Ellen Robillard, thành viên đảng Dân chủ ở bang New York, từng nghĩ tới việc xin quốc tịch Canada sau cuộc bầu cử năm 2016. Mẹ bà là người gốc Canada, sinh tại bang Nova Scotia.
Tuy nhiên, Robillard, 52 tuổi, gác lại ý định, khi nhận ra con trai mình không đủ điều kiện nhập tịch theo quy định thời đó, vốn không cho phép công dân Canada sinh ở nước ngoài truyền quốc tịch cho con nếu đứa trẻ cũng sinh ngoài Canada.
Năm 2023, tòa án Canada tuyên quy định này là vi hiến, và những thay đổi về điều kiện nhập tịch bắt đầu có hiệu lực từ cuối năm 2025. Điều này bất ngờ mở ra con đường nhập tịch Canada cho nhiều người Mỹ, trong đó có mẹ con Robillard, những người đang làm hồ sơ xin quốc tịch Canada.
Là người đứng đầu ủy ban địa phương đảng Dân chủ tại một vùng ngoại ô của Rochester, bang New York, Robillard từng bị đe dọa trên mạng xã hội, có lần còn bị bám theo về nhà sau một cuộc biểu tình, khi tình trạng chia rẽ đảng phái ngày càng nghiêm trọng trong nền chính trị Mỹ. Bà lo ngại mình có thể trở thành mục tiêu nếu bạo lực chính trị leo thang.
Những tranh cãi về chính trị khiến bà rơi vào tình trạng kiệt sức, trầm cảm và mất ngủ, rạn nứt quan hệ với bạn bè và người thân, ngày càng mất niềm tin vào cuộc sống.
“Tôi thật sự không còn nhận ra thế giới của mình nữa”, Robillard nói. “Năm ngoái tôi về quê ngoại Nova Scotia, như thể trở thành một con người khác. Mọi thứ bớt căng thẳng hơn rất nhiều. Ai cũng dễ chịu hơn, rất nhiều tương tác tích cực. Riêng điều này đã khiến tôi cảm thấy trọn vẹn”.
Luật sửa đổi của Canada sẽ cho phép bà truyền quốc tịch cho con trai, hiện 19 tuổi, sau khi nhập tịch Canada. Trong bối cảnh chính trị hiện nay ở Mỹ, hai mẹ con đang thu thập các giấy tờ cần thiết, mô tả đây là động thái “chuẩn bị cho phương án dự phòng”. “Nếu tình hình ở đây bắt đầu xấu đi, nhất là về kinh tế, tôi biết mình có thể lên xe và rời đi. Ít nhất đó vẫn là một lựa chọn”.
Kể từ khi luật mới được thông qua, Cassandra Fultz, chuyên gia tư vấn di trú tại thủ đô Ottawa, cho biết lượng khách Mỹ của bà đã tăng gấp 10 lần, từ mức trung bình 10 hồ sơ lên 100 hồ sơ mỗi tháng.
Miễn là người xin quốc tịch chứng minh được dòng dõi trực hệ với một công dân Canada, có thể qua nhiều thế hệ, họ sẽ đủ điều kiện nhập tịch. Hàng triệu người Mỹ được cho là đáp ứng yêu cầu này.
Bản thân Fultz cũng mang hai quốc tịch Mỹ và Canada. Bà cho biết sau mỗi kỳ bầu cử ở Mỹ, bà đều nhận được những câu hỏi từ những người Mỹ bất mãn, bất kể đảng nào thắng. Theo bà, những đợt quan tâm như vậy trước đây thường chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, lần này khác hẳn.
“Mức độ quan tâm tới việc chuyển sang Canada đã tăng đều kể từ tháng 11/2024, điều chưa từng có tiền lệ. Trong 17 năm làm nghề, tôi chưa từng thấy điều này”, Fultz nói. “Thông thường, mọi người rồi cũng nguôi đi. Nhưng giờ đã gần tới bầu cử giữa kỳ mà mức độ quan tâm vẫn rất cao, dù đã hai năm trôi qua”.
Tình hình tương tự diễn ra tại Thư viện Lưu trữ Quốc gia Quebec. Tháng 2/2025, cơ quan này nhận 100 yêu cầu từ Mỹ xin tra cứu giấy tờ kết hôn, khai tử, chứng nhận rửa tội nhằm chứng minh dòng dõi để làm hồ sơ quốc tịch. Tới tháng 2 năm nay, con số này tăng vọt lên 1.500.
Rachel Rabb đã quyết định rời Mỹ đến Mexico năm 2018, nhưng chiến dịch chống băng đảng gần đây của ông Trump ở nước này khiến nỗi sợ của cô quay lại.
Khi biết Canada sửa luật quốc tịch, mở rộng diện đủ điều kiện, Rabb, 34 tuổi, bắt đầu tra cứu gia phả. Cô phát hiện mình có cụ cố sinh tại Ontario, Canada. “Trong bối cảnh chính trị hiện nay, việc phát hiện mình có tổ tiên Canada chẳng khác nào một món quà trời cho”, Rabb nói.
Chuyên gia di trú Fultz cho biết nhiều người Mỹ, như Rabb hay Robillard, nộp hồ sơ không phải để chuyển tới Canada ngay lập tức, mà để có giấy tờ chứng minh quốc tịch “phòng khi cần”.
Không phải mọi hồ sơ đều xuất phát từ động cơ chính trị. Những lý do phổ biến nhất để xin quốc tịch Canada còn có đoàn tụ gia đình, làm việc, du học, hoặc đơn giản hơn là mong muốn kết nối lại với cội nguồn.
“Dù người đang ngồi ở Nhà Trắng có là tổng thống tuyệt vời nhất đi nữa, tôi vẫn sẽ hồ hởi làm hồ sơ”, Timothy Beaulieu nói.
Phải tới khi 20 tuổi, Beaulieu mới được nghe ông ngoại người Mỹ kể nhiều hơn về gốc gác Pháp – Canada của gia đình, từ thời cụ cố. “Cảm giác như một thế giới mới mở ra vậy”, Beaulieu, nay 45 tuổi, sống tại bang New Hampshire, nói.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều hài lòng với việc Canada nới lỏng điều kiện nhập tịch. Trên các diễn đàn trực tuyến, một số người Canada phàn nàn rằng thay đổi này đang ưu ái những người Mỹ vốn có ít gắn bó hay đóng góp cho đất nước, trong khi các hộ gia đình nhập cư đi làm, đóng thuế đầy đủ lại phải đối mặt với quy trình nhập tịch kéo dài và phức tạp.
Một số người khác cũng khó chịu trước việc người Mỹ coi Canada như một “kế hoạch B”.
Chuyên gia Fultz nhấn mạnh chính phủ Canada sửa luật do tòa án xác định quy định cũ là “vi hiến, mang tính phân biệt đối xử”, đồng thời cho biết trong số các khách hàng Mỹ của bà có “những người giỏi nhất, sáng giá nhất”, là bác sĩ, luật sư tốt nghiệp các trường danh tiếng.
“Đây là điều tốt cho Canada, và cũng tốt cho người Canada. Xét cho cùng, họ là họ hàng đúng nghĩa của chúng ta. Tôi không thấy có bất cập gì ở đây”, bà Fultz nhận xét.
Đức Trung (Theo CNN, Globe and Mail, Toronto Star)
Cử tri tại 6 bang Alabama, Georgia, Idaho, Kentucky, Oregon và Pennsylvania của Mỹ đã bắt đầu đi bỏ phiếu bầu cử sơ bộ vào ngày 19-5.
Kết quả các cuộc bỏ phiếu sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump trong việc tác động đến lá phiếu của cử tri Đảng Cộng hòa, cũng như khả năng Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay.
Sự xuất hiện của nhiều nhân vật chính trị hàng đầu từ hai đảng đã "hâm nóng" cuộc đua ở các bang.
Theo báo US News & World Report, tại bang Alabama, Đảng Cộng hòa sẽ bầu ứng viên thay vị trí tại thượng viện của thượng nghị sĩ Tommy Tuberville - người sẽ ra tranh cử Thống đốc.
Ông Tuberville dự kiến có màn tái đấu với cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Doug Jones - người đã thất bại trước ông trong cuộc bầu cử Thượng viện năm 2020.
Trong khi đó ở đường đua Thượng viện bang này, dân biểu Barry Moore - ứng viên "nặng ký" do được Tổng thống Trump hậu thuẫn - sẽ cạnh tranh với 6 ứng viên khác như Tổng chưởng lý Steve Marshall và cựu đặc nhiệm hải quân Jared Hudson.
Tại bang Georgia, cuộc đua Thống đốc phía Dân chủ có sự tham gia của cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms, người nhận được sự ủng hộ của cựu Tổng thống Joe Biden.
Nếu giành chiến thắng, bà có thể trở thành nữ Thống đốc da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, theo phóng viên TTXVN ở Washington. Về phía Đảng Cộng hòa, ông Trump dành sự hậu thuẫn Phó thống đốc Burt Jones trong cuộc đua Thống đốc.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ bầu ba ghế tại Tòa án tối cao bang. Hai trong số đó hiện do các thẩm phán được phe Cộng hòa bổ nhiệm nắm giữ.
Hiện Đảng Dân chủ kỳ vọng các ứng viên được cựu Tổng thống Barack Obama và nhiều lãnh đạo đảng hậu thuẫn có thể tạo đột phá.
Tại bang Pennsylvania, cử tri Đảng Dân chủ sẽ chọn ra các ứng viên để giành lại bốn ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ, được coi là rất quan trọng để đảng này giành lại quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ tại cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới
Tại Kentucky, tâm điểm là cuộc đối đầu giữa dân biểu Đảng Cộng hòa Thomas Massie - người thường xuyên chỉ trích ông Trump - và ứng viên được ông Trump hậu thuẫn là ông Ed Gallrein.
Theo Công ty AdImpact, đây là cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện có chi tiêu quảng cáo lớn nhất kể từ năm 2018, với gần 33 triệu USD, chủ yếu từ các nhóm ủng hộ ông Trump và các tổ chức thân Israel phản đối lập trường của ông Massie về cuộc chiến ở Iran.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ tìm ra người kế nhiệm thượng nghị sĩ Mitch McConnell - người có bốn thập niên giữ ghế tại Thượng viện.
Tại Idaho, toàn bộ 105 ghế trong nghị viện bang sẽ được bầu lại.
Một trong những cuộc đua đáng chú ý của Đảng Cộng hòa là màn "tái đấu" giữa thượng nghị sĩ bang Jim Woodward và cựu thượng nghị sĩ Scott Herndon để giành quyền đại diện khu vực 1 ở Thượng viện bang. Đây là lần thứ ba trong bốn năm họ đối đầu nhau, sau cuộc đua tốn kém kỷ lục năm 2024.
Tại Oregon, cử tri sẽ bỏ phiếu cho bầu cử sơ bộ Thống đốc và đề xuất tăng thuế xăng dầu, giao thông. Đáng chú ý là phe Đảng Cộng hòa có tới 14 ứng viên tranh cử Thống đốc tại bang này.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết động đất xảy ra lúc 16h53 hôm nay (14h53 giờ Hà Nội) ở độ sâu 10 km, ngoài khơi bờ biển phía đông đảo chính Honshu. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Dư chấn của động đất làm rung lắc các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách đó hàng trăm km. Tàu cao tốc trên tuyến Tokyo - Aomori đã ngừng hoạt động.
"Hãy lập tức sơ tán khỏi các khu vực ven biển và ven sông, đến nơi an toàn hơn như vùng đất cao hoặc trung tâm sơ tán. Sóng thần có thể ập vào theo nhiều đợt. Không nên rời khu vực an toàn cho đến khi cảnh báo được dỡ bỏ", Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cho hay và nhận định sóng thần sẽ gây ra thiệt hại.
Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cho biết đã thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng.
Công ty Điện lực Tokyo đang đánh giá liệu động đất có gây vấn đề gì tại các nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi và Daini hay không. Công ty Điện lực Tohoku cũng tiến hành kiểm tra tương tự tại nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi và Higashidori tại tỉnh Aomori.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản năm 2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
"Đêm qua, lực lượng vũ trang Ukraine đã tấn công mỏ Bilorichenska ở Cộng hòa Lugansk, khiến một trạm biến áp bị hư hại. Do mất điện, 41 công nhân mắc kẹt dưới lòng đất", ông Leonid Pasechnik, lãnh đạo do Nga bổ nhiệm tại Lugansk, hôm nay cho biết.
Giới chức Lugansk đã huy động lực lượng triển khai các biện pháp để giải cứu nhóm thợ mỏ và khôi phục nguồn điện. Ông Pasechnik cho hay đội cứu nạn đã liên lạc được với các thợ mỏ mắc kẹt và biết được họ có sẵn nguồn nước uống dự trữ.
Hơn 99% diện tích Lugansk trên thực tế đang do lực lượng Nga kiểm soát, ngoại trừ một phần nhỏ ở phía tây đang giằng co. Các nhóm theo dõi chiến sự nhận định một số khu vực tại Lugansk vẫn thuộc vùng xám, nơi giao tranh đang diễn ra và không bên nào thực sự nắm quyền kiểm soát.
Ukraine đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng của Nga, bao gồm cả các trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất ở cả biển Baltic và biển Đen, nhằm giảm doanh thu của Moskva từ việc bán dầu, huyết mạch của nền kinh tế nước này.
Ít nhất 8 người bị thương, trong đó có hai trẻ em, và một số nhà dân bị hư hại trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào thành phố cảng Novorossiysk trên biển Đen, giới chức Nga ngày 6/4 cho hay. Hiện chưa rõ liệu cảng Novorossiysk, cửa ngõ xuất khẩu lớn nhất của Nga trên biển Đen, có bị nhắm mục tiêu hay không.
Ukraine hiện chưa lên tiếng về những thông tin này.
Quân đội Nga trước đó cho biết các đơn vị phòng không của họ đã bắn hạ 148 máy bay không người lái của Ukraine trong vòng ba giờ.
Tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Donetsk, người đứng đầu chính quyền do Nga bổ nhiệm Andrei Chertkov nói rằng các đội sửa chữa đã khôi phục điện cho hai thành phố lớn là Donetsk và Makiivka, sau các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Trước đó, ông Chertkov thông báo gần nửa triệu hộ gia đình đã bị mất điện. Công tác khắc phục sự cố vẫn tiếp tục ở những khu vực chưa có điện.
Nga gần đây cũng liên tục tấn công Ukraine bằng máy bay không người lái vào ban đêm. Một cuộc tập kích vào thành phố cảng Odesa ở miền nam Ukraine đêm qua đã khiến ba người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, một quan chức quân đội Ukraine ngày 6/4 cho hay.
Điện Kremlin thời gian qua giữ nguyên yêu cầu Ukraine rút toàn bộ lực lượng khỏi phần còn lại của vùng Donbass, bao gồm Donetsk và Lugansk, để chấm dứt "giai đoạn nóng" của xung đột. Phía Nga cho rằng triển vọng giải quyết các vấn đề ngoại giao, bao gồm chấm dứt chiến sự, sẽ rộng mở hơn nếu Kiev đưa ra quyết định rút quân.
Kiev nhiều lần bác bỏ yêu cầu này, coi đây là điều không thể nhượng bộ.
