Ông Jiang Hongtao và bà Li Yanfen ở huyện Hoàn Đài, thành phố Truy Bác, tỉnh Sơn Đông kết hôn năm 2002. Cặp vợ chồng có hai người con trai sinh năm 2004 và 2014. Trong thời kỳ hôn nhân, ông Jiang giao quyền quản lý tài chính cho bà Li. Tháng 5/2023, hai người ly hôn. Ông Jiang sang tên hai căn nhà cho con trai lớn, bản thân giữ lại một ôtô.
Tuy nhiên, sau đó người con lớn Jiang Ze thường xuyên đến nhà ông đòi tiền và tranh giành tài sản. Ngày 19/9/2024, người con đến nhà bố đập phá đồ đạc và đánh ông. Ông Jiang phải bỏ chạy xuống lầu kêu cứu và nhờ hàng xóm can ngăn mới thoát nạn.
Trong lúc xô xát, người này buột miệng nói ông không phải cha ruột.
Ông Jiang sinh nghi nên mang bàn chải đánh răng của Jiang Ze đi xét nghiệm ADN. Kết quả cho thấy hai người không có quan hệ huyết thống. Ông nộp đơn khởi kiện để xác định lại quan hệ nhân thân. Tại tòa, thẩm phán yêu cầu xét nghiệm ADN người con thứ hai và tiếp tục phát hiện người này cũng không phải con ông Jiang.
Danh tính cha ruột của hai người con sau đó được xác định: con lớn là của bí thư chi bộ thôn quê nhà bà Li, người con thứ hai là của anh họ ông Jiang.
Những phát hiện này kéo theo hàng loạt vụ kiện và xô xát giữa các bên. Tháng 5/2025, bà Wang (chị dâu của ông Jiang) đâm đơn kiện chồng, bà Li và Jiang Ze, yêu cầu trả lại tài sản mà chồng bà đã tuồn cho nhân tình.
Tháng 4/2025, ông Jiang kiện bà Li và các con đòi lại hai căn nhà, tiền cấp dưỡng 22 năm và 280.000 nhân dân tệ bồi thường tổn thất tinh thần. Tại tòa, bà Li không công nhận kết quả giám định trước đó và từ chối xét nghiệm lại. Tuy nhiên, trong một vụ kiện khác liên quan đến tài sản, bà thừa nhận có quan hệ với anh họ của chồng cũ.
Ngày 27/5/2026, tại phiên tòa sơ thẩm lần hai, luật sư đại diện của ông Jiang cung cấp chứng cứ cho thấy bà Li đã tự ý mang hai căn nhà sang tên cho con trai lớn đi thế chấp, sau đó chuyển số tiền rút được cho người anh họ.
Ngày 29/5, tòa án ra phán quyết buộc bà Li và con trai lớn bồi thường cho ông Jiang 83.000 nhân dân tệ (khoảng 11.500 USD), hủy bỏ điều khoản tặng nhà trong thỏa thuận ly hôn. Tuy nhiên, do hai căn nhà đang bị thế chấp, ông Jiang phải thanh toán các khoản nợ mới có thể thu hồi tài sản.
Tòa án cũng đã buộc bà Li và người anh họ phải trả 360.000 nhân dân tệ (khoảng 50.000 USD) cho bà Wang (vợ người anh họ) trong một đơn kiện khác liên quan đến việc tẩu tán tài sản.
Luật sư Wen Hongyan cho biết, nếu không bị con trai lớn đánh đập và nhục mạ tại tòa, ông Jiang vốn định để lại căn nhà cho người này vì tình cảm gắn bó hơn 20 năm. Chính sự cạn tình của Jiang Ze đã buộc ông phải đứng lên dùng pháp luật bảo vệ quyền lợi.
Vụ việc không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, còn để lại tổn thương nặng nề cho gia đình ông Jiang. Những đứa trẻ ông nuôi nấng từ nhỏ nay tỏ thái độ lạnh nhạt với cả ông bà nội. Thậm chí, vào cuối năm 2025, người anh họ đã chặn đường xô xát, đánh đập cha mẹ ông Jiang trên phố khiến người mẹ gãy xương sườn, người cha nằm liệt giường. Vụ hành hung này đã được cảnh sát địa phương lập án điều tra.
Đầu những năm 1960, bố mẹ nuôi đón bà Zheng từ Viện nhi đồng Luqiao (quận Lộ Kiều, tỉnh Chiết Giang) về chăm sóc. Khi trưởng thành, bà sinh sống tại phố Loa Dương, quận Lộ Kiều.
"Tôi thường xuyên nhìn thấy anh trai ngoài phố nhưng không biết quan hệ ruột thịt", bà Zheng kể. Bà nhiều lần muốn tìm người thân nhưng thiếu thông tin.
Tháng 2/2026, bà Zheng lấy mẫu máu tại "Trạm Xin'an", một điểm lấy máu tìm người thân miễn phí do Công an quận Lộ Kiều lập tại Trung tâm Thương mại Hàng tiêu dùng Trung Quốc.
Sau khi tiếp nhận mẫu máu, cơ quan chức năng tiến hành sàng lọc bằng công nghệ ADN. Tháng 3/2026, hệ thống xác định mẫu máu của bà Zheng trùng khớp với hai ông Ren Chunfa và Ren Chundong, sống tại khu dân cư Xiangzhangyuan trên đường Loa Dương.
Cảnh sát xác minh và ghi nhận gia đình ông Ren từng cho em gái đi làm con nuôi khoảng 60 năm trước. Tháng 4, kết quả phúc tra lần hai khẳng định mối quan hệ huyết thống giữa ba người.
Ngày 12/5, khu dân cư Xiangzhangyuan tổ chức buổi gặp mặt cho bà Zheng và hai anh trai.
Ông Ren Chunfa cho biết gia đình phải đem em gái cho người khác nuôi do hoàn cảnh khó khăn và mẹ đau ốm. Khi trưởng thành, gia đình nhiều lần đăng tin tìm em gái nhưng không có kết quả. "Sau ngần ấy năm, chúng tôi mới tìm lại em gái ruột. Đêm nhận điện thoại từ đồn cảnh sát, cả nhà thao thức không ngủ được", người anh thứ hai Ren Chunfa nói.
Riêng với bà Zheng, người phụ nữ 64 tuổi nói không nghĩ sẽ được đoàn tụ với gia đình. "Gặp lại được người thân ở tuổi 64 với tôi như một giấc mơ", bà nói.
Bà Zheng là ca tìm người thân thành công đầu tiên từ khi Trạm Xin'an đi vào hoạt động. Lực lượng chức năng chọn ngày 19 hàng tháng làm mốc thời gian cố định để cung cấp dịch vụ tư vấn và lấy mẫu máu.
"Trung tâm thương mại có lưu lượng người qua lại lớn, giao thông thuận tiện thuận lợi thu thập thông tin", đại diện Trạm Xin'an cho biết. Mô hình này đưa dịch vụ công đến gần người dân, lan tỏa giá trị tích cực.
Trước thông tin quốc tế liên quan đến chùm ca bệnh do vi rút Hanta ghi nhận trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5 Cục Phòng bệnh Bộ Y tế có văn bản khẩn thông tin về tình hình dịch bệnh và khuyến cáo.
Cục Phòng bệnh cho hay theo bản tin công khai mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp, trong đó có 3 trường hợp tử vong.
Trong 8 trường hợp này có 2 trường hợp chưa được xét nghiệm đã tử vong, chỉ xét nghiệm được 6 trường hợp dương tính với virus Hanta và đều được xác định mang chủng virus Andes(ANDV).
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu ở mức trung bình, trong khi nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Đồng thời, WHO nhấn mạnh cơ chế lây truyền của vi rút Hanta khác với COVID-19 và cơ quan này đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ để cập nhật đánh giá nguy cơ.
Về nguồn lây, WHO cho biết hiện vẫn đang tiếp tục điều tra. Theo giả thuyết ban đầu, ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm vi rút trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh khi tham gia các hoạt động du lịch ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, việc lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã xảy ra trên tàu thông qua tiếp xúc gần và kéo dài.
WHO lưu ý hiện chưa có kết luận điều tra cuối cùng, do đó người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức.
Trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, WHO khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan cần theo dõi sức khỏe trong vòng 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng. Các triệu chứng cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng và cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người có nguy cơ phơi nhiễm cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần tiếp xúc cuối cùng. Người tiếp xúc nguy cơ thấp không cần cách ly nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay chưa ghi nhận công dân Việt Nam liên quan đến chùm ca bệnh trên. Cục đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh; thực hiện vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp.
Bộ Y tế cho biết bệnh do vi rút Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ tại Việt Nam. Tuy nhiên, qua rà soát các dữ liệu khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng vi rút Andes. Một số nghiên cứu trước đây chủ yếu phát hiện bằng chứng liên quan đến các chủng vi rút Hanta khác như Seoul hoặc các vi rút Hanta lưu hành trên động vật.
Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân không hoang mang, tiếp tục theo dõi thông tin từ cơ quan chức năng và không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam.
Bộ Y tế đồng thời khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người theo hướng dẫn đã được ban hành trước đó.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Năm 2025, số ca sinh của Trung Quốc giảm còn 7,92 triệu trẻ, mức thấp nhất lịch sử (kể từ khi được thống kê). Tổng tỷ suất sinh ở mức 1,09, bằng một nửa mức sinh thay thế 2,1, bất chấp chính sách một con đã được bỏ từ năm 2016 và có nhiều chính sách khuyến sinh. Trong bối cảnh đó, cấu trúc gia đình phân hóa thành hai thái cực: kiên quyết không đẻ hoặc sinh nhiều con.
Lu Lu, 36 tuổi, ở Bắc Kinh nhận thấy sự thay đổi này khi con gái vào tiểu học. Trong lớp có 46 học sinh, 33 em đến từ gia đình có hai con, hai gia đình khác chuẩn bị sinh con thứ ba. Việc chỉ có một con khiến Lu Lu trở thành thiểu số trong nhóm phụ huynh.
Dữ liệu chính thức cho thấy tỷ lệ sinh con thứ hai đã tăng từ 45% lên 51% vào năm 2017. Đến năm 2022, tỷ lệ trẻ là con thứ hai trở lên đạt 53,9%, vượt qua số lượng con đầu lòng. Cùng lúc, tỷ lệ hộ gia đình một thế hệ (sống một mình hoặc vợ chồng không con) tăng từ 34% (năm 2010) lên gần 50% (năm 2020).
Tại Thượng Hải, Li Lixia, 33 tuổi, kể cô từng mặc định thế hệ mình sẽ duy trì mô hình gia đình một con. Suy nghĩ này thay đổi khi cô dự một đám cưới hồi tháng 5. Trong 5 cặp vợ chồng là con một sinh sau năm 1995, hai cặp đã có con thứ hai hoặc thứ ba, hai cặp quyết định không có con (DINK). Chỉ một cặp muốn có một con nhưng chưa sinh.
Phần lớn những người kiên định đẻ một con thuộc tầng lớp trung lưu thành thị, ưu tiên "nuôi tốt" thay vì số lượng. "Từ nhỏ tôi đã là duy nhất của bố mẹ. Họ dành điều tốt nhất cho tôi và tôi cũng muốn dành tất cả cho con mình", Li Lixia nói.
Nhóm từ chối sinh con phần lớn là người rời quê lên phố lập nghiệp. Chen Fang, 39 tuổi, làm việc tại một doanh nghiệp nhà nước ở Nam Kinh, cho biết cô từ bỏ ý định sinh con thứ hai do áp lực thời gian. "Sau 35 tuổi, tôi nhận thấy sức lực giảm đi. Đi làm về còn phải kèm con học, tôi sẽ không gánh nổi nếu sinh thêm", cô nói.
Lu Lu cũng kể cô từng nghĩ đến chuyện sinh nhiều con, nhưng chi phí sinh hoạt cao và việc không có ông bà nội ngoại hỗ trợ khiến cô dừng lại ở một con.
Ở thái cực ngược lại, những người vốn là con một nhưng quyết định đẻ nhiều con lại gặp lúng túng. Wang Jianan, 33 tuổi, cho biết cô sinh bé thứ hai với niềm tin tài chính ổn định sẽ giải quyết được mọi việc. Tuy nhiên, do lớn lên không có anh chị em, cô thiếu kinh nghiệm khi phải học cách cân bằng cảm xúc và hóa giải mâu thuẫn giữa hai con.
Tương tự, sau khi có con trai thứ hai, vợ chồng anh Liu Feng kể họ liên tục cãi nhau về việc phân bổ tài chính: nên cho con gái lớn dự trại hè hay ưu tiên mua nhà ở khu có trường học tốt cho con trai nhỏ. "Trước đây có một con, vợ chồng hiếm khi cãi nhau. Giờ số lần tranh cãi nhiều hơn cả 10 năm trước cộng lại", anh nói.
Phó giáo sư Shen Yifei, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Gia đình tại Đại học Phục Đán, cho biết áp lực "nuôi dạy con chuyên sâu" đang vắt kiệt sức lực của các bậc cha mẹ, khiến người trẻ e ngại sinh đẻ. Bà Shen cho biết chính sách khuyến sinh cần các giải pháp thực tế, như giảm chi phí giáo dục mầm non và hỗ trợ đời sống cho nhóm người cao tuổi từ quê lên phố trông cháu, nhằm trực tiếp giảm tải cho người trẻ.
