Nhiều CEO tháp tùng ông Trump đến Trung Quốc

Mỹ và Iran đã công bố nội dung biên bản ghi nhớ chấm dứt xung đột giữa hai bên trong ngày 18.6. Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận ông đã ký biên bản nhưng cảnh báo sẽ khôi phục tấn công nếu Iran không thực hiện những điều đã cam kết.

Nhà lãnh đạo nói thật "không công bằng" cho Iran nếu nước này không sở hữu tên lửa đạn đạo, dù trước đó nhiều lần tuyên bố sẽ phá hủy hoàn toàn kho vũ khí này. Theo Reuters, ông Trump cũng miêu tả các nhà đàm phán của Iran là "những người thông minh".

Việc hai bên ký thỏa thuận gây bất ngờ bởi theo thông tin trước đó, các bên sẽ ký vào ngày 19.6. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 18.6 cũng xác nhận thỏa thuận đã được ký và nói rằng cuộc đối thoại ngày 19.6 tại Thụy Sĩ đã bị hoãn lại.

"Cuộc gặp vào thứ sáu (ngày 19.6) đã được xác nhận. Nhưng cách đây vài giờ, khi có quyết định tổng thống của hai bên sẽ ký thỏa thuận, cuộc gặp đã được hoãn lại để cân nhắc", ông Baghaei nói.

Chính quyền Mỹ đã công bố nội dung biên bản ghi nhớ, gồm 14 điểm và hầu như trùng khớp với thông tin được truyền thông loan tải trước đó.

Tiêu biểu là điều 1, theo đó hai nước cùng các đồng minh trong cuộc xung đột tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và lâu dài các chiến dịch quân sự trên toàn bộ mặt trận, gồm tại Lebanon.

Kế đến, hai bên cam kết đàm phán và đạt thỏa thuận cuối cùng trong tối đa 60 ngày, có thể gia hạn với sự đồng thuận chung. Khung thời gian này được cho là để đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.

Trước mắt, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa trên biển đối với Iran và sẽ hoàn tất trong vòng 30 ngày. Sau khi ký biên bản, Iran sẽ đảm bảo tàu thuyền thương mại tự do qua lại từ vịnh Ba Tư ra biển Oman và ngược lại trong 60 ngày, không thu phí. Sau đó Iran và các láng giềng vùng Vịnh, gồm Oman, sẽ xác định cơ chế mới để quản lý và cung cấp dịch vụ biển tại eo biển Hormuz theo luật quốc tế. Điều này gợi ý tàu thuyền có thể bị thu phí trong tương lai, theo CNN.

Các quan chức Iran cũng đã chính thức xác nhận điều này. Phát biểu trên truyền hình ngày 18.6, ông Mohammad Baqer Qalibaf - Chủ tịch Quốc hội và là nhà đàm phán chính của Iran, nói rằng eo biển Hormuz sẽ không trở lại trạng thái trước chiến sự. Ông khẳng định Iran có chủ quyền đối với eo biển và đương nhiên sẽ nhận phí cho dịch vụ tại đó.

Mỹ cam kết cùng đối tác cho Iran tiếp cận quỹ tái thiết và phát triển lên đến 300 tỉ USD, số tiền được cho là khổng lồ so với tài sản Iran bị đóng băng ở nước ngoài, hay lợi nhuận mà nước này có thể có được từ việc thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong nhiều năm.

Ngoài ra, Mỹ cũng cam kết chấm dứt toàn bộ hình thức cấm vận đối với Iran, gồm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Đổi lại, Iran tái khẳng định sẽ không sở hữu hoặc phát triển vũ khí hạt nhân.

Theo tờ The Guardian, Iran sẽ không được nới lỏng trừng phạt rộng rãi chỉ đơn giản bằng việc ký biên bản. Các quan chức cấp cao Mỹ đã nhấn mạnh trong một cuộc họp báo rằng việc dỡ bỏ trừng phạt gắn liền trực tiếp với kết quả thực hiện liên quan việc dỡ bỏ hạt nhân. Iran đã cam kết tiêu hủy kho uranium được làm giàu của nước này ở mức tối thiểu thông qua phương pháp pha loãng dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) - một sự nhượng bộ mà các quan chức Mỹ gọi là "một chiến thắng rất lớn".

Tin Gốc: Thanh Niên

Nga đã tiến hành một trong những đợt không kích phối hợp quy mô lớn nhất trong nhiều tháng qua nhằm vào Ukraine, với chiến thuật "bắn bồi liên hoàn".

Giới chức Ukraine cho biết khoảng 675 UAV và 56 tên lửa đã được sử dụng trong giai đoạn tấn công ban đêm, sau một đợt tập kích UAV quy mô lớn vào ban ngày hôm 13/5.

Các chuyên gia nói với The Telegraph rằng loạt cuộc tấn công này là dấu hiệu đặc trưng cho chiến thuật “bắn bồi liên hoàn” mới của Nga, tức kết hợp một trận tập kích ban đêm với một cuộc tấn công ban ngày có cường độ tương đương.

“Những gì chúng ta đang chứng kiến trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine hiện nay giống như một mô hình tấn công liên tục, gần như không có khoảng nghỉ thực sự nào”, ông Keir Giles, chuyên gia thuộc tổ chức Chatham House, nhận định.

“Nga đã tìm cách bào mòn Ukraine bằng cách oanh kích các mục tiêu của họ đêm này qua đêm khác, nhưng mô hình mới, hiện gần như kéo dài suốt 24 giờ, phản ánh quy mô nỗ lực và nguồn lực mà Moscow đã đầu tư vào việc mở rộng năng lực sản xuất UAV và tên lửa", ông nhấn mạnh.

Cho tới gần đây, Nga chủ yếu tiến hành các đợt tập kích UAV và tên lửa quy mô lớn vào ban đêm, nhưng chiến thuật này đã thay đổi từ tháng 3, khi Moscow chuyển sang chiến lược tập kích vào ban ngày.

Quy mô của cuộc tập kích hôm 13/5 cho thấy rõ cách tiếp cận mới này. Hơn 750 UAV kiểu Shahed và UAV mồi nhử đã được phóng từ 8 giờ sáng đến đầu giờ tối, nhắm vào gần như mọi khu vực trên cả nước. Sau đó là một đợt oanh kích riêng biệt qua đêm nhằm vào Kiev, khiến Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Moscow đang cố tình “làm quá tải” hệ thống phòng không Ukraine.

Ukraine tuyên bố, hệ thống phòng không nhiều tầng của Kiev đã bắn hạ số lượng UAV kỷ lục trong các đợt oanh kích gần đây, nhưng họ vẫn ghi nhận thiệt hại tại hàng loạt địa điểm trên khắp nơi do trúng đạn trực tiếp hoặc do mảnh vỡ từ các vụ đánh chặn.

Theo Telegraph, chiến thuật của Nga bao gồm một làn sóng tấn công ban ngày nhằm làm cạn kiệt tên lửa đánh chặn của Ukraine và làm lộ vị trí các hệ thống phòng không mạnh nhất của nước này. Sau đó, tên lửa phóng vào ban đêm sẽ đánh vào những khoảng trống còn lại.

Các chuyên gia cho biết để chống chọi được kiểu tấn công này, Ukraine đã buộc phải phát triển những năng lực mà không quốc gia châu Âu nào khác sở hữu.

“Ukraine đã bị buộc phải phát triển chuyên môn, năng lực, chiến thuật và phương thức cần thiết để đối phó với các gói tấn công hỗn hợp, bao gồm tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV với nhiều tổ hợp khác nhau”, ông Giles giải thích.

Giới chức Ukraine cho rằng động thái này nằm trong chiến dịch không kích mùa xuân quy mô lớn hơn của Nga, vốn ngày càng dựa nhiều vào các bầy đàn UAV kiểu Shahed kết hợp với tên lửa nhằm áp đảo hệ thống phòng không Ukraine.

UAV Shahed đủ rẻ để có thể phóng hàng trăm chiếc cùng lúc và hiệu quả cả với vai trò vũ khí lẫn mồi nhử.

Khi được phóng theo bầy đàn lớn, chúng buộc Ukraine phải sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt tiền để đối phó với những mục tiêu giá trị thấp, làm cạn kho dự trữ và khiến các hệ thống phòng không phải lộ vị trí. Từ đó, Nga tiếp tục "bắn bồi" vào mục tiêu để làm suy giảm năng lực phòng thủ của đối phương, gia tăng áp lực lên Ukraine.

Tin Gốc: Dân Trí

EU thay đổi lập trường về đàm phán với Nga

Giữa bối cảnh Mỹ đang bị phân tâm bởi vấn đề Iran, châu Âu đang nghiêm túc cân nhắc khả năng đối thoại với Moscow về việc chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine.

Tuy nhiên, trước khi tính đến chuyện ngồi lại với Điện Kremlin, các bên ủng hộ Kiev tại châu Âu trước hết đang tìm cách quyết định xem họ muốn thảo luận điều gì với Tổng thống Nga Vladimir Putin và ai có thể là người đại diện cho họ.

Việc cố gắng phác thảo rõ ràng hơn các mục tiêu đó và xác định liệu việc đối thoại với Nga vào lúc này có thực sự khả thi hay không là nội dung hàng đầu trong chương trình nghị sự tại cuộc họp của các Bộ trưởng Ngoại giao Liên minh châu Âu (EU) ở Cộng hòa Síp vào ngày 28/5.

"Trước khi đối thoại với Nga, chúng ta nên thống nhất và thảo luận với nhau về những gì chúng ta muốn nói với họ", Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas phát biểu.

Các cuộc tranh luận về việc tái gắn kết với Moscow ngày càng trở nên gay gắt hơn khi những nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine đình trệ, và Tổng thống Mỹ Donald Trump dồn sự chú ý cho vấn đề Iran.

Ukraine đang thúc đẩy châu Âu, bên vốn bị Washington gạt ra ngoài lề cho đến nay, bước lên và đóng một vai trò lớn hơn.

"Châu Âu phải tham gia vào các cuộc đàm phán. Điều quan trọng là châu Âu phải có tiếng nói và sự hiện diện mạnh mẽ trong tiến trình này, và việc xác định ai sẽ đại diện cụ thể cho châu Âu là điều rất xứng đáng", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết hồi tháng 5.

Ở phía ngược lại, ông Putin dường như cũng để ngỏ cánh cửa, ngay cả khi gợi ý của ông về việc đồng minh lâu năm của mình, cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder, có thể đại diện cho châu Âu đã bị từ chối thẳng thừng.

Tìm kiếm người đại diện và những "lằn ranh đỏ"

Những đồn đoán về các đặc phái viên tiềm năng khác đã gia tăng. Một cựu lãnh đạo khác của Đức là bà Angela Merkel đã dập tắt những đồn đoán rằng bà có thể phù hợp với vai trò này.

Hiện có sự thận trọng ở châu Âu về việc đối thoại với Nga sau nhiều năm căng thẳng kể từ cuộc tấn công quy mô toàn diện vào Ukraine năm 2022.

Bà Kallas, cựu Thủ tướng có lập trường cứng rắn của Estonia, đã thúc đẩy trong nhiều tháng qua việc thiết lập một loạt lằn ranh đỏ, nhằm ràng buộc các quốc gia lại với nhau và tránh để Moscow khai thác bất kỳ kẽ hở nào.

Trong số đó bao gồm việc thắt chặt điều kiện phải có một lệnh ngừng bắn trước khi các cuộc đàm phán diễn ra, từ chối công nhận quyền kiểm soát của Nga đối với các vùng lãnh thổ ở Ukraine, và đảm bảo Moscow phải chịu trách nhiệm về các hành động của mình.

Các quan chức EU cho biết Ngoại trưởng Ukraine hồi tháng 5 đã đưa ra ý tưởng rằng châu Âu có thể giúp môi giới một lệnh ngừng bắn đối với các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, chẳng hạn như các sân bay.

Tuy nhiên, châu Âu vẫn có sự do dự trong việc tiếp quản vai trò trung gian hòa giải trung lập từ Washington.

Một nhà ngoại giao EU giấu tên chia sẻ: "Thật khó để thấy EU có thể trở thành một bên trung gian hay môi giới trong các cuộc đàm phán và thay thế vị trí của Mỹ như thế nào, nếu xét đến việc chúng ta đã ủng hộ Ukraine nhiều đến mức nào”.

Các nhà ngoại giao cho biết các cuộc thảo luận tại Síp dự kiến sẽ không đưa ra một lập trường dứt khoát của EU hoặc tìm ra một cái tên cụ thể để đối thoại với ông Putin.

Một vài nhà ngoại giao nhận định rằng nếu không thể tìm thấy người đại diện trong số các quan chức cấp cao của EU, thì đó nên là một nguyên thủ quốc gia từ một trong 27 nước thành viên của khối.

Một cái tên được gợi ý là Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, người đã xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp với Tổng thống Mỹ Donald Trump trên sân golf và cũng đã bày tỏ sự quan tâm đến vai trò này.

Tin Gốc: Dân Trí