Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do vi rút Hanta liên quan đến một tàu du lịch mang cờ Hà Lan, cục khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh và không hoang mang.
Theo thông tin của WHO, đầu tháng 5-2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch từ Argentina qua nam Đại Tây Dương.
Tính đến ngày 4-5, ghi nhận 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm vi rút Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch. Hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.
Theo Cục Phòng bệnh, do vi rút Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do vi rút Hanta, điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Vi rút Hanta có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do vi rút Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí, người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm vi rút Hanta. Việc lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, phù hợp.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay nước ta chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Hanta trên người. Tuy nhiên trong bối cảnh nước ta chuột khá phổ biến, để chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Hanta và các bệnh dịch khác lây truyền từ chuột sang người, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
2. Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn.
Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
3. Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
4. Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
5. Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời.
“Mặc dù chưa ghi nhận ca mắc bệnh do vi rút Hanta ở nước ta, mỗi người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách kiểm soát tốt các nguy cơ lây bệnh từ chuột”, Cục Phòng bệnh khuyến cáo.
Cụ thể, kế hoạch nêu rõ phạm vi, đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thực hiện theo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh.
Theo đó, nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh đang được Bộ Y tế lấy ý kiến.
Trong đó, Bộ Y tế đề xuất từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.
Ngoài ra, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân sử dụng người lao động theo quy định để tổ chức thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Bộ Y tế giao sở y tế các tỉnh, thành phố phối hợp với sở giáo dục và đào tạo, các trường học xây dựng và trình UBND tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch và tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn.
Đồng thời chỉ đạo tổ chức rà soát, lập danh sách người dân; chỉ đạo tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo thẩm quyền quản lý tại địa phương tại trạm y tế hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã công bố đủ điều kiện khám sức khỏe.
Trường hợp trạm y tế cấp xã không đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định, chính quyền cấp xã hoặc sở y tế chỉ đạo cơ sở đã đủ điều kiện khám sức khỏe trên địa bàn chủ động phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc chọn trạm y tế xã làm địa điểm khám sức khỏe lưu động theo quy định để đảm bảo thuận tiện cho người dân.
Kế hoạch cũng yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí. Bố trí phân nhóm đối tượng ưu tiên, sắp xếp lịch khám hợp lý để tránh quá tải.
Nội dung khám phải bảo đảm đầy đủ theo hướng dẫn chuyên môn, bao gồm đánh giá tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, tư vấn phòng bệnh, điều trị hoặc chuyển tuyến khi cần thiết. Toàn bộ quy trình phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật về khám chữa bệnh và phòng bệnh.
Kết quả khám được tổng hợp và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế; tích hợp trên ứng dụng VNeID theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Y tế giao rõ trách nhiệm cho các đơn vị. Cụ thể, Cục Phòng bệnh chịu trách nhiệm xây dựng hướng dẫn chuyên môn về khám sàng lọc, trong đó các hướng dẫn khám sức khỏe định kỳ dự kiến hoàn thành ngay trong tháng 5-2026.
Cục Quản lý khám chữa bệnh ban hành hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ; xây dựng hệ thống dữ liệu sổ sức khỏe điện tử quốc gia và kế hoạch thực hiện tại các địa phương đều được giao hoàn thành trong tháng 5.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng giao Cục Phòng bệnh hoàn thiện hướng dẫn sàng lọc cho từng nhóm đối tượng dự kiến hoàn thành trước cuối năm 2027.
Edson Brandão, một người có sức ảnh hưởng (influencer) gốc Brazil, hiện sống ở Hà Lan, gây xôn xao mạng xã hội khi tiết lộ tuổi thật - 59. Ở tuổi trung niên nhưng ông tự nhận thấy tinh thần mình luôn duy trì ở trạng thái của tuổi 30.
Không ít người trong lần đầu gặp gỡ đều lầm tưởng Edson chỉ mới ngoài 20 tuổi, thậm chí, ông từng bị từ chối cho vào hộp đêm vì nhân viên cho rằng chưa đủ tuổi vị thành niên khi không xuất trình được giấy tờ tùy thân.
Ông có hơn 727.000 người theo dõi trên Instagram và là tác giả cuốn Trẻ trung sau tuổi 40: Cẩm nang để sống trẻ hơn và khỏe mạnh hơn.
"Tôi chưa từng phẫu thuật thẩm mỹ hay động đến botox. Bí quyết của tôi chỉ nằm ở hai chữ: kiên trì. Bất kỳ ai cũng có thể làm được điều đó", Brandão nói trong các cuộc phỏng vấn gần đây.
Bước ngoặt đến vào năm ông tròn 40 tuổi. Brandão nhận ra rằng sự lão hóa "không diễn ra sau một đêm, mà tích tụ từ những thói quen hàng ngày". Kể từ đó, ông xây dựng một lộ trình và giữ nguyên suốt 19 năm như tập kháng lực kết hợp 40 phút cardio mỗi ngày, ăn trái cây theo mùa và thực phẩm sạch, loại bỏ hoàn toàn đồ chiên rán, đường, phô mai, bánh mì trắng và thức ăn nhanh.
"Chúng chỉ làm bạn cạn kiệt năng lượng và đẩy nhanh quá trình lão hóa. Quên botox đi, tôi chọn ăn trái cây", ông nói
Một phân tích tổng hợp năm 2020 trên Nutrients ghi nhận hạt chia chứa hàm lượng omega-3 dạng ALA cao, cùng với chất xơ hòa tan và không hòa tan, canxi, magie, kẽm và các hợp chất chống oxy hóa. Khi ngâm vào nước, hạt chia giải phóng một lớp gel gọi là mucilage, bao phủ thành ruột, hỗ trợ nhu động và kéo dài cảm giác no. Tổ chức Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị bổ sung khoảng một thìa canh hạt chia hoặc hạt lanh vào bữa ăn hàng ngày.
Brandão uống hỗn hợp này mỗi sáng, cho hạt chia vào nước, chờ 10 đến 15 phút cho hạt nở, vắt thêm nửa quả chanh, khuấy đều rồi uống ngay. Ông gọi đây là "loại nước detox tự nhiên mạnh mẽ nhất hành tinh", còn chanh đóng vai trò "bí mật thực sự" giúp nhân đôi hiệu quả, bổ sung vitamin C, hỗ trợ gan và giảm tình trạng tích nước.
"Hạt chia đi vào hệ tiêu hóa, nhẹ nhàng quét sạch độc tố, giảm đầy hơi và giữ cho bạn no trong nhiều giờ", ông mô tả.
Bất chấp những nghi ngờ về tuổi thật hay ý kiến cho rằng ông "sợ già", Edson chia sẻ lão hóa là quy luật tự nhiên, hy vọng thông qua trải nghiệm cá nhân để chứng minh rằng chỉ cần duy trì thói quen tốt vẫn có thể giữ được trạng thái đỉnh cao ngay cả khi cận kề tuổi 60.
"Tôi hiểu rằng nếu không bắt đầu chăm sóc bản thân ngay bây giờ, chắc chắn sau này tôi sẽ phải hối hận", ông nói.
Hôm 3/5, People đưa tin Bayer tự nguyện thu hồi dòng xịt mũi Afrin Original loại dung tích 6 ml trên toàn nước Mỹ. Hãng dược phẩm phát hiện thiết kế bao bì thiếu nắp an toàn và không có nhãn cảnh báo bắt buộc. Trẻ nhỏ vô tình nuốt phải dung dịch bên trong có thể ngộ độc nghiêm trọng hoặc gặp thương tật.
Trước đó, Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) ra thông báo ngày 30/4 cho biết dòng xịt mũi này chứa imidazoline. Luật pháp Mỹ bắt buộc các sản phẩm chứa hoạt chất này phải dùng bao bì an toàn cho trẻ em hoặc dán nhãn phòng ngừa ngộ độc. Hãng dược xác nhận sản phẩm vẫn an toàn cho người lớn khi dùng đúng cách và nhà chức trách chưa ghi nhận trường hợp thương vong nào. Tuy nhiên, Bayer vẫn khẩn trương rút hàng để loại trừ rủi ro cho trẻ nhỏ.
Tập đoàn áp dụng lệnh thu hồi với các lô hàng mang mã số 230361, 240822, 241198, 250066, 250152, 250646 và 250831. Các điểm bán lẻ như cửa hàng tiện lợi và sân bay phân phối nhóm sản phẩm này từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2026, với giá 7-9 USD (184.000-237.000 đồng). Hãng khẳng định các dòng Afrin khác trên thị trường vẫn sở hữu nắp chống trẻ em nên hãng không rút các sản phẩm đó.
CPSC khuyên người tiêu dùng đang sở hữu sản phẩm lỗi lập tức cất giữ thuốc xa tầm tay trẻ nhỏ. Bayer đang thông báo cho nhà phân phối và hoàn trả tiền cho khách hàng gửi ảnh xác nhận qua biểu mẫu trực tuyến.
Ngay trước vụ việc của Bayer một ngày, CPSC cũng yêu cầu ba thương hiệu Toetol, Wiifo và Amzcmj rút gần 13.000 ghế tháp hỗ trợ trẻ tập đứng khỏi thị trường. Cơ quan này ghi nhận hàng chục sự cố liên quan đến dòng ghế này, trong đó 21 trẻ bị thương do ghế sập hoặc lật nghiêng.
Riêng thương hiệu Toetol nhận 18 báo cáo về tình trạng ghế gãy đổ, gây 11 ca chấn thương trầy xước và bầm tím. Cơ quan chức năng cảnh báo thiết kế ghế dễ đổ ngã và có khoảng hở lớn khiến trẻ lọt người qua, dẫn đến nguy cơ ngã hoặc mắc kẹt gây tử vong. Nền tảng Amazon phân phối các sản phẩm này từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2026 với giá khoảng 130 USD (hơn 3,4 triệu đồng).
