Ngày 28-4, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị cho hay đơn vị vừa phẫu thuật thành công cho ông H.V.C. (41 tuổi, trú xã A Dơi) bị tai nạn lao động dẫn đến đứt lìa cổ chân trái.
Trong lúc cắt cỏ, lưỡi máy bị gãy, văng trúng khiến bàn chân trái bệnh nhân đứt lìa hoàn toàn, mất nhiều máu, bất tỉnh. Người nhà đã đưa bệnh nhân đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa.
Tại đây, trước nguy cơ sốc mất máu và hoại tử chi, các bác sĩ vừa hồi sức, vừa kích hoạt quy trình cấp cứu liên viện với Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị.
Phần chi đứt lìa được xử lý đúng quy trình: bọc gạc vô khuẩn, bảo quản kín và làm lạnh để duy trì khả năng nối lại. Sau sơ cứu, bệnh nhân được chuyển tuyến khẩn cấp.
Ngay khi nhận thông tin, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã kích hoạt “báo động đỏ”, hội chẩn liên khoa ngay khi bệnh nhân còn đang trên đường chuyển viện. Ê kíp phẫu thuật, phòng mổ và trang thiết bị sẵn sàng. Khi bệnh nhân nhập viện, chỉ sau 10 phút hoàn tất đánh giá và tiền phẫu, ca mổ được tiến hành ngay.
Theo các bác sĩ, đây là ca vi phẫu đặc biệt phức tạp, đòi hỏi tái tạo đồng thời nhiều cấu trúc như xương, động mạch chày trước, chày sau, gân cơ và thần kinh. Thời gian thiếu máu của bàn chân khoảng 2 giờ – nằm trong “thời gian vàng” nhưng ở ngưỡng rất sát, đòi hỏi xử trí khẩn trương, chính xác.
Ca phẫu thuật kéo dài 4,5 giờ, các bác sĩ đã làm sạch tổn thương, cố định xương bằng đinh Kirschner, khâu nối mạch máu để tái lập tuần hoàn, phục hồi gân cơ và thần kinh. Sau khi tái lập dòng máu, bàn chân hồng ấm trở lại.
Sau một tuần, bệnh nhân tiến triển tích cực: bàn chân duy trì tuần hoàn tốt, các ngón có thể vận động nhẹ.
Đại diện bệnh viện nhận định thành công của ca bệnh là kết quả của sự phối hợp đồng bộ giữa các khoa hồi sức cấp cứu, ngoại chấn thương chỉnh hình, gây mê hồi sức và hệ thống cận lâm sàng, cùng với hiệu quả của mạng lưới cấp cứu liên viện, giúp tối ưu “thời gian vàng”, nâng cao cơ hội cứu thành công bộ phận bị đứt lìa cho người bệnh.
Theo đó tính từ đầu năm 2026 đến nay, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm đã ghi nhận tại TP.HCM có 4 trường hợp tử vong do bệnh dại, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025.
Trước thực trạng đó, bệnh dại trở thành mối nguy cơ đáng quan tâm trong cộng đồng khi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, với tỉ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tình hình bệnh dại hiện nay cần được đặc biệt lưu ý tại các khu vực còn tồn tại tình trạng chó, mèo chưa được tiêm phòng dại đầy đủ, chó thả rông, không đeo rọ mõm khi ra nơi công cộng.
Sở Y tế TP.HCM đã ban hành công văn về tăng cường công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn TP.HCM.
Nội dung tập trung vào việc chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ, xử lý kịp thời ổ dịch dại, tăng cường phối hợp liên ngành giữa y tế và thú y; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng về mức độ nguy hiểm của bệnh dại và các biện pháp phòng ngừa.
Giám sát người phơi nhiễm bệnh dại dựa vào điểm tiêm vắc xin ngừa dại. Khi tiếp nhận các trường hợp chó cắn 2 người trở lên trong 10 ngày, chó ốm, chết trong 10 ngày, chó, mèo có biểu hiện nghi dại khác, theo nhận định của bác sĩ khám sàng lọc tại điểm tiêm vắc xin ngừa dại sẽ được ghi nhận thông tin, đánh giá yếu tố nguy cơ.
Từ đó chuyển thông tin đến y tế cơ sở, cơ quan thú y để phối hợp điều tra, giám sát, phát hiện sớm động vật nghi dại hoặc ổ dịch dại trong cộng đồng.
Phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM trong việc chia sẻ thông tin về các trường hợp người bị chó, mèo cắn, các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh dại, cũng như phối hợp điều tra, xử lý khi phát hiện ổ dịch dại trên động vật.
Tổ chức tập huấn giám sát bệnh dại cho các trạm y tế xã, phường, đặc khu trên địa bàn. Phối hợp Bệnh viện Bệnh nhiệt đới tập huấn các cơ sở tiêm chủng có tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại cập nhật hướng dẫn chuyên môn, thực hiện đúng phác đồ điều trị dự phòng sau phơi nhiễm, tư vấn đầy đủ cho người dân khi bị chó, mèo cắn, cào. Đồng thời thực hiện báo cáo, chia sẻ thông tin ca phơi nhiễm theo quy định. Xử lý vết thương sau phơi nhiễm.
Nhắc nhở người dân về trách nhiệm tiêm phòng cho vật nuôi, hướng dẫn người dân xử trí đúng vết thương khi bị chó, mèo cắn, cào, khuyến cáo đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại khi có chỉ định. Tuyệt đối không tự điều trị, không lấy nọc, không đắp lá hoặc sử dụng các biện pháp dân gian.
Tại buổi lễ, Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM đã trao tặng thiết bị nha khoa trị giá 300 triệu đồng nhằm phục vụ chương trình nha học đường theo mô hình trường - trạm, với sự có mặt của Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Nguyễn Phước Lộc.
Nằm trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, các y bác sĩ Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM đã thăm khám hơn 1.000 học sinh tại Trường tiểu học Cao Văn Ngọc, đặc khu Côn Đảo, đồng thời tư vấn, hướng dẫn kỹ năng vệ sinh và chăm sóc răng miệng đúng cách.
Bên cạnh đó các bác sĩ đã tổ chức chương trình khám, điều trị chuyên sâu, thực hiện cấy ghép implant nha khoa cho 10 cụ người cao tuổi tại đặc khu Côn Đảo.
Báo cáo tại sự kiện, đại diện Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM cho biết trong giai đoạn 2026 - 2028, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai chương trình nha học đường tại Côn Đảo, với mục tiêu bảo đảm 100% học sinh tiểu học được tiếp cận giáo dục sức khỏe răng miệng, dự phòng và điều trị sâu răng.
Song song đó, bệnh viện sẽ phối hợp với Sở Y tế TP.HCM và Trung tâm Y tế quân dân y Côn Đảo trong quản lý, theo dõi tình trạng sức khỏe răng miệng của người dân thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử.
Công tác nâng cao năng lực chuyên môn cho y tế địa phương cũng được chú trọng thông qua việc cử bác sĩ luân phiên hỗ trợ, chuyển giao và thực hành các kỹ thuật chuyên sâu như phẫu thuật miệng, nội nha, điều trị nha chu cho người lớn và phục hình răng.
Ngoài ra, bệnh viện còn hỗ trợ vật tư, trang thiết bị y tế nhằm đảm bảo điều kiện khám, chữa bệnh cho Trung tâm Y tế quân dân y Côn Đảo.
EV71 là chủng tay chân miệng có nguy cơ gây bệnh nặng cao gấp 3-5 lần so với các tác nhân khác và đang chiếm ưu thế trong các ca bệnh diễn tiến nặng tại TP HCM. Thống kê những tháng đầu năm cho thấy ca mắc trên địa bàn đã tăng hơn gấp đôi, đặc biệt ca nặng tăng vọt gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước, 4 trẻ tử vong. Giám sát dịch tễ ghi nhận EV71 tập trung chủ yếu ở trẻ dưới 3 tuổi, đồng thời xuất hiện biến thể mới so với đợt dịch năm 2023 làm tăng nguy cơ tái nhiễm.
Ths.BS Vũ Thị Thùy Dương, Phó khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết nguyên nhân chính gây ra bệnh tay chân miệng là do các virus thuộc họ đường ruột, điển hình là hai nhóm tác nhân Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71). Trong khi chủng Coxsackie A16 thường gây bệnh nhẹ thì EV71 lại rất nguy hiểm.
Thực tế lâm sàng cho thấy triệu chứng ban đầu của trẻ nhiễm chủng EV71 thường rất kín đáo. Trẻ vẫn có biểu hiện sốt, nổi ban hay loét miệng nhưng số lượng không nhiều và không điển hình, dễ khiến phụ huynh chủ quan. Trong khi đó, EV71 có độc lực cao và lây lan rất nhanh, chúng tấn công trực tiếp vào vùng thân não - nơi có trung khu điều khiển hô hấp và tim mạch - nên có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ Dương nhấn mạnh, từ lúc trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ đã có thể dẫn đến các biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch và tuần hoàn. Đây là lý do khiến chúng ta không thể phân biệt được bằng mắt thường là trẻ mắc chủng Coxsackie A16 bình thường hay chủng EV71 nguy hiểm.
Tại bệnh viện, tỷ lệ bệnh nhân tay chân miệng nhập viện hiện đã tăng khoảng 20-30% so với những tháng trước đó. Trong số các ca nhập viện điều trị nội trú, có tới 16% đến 17% là các ca bệnh nặng từ độ 2B trở lên. Đây là nhóm bệnh nhân bắt buộc phải có chỉ định truyền thuốc đặc hiệu, được theo dõi sinh hiệu liên tục để giành giật lại sự sống.
Vì diễn tiến của bệnh tay chân miệng do EV71 nhanh và khó lường, bác sĩ Dương lưu ý giải pháp then chốt là theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển độ. Đặc biệt tại môi trường nhà trẻ, để phát hiện bệnh sớm, giáo viên và phụ huynh cần thường xuyên kiểm tra các biểu hiện bất thường của trẻ dù là nhỏ nhất.
Đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như trẻ sốt nhẹ nhưng kéo dài, hoặc sốt cao khó hạ, có biểu hiện mệt mỏi, thiếu sức sống; trẻ quấy khóc, từ chối ăn uống và chảy nhiều nước dãi do các vết loét sâu trong miệng gây đau rát. Lưu ý khi giật mình chới với là dấu hiệu điển hình của biến chứng thần kinh, thường xuất hiện lúc trẻ đang thiu thiu ngủ; trẻ run chi, đi đứng loạng choạng, ngồi không vững.
