Nữ sinh lớp 7 bị nhóm nam sinh đánh hội đồng trước cổng trường

Hai thủ khoa môn văn của Đà Nẵng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là Bùi Phương Nhi, học sinh lớp 12 chuyên văn, Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Hồ Hà Ánh Nga, học sinh lớp 12/5, Trường THPT Nguyễn Văn Cừ.

Chia sẻ về đề thi năm nay, câu nghị luận xã hội trong đề văn yêu cầu thí sinh bày tỏ suy nghĩ về việc 'Làm thế nào để có các Steve Jobs Việt Nam? nhiều người cho rằng sẽ thiếu công bằng nếu học sinh không biết đến nhân vật này.

Ánh Nga cho biết: "Tôi biết rất ít về nhân vật này nên không tập trung khai thác về ông mà đi sâu vào trả lời câu hỏi làm thế nào để có nhiều người trẻ tài giỏi, nắm bắt công nghệ, từ đó góp phần phát triển đất nước. Đó mới là ý đồ của người ra đề. Ngay cả khi không biết về Steve Jobs thì dữ liệu đề cũng nói rõ những người phát minh công nghệ, vẫn đủ để hiểu vấn đề cần bàn luận".

Với Phương Nhi, phần nghị luận xã hội nhắc đến Steve Jobs là "gã khổng lồ công nghệ", đòi hỏi thí sinh không chỉ có kỹ năng làm văn mà còn phải có vốn hiểu biết xã hội.

"Để giải quyết những câu nghị luận liên quan đến công nghệ trong thời đại số,các bạn cần có kiến thức xã hội rộng và hiểu biết về những gương mặt tiên phong trong lĩnh vực này", Nhi nói.

Ở phần nghị luận văn học, theo Phương Nhi, hình ảnh "những chiếc lá" trong bài thơ mang tính biểu tượng, chứa nhiều tầng ý nghĩa nên người làm bài cần có cảm nhận tinh tế, biết đào sâu thông điệp thay vì chỉ phân tích trên bề mặt.

Để có được 9,5 điểm, Ánh Nga đã theo đuổi môn văn nhiều năm, trải qua nhiều lần dự thi học sinh giỏi từ THCS đến THPT.

Nữ sinh cho rằng kết quả đến từ sự nỗ lực bền bỉ của bản thân, sự đồng hành của cô giáo và gia đình. Nga cũng nhận định khoảng cách từ 9,5 đến điểm 10 nằm ở sự sáng tạo và tư duy đột phá, là điều bản thân còn phải tiếp tục học hỏi.

Cô Nguyễn Thị Ngọc, giáo viên ngữ văn Trường THPT Nguyễn Văn Cừ, phụ trách bồi dưỡng và dạy môn văn Ánh Nga, cho rằng điểm số của Nga phản ánh đúng năng lực sau nhiều năm kiên trì bồi dưỡng.

"Nga có tình yêu với môn văn, tư duy tốt và chữ viết rất đẹp. Điều quan trọng nữa là em luôn bám sát chương trình ngữ văn lớp 12, luyện nhiều đề, rèn kỹ năng và phương pháp làm bài", cô Ngọc nói.

Đặc biệt, dù không phải trường chuyên, Trường THPT Nguyễn Văn Cừ nhiều năm liên tục có học sinh đạt thủ khoa môn ngữ văn.

Cô Nguyễn Thị Trúc Đào, giáo viên ngữ văn, chủ nhiệm lớp chuyên văn Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, đánh giá Phương Nhi có niềm say mê với văn chương và có tố chất học văn.

"Nhi luôn trình bày bài rất rõ ràng, chữ viết đẹp, đây là những yếu tố góp phần tạo nên bài thi chất lượng. Cạnh đó, Phương Nhi học chuyên nên được trang bị nền tảng kiến thức, kỹ năng làm văn tốt, có thể linh hoạt xử lý các yêu cầu của đề", cô Đào nói.

Trước đó, năm 2017, học sinh của cô Đào cũng từng có bạn đạt điểm 10 môn ngữ văn trong kỳ thi THPT quốc gia.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Làm bài thi thử môn tiếng Anh của cụm trường THPT số 1 Hà Nội hồi đầu tháng, Đức Dũng, học sinh lớp 12, với 6.5 IELTS (7.0 phần Đọc), thừa nhận khá chật vật.

Dũng kể thường hiểu được 80-85% các bài đọc, nhưng với đề thi này, sau hơn 20 phút (gần một nửa thời gian làm bài), em vẫn chưa hoàn thành một trong hai bài đọc. Ở bài số 1 với 10 câu hỏi, ngay từ đầu đã xuất hiện loạt từ như climatic perturbations (biến động khí hậu), transmuting (biến đổi), terrestrial biotopes (sinh cảnh trên cạn),... mà Dũng nhận xét là "khủng". Nam sinh đành "khoanh lụi" mấy câu.

"Em thấy ngộp và siêu thiếu thời gian", Dũng chia sẻ.

Ở Thanh Hóa, Quỳnh, học sinh lớp 12, với chứng chỉ 7.5 IELTS (tương đương trình độ C1) với kỹ năng Đọc đạt tuyệt đối 9.0, cũng lúng túng với đề thi thử lần 2 của Sở Giáo dục và Đào tạo. Bài đọc có nhiều từ khó, như crystallized (kết tinh), algorithmic sociality (tính xã hội thuật toán), social proofing (bằng chứng xã hội),...

"Nếu không phải học sinh chuyên Anh hoặc chưa từng học IELTS thì khó hiểu được", nữ sinh nhận xét.

Các đề thi này gần đây thu hút nhiều thảo luận trên các diễn đàn, phần lớn e ngại về độ khó. Một số giáo viên và chuyên gia ngôn ngữ đặt câu hỏi về sự cần thiết của việc đưa các thuật ngữ hiếm gặp vào bài ôn tập, kiểm tra dành cho học sinh phổ thông.

Anh Ngô Huy Tú, giảng viên tiếng Anh tại trường Đại học Đại Nam, tác giả sách IELTS Key Writing, đánh giá bài đọc của cụm trường số 1 ở Hà Nội có mức độ từ vựng cực khó, do có những thuật ngữ khoa học, triết học phức tạp, hoặc từ dài, hiếm gặp và có gốc La-tinh, Hy Lạp. Những từ này ở mức C2, cao nhất theo Khung tham chiếu châu Âu (CEFR).

Ngoài ra, các cấu trúc danh từ hóa được sử dụng với tần suất "cực đại", tăng độ nén thông tin và độ khó của văn bản lên hơn nhiều so với các bài đọc hiểu trong kỳ thi IELTS (thường ở mức B2-C1) hoặc với mức B1 ở phổ thông.

Nếu dùng công cụ thống kê của từ điển Oxford, một số từ xuất hiện không tới một lần trên mỗi một triệu từ trong tiếng Anh viết hiện đại, như chimerical (hư không), sequestration (sự cô lập), hyperthermia (tăng thân nhiệt),...

Việc ra bài đọc khó trong các tài liệu ôn tập không phải là hiếm gặp. Cô Trần Hoa, giáo viên tiếng Anh ở Hà Nội, thường chữa đề thi thử ở các tỉnh cho học sinh ôn luyện, không ít lần "nhăn nhó" vì thấy quá rắc rối.

"Quá nhiều từ cấp độ C1-C2, còn cấu trúc câu thì rườm rà không cần thiết. Học sinh có lẽ phải cần tới 60-70 phút mới làm kịp", cô nói.

Các giáo viên nhìn nhận lý do có thể vì đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025 môn tiếng Anh từng gây sốc, cả nước chỉ có 141 em đạt điểm 10, trong hơn 350.000 thí sinh.

Trả lời VnExpress, ông Nguyễn Thế Hải, chuyên viên tiếng Anh của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa, ghi nhận các ý kiến về độ khó. Ông cho hay đề thi thử được chọn từ một bộ đề do các giáo viên cốt cán của tỉnh xây dựng, "bám rất sát cấu trúc của Bộ năm vừa rồi".

"Đề năm ngoái có dung lượng từ vựng lớn và khó. Nên đề thi thử được thiết kế để giúp các em có nhiều va chạm với độ khó của đề thi thật, từ đó điều chỉnh định hướng ôn tập", ông nói.

Do tiếng Anh là môn lựa chọn, theo ông Hải, những học sinh khá, giỏi mới đăng ký. Vì thế, đề thi của Bộ ra như vậy cũng đặt các em theo đúng năng lực, sở trường.

Ở Hà Nội, một số trường thuộc cụm 1 không đưa ra bình luận.

Trong nghiên cứu "Phân tích độ khó và yêu cầu từ vựng của đoạn văn đọc trong bài thi tiếng Anh tốt nghiệp THPT tại Việt Nam", hồi đầu năm, TS Cao Thị Hồng Phương (trường Đại học Sư phạm Hà Nội) và TS Nguyễn Thị Mỹ Hằng (Đại học Đà Nẵng), chỉ ra rằng nguyên nhân sâu xa của xu hướng tăng độ khó là kỳ thi tốt nghiệp gánh mục tiêu kép: vừa xét tốt nghiệp THPT, vừa dùng tuyển sinh đại học.

Do đó, nếu đề quá dễ thì không thể phân loại, nhưng nếu quá khó sẽ vượt năng lực trung bình của học sinh phổ thông, gây áp lực tâm lý cho các em.

Cô Hoa đánh giá hướng ra đề mới như hiện nay là tốt, yêu cầu học sinh thực sự hiểu, dịch và suy luận từ bài đọc thay vì dựa vào các mẹo ngữ pháp. Thứ cần điều chỉnh là nội dung của đề.

"Người ra đề cần đặt mình vào vị trí của thí sinh, tự phản biện để điều chỉnh câu hỏi", cô nói. Cô khuyên học sinh muốn bứt phá trong thời điểm nước rút chú trọng vào từ vựng và phần đọc hiểu.

Còn anh Tú tin bài thi thật sẽ không khó như bài thi thử của cụm trường THPT số 1 ở Hà Nội, hy vọng chuyên gia sẽ cân nhắc, đo lường chính xác hơn về độ tin cậy và tính hợp lệ của đề thi.

Với các đề lấy nguồn từ nghiên cứu khoa học, theo anh Tú nên cắt giảm lượng từ vựng chuyên ngành và dùng lối diễn đạt thông dụng. Bởi mục đích của chúng là phổ biến kiến thức, để người đọc có thể hiểu thay vì đánh đố họ.

Quỳnh cho hay yên tâm vì có chứng chỉ IELTS 7.5 để quy đổi điểm khi xét tuyển đại học, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điểm thi. Dũng thì chưa quyết sẽ dùng cách nào, song đang tập trung học từ vựng nhiều hơn để đạt điểm tốt nhất trong kỳ thi tốt nghiệp - diễn ra sau hơn 10 ngày nữa.

*Tên một số nhân vật được thay đổi

Tin Gốc: Vnexpress

Tiến sĩ Anne Cotton hiện đảm nhận vai trò Hiệu trưởng King's College School, Wimbledon (King's) ở Anh, và cũng là phụ nữ đầu tiên giữ cương vị này trong lịch sử 197 năm của nhà trường. Bà lấy bằng cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ đều tại ĐH Oxford (Anh) - ngôi trường nhiều năm liền giữ vị trí số 1 thế giới theo bảng xếp hạng của Times Higher Education - và sẽ trở thành Chủ tịch Hội nghị hiệu trưởng các trường tự chủ (HMC) nhiệm kỳ 2026-2027 tới.

Phát biểu ở diễn đàn "Giáo dục Anh trong việc định hình thế hệ công dân toàn cầu" tổ chức tại Nhà hát TP.HCM hôm 9.5, tiến sĩ Cotton cho rằng người trẻ hiện nay đang lớn lên trong một thế giới đầy phức tạp, bất định, nơi công nghệ đang thay đổi gần như mọi mặt của cuộc sống trong khi cuộc cạnh tranh suất học và việc làm ở các đơn vị hàng đầu ngày càng khốc liệt.

Bởi thế, nếu chỉ chú trọng đến việc đạt điểm cao trong các kỳ thi thì học sinh sau tốt nghiệp rất dễ chênh vênh khi đối mặt với bối cảnh mới.

Đó là lý do bà cho rằng giáo dục phổ thông cần phải bổ sung mục đích. Bên cạnh việc giúp các bạn đủ điều kiện vào ĐH, trường cũng phải hướng dẫn các bạn cách phát triển bản thân trên giảng đường. Hay ngoài nắm bắt cơ hội, các bạn sẽ phải học cách kiến tạo chúng.

"Một nền giáo dục xuất sắc không chỉ chuẩn bị hành trang cho bạn trẻ ở ngưỡng 18 mà phải giúp họ sẵn sàng đến tận tuổi 25 và xa hơn thế nữa", tiến sĩ Cotton chia sẻ.

Để hiện thực hóa điều này, bà đề xuất triết lý giáo dục "Trí tuệ, tinh thần, nhân cách" (Mind, spirit, heart).

Trong đó, khía cạnh "trí tuệ" yêu cầu người trẻ phải thật sự biết cách tư duy chứ không chỉ dừng ở những điểm số chót vót. Điều này thể hiện qua kỹ năng tư duy phản biện; đánh giá thông tin; phân biệt sự sâu sắc giữa những thứ hời hợt, nhất là trên mạng xã hội; tương tác có tư duy với công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) chứ không thụ động tiêu thụ nội dung...

"Thói quen tư duy ngày càng quan trọng trong một thế giới dư thừa thông tin", bà nói.

Ở khía cạnh "tinh thần", là giúp người trẻ biết cách cộng tác với người khác từ giao tiếp, thấu cảm, lãnh đạo tới xây dựng những mối quan hệ bền vững. Song song đó, các bạn phải chú trọng sức khỏe tinh thần và sự an khang - của cả bản thân lẫn những người xung quanh.

Cuối cùng, người trẻ cần học cách tự tin vào bản thân, can đảm khám phá mình là ai, tự do phát triển đam mê và xây dựng năng lực phục hồi sau thử thách (resilience) - những yếu tố giúp hình thành "nhân cách" của các bạn.

Kết hợp cả ba khía cạnh trên, học sinh có thể phát triển toàn diện.

Nói với Thanh Niên, tiến sĩ Anne Cotton lưu ý trong thế giới mở, một điểm khác các trường phổ thông cần quan tâm là xây dựng mạng lưới quốc tế. Đó có thể là kết nối giữa các trường trong và ngoài nước với nhau, hoặc xa hơn nữa là thành lập cơ sở thành viên tại nước ngoài.

Điều này vừa giúp phát triển đội ngũ giáo viên, lại vừa giúp học sinh có tư duy toàn cầu và năng lực liên văn hóa khi làm việc cùng thầy cô, bạn bè quốc tế.

"Càng nhiều kết nối, càng có thêm cơ hội hợp tác. Đây là mối quan hệ mang lại lợi ích hai chiều cho cả trường Việt và trường nước bạn", tiến sĩ Cotton phân tích.

Anh là một trong những nước đặc biệt chú trọng khía cạnh này. Hồi đầu năm, quốc gia này công bố Chiến lược giáo dục quốc tế mới, khuyến khích các trường phát triển chương trình giáo dục xuyên quốc gia (TNE) thay vì chỉ thu hút người học tới Anh. Anh xem Việt Nam là một trong 5 thị trường ưu tiên, và Anh cũng là quốc gia đang có nhiều hợp tác TNE nhất Việt Nam, theo Phó tổng lãnh sự Anh tại TP.HCM William Lawrenson.

"Nền giáo dục Anh đặc biệt coi trọng lòng tự tin, tính độc lập, khả năng hợp tác và sự phục hồi. Đây không chỉ là những phẩm chất học thuật mà còn là kỹ năng sống", ông Lawrenson nhận định.

Tại sự kiện, một phụ huynh băn khoăn trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng, dường như không có chương trình hay bằng ĐH nào được xem là "an toàn" hay chắc chắn dẫn tới thành công. Trước thực tế này, chúng ta nên chuẩn bị hành trang cho con em như thế nào?

Tiến sĩ Ryan Duy Lương, tốt nghiệp ngành tối ưu hóa tính toán tại Imperial College London (Anh) - ngôi trường đứng thứ 2 thế giới theo QS 2026 - nhận định điều cần làm là giúp bạn trẻ trở thành những công dân toàn cầu có năng lực tự chủ. Theo ông, kiến thức hiện nay là một loại dữ liệu ai cũng có thể tiếp cận được. Song chỉ có dữ liệu thôi thì chưa đủ, mà quan trọng là chúng ta biết cách đưa dữ liệu vào công việc và cuộc sống thực tế.

Còn cựu sinh viên ĐH Cambridge (Anh) Kieran McLaughlin, Hiệu trưởng sáng lập King's College Wimbledon TP.HCM, cho rằng chúng ta không thể dạy trước những điều còn chưa xảy ra.

"Không ai có thể khẳng định rằng 20 năm nữa thế giới sẽ thế này, công nghệ sẽ thế kia nên giờ trường học phải dạy một thứ hoàn toàn khác. Điều cần làm là trang bị cho người trẻ những kỹ năng cần thiết để đối mặt với biến động", ông nói.

Ba kỹ năng được ông McLaughlin đề ra là sáng tạo, tư duy đa chiều và vận dụng kiến thức vào những tình huống mới lạ. "Đây là phương án khả dĩ chúng ta có thể giúp người trẻ sẵn sàng cho tương lai", nam hiệu trưởng cho hay.

Tin Gốc: Thanh Niên