Theo Hãng tin AP, bài phát biểu lúc 21h tối 1-4 theo giờ Mỹ (tức 8h sáng nay 2-4, theo giờ Việt Nam) là bài phát biểu giờ vàng đầu tiên của Tổng thống Donald Trump, kể từ khi ông phát động chiến dịch quân sự chung với Israel nhằm vào Iran hơn 1 tháng trước.
Bài phát biểu này sẽ giúp ông Trump tiếp cận lượng lớn khán giả để trình bày rõ ràng các mục tiêu của mình trong cuộc xung đột, sau nhiều tuần thay đổi mục tiêu và đưa ra những thông điệp đôi khi mâu thuẫn về việc liệu ông đang xuống thang hay sẵn sàng leo thang các hoạt động quân sự.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được đầy đủ các mục tiêu. Nhờ những tiến bộ đã đạt được, tôi có thể nói rằng chúng ta đang đi đúng hướng để hoàn thành tất cả các mục tiêu của Mỹ trong thời gian rất ngắn, rất ngắn thôi” – Tổng thống Mỹ nói.
Ông tuyên bố: “Chúng ta sẽ giáng cho họ (Iran) đòn cực mạnh trong 2-3 tuần tới. Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về”.
Ông cũng nói thêm rằng “thay đổi chế độ chưa bao giờ là mục tiêu của chúng tôi”, nhưng “việc thay đổi chế độ đã xảy ra do nhà lãnh đạo ban đầu của họ đã chết”.
Ông cũng cảnh báo Iran về việc sẽ tấn công các nhà máy điện nếu không đạt được thỏa thuận.
“Nếu trong thời gian này không đạt được thỏa thuận nào, chúng tôi sẽ nhắm đến các mục tiêu trọng điểm. Nếu không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ tấn công mạnh vào từng nhà máy điện của họ, và có thể là cùng lúc” – ông nói.
Tổng thống Mỹ đã kết thúc bài phát biểu của mình bằng việc khẳng định lại rằng Mỹ đã giành thắng lợi và cuộc chiến gần như đã kết thúc.
“Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa chấm dứt mối đe dọa nguy hiểm từ Iran đối với nước Mỹ và thế giới” – ông Trump nói.
Theo Đài Al Jazeera, ngay sau khi ông Trump kết thúc bài phát biểu, quân đội Israel cho biết họ đã phát hiện các tên lửa phóng từ Iran. “Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa” – quân đội Israel cho biết.
Tổng thống Mỹ đã thừa nhận những khó khăn kinh tế mà nhiều người Mỹ đang phải gánh chịu khi giá xăng tăng hơn 25% so với thời điểm trước khi xung đột bắt đầu.
Ông Trump cho rằng việc tăng giá chỉ là tạm thời. “Nhiều người Mỹ đã lo ngại trước việc giá xăng tăng gần đây trong nước” – ông nói.
“Sự gia tăng ngắn hạn này hoàn toàn là kết quả của việc chính quyền Iran tiến hành các cuộc tấn công khủng bố điên cuồng nhằm vào các tàu chở dầu thương mại ở các nước láng giềng vốn không liên quan gì đến cuộc xung đột. Điều này càng chứng minh rằng không bao giờ có thể tin tưởng để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân” – nhà lãnh đạo Mỹ lập luận.
“Chúng ta sẽ hoàn thành công việc. Chúng ta đang tiến rất gần đến mục tiêu” -Tổng thống Mỹ nói.
Ông Trump tuyên bố “các mục tiêu chiến lược của Mỹ sắp hoàn tất”. Ông nói: “Những hành động này, khi kết hợp lại, sẽ làm tê liệt Iran về mặt quân sự, làm suy yếu khả năng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm khủng bố và không cho họ còn khả năng chế tạo bom hạt nhân. Các lực lượng vũ trang của chúng ta đã thể hiện xuất sắc. Đêm nay, tôi vui mừng thông báo rằng những mục tiêu chiến lược cốt lõi này đang gần hoàn tất”.
Ông chia sẻ: “Tôi muốn cảm ơn các đồng minh của chúng ta ở Trung Đông là Israel, Saudi Arabia, Qatar, UAE và Bahrain. Họ tuyệt vời và chúng ta sẽ không để họ thất bại dưới bất cứ hình thức nào”.
Mặc dù Mỹ và Israel là bên phát động cuộc chiến, song ông Trump lại kêu gọi các quốc gia khác cùng tham gia nỗ lực để mở lại eo biển Hormuz, vốn đang bị Iran phong tỏa.
Ông gửi thông điệp tới các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ từ vùng Vịnh: “Hãy tích lũy thêm chút dũng khí”.
“Họ đáng lẽ phải làm điều đó từ trước, đáng lẽ phải làm cùng với chúng tôi, như chúng tôi đã yêu cầu. Hãy đi tới eo biển này và cứ việc chiếm lấy nó, bảo vệ nó” – ông kêu gọi.
Tổng thống Mỹ cho biết trong bốn tuần qua, quân đội nước này đã giành được “những chiến thắng nhanh chóng, quyết định và áp đảo trên chiến trường”.
Ông nói rằng Hải quân Iran đã biến mất, không quân tan nát, hầu hết các nhà lãnh đạo Iran đều đã thiệt mạng và khả năng phóng tên lửa bị hạn chế. Ông cho rằng Mỹ đang “thắng lớn hơn bao giờ hết”.
Nhà lãnh đạo Mỹ đánh giá Iran còn “rất ít” bệ phóng tên lửa. “Khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái (drone) của họ đã bị hạn chế đáng kể, và các nhà máy sản xuất vũ khí cũng như bệ phóng tên lửa của họ đang bị phá hủy thành từng mảnh, chỉ còn lại rất ít” – ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ đã mô tả cuộc xung đột này như một nỗ lực nhằm bảo đảm một tương lai tốt đẹp hơn và an toàn hơn cho nước Mỹ.
“Đây thực sự là một khoản đầu tư vào tương lai của con cái và cháu chắt của các vị. Cả thế giới đang dõi theo, và họ không thể bỏ qua sức mạnh, tầm ảnh hưởng và sự xuất sắc này. Họ không thể tin vào những gì mình đang thấy” – ông Trump nói.
Ông nhắc lại rằng cuộc chiến này là cần thiết để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, mặc dù chính người đứng đầu cơ quan tình báo của ông đã thừa nhận hồi năm ngoái rằng Tehran không tìm kiếm loại vũ khí này.
Tổng thống Trump lập luận rằng cách tiếp cận đối đầu của ông với Iran, bao gồm việc rút Mỹ thỏa thuận hạt nhân Iran trong nhiệm kỳ đầu tiên, đã cứu khu vực và Israel khỏi sự hủy diệt.
Ông cho rằng thỏa thuận hạt nhân được ký kết dưới thời Tổng thống Mỹ Barack Obama “sẽ dẫn đến việc Iran sở hữu một kho vũ khí hạt nhân khổng lồ”.
Theo thỏa thuận này, Iran vốn phải thu hẹp đáng kể chương trình hạt nhân của mình dưới sự giám sát chặt chẽ của quốc tế.
“(Có thể) họ sẽ có vũ khí hạt nhân từ nhiều năm trước và đã sử dụng chúng rồi. Thế giới có thể đã khác đi. Sẽ không có Trung Đông và không có Israel ngày nay” – ông bình luận.
Tổng thống Donald Trump bắt đầu có “bài phát biểu giờ vàng” vào tối 1-4 theo giờ địa phương trước người dân Mỹ về cuộc chiến với Iran, trong bối cảnh tỉ lệ ủng hộ giảm và tình hình kinh tế khó khăn.
Ông Trump trước đó đã không lựa chọn “phát biểu trong giờ vàng” sớm hơn, vào thời điểm Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công Iran vào ngày 28-2. Hiện giới quan sát đặt ra nghi vấn liệu bài phát biểu lúc này còn đủ sức tạo ảnh hưởng hay đã quá muộn.
Bài phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh giá dầu tăng, thị trường tài chính biến động và các cuộc thăm dò cho thấy, nhiều người Mỹ cho rằng quân đội nước này đã đi quá xa tại Iran.
Nhà Trắng không cung cấp trước nhiều chi tiết về bài phát biểu này. Tuy nhiên, ông Trump được cho là sẽ tìm cách trấn an người dân rằng các mục tiêu của Mỹ đang được thực hiện và ông có kế hoạch kết thúc cuộc chiến, theo Hãng tin AFP.
Trước đó, trong ngày 1-4, ông Trump tuyên bố đạt được một bước đột phá lớn, cho rằng tổng thống Iran đang tìm kiếm lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, tuyên bố này nhanh chóng bị Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ, đồng thời Tehran cáo buộc Washington đang đưa ra những yêu cầu “quá đáng và phi lý”.
Các thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hôm 5/5 bắt đầu thảo luận kín về dự thảo nghị quyết liên quan eo biển Hormuz do Mỹ soạn thảo cùng Arab Saudi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Kuwait và Qatar.
"Không ai muốn thấy dự thảo này lại bị phủ quyết, chúng tôi đã có một số điều chỉnh nhỏ về ngôn ngữ. Tôi không chắc liệu điều đó có giúp dự thảo tránh bị phủ quyết hay không. Đây thực sự là phép thử đối với chức năng hoạt động của Liên Hợp Quốc", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với phóng viên tại Nhà Trắng.
Theo bản dự thảo mà Reuters tiếp cận được, nghị quyết lên án "các hành động vi phạm lệnh ngừng bắn" mà Iran bị cáo buộc, cũng như "những động thái và đe dọa liên tục nhằm đóng cửa, cản trở hoặc áp phí" đối với quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.
Nghị quyết cũng yêu cầu Iran lập tức chấm dứt các cuộc tập kích, công bố vị trí bãi thủy lôi và không cản trở hoạt động rà phá mìn. Dự thảo cũng có điều khoản kêu gọi Tehran hợp tác với Liên Hợp Quốc để thiết lập hành lang nhân đạo qua eo biển, do hoạt động vận chuyển hàng viện trợ, phân bón và các hàng hóa thiết yếu khác đang bị gián đoạn.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc sẽ báo cáo lại trong vòng 30 ngày về mức độ tuân thủ, Hội đồng Bảo an sẽ họp để xem xét các bước tiếp theo, bao gồm khả năng áp đặt trừng phạt nếu Iran không thực thi nghị quyết.
"Tất cả những gì chúng tôi yêu cầu là Liên Hợp Quốc lên án hành vi này, kêu gọi Iran ngừng đánh chìm tàu, gỡ bỏ thủy lôi và cho phép viện trợ nhân đạo được lưu thông", ông Rubio nói.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết đã trao đổi với Nga và Trung Quốc rằng nghị quyết được thông qua và Iran chịu áp lực sẽ có lợi cho họ, bởi không quốc gia nào muốn thấy các tuyến đường biển quốc tế, đặc biệt là eo biển Hormuz, bị đóng cửa, gây hỗn loạn kinh tế cho hàng chục quốc gia trên thế giới.
Một nghị quyết tương tự từng bị Moskva, Bắc Kinh phủ quyết chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran được công bố ngày 8/4.
Nga và Trung Quốc khi đó cho rằng nghị quyết như vậy sẽ hợp pháp hóa cuộc tấn công toàn diện vào Iran. Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cảnh báo nghị quyết sẽ "tạo tiền lệ nguy hiểm" đối với luật pháp quốc tế và các nỗ lực gìn giữ hòa bình nếu được thông qua.
Dự thảo mới đã tránh sử dụng trực tiếp cụm từ "cho phép sử dụng vũ lực", nhưng vẫn đặt trong khuôn khổ Chương VII của Hiến chương Liên Hợp Quốc, cho phép Hội đồng Bảo an áp dụng những biện pháp từ trừng phạt đến hành động quân sự.
Các nhà ngoại giao cho biết Mỹ hy vọng nhanh chóng hoàn tất thảo luận, hướng tới đưa ra dự thảo cuối cùng vào ngày 8/5 và tiến hành bỏ phiếu đầu tuần tới.
Phái bộ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc cho biết đang "trong quá trình xem xét" dự thảo, trong khi phái bộ Nga chưa lên tiếng.
Phát ngôn viên Liên Hợp Quốc Stephane Dujarric cho biết ông không có thẩm quyền bình luận về dự thảo, nhưng nhấn mạnh "rõ ràng chúng tôi muốn tuyến đường biển quốc tế được mở một cách an toàn và khôi phục quyền tự do hàng hải vốn có ý nghĩa sống còn đối với thế giới".
Căng thẳng leo thang hôm 4/5, khi Mỹ tuyên bố đã phá hủy 6 xuồng Iran và tên lửa Iran tấn công một cảng dầu của UAE, diễn ra sau khi Washington triển khai chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm dẫn đường cho tàu hàng đi qua eo biển Hormuz.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/5 thông báo dừng chiến dịch theo đề xuất của Pakistan và các nước khác, trong nỗ lực nhằm đạt thỏa thuận với Iran.
Mỹ cũng chia sẻ với các đối tác đề xuất thành lập liên minh hàng hải đa quốc gia mới mang tên Cơ chế Tự do Hàng hải (MFC), nhằm xây dựng cấu trúc an ninh hậu xung đột cho Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz khi tình hình ổn định.
Một số quốc gia cho biết mọi sứ mệnh cần có sự ủy quyền của Liên Hợp Quốc, trước khi những nước này xem xét khả năng triển khai lực lượng tham gia.
Theo Hãng tin Reuters, đêm 29-4, Israel đã bắt giữ một đội thuyền dân sự chở hàng viện trợ nhân đạo hướng đến Dải Gaza tại vùng biển quốc tế gần Hy Lạp.
Các thuyền thuộc đoàn Global Sumud Flotilla - đội thuyền dân sự quốc tế được thành lập giữa năm 2025 với mục tiêu phá vỡ vòng phong tỏa của Israel với Gaza để đưa hàng viện trợ vào đây.
Đội thuyền này xuất phát từ cảng Barcelona (Tây Ban Nha) ngày 12-4 và bị chặn lại ở vùng biển ngoài khơi bán đảo Peloponnese của Hy Lạp, cách Gaza hàng trăm hải lý.
Động thái làm dấy lên làn sóng chỉ trích từ nhiều bên.
"Đây là hành vi cướp biển. Đây là vụ bắt giữ người bất hợp pháp trên vùng biển quốc tế ở gần Crete, là tuyên bố cho thấy Israel có thể hành động ở xa bên ngoài biên giới của mình mà không phải chịu trách nhiệm, hậu quả.
Không quốc gia nào có quyền tuyên bố chủ quyền, tuần tra kiểm soát hay chiếm đóng vùng biển quốc tế. Vậy mà đó lại chính là điều Israel đang làm: mở rộng chế độ kiểm soát của mình ra bên ngoài, chiếm đóng vùng biển Địa Trung Hải ngoài khơi châu Âu", Ban tổ chức đội thuyền nêu trong thông cáo.
Ban tổ chức đội thuyền cũng đăng tải đoạn video cho thấy binh sĩ Israel lên thuyền, thủy thủ đoàn mặc áo phao và giơ tay đầu hàng trước khi bị đưa lên tàu chiến Israel.
Nhiều quốc gia Địa Trung Hải cũng đã lên tiếng về vụ việc.
Người phát ngôn Chính phủ Hy Lạp Pavlos Marinakis xác nhận có 55 thuyền cỡ nhỏ di chuyển cách Peloponnese khoảng 50 hải lý, hướng về đảo Crete bị tàu chiến Israel cùng tàu tuần duyên Hy Lạp bám theo.
Thủy thủ đoàn từ 17 thuyền hiện an toàn trên các tàu chiến Israel. Athens cho biết không hề được thông báo trước về vụ chặn bắt, vốn diễn ra bên ngoài vùng tài phán Hy Lạp.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng dữ dội, gọi đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế rõ ràng, đe dọa an toàn hàng hải, đồng thời tuyên bố sẽ có hành động ủng hộ đội thuyền.
Văn phòng Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cũng lên án vụ bắt giữ, yêu cầu Israel "lập tức trả tự do cho mọi công dân Ý đang bị giam giữ trái pháp luật" và bảo đảm an toàn cho những người trên tàu. Tuy nhiên Rome không nêu cụ thể số lượng người Ý có mặt trên các thuyền trên.
Phản ứng vụ việc, Bộ Ngoại giao Israel ngày 30-4 gọi ban tổ chức đội thuyền Global Sumud Flotilla là "những kẻ khiêu khích chuyên nghiệp", "chỉ tìm cách gây chú ý", đồng thời khẳng định lực lượng nước này hành động hợp pháp.
"Trước số lượng thuyền tham gia lớn, nguy cơ leo thang và yêu cầu ngăn chặn việc phá vỡ một lệnh phong tỏa hợp pháp, hành động sớm là cần thiết và phù hợp luật pháp quốc tế", thông cáo của bộ này nêu.
Trong nhiều tháng qua, Israel bác bỏ các cáo buộc cắt nguồn cung cho hơn 2 triệu cư dân vùng đất này.
Tuy vậy, nhiều tổ chức cứu trợ quốc tế cho rằng lượng hàng viện trợ đến Gaza không hề đủ, dù lệnh ngừng bắn đạt được tháng 10-2025 đã bao gồm cam kết tăng viện trợ.
Theo thông tin trên trang web chính thức của Bộ Ngoại giao, trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 36 các quốc gia thành viên Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) diễn ra tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York (Mỹ) ngày 18.6, PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó giám đốc Học viện Ngoại giao, ứng cử viên của Việt Nam, đã trúng cử vị trí Thẩm phán ITLOS nhiệm kỳ 2026–2035 với số phiếu cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam ứng cử và có đại diện tại ITLOS kể từ khi toà đi vào hoạt động năm 1996. Việc PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh trúng cử với số phiếu cao và ngay sau vòng bỏ phiếu đầu tiên cho thấy sự tín nhiệm của cộng đồng quốc tế đối với vị thế, vai trò của Việt Nam, là minh chứng cho bước phát triển mới của đối ngoại đa phương và hội nhập pháp lý quốc tế của đất nước.
Kết quả này cũng thể hiện sự chuyển biến từ tham gia tích cực sang đóng góp ngày càng thực chất vào quá trình xây dựng, phát triển và thực thi các chuẩn mực, quy tắc chung của cộng đồng quốc tế; khẳng định trách nhiệm và năng lực đóng góp ngày càng hiệu quả của Việt Nam trong hệ thống quản trị toàn cầu dựa trên luật lệ. Thành công này đồng thời khẳng định sự đánh giá tích cực của các quốc gia thành viên UNCLOS đối với những đóng góp ngày càng thực chất của Việt Nam đối với các cơ quan Liên Hiệp Quốc và luật pháp quốc tế.
Đối với PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, việc giành thắng lợi tại cuộc bầu cử có tính cạnh tranh rất cao phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với phẩm chất, năng lực chuyên môn và uy tín của một chuyên gia pháp lý quốc tế Việt Nam. PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ thẩm phán ITLOS đúng theo các nguyên tắc độc lập, khách quan quy định tại Quy chế của Tòa, qua đó thúc đẩy thực thi hiệu quả Công ước, góp phần củng cố trật tự pháp lý trên biển.
Bộ Ngoại giao khẳng định, là quốc gia luôn nhất quán đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế, ủng hộ Hiến chương Liên Hiệp Quốc và UNCLOS 1982, Việt Nam sẽ tiếp tục cùng các quốc gia thành viên thúc đẩy việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Công ước, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tăng cường hợp tác biển và đóng góp vào việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và phát triển bền vững trên biển và đại dương.
