Cụ thể, kế hoạch nêu rõ phạm vi, đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thực hiện theo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh.
Theo đó, nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh đang được Bộ Y tế lấy ý kiến.
Trong đó, Bộ Y tế đề xuất từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.
Ngoài ra, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân sử dụng người lao động theo quy định để tổ chức thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Bộ Y tế giao sở y tế các tỉnh, thành phố phối hợp với sở giáo dục và đào tạo, các trường học xây dựng và trình UBND tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch và tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn.
Đồng thời chỉ đạo tổ chức rà soát, lập danh sách người dân; chỉ đạo tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo thẩm quyền quản lý tại địa phương tại trạm y tế hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã công bố đủ điều kiện khám sức khỏe.
Trường hợp trạm y tế cấp xã không đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định, chính quyền cấp xã hoặc sở y tế chỉ đạo cơ sở đã đủ điều kiện khám sức khỏe trên địa bàn chủ động phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc chọn trạm y tế xã làm địa điểm khám sức khỏe lưu động theo quy định để đảm bảo thuận tiện cho người dân.
Kế hoạch cũng yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí. Bố trí phân nhóm đối tượng ưu tiên, sắp xếp lịch khám hợp lý để tránh quá tải.
Nội dung khám phải bảo đảm đầy đủ theo hướng dẫn chuyên môn, bao gồm đánh giá tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, tư vấn phòng bệnh, điều trị hoặc chuyển tuyến khi cần thiết. Toàn bộ quy trình phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật về khám chữa bệnh và phòng bệnh.
Kết quả khám được tổng hợp và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế; tích hợp trên ứng dụng VNeID theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Y tế giao rõ trách nhiệm cho các đơn vị. Cụ thể, Cục Phòng bệnh chịu trách nhiệm xây dựng hướng dẫn chuyên môn về khám sàng lọc, trong đó các hướng dẫn khám sức khỏe định kỳ dự kiến hoàn thành ngay trong tháng 5-2026.
Cục Quản lý khám chữa bệnh ban hành hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ; xây dựng hệ thống dữ liệu sổ sức khỏe điện tử quốc gia và kế hoạch thực hiện tại các địa phương đều được giao hoàn thành trong tháng 5.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng giao Cục Phòng bệnh hoàn thiện hướng dẫn sàng lọc cho từng nhóm đối tượng dự kiến hoàn thành trước cuối năm 2027.
Các nghiên cứu cho thấy uống cà phê mỗi ngày có thể giúp kéo dài tuổi thọ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện trao đổi chất và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nghiên cứu trên tạp chí The Journal of Nutrition vào năm 2025 cho thấy uống từ 1 đến 3 tách cà phê đen chứa caffeine mỗi ngày giúp giảm nguy cơ tử vong và bệnh tim mạch.
Người uống ít nhất 1 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ tử vong thấp hơn 16%. Khi uống từ 2 đến 3 tách, tỷ lệ này tăng lên 17%.
Tuy nhiên, việc cho nhiều đường, sữa hoặc kem có thể làm giảm lợi ích của cà phê. Nhóm dùng cà phê kèm các thành phần này chỉ giảm khoảng 14% nguy cơ tử vong.
Cà phê còn giúp đường ruột hoạt động ổn định hơn. Theo đó, người uống cà phê có lượng vi khuẩn có lợi trong ruột cao hơn.
Trong cà phê có polyphenol, một hợp chất thực vật giúp nuôi lợi khuẩn đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa. Chất chống oxy hóa trong cà phê còn giúp giảm viêm và giảm stress oxy hóa trong cơ thể.
Hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh cũng giúp việc đi tiêu đều đặn hơn.
Nghiên cứu trên PLOS ONE vào năm 2015 cho thấy nam giới uống khoảng 1 đến 2 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ rối loạn cương dương thấp hơn 42%.
Caffeine trong cà phê còn giúp tăng testosterone tạm thời sau khi tập luyện. Ngoài ra, uống 1 tách cà phê khoảng 45 phút trước khi quan hệ có thể giúp cải thiện sức bền.
Cà phê không thể thay thế chế độ ăn uống hay tập luyện. Tuy nhiên, thức uống này có thể hỗ trợ quá trình giảm cân nhờ khả năng thúc đẩy trao đổi chất.
Sau khi uống cà phê, cơ thể có thể tăng đốt cháy calo từ 5% đến 20% trong khoảng 3 giờ. Cà phê cũng giúp cơ thể phân giải chất béo hiệu quả hơn.
Ngoài ra, uống cà phê trước bữa ăn giúp nam giới giảm khoảng 20% lượng calo tiêu thụ.
Các nghiên cứu còn cho thấy uống cà phê thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính như như bệnh Parkinson, tiểu đường loại 2, ung thư gan, ung thư đại tràng, đột quỵ và suy tim
Các chuyên gia khuyến cáo nên uống cà phê với lượng vừa phải và hạn chế thêm quá nhiều đường hoặc kem để bảo vệ sức khỏe tốt hơn.
Từng rơi vào vòng xoáy của những phương pháp cực đoan như nhịn ăn hay dùng thuốc giảm cân, blogger nổi tiếng trên Tiểu Hồng Thư - Susann - đã phải trả giá bằng việc cân nặng chạm mốc 62 kg chỉ sau 2 tháng ngừng thuốc. Không chỉ cơ thể phù nề, làn da và mái tóc của cô cũng trở nên bóng dầu do rối loạn chuyển hóa.
Quyết tâm thay đổi, Susann đã xây dựng lại lộ trình: "Ăn uống tử tế, vận động định kỳ, ổn định chuyển hóa". Kết quả, cô đã giảm từ 62 kg xuống còn 44 kg và duy trì vóc dáng thon gọn này suốt 3 năm qua.
Chế độ ăn "Sạch" và quy tắc đĩa ăn 211
Susann áp dụng công thức "Ăn sạch (Eatclean) + Tỷ lệ đĩa ăn 211". Cốt lõi của phương pháp này là đảm bảo nạp đủ rau củ chất lượng cao, ngũ cốc nguyên hạt và protein tốt.
2 phần rau xanh.
1 phần protein.
1 phần tinh bột (carbohydrate).
Bữa sáng: Đảm bảo protein và sữa (200 ml sữa tách béo + 2 quả trứng luộc).
Bữa trưa: Ăn no để tránh thèm ăn vặt (rau xào + bí ngô + 2 miếng thịt bò nhỏ + canh trứng).
Bữa tối: Giảm tinh bột, tăng cường rau và đạm để duy trì cơ bắp và ức chế cơn đói (nấm đùi gà + cải chíp xào).
Cô nhấn mạnh: "Chìa khóa để ổn định cảm giác thèm ăn là ăn uống tử tế, đầy đủ chất chứ không phải là nhẫn nhịn hay chỉ ăn đồ ăn của người tập gym". Ngoài ra, cô luôn uống đủ nước để thúc đẩy trao đổi chất.
Vận động: Ưu tiên tập tạ, thời gian ngắn nhưng cường độ cao
Thay vì tập luyện khổ sai mỗi ngày, Susann chỉ sắp xếp từ 3 đến 4 buổi/tuần. Công thức của cô là tập trung vào các bài tập kháng lực (không oxy) để xây dựng cơ bắp và bổ sung các bài tập sức bền (có oxy).
Thời gian: Khoảng 60 phút mỗi buổi.
Trình tự: 45 phút tập tạ/kháng lực (tập trung vào 1-2 nhóm cơ) + 15-20 phút cardio cuối buổi.
Phương pháp này không chỉ giúp cơ thể có đường nét rõ rệt mà còn giúp cơ thể không bị quá mệt mỏi, duy trì được sức bền lâu dài.
Sau 3 tháng kiên trì, Susann không chỉ trút bỏ được 18 kg mỡ thừa mà còn cải thiện rõ rệt về thể chất lẫn tâm lý. Cô chia sẻ, khi chuyển hóa ổn định, tình trạng da và tóc bóng dầu đã biến mất hoàn toàn.
Hiện tại, nhờ duy trì thói quen ăn uống khoa học và tập luyện cường độ cao định kỳ, cân nặng của cô vẫn duy trì ổn định ở mức 44 kg trong suốt 3 năm, phá bỏ hoàn toàn nỗi lo "tái béo" (hiệu ứng yoyo) mà nhiều người gặp phải.
Bà Lý, 61 tuổi, bị những cơn ớn lạnh và co giật dai dẳng, phải chạy chữa khắp nơi. Song mọi chẩn đoán ban đầu đều bị bác bỏ, đến khi bác sĩ Bệnh viện Não 39 Quảng Đông phát hiện một con sán dải dài 8 cm còn sống đang làm tổ trong não bà, theo Sina.
Ông Lưu, chồng bệnh nhân, kể năm 2021, bà Lý phẫu thuật điều trị vấn đề về cột sống thắt lưng. Tuy nhiên, sau ca mổ, bà bị tê bì tay chân bên trái, các chi thường bị run rẩy vào ban đêm. Hai năm qua, bà Lý luôn cảm thấy tê dại toàn bộ da đầu, thậm chí từng có ý định cạo trọc cho bớt khó chịu. Gia đình vẫn đinh ninh đây là di chứng từ bệnh cột sống. Tháng 6 năm ngoái, dù Quảng Đông đang trong đợt nắng nóng gay gắt, bà bị ớn lạnh toàn thân, đắp hai lớp chăn vẫn thấy lạnh. Tại bệnh viện địa phương, người phụ nữ được chẩn đoán nhồi máu não và xuất viện sau một tuần dùng thuốc.
Rạng sáng một ngày tháng 12 năm ngoái, bà Lý lên cơn co giật, sùi bọt mép và méo miệng. Sau vài ngày theo dõi tại bệnh viện, bà được cho về nhà song ngay đêm đó, các cơn co giật lại xuất hiện dồn dập. Suốt nhiều tháng sau, bà đi các bệnh viện và bị nghi ngờ mắc u tế bào thần kinh đệm hoặc ung thư di căn não. Bà đã được cạo tóc để chuẩn bị phẫu thuật nhưng ca mổ đột ngột bị đình chỉ vào ngày hôm sau. Sau khi hội chẩn, các chuyên gia nghi ngờ bà bị viêm hạt do nhiễm ký sinh trùng nhưng mọi xét nghiệm đều không tìm thấy dấu vết sán, khiến nguyên nhân vẫn là một ẩn số.
"Nghe tên bệnh nào cũng thấy sợ, chỉ nghĩ thôi đã thấy rùng mình khiến tôi mất ngủ hàng đêm", ông Lưu nhớ lại. Với hy vọng cuối cùng, gia đình đã đưa bà Lý đến Bệnh viện Não 39 Quảng Đông, một cơ sở chuyên khoa về não bộ.
Sau khi thăm khám, bác sĩ Lục Minh, Trưởng khoa Ngoại thần kinh số 5, phát hiện một manh mối quan trọng trên hình ảnh: vùng tổn thương không chỉ di chuyển mà còn để lại "dấu hiệu đường hầm", những vệt rãnh do sán bò để lại trong nhu mô não. Với kinh nghiệm nhiều năm "bắt sán", bác sĩ Lục cho hay đó là bệnh ấu trùng sán nhái ở não (cerebral sparganosis). Kết quả xét nghiệm huyết thanh sau đó đã xác nhận có kháng thể sán dải. Êkíp tiến hành phẫu thuật và gắp thành công một con sán còn sống từ não bà Lý.
"Con sán này rất tinh ranh. Khi chúng tôi tiến hành bắt, nó không ở trong 'nhà' mà đã bò ra ngoài 'đi chơi'. Cuối cùng, chúng tôi tìm thấy nó ở vị trí khá xa tổ của nó", bác sĩ Lục Minh chia sẻ với phóng viên khi chỉ vào video ghi lại ca mổ.
Ông Lưu cho biết những triệu chứng đeo bám vợ ông nhiều năm như tê da đầu và run rẩy chi trái đã cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật. Theo bà Lý, thời thiếu nữ, mỗi khi đau răng, mẹ bà thường bắt ếch sống ngoài đồng, cắt đùi nhét vào kẽ răng khoảng nửa tiếng để "bắt sâu răng". Bà đã làm vậy nhiều lần, cho biết đây là mẹo dân gian rất phổ biến ở quê bà. Ngoài ra, hơn 20 năm trước, bà thường xuyên uống nước suối, gần đây còn uống rượu ngâm rắn sống và ăn cá sống.
Bác sĩ Lục Minh cảnh báo việc đắp thịt ếch, thịt rắn sống lên vết thương là hành vi rủi ro cực cao dẫn đến nhiễm ký sinh trùng. "Đặc biệt cần tránh các mẹo dân gian như 'nhét đùi ếch vào răng'", ông nói.
Ấu trùng sán dải chủ yếu ký sinh trên động vật hoang dã. Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, chúng có thể di chuyển và xuyên thủng các cơ quan quan trọng như não, mắt, gây ra những tổn thương không thể phục hồi. Người dân tuyệt đối không tin vào các phương pháp chữa bệnh thiếu cơ sở khoa học và thực hiện ăn chín uống sôi.
