Giải quy tụ nhiều quốc gia hơn, thu hút lượng khán giả kỷ lục, tạo doanh thu khổng lồ và hạn chế triệt để vấn nạn câu giờ. Tuy nhiên, những thay đổi ấy cũng kéo theo không ít hệ lụy, từ việc vòng bảng giảm sức cạnh tranh, các trận đấu bị ngắt quãng bởi quảng cáo, cho tới những tranh cãi về công tác tổ chức và dấu hỏi quanh sự can thiệp ngoài chuyên môn.
Mở rộng lên 48 đội: nhiều câu chuyện đẹp, nhưng vòng bảng giảm sức hút
Thay đổi lớn nhất của World Cup 2026 là tăng số đội từ 32 lên 48, kéo theo số trận tăng từ 64 lên 104. Theo BBC Sport, quyết định này mang đến nhiều câu chuyện truyền cảm hứng. Những đội lần đầu dự World Cup như Curacao, Cape Verde, Jordan hay Uzbekistan tạo nên màu sắc mới cho giải đấu.
Cape Verde gây ấn tượng mạnh khi hòa Tây Ban Nha và Uruguay ở vòng bảng, rồi chỉ chịu thua Argentina 2-3 sau hiệp phụ tại vòng 1/16. Curacao cũng để lại dấu ấn khi giành điểm trước Ecuador, sau trận thua đậm Đức. Nếu World Cup vẫn giữ 32 đội, những câu chuyện này sẽ không tồn tại.
Tuy nhiên, mặt trái của việc mở rộng cũng nhanh chóng xuất hiện. Vòng bảng có tới 72 trận nhưng chỉ loại 16 đội. Việc 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt cũng giành vé đi tiếp khiến nhiều trận đấu mất tính cạnh tranh. Kịch tính thực sự chỉ xuất hiện từ vòng knock-out.
Thể thức còn gây tranh luận khi FIFA ưu tiên thành tích đối đầu thay vì hiệu số bàn thắng bại để xếp các đội bằng điểm. Điều này khiến Australia và Paraguay biết chỉ cần hòa là cùng đi tiếp, và trận đấu kết thúc đúng với kết quả đó.
Thay đổi cách xếp nhánh tạo ra chung kết trong mơ
Một điểm mới khác là FIFA điều chỉnh nguyên tắc xếp nhánh ở vòng knock-out. Bốn đội có thứ tự FIFA cao nhất gồm Argentina, Tây Ban Nha, Anh và Pháp được bố trí ở bốn nhánh khác nhau nếu họ đứng đầu bảng, nhằm tránh gặp nhau quá sớm.
FIFA còn hoán đổi vị trí của Argentina và Pháp giữa hai bảng đấu để đảm bảo Argentina và Tây Ban Nha, hai đội đứng đầu bảng xếp hạng FIFA, chỉ có thể gặp nhau ở trận chung kết.
Nếu giữ nguyên cách bốc thăm thông thường, hai đội nhiều khả năng đã gặp nhau ở bán kết, còn Anh sẽ chạm trán Pháp. Dù vậy, kết quả thực tế vẫn chứng kiến cả bốn đội mạnh nhất vào bán kết, nên thay đổi này không ảnh hưởng nhiều đến cục diện giải đấu ngoài việc mở đường cho trận chung kết được chờ đợi nhất.
Nghỉ uống nước trở thành “mỏ vàng” quảng cáo
FIFA quy định mọi trận đấu đều có hai lần nghỉ uống nước kéo dài ba phút, kể cả tại các sân có mái che và điều hòa nhiệt độ. Liên đoàn giải thích đây là biện pháp bảo vệ sức khỏe cầu thủ, nhưng truyền thông cho rằng yếu tố thương mại đóng vai trò không nhỏ.
Trong thời gian nghỉ, nhiều đài truyền hình phát quảng cáo. Theo các chuyên gia, một quảng cáo dài 30 giây trên Fox Sports (Mỹ) có giá từ 200.000 đến 300.000 USD, còn ở các trận của đội tuyển Mỹ hoặc giai đoạn cuối giải có thể lên tới 750.000 USD.
Không chỉ tạo doanh thu, khoảng nghỉ này còn trở thành cuộc hội ý để các HLV mang bảng chiến thuật vào sân điều chỉnh lối chơi. Một số trận đấu đổi chiều sau các cuộc họp ngắn ngay bên đường biên.
Dù vậy, nhiều CĐV trên sân phản ứng bằng những tiếng la ó vì trận đấu liên tục bị gián đoạn. UEFA cũng tuyên bố không có kế hoạch áp dụng quy định này ở các giải đấu châu Âu.
Cuộc chiến chống câu giờ mang lại hiệu quả
Nếu nghỉ uống nước gây tranh cãi thì nỗ lực chống câu giờ của Trưởng ban trọng tài FIFA Pierluigi Collina lại nhận được nhiều đánh giá tích cực. Các trọng tài được yêu cầu đẩy nhanh tốc độ ném biên, phát bóng, thay người và xử lý nghiêm những tình huống giả vờ chấn thương.
Nếu loại bỏ thời gian nghỉ uống nước, một trận đấu tại World Cup 2026 kéo dài trung bình 96 phút 24 giây, thấp hơn đáng kể so với 101 phút 22 giây tại World Cup 2022.
Trong khi đó, thời gian bóng lăn tăng từ 58 phút 3 giây lên 58 phút 15 giây. Tỷ lệ bóng thực sự trong cuộc cũng tăng từ 57,4% lên 60,4%.
Điều này đồng nghĩa người hâm mộ được xem nhiều bóng đá hơn, trong khi tổng thời gian trận đấu lại ngắn hơn.
Khán giả vẫn đông dù giá vé cao
Trước giải, nhiều ý kiến lo ngại giá vé quá cao sẽ khiến nhiều khán đài trống. Thực tế diễn ra ngược lại. Sau vòng tứ kết, FIFA công bố các sân vận hành với tỷ lệ lấp đầy trung bình 99,7%, thu hút kỷ lục 6.527.410 lượt khán giả.
Điều đó cho thấy người hâm mộ vẫn sẵn sàng chi trả mức giá mà FIFA đưa ra để theo dõi World Cup. Không chỉ thu lợi từ bán vé, FIFA còn tăng doanh thu thông qua nền tảng bán lại vé chính thức, nơi tổ chức này thu thêm 30% phí trên mỗi giao dịch.
FIFA bị cơ quan chức năng bang New York và New Jersey điều tra về chính sách giá vé, hoạt động bán lại và độ chính xác của vị trí ghế ngồi. Ban tổ chức cũng phải hủy quy định cấm khán giả mang nước vào sân sau làn sóng phản đối, đồng thời giảm giá phương tiện giao thông tại một số thành phố tổ chức do chi phí quá cao.
Chính trị phủ bóng giải đấu
World Cup 2026 cũng chứng kiến nhiều tranh cãi ngoài chuyên môn. Ngay trước giải, nhiều CĐV từ các quốc gia nằm trong diện hạn chế nhập cảnh của Mỹ không thể sang cổ vũ. Trọng tài Somalia Omar Artan cũng bị từ chối nhập cảnh.
Đội tuyển Iran cũng gặp nhiều trở ngại khi chính quyền Mỹ chỉ cho phép lưu trú khoảng 24 giờ quanh mỗi trận đấu. Sau khi Iran bị loại, Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin còn tuyên bố ông đã “nhảy cẫng lên sung sướng”.
Đỉnh điểm là vụ tiền đạo Mỹ Folarin Balogun. Sau khi nhận thẻ đỏ ở vòng 1/16, Balogun lẽ ra phải bị treo giò một trận. Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi điện cho Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, Ủy ban kỷ luật FIFA quyết định hoãn án phạt 12 tháng, cho phép Balogun ra sân ở vòng 1/8. Quyết định này chưa từng có trong lịch sử World Cup, cho thấy sự can thiệp chính trị vào bóng đá.
VAR vẫn gây tranh cãi nhưng xử lý nhanh hơn
VAR tiếp tục là chủ đề nóng của giải đấu. Ai Cập yêu cầu điều tra sau khi bị từ chối bàn thắng trong trận thua Argentina, còn nhiều HLV cũng phàn nàn về sự thiếu nhất quán trong các quyết định. Khi số trận đấu tăng lên đáng kể, FIFA cũng phải sử dụng nhiều tổ VAR hơn, khiến việc duy trì sự thống nhất trong các quyết định trở nên khó khăn hơn.
World Cup 2026 ghi nhận 37 lần VAR can thiệp, tương đương trung bình 0,36 lần mỗi trận, gần bằng World Cup 2022 (0,37) nhưng cao hơn Ngoại hạng Anh (0,29). Với những tình huống trọng tài phải trực tiếp ra màn hình xem lại, tần suất tại World Cup là 0,27 lần mỗi trận, gần gấp đôi Ngoại hạng Anh (0,15).
Điểm tích cực là các quyết định được đưa ra nhanh hơn đáng kể, giúp hạn chế thời gian chờ đợi – một nguyên nhân khiến VAR thường bị chỉ trích ở các giải quốc nội.
Argentina đã tạo nên màn lội ngược dòng ngoạn mục tại Atlanta khi bị dẫn trước 0-2 nhưng vẫn thắng 3-2. Lionel Messi là người tạo dấu ấn lớn nhất với 1 pha kiến tạo và 1 bàn thắng ở cuối trận.
Tuy nhiên, phía Ai Cập vô cùng tức giận khi một bàn thắng của họ bị từ chối sau khi VAR can thiệp. Ngoài ra, họ cũng cho rằng trọng tài đã bỏ qua lỗi của Alexis Mac Allister trong pha bóng dẫn đến bàn ấn định tỷ số 3-2 của Enzo Fernandez.
Phát biểu sau trận, HLV Hassan nói: "Chúng tôi chơi tốt hơn nhà đương kim vô địch thế giới. Chúng tôi tốt hơn họ ở mọi khía cạnh. Nhưng kết quả trận đấu bị tác động bởi những yếu tố bên trong sân cỏ và cả những yếu tố bên ngoài sân cỏ".
Nhà cầm quân người Ai Cập tiếp tục đưa ra nhận định gây tranh cãi: "Có lẽ họ muốn giữ nhà vô địch thế giới ở lại giải đấu. Có lẽ họ muốn Messi tiếp tục cuộc đua tại World Cup. Trong bóng đá, đôi khi tồn tại những yếu tố bên ngoài vượt xa khía cạnh chuyên môn. Nhà vô địch thế giới đã nhận được sự hỗ trợ ở mọi cấp độ.
Dường như đã có những áp lực từ phía Argentina đối với kết quả này. Chúng tôi từng phản đối việc chỉ định trọng tài vì yếu tố liên quan đến Pháp (Argentina đánh bại Pháp ở chung kết World Cup 2022), nhưng rồi ai cũng phải chịu đựng vào một thời điểm nào đó và lần này đến lượt chúng tôi".
HLV Hassan đặc biệt chỉ trích công tác điều hành trận đấu: "Chúng tôi không thấy sự tôn trọng hay tinh thần fair-play. Một quả phạt đền dành cho chúng tôi (tình huống Mohamed Salah bị phạm lỗi) đã bị từ chối và thậm chí VAR còn không kiểm tra. Bàn thắng thứ 2 của chúng tôi cũng bị hủy bỏ một cách khó hiểu, vì bất kỳ lý do gì.
Tất cả đều nhìn thấy chiếc áo bị kéo lại (trong pha Mac Allister tranh chấp trước bàn thắng của Enzo Fernandez), nhưng thậm chí không có một lần kiểm tra VAR. Cuộc sống vốn không công bằng, nhưng tại sao thể thao cũng không có sự công bằng? Tôi không cảm thấy thuyết phục bởi kết quả này và cách mọi chuyện diễn ra trong trận đấu. Tôi muốn dùng những lời lẽ đẹp đẽ để nói rằng chúng tôi không gặp may. Nhưng sự thật là chúng tôi đã bị đối xử bất công. Đây là một sự bất công".
Sau tiếng còi mãn cuộc, HLV Hassan còn xảy ra tranh cãi gay gắt với trọng tài người Pháp Francois Letexier. Khi được hỏi đã nói gì với vị vua áo đen, ông tiết lộ: "Tôi đã nói với trọng tài rằng điều này không công bằng. Tôi nói có lẽ ông ấy đang mang trong mình một vết sẹo nào đó hoặc có điều gì đó cần che giấu. Khi ai đó cố gắng che giấu điều gì, họ thường không thể che giấu được mãi".
Kết thúc buổi họp báo, HLV Hassan đưa ra tuyên bố đầy cay đắng: "Dù sao thì khi mọi chuyện kết thúc, tôi sẽ không xem thêm bất kỳ trận đấu nào khác của giải đấu này nữa."
Al Nassr không có đối thủ trên hành trình lọt vào chung kết cúp C2 châu Á khi toàn thắng. Tưởng chừng như đội bóng Saudi Arabia sẽ ẵm trọn chức vô địch giải đấu này khi đối đầu với Gamba Osaka trong trận chung kết tại Al Awwal Park vào rạng sáng 17/5 nhưng bất ngờ đã xảy ra.
Đội bóng Nhật Bản chịu sức ép khủng khiếp trong suốt trận đấu nhưng lại có bàn thắng duy nhất do công của Deniz Hummet ở phút 29. Kết quả này khiến C.Ronaldo lỡ hẹn với chức vô địch cấp độ châu lục. Cầu thủ này đã nổi giận và bỏ lễ trao huy chương bạc cho Al Nassr.
Giờ đây, CR7 chỉ còn hy vọng giành chức vô địch giải Saudi Arabia khi Al Nassr đứng đầu bảng với 83 điểm, nhiều hơn 2 điểm với Al Hilal trước vòng đấu cuối cùng. Chỉ cần thắng Damac, Al Nassr sẽ lên ngôi vô địch giải đấu.
Trở lại với trận chung kết cúp C2 châu Á, Al Nassr ra sân với lực lượng hùng hậu gồm C.Ronaldo, Sadio Mane hay Joao Felix. Ngay sau tiếng còi khai cuộc, đại diện của Saudi Arabia đã tạo ra sức ép khủng khiếp về phía khung thành đối thủ.
C.Ronaldo và các đồng đội đã tạo ra không ít cơ hội nguy hiểm về phía khung thành của Gamba Osaka. Tuy nhiên, họ vẫn thiếu đi chút may mắn để cụ thể hóa thành bàn thắng. Bất ngờ xảy ra ở phút 29. Hàng thủ của Al Nassr bỗng dưng thi đấu thiếu tập trung để Deniz Hummet nhanh chân dứt điểm trong vòng cấm, mở tỷ số cho Gamba Osaka.
Bước sang hiệp 2, thế trận vẫn nghiêng về phía Al Nassr. HLV Jorge Jesus đã tung Angelo Gabriel, Kingsley Coman vào sân, hòng thay đổi tình hình. Tuy nhiên, CLB Saudi Arabia vẫn tỏ ra kém duyên. Cá nhân C.Ronaldo thi đấu nỗ lực nhưng cũng bất lực trong việc tìm kiếm mành lưới đối phương.
Thống kê cho thấy Al Nassr kiểm soát bóng tới 68% thời lượng, tung ra 20 cú dứt điểm (so với 3 cú của Gamba Osaka) nhưng vẫn chịu thất bại với tỷ số 0-1 chung cuộc.
Theo thống kê, kể từ khi chuyển tới Al Nassr từ năm 2022, C.Ronaldo đã bỏ lỡ tới 14 danh hiệu. Cầu thủ này chỉ giành được đúng 1 chức vô địch ở cúp các CLB Ả rập năm 2023.
Ban tổ chức Ngoại hạng Anh ra thông báo ngày 20/4, ủng hộ cách tổ trọng tài xử lý tình huống. Họ nhấn mạnh hành vi của trung vệ Arsenal chưa đủ để cấu thành một tấm thẻ đỏ trực tiếp. "Quyết định không rút thẻ đỏ của trọng tài đã được VAR kiểm tra và xác nhận. Hành động của Gabriel được đánh giá là chưa đủ độ hung hãn hoặc bạo lực quá mức", thông báo này có đoạn.
Trong trận đấu được xem là chung kết mùa giải, quyết định ngôi vương Ngoại hạng Anh tại Etihad, Gabriel được giao nhiệm vụ theo kèm Haaland như hình với bóng, dẫn tới nhiều màn va chạm nảy lửa. Một trong số này suýt khiến hậu vệ Arsenal lĩnh thẻ đỏ ở phút 83.
Khi đó, trong nỗ lực kèm người, Gabriel kéo ngã Haaland ngay giữa sân. Tiền đạo Man City lập tức vùng dậy và đẩy hậu vệ Arsenal ra xa với lực mạnh. Gabriel liền phản ứng gay gắt với thái độ của đối thủ. Tuyển thủ Brazil này áp sát mặt, có động thái dùng đầu húc về phía Haaland.
Các cầu thủ Man City ngay lập tức vây lấy trọng tài Anthony Taylor đòi một tấm thẻ đỏ. Tuy nhiên, bất chấp những phản ứng dữ dội từ phía chủ nhà, trọng tài chính và VAR đều từ chối truất quyền thi đấu đối với Gabriel. Thay vào đó, cả Gabriel lẫn Haaland đều phải nhận thẻ vàng cho màn xô xát này.
Trong biên bản trận đấu được gửi về ban tổ chức, trọng tài VAR John Brooks xác định tác động từ phía Gabriel vào đầu Haaland "không được coi là hung hãn hoặc bạo lực quá mức". Ông đồng tình với nhận định của trọng tài Taylor trên sân.
Quyết định này gây ra nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt khi so sánh với việc trung vệ Lisandro Martinez của Man Utd từng bị thẻ đỏ vì lỗi giật tóc Dominic Calvert-Lewin của Leeds United trong trận thua 1-2 tại Old Trafford hôm 14/4.
Cựu trọng tài Mark Halsey trả lời báo Anh SunSport thì đồng tình với quyết định trên sân. Nhưng chuyên gia này đồng thời cho rằng Haaland "mang đến một ân huệ lớn cho Gabriel khi vẫn đứng vững trên đôi chân của mình".
Bản thân Haaland cũng thừa nhận việc anh không ngã xuống ăn vạ đã giúp Gabriel thoát thẻ đỏ. "Tôi nghĩ nếu mình ngã xuống sân, điều mà tôi sẽ không bao giờ làm trừ khi bị tấn công thực sự, thì có lẽ đó sẽ là một thẻ đỏ", tiền đạo Man City nói sau trận. "Dù sao, chuyện đã qua rồi và tôi sẽ không tìm cách đóng kịch. Chỉ có điều tôi lại bị thẻ vàng mà chẳng hiểu tại sao, chính anh ta là người lao vào mặt tôi trước. Nhưng bóng đá là vậy".
Trong chiến thắng 2-1 của Man City tại Etihad, chính Haaland ghi bàn ấn định ở phút 65. Kết quả này giúp thầy trò Guardiola rút ngắn khoảng cách xuống còn ba điểm và vẫn còn một trận chưa đấu.
