Trao đổi với phóng viên Dân trí, TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa, Trưởng khoa Nhiễm Việt – Anh của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM cho biết, chỉ trong 4 tháng đầu năm, đơn vị đã tiếp nhận 8 trường hợp mắc bệnh não mô cầu. Đây là con số cần lưu ý, khi các năm trước, bệnh viện chỉ tiếp nhận trung bình 2-3 ca/năm.
Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) cũng thông tin việc tiếp nhận điều trị một trường hợp mắc não mô cầu biến chứng nguy hiểm.
Theo đó, bé trai tên A. (7 tuổi, ngụ phường Long Trường, TPHCM) có bệnh sử sốt và lừ đừ hai ngày, nổi các ban xuất huyết tập trung ở chân. Tại bệnh viện tuyến trước, kết quả xét nghiệm ghi nhận bạch cầu của bệnh nhi lên đến 83.000/mm³ máu (người bình thường khoảng 10.000/mm³ máu).
Khi vào cơ sở chuyên khoa nhi tuyến cuối, bé trai được theo dõi bệnh não mô cầu type B, có biến chứng nhiễm trùng huyết, sốt cao, các ban rải rác toàn thân. Xét nghiệm CRP (định lượng protein đánh giá tình trạng viêm) cho kết quả tăng gấp 20 lần giá trị bình thường.
Vì nguy cơ diễn biến nặng, bệnh nhi được chuyển sang khoa Hồi sức Nhiễm để điều trị cách ly riêng biệt, hỗ trợ hô hấp, tiêm kháng sinh và theo dõi các dấu hiệu sinh tồn. Nhờ được can thiệp tích cực, bệnh nhi may mắn qua cơn nguy kịch.
Tại hội nghị khoa học “Tối ưu hóa dự phòng bệnh lý não mô cầu xâm lấn”, do Đại học Y Dược TPHCM tổ chức mới đây, các chuyên gia cho biết, từ đầu năm, cả nước ghi nhận hàng chục trường hợp mắc bệnh do não mô cầu, với 4 ca tử vong đã được công bố.
Số ca mắc tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, trẻ em dưới 15 tuổi chiếm 46% tổng số ca bệnh.
Não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có thể gây nhiễm trùng huyết và tổn thương não nghiêm trọng. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể lên đến hơn 50%.
Ngay cả khi được điều trị kịp thời, người sống sót vẫn phải đối mặt với nguy cơ cao về di chứng nặng, như tổn thương thần kinh vĩnh viễn (thể viêm màng não mủ) hoặc hoại tử chi do tắc mạch (dẫn đến cắt cụt chi).
PGS.TS.BS Cao Hữu Nghĩa, Chủ nhiệm bộ môn Khoa học Y sinh của Viện Pasteur TPHCM nhận định, dịch tễ bệnh não mô cầu không cố định mà có thể thay đổi theo thời gian, khu vực, nhóm tuổi và nhóm huyết thanh lưu hành.
Với mức độ nguy hiểm, khả năng gây tử vong nhanh và nguy cơ để lại di chứng nặng nề, các chuyên gia cho rằng, bệnh não mô cầu xâm lấn cần được chủ động phòng ngừa từ sớm.
TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, chia sẻ, để phòng bệnh do não mô cầu, cần chủ động tiêm vaccine phòng ngừa.
Các nhóm nguy cơ cao nên được ưu tiên gồm trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi, thanh thiếu niên, người lớn tuổi, người có bệnh nền và những người sống hoặc làm việc tại nơi tập trung đông người như trường học, nhà dưỡng lão, doanh trại quân đội.
Bên cạnh đó, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện bệnh đường hô hấp…
Khi bước qua tuổi 60, cơ thể bắt đầu thay đổi về khả năng hấp thu dinh dưỡng, khối lượng cơ và sức khỏe xương khớp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, hỗ trợ trí não đồng thời kéo dài tuổi thọ.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên sau tuổi 60.
Ngũ cốc nguyên hạt
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giàu chất xơ, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Khi bước qua tuổi 60, cơ thể bắt đầu thay đổi về khả năng hấp thu dinh dưỡng, khối lượng cơ và sức khỏe xương khớp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, hỗ trợ trí não đồng thời kéo dài tuổi thọ.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên sau tuổi 60.
Ngũ cốc nguyên hạt
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giàu chất xơ, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Cà phê
Uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số bệnh mạn tính thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tránh lạm dụng và nên hạn chế đường, kem béo khi uống.
Cà phê
Uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số bệnh mạn tính thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tránh lạm dụng và nên hạn chế đường, kem béo khi uống.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu gà chứa nhiều protein thực vật và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và tăng cảm giác no.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu gà chứa nhiều protein thực vật và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và tăng cảm giác no.
Các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn hay rau bina giàu folate, vitamin K và lutein. Nhóm thực phẩm này có lợi cho trí nhớ, xương khớp và sức khỏe mắt.
Một số còn đặc biệt giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi, hỗ trợ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Rau xanh đậm
Các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn hay rau bina giàu folate, vitamin K và lutein. Nhóm thực phẩm này có lợi cho trí nhớ, xương khớp và sức khỏe mắt.
Một số còn đặc biệt giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi, hỗ trợ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh cung cấp chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ tim mạch, giảm viêm đồng thời góp phần duy trì chức năng nhận thức.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh cung cấp chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ tim mạch, giảm viêm đồng thời góp phần duy trì chức năng nhận thức.
Cá béo
Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 và vitamin D. Ăn cá thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, đẩy lùi nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
Cá béo
Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 và vitamin D. Ăn cá thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, đẩy lùi nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
Việt quất
Việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin - hợp chất có thể hỗ trợ chức năng não và giảm viêm. Tiêu thụ loại quả này thường xuyên còn góp phần bảo vệ trí nhớ khi lớn tuổi.
Việt quất
Việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin - hợp chất có thể hỗ trợ chức năng não và giảm viêm. Tiêu thụ loại quả này thường xuyên còn góp phần bảo vệ trí nhớ khi lớn tuổi.
Bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe, bạn đọc có thể xem các bài viết hấp dẫn trên Thanh Niên như: Uống nước ép củ dền buổi sáng, nhận 4 lợi ích đáng ngạc nhiên; Thận yếu nên đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày là vừa?; Đường nâu có thực sự tốt hơn đường trắng?...
Hãy bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe để xem chi tiết nội dung các bài viết trên bạn nhé!
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết xoài có giá trị dinh dưỡng cao, song là sai lầm nếu ăn 3-4 quả một lúc vì nghĩ "trái cây tự nhiên thì ăn bao nhiêu cũng tốt".
Xoài chín cung cấp vitamin C, beta-caroten (tiền vitamin A), chất xơ và các chất chống oxy hóa. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), trong 100 g thịt xoài chín chứa khoảng 60 kcal, 15g carbohydrate, trong đó đường chiếm khoảng 13,7 g trong khi chỉ có 1,6 g chất xơ.
Xoài chín có chỉ số đường huyết ở mức trung bình (GI từ 51-56). Một quả xoài cỡ lớn, nặng khoảng 300-400 g bỏ hạt có thể chứa 45-60 g carbohydrate. Xoài chín lại mềm, ngọt và mọng nước nên rất dễ nuốt, khiến não bộ dễ bỏ qua tín hiệu no của hormone leptin dẫn đến bạn ăn quá mức kiểm soát (overeating).
"Do đó, ăn liên tục 3-4 quả, lượng carbohydrate tương đương với ăn 2-3 bát cơm trắng khiến cơ thể quá tải đường", tiến sĩ nói.
Người trẻ tuổi, thường xuyên vận động, cơ thể có thể tiêu thụ nhanh chóng lượng đường này. Người ít vận động, người thừa cân, gan nhiễm mỡ hoặc đang ở giai đoạn tiền đái tháo đường, ăn nhiều xoài sẽ gây áp lực lớn lên tuyến tụy, làm tăng đột ngột đường huyết và tích lũy mỡ dư thừa.
Ngoài ra, hàm lượng kali (168 mg/100 g) trong xoài rất tốt cho huyết áp của người bình thường, nhưng lại là mối nguy tiềm ẩn với bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn muộn. Khả năng đào thải kali của thận ở giai đoạn này đã suy giảm, cơ thể nạp một lượng lớn kali từ xoài có thể gây tăng kali máu, dẫn đến loạn nhịp tim, hại sức khỏe.
Do đó, người đái tháo đường phải kiểm soát khẩu phần. Nên ăn xoài vào các bữa phụ, cách bữa ăn chính ít nhất hai tiếng để tránh hiện tượng cộng hưởng đường huyết, thay vì ăn ngay sau bữa chính.
Người thừa cân, béo phì, gan nhiễm mỡ cần tính toán lượng xoài vào tổng lượng calo nạp vào trong ngày, không coi đây là món ăn vặt "vô thưởng vô phạt". Người suy thận mạn cần tuân thủ nghiêm ngặt lượng kiểm soát kali theo chỉ định của bác sĩ điều trị.
Nhựa ở cuống xoài chứa urushiol, chất có thể gây viêm da tiếp xúc, ngứa, nổi mẩn quanh vùng miệng.
Người có bệnh lý dạ dày nên hạn chế ăn xoài xanh khi đói. Lượng acid hữu cơ và tannin cao trong xoài xanh dễ gây kích ứng niêm mạc, cồn ruột và khó tiêu.
Để an toàn, người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên ăn 150-200 g xoài chín/lần (khoảng nửa quả đến một quả cỡ vừa). Không ăn quá hai lần mỗi ngày.
"Thực phẩm chỉ thực sự là 'thuốc bổ' khi được nạp vào đúng lượng và đúng thời điểm", tiến sĩ Giang nói.
