Bên bờ sông Danube ở thủ đô Budapest (Hungary) nằm cách tòa nhà Quốc hội không xa, có khoảng 60 đôi giày kiểu cũ trông giống với loại người dân thường đi vào thập niên 1940.
Có giày của phụ nữ, đàn ông và cả trẻ em. Những đôi giày nằm lặng lẽ sát mép nước, rải rác như thể chủ nhân của chúng vừa cởi ra rồi biến mất.
Nhưng khi tới gần, du khách sẽ nhận ra đó không phải những đôi giày thật.
Chúng được đúc bằng sắt, phủ màu hoen gỉ theo thời gian và gắn cố định xuống bờ kè bê tông. Đây là đài tưởng niệm mang tên “The Shoes on the Danube Promenade” (tạm dịch: Những đôi giày trên bờ sông Danube).
Tác phẩm được tạo ra nhằm tưởng nhớ hàng nghìn người Do Thái bị quân phát xít sát hại vào mùa đông các năm 1944-1945.
Công trình do đạo diễn Can Togay lên ý tưởng. Ông phối hợp cùng nhà điêu khắc Gyula Pauer thực hiện và công trình được khánh thành năm 2005 trên bờ Pest của sông Danube.
Tại 3 vị trí trên công trình có gắn các tấm biển bằng gang với dòng chữ bằng tiếng Hungary, tiếng Anh và tiếng Do Thái.
Khách du lịch khi tới đây thường dành thời gian để tưởng niệm cho những nạn nhân đã bỏ mạng. Họ còn có cơ hội tìm hiểu tường tận về những thăng trầm mất mát mà người dân Hungary từng gánh chịu trong chiến tranh.
Theo các tài liệu ghi chép, trong thời gian từ tháng 10/1944 đến tháng 3/1945, nhiều nạn nhân người Do Thái từ già trẻ, lớn bé bị dồn tới trước dòng sông.
Quân phát xít bắt các nạn nhân phải cởi giày để lại bên bờ sông bởi đây là những món đồ có giá trị trong Thế chiến thứ 2. Giày dép được gom lại để giao dịch trên thị trường chợ đen.
Các nạn nhân bị bắn và thi thể bị cuốn trôi theo dòng nước. Phần lớn các nạn nhân, đặc biệt là trẻ em đều tử vong gần như ngay lập tức vì nhiệt độ nước khi ấy xuống rất thấp.
Trong những tháng mùa đông kinh hoàng, người dân Budapest từng gọi sông Danube là “nghĩa trang của người Do Thái”.
Những đôi giày kể câu chuyện của từng con người
Làm thế nào để tưởng niệm các nạn nhân của một trong những chương lịch sử tàn khốc nhất thế kỷ 20?
Đó là câu hỏi mà đạo diễn Can Togay và nhà điêu khắc Gyula Pauer đặt ra khi bắt đầu thực hiện công trình tưởng niệm.
Thay vì dựng tượng đài đồ sộ hay khắc tên các nạn nhân, họ lựa chọn hình ảnh những đôi giày còn sót lại bên bờ sông. Đó là những hiện vật cuối cùng gắn liền với nhiều người trước khi họ bị sát hại.
Khi công trình lần đầu ra mắt với công chúng, nhiều người có cảm giác ám ảnh như bi kịch mới diễn ra cách đây không lâu. Nhìn những đôi giày cũ kỹ bị bỏ lại bên mép nước, không ít người xem tự đặt câu hỏi: Chúng từng thuộc về ai và điều gì đã xảy ra với người chủ nhân?
Đó chính là sức mạnh đặc biệt của tác phẩm. Mỗi đôi giày được thiết kế với hình dáng khác nhau.
Có đôi giày lao động của đàn ông với phần gót đã mòn. Nằm lẫn trong số đó là vài đôi giày cao gót của phụ nữ. Cũng xuất hiện cả những đôi giày da lịch sự hay đôi xăng đan nhỏ xíu của trẻ em.
Du khách lặng người khi thấy cảnh tượng đôi giày được đặt ngay ngắn, nhưng có đôi khác lại được thiết kế nằm nghiêng như thể vừa bị chủ nhân cởi bỏ trong trạng thái vội vàng.
Chúng tượng trưng cho từng cá nhân khác nhau. Những nạn nhân là người Do Thái đều có cuộc sống, nghề nghiệp, tuổi tác và số phận riêng trước khi trở thành nạn nhân của cuộc thảm sát.
Điều khiến công trình trở nên đặc biệt xúc động chính là cảm giác rất đời thường mà nó mang lại.
Những đôi giày bằng sắt vẫn giữ nguyên hình dáng của vật thật, đủ để người xem tưởng tượng về người từng mang chúng. Đôi chân đã làm chúng mòn đi theo năm tháng và khoảnh khắc cuối cùng khi họ buộc phải cởi bỏ chúng.
Người xem có thể hình dung các nạn nhân từng có những cuộc đời bình thường như bao người khác. Theo các nhà nghiên cứu, mỗi đôi giày trong tác phẩm cũng là một tác phẩm nghệ thuật độc lập.
Ngày nay, rất nhiều du khách khi ghé thăm vẫn đặt hoa, thắp nến hoặc để lại những viên đá nhỏ trong lòng đôi giày nhằm tưởng niệm các nạn nhân.
Đây là một truyền thống trong văn hóa Do Thái nhằm bày tỏ sự tưởng nhớ với người đã khuất. Chính điều đó giúp công trình vượt lên trên khuôn khổ của một sự kiện lịch sử tại Hungary.
Cách di chuyển tới đài tưởng niệm
Đài tưởng niệm nằm ở bờ Pest của sông Danube, cách tòa nhà Quốc hội Hungary khoảng 300m về phía nam. Nhiều người cho rằng thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm là vào sáng sớm hoặc lúc chạng vạng.
Khi tới đây, du khách nên giữ trật tự, nói chuyện nhỏ, có thể chụp ảnh nhưng không nên tạo dáng hay bước lên các tác phẩm điêu khắc.
Nhiều du khách và các chuyên gia du lịch đánh giá đây là một trong những địa điểm giàu cảm xúc nhất tại Budapest.
Đây không đơn thuần là điểm check-in mà là nơi giúp mỗi người đối diện với một chương đau thương của lịch sử nhân loại.
Cá nóc từ lâu được coi là nguyên liệu nguy hiểm bậc nhất thế giới. Loài cá này chứa tetrodotoxin - loại độc tố thần kinh mạnh gấp 1.200 lần xyanua và một lượng rất nhỏ cũng đủ gây tử vong. Sự nguy hiểm này từng được đưa vào văn hóa đại chúng, điển hình như trong một tập phim "The Simpsons" (năm 1991), khi nhân vật Homer nghĩ mình sắp chết vì trót ăn món fugu (cá nóc) tại một nhà hàng Nhật Bản.
Tuy nhiên, tại Busan - thành phố lớn thứ hai và là điểm đến ven biển nổi tiếng của Hàn Quốc, các nhà hàng cá nóc lại mọc lên như nấm. Khu phố Mipo ven biển thậm chí được người dân địa phương mệnh danh là "làng Cá Nóc". Một số nhà hàng tại đây từng xuất hiện trong Cẩm nang ẩm thực Michelin 2024.
Để biến loài cá "tử thần" thành món ăn an toàn, các đầu bếp phải trải qua quá trình đào tạo đặc biệt và được chính phủ cấp giấy phép hành nghề sau khi vượt qua kỳ thi khắt khe. Chứng chỉ này luôn được treo trang trọng trên tường nhà hàng để trấn an thực khách.
Một trong những địa chỉ nổi tiếng nhất tại Busan là Chowon Bokguk (trong tiếng Hàn, "bokguk" có nghĩa là súp cá nóc). Chủ quán, ông Kim Dong Sik, là đầu bếp cá nóc đầu tiên ở thành phố được cấp phép.
Vào giờ ăn trưa, thực khách có thể gọi thực đơn cố định gồm súp cá nóc, cá nóc chiên giòn ăn kèm banchan (các món dưa muối) và cơm, với giá từ 18.000 won (khoảng 12 USD). Bát súp có nước dùng đậm đà, được nấu cùng các loại rau như giá đỗ, củ cải trắng và rau muống.
Một trong những bộ phận độc hại nhất của cá nóc là mắt. Các chuyên gia sẽ loại bỏ phần này, cùng với xương và hầu hết nội tạng trước khi nấu. Vì máu cá cũng chứa lượng nhỏ chất độc, chúng phải được rửa sạch cẩn thận. Phần da cá ăn được, giàu collagen và được coi là phần ngon nhất.
Cá nóc từng được coi là đặc sản trong triều đại Joseon (thế kỷ XIV - đầu thế kỷ XX). Mặc dù có ý kiến cho rằng món cá nóc du nhập vào Hàn Quốc thông qua các đầu bếp Nhật Bản, nhà sử học ẩm thực Park Sung Bae không đồng tình.
Theo ông Park, ẩm thực là sự giao thoa văn hóa. Nhật Bản có xu hướng chuẩn hóa và hệ thống hóa các quy tắc ẩm thực, đòi hỏi sự tuân thủ chính xác. Trong khi đó, Hàn Quốc ít cứng nhắc hơn, hướng tới việc thể hiện triết lý trong sự không hoàn hảo để tạo ra nét đẹp không khuôn mẫu.
Giáo sư Park cho biết, người Hàn thường dùng súp cá nóc nấu cùng giá đỗ tạo vị tươi mát để giải rượu. Ngoài ra, thịt cá nóc săn chắc nên rất lý tưởng để làm bulgogi (món nướng đặc trưng).
Sự phổ biến của đặc sản này cùng rủi ro thường trực đã thúc đẩy sự ra đời của các trang trại nuôi cá nóc chuyên dụng tại Hàn Quốc. Độ độc của cá phụ thuộc vào chế độ ăn. Bằng cách kiểm soát nguồn thức ăn không chứa tetrodotoxin, khả năng cá nhiễm độc gần như bằng không. Hiện nay, hầu hết cá nóc trong thực đơn tại Busan đều có nguồn gốc từ trang trại.
Dù vậy, với giáo sư Park, sức hấp dẫn của bokguk không chỉ nằm ở huyền thoại văn hóa hay sự nguy hiểm kịch tính. Khi được hỏi lý do dành hơn hai thập kỷ nghiên cứu món ăn này, ông nhún vai đáp: "Nó rất ngon".
Ngày 6-4, lãnh đạo Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Vũng Tàu (TP.HCM) cho biết đã nắm được vụ việc Bãi Sau xuất hiện bọt trắng xóa.
Trước đó, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại hình ảnh bãi biển ở Vũng Tàu nổi bọt trắng xóa. Đoạn clip nhanh chóng thu hút nhiều người dân, du khách quan tâm. Trong đó có không ít người bày tỏ lo lắng về hiện tượng này.
Qua tìm hiểu, đoạn clip trên được quay lúc 3h sáng 5-4 tại gần khu vực tháp Tam Thắng (phường Vũng Tàu). Cụ thể, anh M.P. (29 tuổi) trong lúc ra Bãi Sau chơi thấy bọt trắng xóa gần bờ nên đã dùng điện thoại quay lại.
Theo anh P., anh trực tiếp lội xuống nước nhưng không ngửi thấy mùi hôi hay phát hiện bất thường gì.
Lý giải về việc này, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Vũng Tàu nhận định đây chỉ là hiện tượng tự nhiên do ảnh hưởng của vi tảo phát triển mạnh.
Qua ghi nhận đến sáng 6-4, các ảnh hưởng từ vi tạo đã giảm, nước biển gần như trở lại bình thường.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, ngày 4-4, nhiều du khách bất ngờ khi nước biển khu vực phường Vũng Tàu và phường Rạch Dừa (TP.HCM) có màu xanh lục và màu tím lạ mắt.
Tuy nhiên theo người dân địa phương, hiện tượng nước biển chuyển màu xanh lục thỉnh thoảng vẫn xảy ra trong những ngày nắng nóng.
Nguyên nhân được cho là tảo phát triển mạnh, nước nóng lên khiến tảo chết dạt vào bờ. Còn phần nước có màu tím được cho là tảo chết nhiều đang phân hủy.
Cũng theo người dân, vào ban đêm vi tảo sinh trưởng hoặc chết đi sẽ giải phóng lượng lớn chất hữu cơ (gồm chất nhầy, protein và các chất béo hữu cơ) vào trong môi trường nước.
Việc này khiến nước biển có một lượng chất nhầy nhất định và khi sóng đánh mạnh sẽ tạo ra bọt bong bóng. Hiện tượng này chỉ xuất hiện thời gian ngắn và nhanh chóng trở lại bình thường.
Sáng 9-4, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi chủ trì buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về tình hình hoạt động du lịch thời gian qua và định hướng sắp tới.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, trong quý 1-2026 Đà Nẵng đón 4,2 triệu lượt khách lưu trú, tăng 15,3% so với cùng kỳ.
Trong số này khách quốc tế đạt 2,34 triệu lượt (tăng 16,2%), khách nội địa đạt 1,86 triệu lượt (tăng 14,1%). Tổng doanh thu từ lưu trú, ăn uống và lữ hành ước đạt 15.383 tỉ đồng, tăng 16%.
Hoạt động vận chuyển du lịch khởi sắc rõ nét, đặc biệt là hàng không với hơn 13.300 chuyến bay đến Đà Nẵng, tăng 19% (tương đương trung bình 148 chuyến mỗi ngày). Thành phố hiện có 27 đường bay, trong đó 20 đường bay quốc tế.
Các loại hình vận chuyển khác tăng trưởng ổn định như đường thủy nội địa, đường biển và đường sắt.
Hiện Đà Nẵng có hơn 2.300 cơ sở lưu trú, 717 doanh nghiệp lữ hành và gần 6.800 hướng dẫn viên đang hoạt động. Thành phố cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI, VR360 và chatbot để nâng cao trải nghiệm du khách.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, dù đạt nhiều kết quả tích cực nhưng ngành du lịch cũng đang đối mặt với các thách thức như hạ tầng chưa đồng bộ, thiếu sản phẩm cao cấp và áp lực tại các điểm đông khách.
Gần đây do biến động của tình hình thế giới nên ngành du lịch biến động lớn, giá nhiên liệu tăng cao khiến du lịch đường không gặp thách thức. Các doanh nghiệp và ngành du lịch nỗ lực xoay xở để giữ nguồn khách đến Đà Nẵng.
Tại cuộc họp, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng ghi nhận những kết quả tích cực của ngành du lịch trong quý 1-2026.
Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi yêu cầu ngành du lịch tập trung triển khai các giải pháp tăng tốc, phấn đấu tăng trưởng quý 2 đạt tối thiểu 18,77%.
Thành phố định hướng phát triển du lịch theo hướng hiện đại, chất lượng cao với các trụ cột gồm du lịch MICE, kinh tế ban đêm, du lịch cộng đồng và du lịch sự kiện. Đồng thời tăng cường quản lý môi trường du lịch, đảm bảo an ninh, an toàn, kiểm soát giá dịch vụ và nâng cao hình ảnh điểm đến.
Bên cạnh đó, ngành chức năng cần đẩy nhanh tiến độ các dự án động lực, hoàn thiện đề án phát triển du lịch, đồng thời nghiên cứu xây dựng các sản phẩm đặc trưng, mở rộng không gian du lịch cộng đồng.
Công tác xúc tiến, quảng bá tiếp tục được đẩy mạnh hướng đến cả thị trường trong và ngoài nước. Thành phố Đà Nẵng đặt mục tiêu khôi phục, mở thêm các đường bay quốc tế, nâng cao chất lượng dịch vụ và chuẩn bị tốt cho các dịp cao điểm, đặc biệt là lễ 30-4, 1-5 và mùa hè 2026.
Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo an ninh, an toàn và chống quá tải tại sân bay, bến tàu, bến xe và các điểm du lịch trong mùa cao điểm.
