Theo Hãng tin AP, bài phát biểu lúc 21h tối 1-4 theo giờ Mỹ (tức 8h sáng nay 2-4, theo giờ Việt Nam) là bài phát biểu giờ vàng đầu tiên của Tổng thống Donald Trump, kể từ khi ông phát động chiến dịch quân sự chung với Israel nhằm vào Iran hơn 1 tháng trước.
Bài phát biểu này sẽ giúp ông Trump tiếp cận lượng lớn khán giả để trình bày rõ ràng các mục tiêu của mình trong cuộc xung đột, sau nhiều tuần thay đổi mục tiêu và đưa ra những thông điệp đôi khi mâu thuẫn về việc liệu ông đang xuống thang hay sẵn sàng leo thang các hoạt động quân sự.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được đầy đủ các mục tiêu. Nhờ những tiến bộ đã đạt được, tôi có thể nói rằng chúng ta đang đi đúng hướng để hoàn thành tất cả các mục tiêu của Mỹ trong thời gian rất ngắn, rất ngắn thôi” – Tổng thống Mỹ nói.
Ông tuyên bố: “Chúng ta sẽ giáng cho họ (Iran) đòn cực mạnh trong 2-3 tuần tới. Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về”.
Ông cũng nói thêm rằng “thay đổi chế độ chưa bao giờ là mục tiêu của chúng tôi”, nhưng “việc thay đổi chế độ đã xảy ra do nhà lãnh đạo ban đầu của họ đã chết”.
Ông cũng cảnh báo Iran về việc sẽ tấn công các nhà máy điện nếu không đạt được thỏa thuận.
“Nếu trong thời gian này không đạt được thỏa thuận nào, chúng tôi sẽ nhắm đến các mục tiêu trọng điểm. Nếu không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ tấn công mạnh vào từng nhà máy điện của họ, và có thể là cùng lúc” – ông nói.
Tổng thống Mỹ đã kết thúc bài phát biểu của mình bằng việc khẳng định lại rằng Mỹ đã giành thắng lợi và cuộc chiến gần như đã kết thúc.
“Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa chấm dứt mối đe dọa nguy hiểm từ Iran đối với nước Mỹ và thế giới” – ông Trump nói.
Theo Đài Al Jazeera, ngay sau khi ông Trump kết thúc bài phát biểu, quân đội Israel cho biết họ đã phát hiện các tên lửa phóng từ Iran. “Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa” – quân đội Israel cho biết.
Tổng thống Mỹ đã thừa nhận những khó khăn kinh tế mà nhiều người Mỹ đang phải gánh chịu khi giá xăng tăng hơn 25% so với thời điểm trước khi xung đột bắt đầu.
Ông Trump cho rằng việc tăng giá chỉ là tạm thời. “Nhiều người Mỹ đã lo ngại trước việc giá xăng tăng gần đây trong nước” – ông nói.
“Sự gia tăng ngắn hạn này hoàn toàn là kết quả của việc chính quyền Iran tiến hành các cuộc tấn công khủng bố điên cuồng nhằm vào các tàu chở dầu thương mại ở các nước láng giềng vốn không liên quan gì đến cuộc xung đột. Điều này càng chứng minh rằng không bao giờ có thể tin tưởng để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân” – nhà lãnh đạo Mỹ lập luận.
“Chúng ta sẽ hoàn thành công việc. Chúng ta đang tiến rất gần đến mục tiêu” -Tổng thống Mỹ nói.
Ông Trump tuyên bố “các mục tiêu chiến lược của Mỹ sắp hoàn tất”. Ông nói: “Những hành động này, khi kết hợp lại, sẽ làm tê liệt Iran về mặt quân sự, làm suy yếu khả năng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm khủng bố và không cho họ còn khả năng chế tạo bom hạt nhân. Các lực lượng vũ trang của chúng ta đã thể hiện xuất sắc. Đêm nay, tôi vui mừng thông báo rằng những mục tiêu chiến lược cốt lõi này đang gần hoàn tất”.
Ông chia sẻ: “Tôi muốn cảm ơn các đồng minh của chúng ta ở Trung Đông là Israel, Saudi Arabia, Qatar, UAE và Bahrain. Họ tuyệt vời và chúng ta sẽ không để họ thất bại dưới bất cứ hình thức nào”.
Mặc dù Mỹ và Israel là bên phát động cuộc chiến, song ông Trump lại kêu gọi các quốc gia khác cùng tham gia nỗ lực để mở lại eo biển Hormuz, vốn đang bị Iran phong tỏa.
Ông gửi thông điệp tới các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ từ vùng Vịnh: “Hãy tích lũy thêm chút dũng khí”.
“Họ đáng lẽ phải làm điều đó từ trước, đáng lẽ phải làm cùng với chúng tôi, như chúng tôi đã yêu cầu. Hãy đi tới eo biển này và cứ việc chiếm lấy nó, bảo vệ nó” – ông kêu gọi.
Tổng thống Mỹ cho biết trong bốn tuần qua, quân đội nước này đã giành được “những chiến thắng nhanh chóng, quyết định và áp đảo trên chiến trường”.
Ông nói rằng Hải quân Iran đã biến mất, không quân tan nát, hầu hết các nhà lãnh đạo Iran đều đã thiệt mạng và khả năng phóng tên lửa bị hạn chế. Ông cho rằng Mỹ đang “thắng lớn hơn bao giờ hết”.
Nhà lãnh đạo Mỹ đánh giá Iran còn “rất ít” bệ phóng tên lửa. “Khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái (drone) của họ đã bị hạn chế đáng kể, và các nhà máy sản xuất vũ khí cũng như bệ phóng tên lửa của họ đang bị phá hủy thành từng mảnh, chỉ còn lại rất ít” – ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ đã mô tả cuộc xung đột này như một nỗ lực nhằm bảo đảm một tương lai tốt đẹp hơn và an toàn hơn cho nước Mỹ.
“Đây thực sự là một khoản đầu tư vào tương lai của con cái và cháu chắt của các vị. Cả thế giới đang dõi theo, và họ không thể bỏ qua sức mạnh, tầm ảnh hưởng và sự xuất sắc này. Họ không thể tin vào những gì mình đang thấy” – ông Trump nói.
Ông nhắc lại rằng cuộc chiến này là cần thiết để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, mặc dù chính người đứng đầu cơ quan tình báo của ông đã thừa nhận hồi năm ngoái rằng Tehran không tìm kiếm loại vũ khí này.
Tổng thống Trump lập luận rằng cách tiếp cận đối đầu của ông với Iran, bao gồm việc rút Mỹ thỏa thuận hạt nhân Iran trong nhiệm kỳ đầu tiên, đã cứu khu vực và Israel khỏi sự hủy diệt.
Ông cho rằng thỏa thuận hạt nhân được ký kết dưới thời Tổng thống Mỹ Barack Obama “sẽ dẫn đến việc Iran sở hữu một kho vũ khí hạt nhân khổng lồ”.
Theo thỏa thuận này, Iran vốn phải thu hẹp đáng kể chương trình hạt nhân của mình dưới sự giám sát chặt chẽ của quốc tế.
“(Có thể) họ sẽ có vũ khí hạt nhân từ nhiều năm trước và đã sử dụng chúng rồi. Thế giới có thể đã khác đi. Sẽ không có Trung Đông và không có Israel ngày nay” – ông bình luận.
Tổng thống Donald Trump bắt đầu có “bài phát biểu giờ vàng” vào tối 1-4 theo giờ địa phương trước người dân Mỹ về cuộc chiến với Iran, trong bối cảnh tỉ lệ ủng hộ giảm và tình hình kinh tế khó khăn.
Ông Trump trước đó đã không lựa chọn “phát biểu trong giờ vàng” sớm hơn, vào thời điểm Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công Iran vào ngày 28-2. Hiện giới quan sát đặt ra nghi vấn liệu bài phát biểu lúc này còn đủ sức tạo ảnh hưởng hay đã quá muộn.
Bài phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh giá dầu tăng, thị trường tài chính biến động và các cuộc thăm dò cho thấy, nhiều người Mỹ cho rằng quân đội nước này đã đi quá xa tại Iran.
Nhà Trắng không cung cấp trước nhiều chi tiết về bài phát biểu này. Tuy nhiên, ông Trump được cho là sẽ tìm cách trấn an người dân rằng các mục tiêu của Mỹ đang được thực hiện và ông có kế hoạch kết thúc cuộc chiến, theo Hãng tin AFP.
Trước đó, trong ngày 1-4, ông Trump tuyên bố đạt được một bước đột phá lớn, cho rằng tổng thống Iran đang tìm kiếm lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, tuyên bố này nhanh chóng bị Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ, đồng thời Tehran cáo buộc Washington đang đưa ra những yêu cầu “quá đáng và phi lý”.
Báo Telegraph của Anh hôm 24/5 dẫn nguồn tin nội bộ trong NATO cho biết ít nhất 7 thành viên của khối ủng hộ đề xuất yêu cầu các thành viên trong liên minh cung cấp viện trợ quân sự tương đương 0,25% GDP cho Ukraine. Toàn bộ 7 nước trên hiện đều chi hơn 0,25% GDP cho mục đích này.
Nguồn tin cho biết Anh, Pháp, Canada, Tây Ban Nha và Italy là những nước phản đối. "Họ không mấy hào hứng với ý tưởng đó", người này cho hay.
Nếu được phê chuẩn, kế hoạch do Tổng thư ký NATO Mark Rutte đưa ra sẽ mang lại cho Ukraine thêm hàng chục tỷ USD viện trợ. Dù vậy, bất kỳ đề xuất nào cũng đều phải nhận được ủng hộ của tất cả thành viên NATO nếu muốn được thông qua.
Tây Ban Nha, Pháp, Italy và Canada chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Anh cho biết nước này sẽ "tiếp tục tham vấn với các đồng minh về mọi đề xuất nhằm đảm bảo liên minh có thể hỗ trợ cho Ukraine một cách tốt nhất".
Tổng thư ký NATO Mark Rutte tuần trước thừa nhận kế hoạch của mình sẽ không được thực hiện vì không nhận được đủ ủng hộ, song không nêu tên các quốc gia phản đối. Ông ban đầu hy vọng đề xuất này sẽ được phê chuẩn trong hội nghị thượng đỉnh sắp tới của khối vào ngày 7-8/7 tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Anh đã cam kết hỗ trợ ít nhất khoảng 4 tỷ USD mỗi năm cho Ukraine trong tương lai gần, song con số này chỉ tương đương xấp xỉ 0,1% GDP đất nước. Dù vậy, Anh vẫn đứng thứ ba trong số các nước hỗ trợ quân sự nhiều nhất cho Ukraine, chỉ sau Mỹ và Đức.
Hầu hết chỉ trích hiện nhắm vào các quốc gia như Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada, những nước nhiều lần bị cáo buộc là chưa đóng góp hết sức mình.
Các quốc gia này, trong đó Anh, Pháp, Italy đều là những nền kinh tế hàng đầu châu Âu, đang đi sau nhiều thành viên NATO có quy mô nhỏ hơn về mức đóng góp theo tỷ lệ GDP. Dữ liệu từ Viện nghiên cứu Kiel cho thấy Hà Lan, Ba Lan, các quốc gia Bắc Âu và Baltic đều chi ít nhất 0,25% GDP để viện trợ quân sự cho Ukraine.
Ông Rutte cho rằng hỗ trợ cho Ukraine "chưa được phân bổ đồng đều trong nội bộ NATO", nhiều nước chưa chi đủ cho hoạt động này. Tổng thư ký NATO lâu nay cho rằng châu Âu nên gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong nỗ lực viện trợ Ukraine, nhằm đáp lại việc Tổng thống Mỹ Donald Trump phàn nàn rằng châu lục đang "ăn bám" Washington.
Ông Trump đã đình chỉ mọi khoản viện trợ lớn dành cho Ukraine và chuyển sang bán vũ khí cho nước này, trong đó các đồng minh châu Âu là bên trả tiền.
Trước cuộc họp của NATO tại Thụy Điển vào tuần vừa qua, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson kêu gọi các đồng minh tăng cường hỗ trợ cho Ukraine.
"Tôi thật sự muốn có thêm nhiều quốc gia vốn phát biểu tốt về Ukraine chứng minh lời mình nói bằng hành động", ông cho biết.
Washington Post ngày 7/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên am hiểu tình hình cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll vốn có "mâu thuẫn từ trước", đồng thời xảy ra xung đột về nhiều vấn đề trong thời gian gần đây.
Nguồn cơn căng thẳng dường như bắt đầu ít nhất từ đầu năm 2025, khi Dan Driscoll được nhắc đến trong chính quyền Tổng thống Donald Trump như "ứng cử viên tiềm năng thay thế ông Hegseth". Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đang tìm cách khẳng định vị thế giữa loạt tranh cãi trong năm đầu đảm nhận chức vụ.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump khi đó vẫn tiếp tục ủng hộ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. Lãnh đạo Mỹ gần đây còn nhắc lại rằng ông Hegseth "sinh ra để làm vai trò này".
Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Lục quân Mỹ gần đây tiếp tục mâu thuẫn về nhiều vấn đề, trong đó có vụ ông Hegseth không duyệt quyết định thăng chức cho hàng loạt tướng lục quân. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu hai lãnh đạo có thể cùng làm việc bao lâu nữa, theo nhóm quan chức giấu tên.
Phản hồi về thông tin, ông Driscoll tuyên bố "không có kế hoạch rời đi hay từ chức Bộ trưởng Lục quân Mỹ". Ông khẳng định được phụng sự trong chính quyền Tổng thống Trump là "vinh dự lớn nhất trong đời", đồng thời cho biết vẫn tập trung vào nỗ lực giúp nước Mỹ có "lực lượng lục quân mạnh nhất mà thế giới từng thấy".
Parnell Sean, phát ngôn viên của ông Hegseth, cũng bác bỏ thông tin về mẫu thuẫn, khẳng định Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ "duy trì quan hệ công việc tốt đẹp với lãnh đạo của mọi quân chủng, trong đó có Bộ trưởng Lục quân Driscoll".
Nhà Trắng dường như cũng thể hiện ủng hộ ông Driscoll, ca ngợi vai trò của lục quân Mỹ trong xung đột với Iran những tuần qua.
"Tài năng phi thường của lục quân Mỹ được thể hiện rõ ràng khi các chiến binh của chúng ta đáp ứng, thậm chí là vượt cả tiêu chuẩn, trong chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng. Khả năng quân sự của Iran đã ngày càng suy giảm", người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho hay.
Thông tin được công bố sau khi Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ Randy George, cùng hai tướng cấp cao là William Green Jr. và David Hodne, bị miễn nhiệm. Phát ngôn viên Parnell được cho là đã nói với đồng nghiệp rằng ông "quan tâm" tới vị trí của Bộ trưởng Driscoll nếu nó bị bỏ trống.
"Các máy bay xâm nhập của địch ở phía nam Isfahan, bao gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn trúng và đang bốc cháy", Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran hôm nay ra tuyên bố.
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran đăng video được mô tả là xác hai trực thăng Black Hawk và vận tải cơ C-130, cho thấy các mảnh vỡ cháy đen trên mặt đất, trong đó có vật thể giống cánh quạt trực thăng và một số vật thể như động cơ cỡ lớn.
Theo hãng thông tấn Fars, chiếc C-130 bị đơn vị đặc nhiệm cảnh sát Faraj của Iran phá hủy. "Đây là nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại lớn", Fars cho biết.
Bộ Quốc phòng Mỹ và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công buồng trước được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, mắc kẹt tại Iran. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Chiến dịch giải cứu diễn ra vào đêm 4/4, huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng sau khi phi công được giải cứu, hai chiếc máy bay vận tải làm nhiệm vụ đưa đội đặc nhiệm và phi công về nơi an toàn đã mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Các chỉ huy sau đó quyết định điều thêm ba máy bay khác đến để di tản toàn bộ quân nhân Mỹ. Họ "cho nổ tung hai chiếc máy bay gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay phía Iran".
Tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở OSINTWarfare nói rằng một vận tải cơ C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công ở tây nam Iran "bị mắc kẹt, không thể di chuyển". Đặc nhiệm Delta của Mỹ sau đó phá hủy phi cơ này.
