Theo đề nghị của Bộ GD-ĐT, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15.7 và áp dụng đối với đối tượng tuyển sinh từ năm 2025 trở đi; thời điểm cấp học bổng được tính từ ngày 1.9.
Theo Nghị định 179, các chương trình đào tạo được hưởng chính sách học bổng bao gồm: đào tạo tài năng; đào tạo về vi mạch bán dẫn; nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Danh mục ngành được hưởng chính sách gồm nhiều lĩnh vực quan trọng như toán học, sinh học, thống kê, máy tính và công nghệ thông tin, kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật vật liệu, kỹ thuật mỏ, xây dựng và nhiều lĩnh vực khoa học, kỹ thuật khác phục vụ phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược của quốc gia.
Một trong những nội dung đáng chú ý là mức học bổng dành cho người học thuộc các ngành ưu tiên này. Đối với sinh viên đại học, mức học bổng từ 3,7 – 5 triệu đồng/tháng tùy nhóm ngành và chương trình đào tạo. Đối với học viên trình độ thạc sĩ, mức học bổng từ 5,5 – 7,4 triệu đồng/tháng.
Đối với nghiên cứu sinh trình độ tiến sĩ, mức học bổng cao nhất lên tới 8,4 triệu đồng/tháng đối với chương trình đào tạo tài năng, chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn và các ngành khoa học cơ bản.
Sinh viên được hưởng học bổng 10 tháng trong một năm học; học viên cao học và nghiên cứu sinh được hưởng học bổng 12 tháng trong một năm học. Tổng thời gian hưởng học bổng tối đa là 5 năm đối với sinh viên đại học, 2 năm đối với học viên cao học và 3 năm đối với nghiên cứu sinh.
Việc xét duyệt và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu tuyển sinh, kết quả học tập và rèn luyện của người học do cơ sở đào tạo quản lý; không yêu cầu người học nộp hồ sơ và không làm phát sinh thủ tục hành chính.
Kinh phí thực hiện chính sách học bổng được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Nhà nước đồng thời khuyến khích tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài nước tài trợ, cấp học bổng cho người học trên nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch và phù hợp với quy định của pháp luật.
Nghị định cũng quy định người học phải hoàn trả toàn bộ số tiền học bổng đã nhận trong trường hợp bị buộc thôi học, tự ý bỏ học hoặc sử dụng học bổng sai mục đích.
Ngày 25/5, Công an xã Quỳnh Anh, Nghệ An thông tin đơn vị đã hỗ trợ đưa em T.V.T. (SN 2011), học sinh Trường THCS Quỳnh Thanh (xã Quỳnh Anh) đến điểm thi đúng thời gian quy định.
Ngay sau khi nhận được tin báo về việc T. ngủ quên, lực lượng Công an xã Quỳnh Anh đang làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông tại điểm thi đã nhanh chóng phối hợp với Đoàn Thanh niên xã sử dụng ô tô đến tận nhà đón em T. tới địa điểm dự thi.
Nhờ sự hỗ trợ kịp thời của các lực lượng chức năng, nam sinh đã có mặt tại điểm thi đúng giờ, không bỏ lỡ môn thi đầu tiên.
Năm nay, cùng với các thí sinh trên toàn tỉnh Nghệ An, 938 học sinh trên địa bàn xã Quỳnh Anh tham gia kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT. Trong thời gian diễn ra kỳ thi, lực lượng công an địa phương được huy động thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng.
Sự việc nam sinh T. được Công an xã Quỳnh Anh hỗ trợ kịp thời đã góp phần giúp kỳ thi diễn ra thuận lợi, thể hiện tinh thần trách nhiệm của các lực lượng làm nhiệm vụ trong công tác đồng hành, hỗ trợ thí sinh.
Bức thư ngỏ do các nhà toán học tại cơ sở Berkeley (UC Berkeley) khởi xướng, gửi tới Đại học California - hệ thống đại học công lập hàng đầu nước Mỹ, gồm 9 trường. Trong đó có 7 trưởng khoa Toán, 37 trưởng khoa khác.
"Chúng tôi thấy sinh viên đang thiếu hụt kiến thức nền nghiêm trọng. Giảng viên vừa phải dạy lại kiến thức toán cấp hai, vừa phải dạy chương trình chuyên ngành Khoa học, Kỹ thuật, Kinh tế và các lĩnh vực đòi hỏi tính toán cao khác", trích thư.
Sáu năm trước, UC xóa bỏ quy định nộp điểm thi chuẩn hóa như SAT, ACT vốn tồn tại nhiều thập kỷ, sau các làn sóng chỉ trích cho rằng đây là rào cản, gây bất lợi với nhóm thí sinh yếu thế, không có điều kiện luyện thi.
Thời điểm dịch Covid-19 bùng phát, 9 cơ sở thành viên của hệ thống này cùng hàng trăm đại học khắp nước Mỹ đồng loạt bỏ bắt buộc nộp điểm SAT, ACT. Trong năm đầu áp dụng, UC thu về lượng hồ sơ cao kỷ lục, đồng thời đón nhận khóa tân sinh viên có quy mô lớn và đa dạng sắc tộc nhất lịch sử.
Tuy nhiên, mặt trái của chính sách này đã lộ rõ sau 5 năm. Theo báo cáo cuối năm 2025 của Nhóm công tác quản lý tuyển sinh thuộc UC San Diego, số sinh viên có năng lực toán dưới mức phổ thông trung học đã tăng gấp 30 lần. Đáng ngại hơn, 70% trong số này chưa đạt trình độ toán cấp trung học cơ sở. Điều này đồng nghĩa cứ 12 tân sinh viên bước vào giảng đường UC thì có một em hổng kiến thức căn bản.
"Yêu cầu điểm thi toán SAT/ACT không phải là rào cản đối với sự công bằng, ngược lại, nó là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự công bằng", các giáo sư nhấn mạnh. "Bỏ qua việc kiểm tra kiến thức đầu vào không giúp xóa bỏ rào cản, mà chỉ đẩy nó vào giảng đường, nơi các em sẽ càng khó vượt qua hơn".
Các giảng viên lập luận rằng trong bối cảnh lạm phát điểm số ở bậc phổ thông và tình trạng lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để viết bài luận, các kỳ thi chuẩn hóa vẫn là thước đo khách quan để đánh giá năng lực thực tế của ứng viên. Họ kiến nghị khôi phục việc nộp điểm thi sớm nhất từ mùa tuyển sinh năm 2027.
Ông Ahmet Palazoglu, Chủ tịch Hội đồng Học thuật UC, cho biết Hội đồng Tuyển sinh và Quan hệ trường học sẽ lập tức bắt tay giải quyết vấn đề cấp bách về năng lực học đại học của sinh viên và quy trình tuyển sinh.
Còn bà Rachel Zaentz, người phát ngôn của hệ thống UC, thừa nhận việc suy giảm năng lực toán nền tảng đang là "thách thức chung của cả quốc gia", là hệ quả từ giai đoạn học trực tuyến kéo dài trong đại dịch. Bà khẳng định UC sẽ tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy, thúc đẩy hợp tác và hỗ trợ sinh viên bằng cách liên kết chặt chẽ với cả khối phổ thông lẫn các tổ chức giáo dục bậc cao.
Năm học 2025-2026, UC có khoảng 300.000 sinh viên tại tất cả cơ sở, đông nhất trong lịch sử, cùng 265.000 giảng viên và nhân viên. Trong số này, 8 cơ sở lọt top 25 đại học công tốt nhất Mỹ, theo tổ chức xếp hạng US News.
Một điểm mới của kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM năm nay là tăng cường số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin. Thay vì gửi giấy chứng nhận kết quả thi bản giấy cho từng thí sinh như các năm trước, năm nay đơn vị này chỉ cấp giấy chứng nhận kết quả thi đánh giá năng lực bản điện tử.
Theo thông báo của Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), thời gian công bố điểm thi dự kiến đợt đầu tiên vào ngày 17.4 tới. Thí sinh dự thi đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực có thể tra cứu điểm thi trên cổng thông tin của kỳ thi đánh giá năng lực tại địa chỉ: https://thinangluc.vnuhcm.edu.vn.
Giấy chứng nhận kết quả thi đánh giá năng lực bản điện tử có các thông tin cơ bản gồm: họ và tên thí sinh, ngày sinh, giới tính, số thẻ căn cước/căn cước công dân, thời gian thi, số báo danh, điểm thành phần bài thi, tổng điểm bài thi và các thông tin khác theo quy định, có chữ ký số hoặc hình xác thực hợp lệ và dấu xác thực theo quy định.
ĐH Quốc gia TP.HCM không gửi giấy chứng nhận kết quả thi bằng đường bưu điện đến thí sinh. Thí sinh sẽ chủ động truy cập vào trang thông tin điện tử của kỳ thi để in giấy chứng nhận kết quả thi điện tử.
Giấy chứng nhận kết quả thi đánh giá năng lực bản giấy được cấp trong trường hợp cần thiết theo đề nghị của thí sinh. Mỗi thí sinh chỉ được cấp 1 giấy chứng nhận kết quả thi bản giấy cho mỗi đợt thi và thực hiện nghĩa vụ nộp lệ phí theo quy định.
Trung tâm cũng sẽ thực hiện xác minh kết quả thi của thí sinh khi nhận được yêu cầu từ các trường ĐH-CĐ có sử dụng kết quả thi để tuyển sinh.
Quy định tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM nêu rõ quy trình cập nhật điểm thi vào hệ thống quản lý thi và công bố kết quả thi.
Theo đó, sau khi kết quả thi được Hội đồng thi thông qua và Chủ tịch Hội đồng thi ký quyết định ban hành số điểm của đợt thi, Ban thư ký thực hiện công bố điểm thi đánh giá năng lực trên cổng thông tin của kỳ thi.
Việc tải điểm thi lên hệ thống quản lý thi được thực hiện theo quy trình: 1 thành viên của Ban thư ký tải điểm thi từ thiết bị chứa dữ liệu kết quả thi (do Hội đồng thi bàn giao) lên hệ thống quản lý thi; 1 thành viên khác của Ban thư ký sử dụng chức năng của hệ thống quản lý thi tải dữ liệu kết quả thi về và đối sánh với điểm đã tải lên hệ thống. Các hoạt động trên chỉ được thực hiện dưới sự giám sát của 1 lãnh đạo Ban thư ký và 1 thành viên của Hội đồng thi.
Trên cơ sở số điểm của đợt thi đã được ban hành, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo ban hành và chịu trách nhiệm pháp lý đối với giấy chứng nhận kết quả thi đánh giá năng lực bản điện tử, được cấp thông qua hệ thống quản lý thi.
Việc cấp, quản lý, tra cứu, xác thực và sử dụng giấy chứng nhận kết quả thi đánh giá năng lực bản điện tử được thực hiện theo quy định do Giám đốc Trung tâm ban hành, bảo đảm yêu cầu về an toàn, bảo mật thông tin và xác thực dữ liệu.
Sáng 5.4, 133.489 thí sinh đã tham dự đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức (đạt tỷ lệ 98,33% so với số thí sinh đăng ký dự thi). Theo kế hoạch dự kiến, điểm thi đánh giá năng lực đợt 1 sẽ được công bố trong ngày 17.4. Với tổng điểm tối đa của bài thi là 1.200 điểm, điểm tối đa từng thành phần của bài thi được thể hiện trên phiếu điểm gồm: tiếng Việt 300 điểm, tiếng Anh 300 điểm, toán học 300 điểm và tư duy khoa học 300 điểm.
