độ tươi ngon, đẩy các sản phẩm đã hoặc sắp hết hạn lên vị trí trên cùng để người dùng ưu tiên tiêu thụ. Quy trình nhập dữ liệu đơn giản với tên, số lượng, ngày sản xuất/hết hạn và hình ảnh; đồng thời cho phép bạn nhanh chóng tăng giảm số lượng vật phẩm qua phím bấm 'Eat up' (Ăn hết) hoặc 'Supplement' (Bổ sung).

Có một sự thật là ngay cả khi điện thoại bị khóa, các kết nối Wi-Fi, Bluetooth, camera hay micro vẫn duy trì hoạt động ngầm. Ứng dụng PrivacyFlip giúp bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối bằng cách cho phép bạn tự động ngắt hoàn toàn 7 tính năng cốt lõi (Wi-Fi, Bluetooth, dữ liệu di động, vị trí, NFC, camera, micro) bất cứ khi nào khóa màn hình. Ứng dụng cũng tích hợp chế độ tự động bật tiết kiệm pin khi khóa máy để hạn chế chạy nền; dù việc thiết lập sẽ cần thêm vài bước phụ qua Shizuku hoặc Dhizuku đối với các thiết bị chưa root.

Timety tích hợp hoàn hảo cả danh sách việc cần làm (to-do list), trình theo dõi thói quen và đồng hồ tập trung trong cùng một nơi. Danh mục việc cần làm cho phép phân loại tác vụ, đặt mức độ ưu tiên, quy mô công sức và thêm các nhiệm vụ phụ (subtask) vào nhiệm vụ chính. Trong khi đó, trình theo dõi thói quen hỗ trợ xây dựng "chuỗi thói quen liên kết" (habit stack) để lồng ghép thói quen mới ngay sau một thói quen cũ quen thuộc, kết hợp cùng đồng hồ tập trung Pomodoro luân phiên 25 phút làm việc và 5 phút nghỉ ngơi.

Trong kỷ nguyên của các ứng dụng trực tuyến, Lune là giải pháp tuyệt vời cho những ai muốn thưởng thức bộ sưu tập bài hát tự lưu trữ hoàn toàn ngoại tuyến với hỗ trợ âm thanh chất lượng cao Hi-Fi.

Ứng dụng cho phép phân loại và sắp xếp kho nhạc linh hoạt theo tiêu đề, nghệ sĩ, danh sách phát tùy chỉnh hoặc mục yêu thích. Trình phát nhạc của Lune cũng sở hữu đầy đủ các tính năng chuyên sâu như điều chỉnh bộ cân bằng âm thanh (equalizer), chuyển bài mượt mà (crossfade), tự động trộn nhạc, hẹn giờ tắt và điều khiển dễ dàng từ màn hình khóa.

Tin Gốc: Thanh Niên