Những dòng tiêu đề về Hantavirus không khiến Gilbert Zermeño hoảng loạn nhưng chúng lại khơi dậy trong ông những ký ức đau thương. Ông là một nhiếp ảnh gia kỳ cựu của đài Arizona’s Family, thường được mọi người gọi thân mật là “Z”. “Năm 2002 là địa ngục với tôi”, Zermeño nói.
Tháng 4 của 24 năm trước, Zermeño nhận được cuộc gọi báo tin mẹ ông đang cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. “Tôi bay ngay về nhà, kịp nhìn bà lần cuối tại bệnh viện nhưng khi tôi vừa về đến trang trại của gia đình thì bà đã ra đi”, ông kể. “Năm ngày sau, em gái tôi, khi đó mới ngoài 40 tuổi, cũng qua đời. Em tôi bị liệt và phải ngồi xe lăn sau một tai nạn ôtô. Hai mẹ con sống cùng nhau trong một ngôi nhà”.
Đó cũng chính là ngôi nhà ở vùng nông thôn phía tây Texas mà Zermeño và người vợ lúc đó vừa dọn dẹp trước đó không lâu. “Khi di chuyển đồ đạc, tôi thấy lớp bụi bay lơ lửng trong không trung. Giờ ngẫm lại, đó chính là lúc tôi tiếp xúc với phân chuột”, ông nói.
Hantavirus chủ yếu lây lan qua việc tiếp xúc trực tiếp với loài gặm nhấm hoặc chất thải của chúng. “Khi có kết quả xác nhận em gái tôi nhiễm Hantavirus, điều đó đồng nghĩa với việc mọi người trong ngôi nhà đó đều đã phơi nhiễm”, Zermeño nhớ lại. Gia đình ông bắt đầu tìm hiểu thông tin và chuẩn bị sẵn các số điện thoại khẩn cấp để dự phòng.
Một tháng sau, vào tháng 5, khi đang xem trận đấu của đội Arizona Diamondbacks dưới cái nóng hơn 40°C, Zermeño đột nhiên thấy lạnh run người. Đó chính là dấu hiệu đầu tiên của các triệu chứng nhiễm Hantavirus. “Chuyện đã xảy ra 24 năm rồi mà cảm giác vẫn như vừa mới hôm qua. Tôi nhớ họ rất nhiều”, ông nói. “Đến tận bây giờ, thật khó để tôi không xúc động khi nhắc lại chuyện này”.
Zermeño kể mẹ và em gái ông ban đầu bị chẩn đoán sai. Các bác sĩ lúc đầu cho biết cả hai qua đời vì nhiễm trùng máu nhưng sau đó mới xác định nguyên nhân là Hantavirus. Ông cho hay vì căn bệnh này rất hiếm gặp nên việc chẩn đoán và điều trị cho chính ông cũng gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ sự giúp đỡ của các thành viên trong gia đình làm việc trong ngành y, ông đã có được chẩn đoán chính xác. “Lúc đó, mặt tôi tái mét”, ông nhớ lại. Zermeño đã phải nằm viện khoảng 20 ngày.
Tháng 7 năm đó, ông trở lại làm việc. Hai tháng sau, vào tháng 9, cha ông cũng qua đời vì tuổi già ở tuổi 83. Nhìn lại năm 2002 kinh hoàng, Zermeño cảm thấy an ủi phần nào khi những người thân khác trong nhà, gồm cả cháu trai ông, đã không bị nhiễm bệnh.
Các cơ quan y tế toàn cầu đang theo dõi chặt chẽ một đợt bùng phát Hantavirus nguy hiểm (có thể gây chết người) xuất phát từ tàu du lịch treo cờ Hà Lan MV Hondius, làm 3 người tử vong và một số ca nhiễm.
Zermeño tin rằng những thông tin sai lệch trên mạng về căn bệnh này đã khiến công chúng hoang mang chỉ vì từ “virus”. Ông khẳng định: “Tôi ở đây để nhắn nhủ mọi người rằng, hãy tìm hiểu kỹ về nó vì nó không đáng sợ như Covid-19”.
Zermeño khuyên “hãy lắng nghe các chuyên gia y tế và chuẩn bị sẵn một kế hoạch trong trường hợp cảm thấy mình đã tiếp xúc với Hantavirus hoặc với người mắc bệnh. Khả năng bạn bị lây nhiễm từ người sang người là cực kỳ nhỏ”.
Bà Ann Lindstrand, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Cape Verde, hôm 5/5 cũng chia sẻ với CBS News rằng không có nguy cơ trở thành đại dịch toàn cầu do khả năng lây truyền từ người sang người là rất thấp.
Trong tuyên bố một ngày sau đó, tiến sĩ Jay Bhattacharya, quyền Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cho biết Hantavirus “không lây lan bởi những người không có triệu chứng; việc lây truyền đòi hỏi phải tiếp xúc gần và nguy cơ đối với công chúng Mỹ là rất thấp”.
Trong những hành khách trở về nhà, có một người sống tại bang Arizona. Giới chức cho biết người này hiện vẫn khỏe mạnh, không có triệu chứng nên không cần xét nghiệm hay cách ly vì khả năng lây từ người sang người là cực kỳ hiếm, chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần. Các cơ quan y tế vẫn liên lạc hàng ngày để theo dõi tình hình. Nếu các triệu chứng xuất hiện trong thời gian ủ bệnh từ 4 đến 8 tuần, họ sẽ đánh giá lại tình hình.
Đến nay, Hantavirus đã khiến 3 hành khách trên tàu MV Hondius tử vong. Các điều tra viên tin rằng một cặp vợ chồng đã nhiễm bệnh tại Argentina trước khi lên tàu. “Với một đợt bùng phát như thế này, mọi thứ thay đổi rất nhanh chóng”, tiến sĩ Joel Terriquez thuộc Sở Y tế Arizona nhận định.
Đối với trường hợp hành khách tại Arizona, các quan chức y tế khẳng định tính minh bạch là yếu tố then chốt lúc này. Bà Nicole Witt, đại diện Sở Y tế Arizona, nói: “Thông điệp quan trọng nhất của chúng tôi lúc này là đảm bảo rằng công chúng tại Arizona không cần phải lo ngại”.
Trứng là nguồn cung cấp protein chất lượng cao. Trung bình mỗi trứng chứa khoảng 6 - 7 gram protein và không quá nhiều calo. Một số nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy ăn trứng vào bữa sáng có thể giúp giảm cảm giác đói và giảm lượng thức ăn nạp vào trong các bữa tiếp theo, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Lợi ích trên có được là nhờ protein kích thích các hoóc môn tạo cảm giác no như peptide YY và GLP-1, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa. Ngoài ra, protein còn giúp duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân. Đây là yếu tố quan trọng vì mất cơ có thể làm giảm tốc độ chuyển hóa, khiến giảm cân trở nên khó khăn hơn.
Các nghiên cứu dinh dưỡng hiện nay cho thấy trứng giúp kiểm soát cân nặng nhờ hàm lượng protein cao và khả năng tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy trứng gà ta giúp giảm cân tốt hơn trứng gà công nghiệp.
Khi nói đến giảm cân, điều quan trọng nhất là lượng calo và thành phần dinh dưỡng. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy trứng gà ta và trứng công nghiệp có giá trị dinh dưỡng khá tương đồng.
Tuy nhiên, vẫn có một số khác biệt nhỏ. Chẳng hạn, trứng gà ta đôi khi có hàm lượng a xít béo không bão hòa cao hơn hoặc chứa nhiều chất chống ô xy hóa hơn. Nguyên nhân là do gà được tiếp xúc với môi trường tự nhiên và nguồn thức ăn đa dạng. Tuy nhiên, mức chênh lệch này thường không lớn và không đủ để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong quá trình giảm cân.
Ngoài ra, cách ăn trứng quan trọng hơn nhiều so với chọn loại trứng nào. Giảm cân chỉ xảy ra khi cơ thể ở trạng thái thâm hụt calo. Vì vậy, dù ăn trứng gà ta hay trứng công nghiệp, nếu tổng lượng calo vẫn cao thì vẫn có thể tăng cân.
Tiếp theo là cách chế biến. Trứng luộc hoặc hấp là lựa chọn tốt vì không làm tăng thêm calo. Ngược lại, trứng chiên với nhiều dầu hoặc bơ có thể làm lượng calo tăng lên đáng kể.
Cách kết hợp thực phẩm cũng rất quan trọng. Trứng nên được ăn cùng rau xanh để tăng chất xơ và giúp no lâu hơn, hoặc kết hợp với tinh bột hấp thu chậm như khoai lang, yến mạch để ổn định đường huyết.
Ngoài ra, người giảm cân cũng có thể điều chỉnh giữa lòng trắng và lòng đỏ. Lòng trắng giàu protein và ít calo, trong khi lòng đỏ cung cấp vitamin và chất béo. Một cách phổ biến là ăn 1 quả trứng nguyên và thêm lòng trắng để tăng protein mà không tăng quá nhiều calo, theo Eating Well.
Hành tây không chỉ là nguyên liệu chủ chốt quen thuộc trong gian bếp mà còn là loại rau bảo vệ thận đã được khoa học chứng minh. Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, cho hay các tài liệu y khoa đã chứng minh hành tây chứa lượng lớn các hợp chất chống oxy hóa và kháng viêm. Những chất này giúp ổn định huyết áp và đường huyết, từ đó gián tiếp giảm bớt áp lực làm việc cho thận.
Khả năng bảo vệ thận của hành tây nằm ở hai thành phần chủ chốt là quercetin và các hợp chất lưu huỳnh. Quercetin là chất chống oxy hóa tự nhiên cực mạnh, tập trung nhiều nhất ở lớp vỏ ngoài và phần gốc của hành tây. Nghiên cứu cho thấy Quercetin giúp giảm căng thẳng oxy hóa, ngăn ngừa tình trạng xơ hóa cầu thận và bảo vệ các tế bào thận không bị tổn thương sớm. Đặc biệt, chất này còn có khả năng ức chế quá trình tổng hợp axit uric và thúc đẩy đào thải chúng ra ngoài. Điều này mang lại lợi ích lớn cho những người có axit uric cao hoặc đang điều trị bệnh thận do biến chứng gout.
Trong khi đó, các hợp chất lưu huỳnh, tác nhân gây cay mắt khi thái hành, lại đóng vai trò kháng viêm và làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận mạn tính. Nhờ sự kết hợp của các hoạt chất này, việc bổ sung hành tây vào chế độ ăn có thể giúp giảm tình trạng tiểu đạm (protein niệu) và trì hoãn quá trình suy giảm chức năng thận. Đây được xem là một trợ thủ đắc lực trong thực đơn của những bệnh nhân thận mạn tính.
Bên cạnh công dụng bảo vệ thận, tờ Verywell Health còn chỉ ra hàng loạt công dụng khác của hành tây như bảo vệ tim mạch bằng cách giảm cholesterol xấu, ổn định đường huyết cho bệnh nhân tiểu đường và nâng cao mật độ xương khi duy trì thói quen ăn hành tây thường xuyên. Các hợp chất lưu huỳnh và quercetin trong các loại rau họ hành có khả năng ức chế sự hình thành khối u và ngăn chặn tế bào ác tính di căn, đặc biệt là đối với ung thư dạ dày và đại trực tràng.
Đối với người bệnh tiểu đường, hành tây hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả bằng cách cải thiện tình trạng kháng insulin. Đồng thời, đây còn là một loại "kháng sinh tự nhiên" giúp ức chế sự phát triển của các vi khuẩn có hại như vi khuẩn gây tiêu chảy E. coli, tụ cầu vàng hay vi khuẩn HP gây loét dạ dày. Một lợi ích khác của hành tây là giúp duy trì sức khỏe xương khớp. Các nghiên cứu cho thấy ăn hành tây giúp cải thiện mật độ xương và giảm thiểu tình trạng mất xương do lão hóa. Đối với hệ tiêu hóa, thành phần inulin trong hành tây đóng vai trò là tiền lợi khuẩn (prebiotic), tạo môi trường lý tưởng cho các lợi khuẩn đường ruột phát triển mạnh mẽ và hỗ trợ quản lý cân nặng hiệu quả.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng quercetin có khả năng hỗ trợ giảm trọng lượng và mỡ thừa cơ thể. Nửa bát hành tây sống chỉ chứa khoảng 30 calo nhưng lại cung cấp dồi dào Vitamin C, B6, Kali, Folate cùng các vi lượng thiết yếu như kẽm và selen cho cơ thể.
Theo bác sĩ, nhiều người băn khoăn về việc nên ăn hành tây sống hay chín. Thực tế, ăn sống giúp bảo vệ thận tốt nhất vì giữ trọn được nhiều quercetin và hợp chất lưu huỳnh. Tuy nhiên, do vị hăng nồng đặc trưng có thể gây khó ăn, việc nấu chín là một lựa chọn thay thế nhẹ nhàng hơn, dù cách này sẽ làm hao hụt đi một phần giá trị dinh dưỡng.
Về liều lượng, việc duy trì tiêu thụ từ 1/4 đến 1/2 củ hành cỡ vừa mỗi ngày là mức lý tưởng để bồi bổ cơ thể. Hành tây có thể được chế biến linh hoạt trong các món salad, nấu súp hoặc xào cùng các thực phẩm có khả năng chống oxy hóa mạnh như súp lơ xanh và dầu ô liu. Sự kết hợp này không chỉ làm phong phú hương vị mà còn tạo ra tác động cộng hưởng, giúp tăng cường hiệu quả bảo vệ thận một cách toàn diện. Những người suy thận giai đoạn cuối, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc có bệnh lý dạ dày nặng nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tránh ăn quá nhiều.
Nỗi lo lớn nhất khi chế biến hành tây chính là tình trạng "cay xè mắt". Theo các chuyên gia nông nghiệp, bí quyết nằm ở việc hạn chế làm tổn thương tế bào hành để ngăn chặn sự giải phóng các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi. Khi thái hành, nên sử dụng một con dao thật sắc và thực hiện các đường cắt dứt khoát.
Cách cắt dọc hay ngang hành cũng quyết định đến hương vị món ăn. Nếu thái dọc theo thớ vải của củ hành, các sợi chất xơ được giữ nguyên sẽ tạo cảm giác giòn sần sật và vị cay nồng đặc trưng, hợp cho các món chiên xào. Ngược lại, nếu thái ngang (cắt đứt sợi xơ), hành sẽ mềm và ngọt hơn, là lựa chọn hoàn hảo cho các món hầm hoặc súp.
Để đảm bảo an toàn vệ sinh, người tiêu dùng nên chọn mua những củ hành còn nguyên vẹn, lớp vỏ ngoài khô ráo, chắc tay và chưa nảy mầm. Việc mua hành tây nguyên củ thay vì các loại đã cắt sẵn không chỉ giúp giữ được độ tươi ngon lâu hơn mà còn hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn, giúp tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng từ loại "siêu thực phẩm" này.
Ngày 3/4, thông tin từ UBND xã Tây Hòa (Đắk Lắk), đơn vị đã tạm dừng hoạt động đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ massage, tăng cường sức khỏe của hộ ông Huỳnh Khóa Hưng (44 tuổi, trú tại thôn Hội Cư) để chờ bổ sung hồ sơ theo quy định.
Ông Hưng được xác định đã cùng bà T.T.P. (43 tuổi) - người bị tâm thần nặng, hưởng trợ cấp xã hội - tự tổ chức chữa bệnh tại nhà bằng phương pháp diện chẩn (chữa bệnh không dùng thuốc, chỉ dựa trên việc tác động vào các huyệt đạo).
Dù chỉ được cấp phép kinh doanh dịch vụ tắm hơi, massage nhưng cơ sở này vẫn quảng bá trên Facebook, nhận điều trị nhiều bệnh lý phức tạp.
Trước đó, đoàn kiểm tra của UBND xã Tây Hòa đã kiểm tra tại cơ sở kinh doanh của ông Hưng và xác định cơ sở này có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngành nghề dịch vụ tắm hơi, massage và các dịch vụ tăng cường sức khỏe tương tự (trừ hoạt động thể thao), được cấp ngày 13/10/2025.
Theo đoàn kiểm tra, bà T.T.P. thuộc đối tượng mắc bệnh tâm thần mức độ nặng, có giấy xác nhận y tế. Tuy nhiên, người phụ nữ này vẫn được một công ty có trụ sở tại thành phố Cần Thơ cấp giấy chứng nhận đã hoàn thành khóa đào tạo chuyên nghiệp kỹ thuật viên chăm sóc da mặt và toàn thân vào năm 2024.
Bên cạnh đó, thời điểm kiểm tra ghi nhận cơ sở của ông Hưng có treo sơ đồ huyệt đạo, phác đồ điều trị trên tường dễ gây hiểu nhầm rằng cơ sở này có hành nghề khám, chữa bệnh.
Do cơ sở kinh doanh chưa bảo đảm các điều kiện hoạt động, đoàn kiểm tra đề nghị UBND xã Tây Hòa tạm dừng hoạt động đối với cơ sở này cho đến khi đảm bảo các điều kiện và chỉ đạo thực hiện hậu kiểm sau khi cấp phép hoạt động.
Như Dân trí phản ánh, có nhiều người dân địa phương đổ về cơ sở của ông Hưng để được ông Hưng và bà P. thực hiện phương pháp diện chẩn. Hầu hết những người đến chữa bệnh đều không hay biết bà P. bị bệnh tâm thần.
Theo hồ sơ y tế, bà P. mắc bệnh tâm thần phân liệt từ năm 2002, từng điều trị tại các bệnh viện và đang được cấp thuốc định kỳ tại Trung tâm Y tế xã Tây Hòa. Cơ sở của ông Hưng được cơ quan chức năng địa phương yêu cầu chấm dứt việc thực hiện diện chẩn cho người dân.
