“Hải quân Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn với 158 con tàu đang nằm dưới đáy biển. Những gì chúng tôi chưa nhắm đến là một số lượng nhỏ cái mà họ gọi là ‘xuồng tấn công nhanh’, vì chúng tôi không coi chúng là mối đe dọa lớn”, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 viết trên mạng xã hội Truth Social.
Xuồng tấn công nhanh là những phương tiện cỡ nhỏ có thể di chuyển với tốc độ cao, trang bị súng máy và một số loại tên lửa chống hạm. Đây được coi là vũ khí chính được lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dùng để tuần tra hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, theo Chris Long, cựu sĩ quan hải quân Anh từng làm nhiệm vụ ở vịnh Ba Tư. Trước chiến sự, IRGC được cho là sở hữu 3.000-5.000 xuồng tấn công nhanh.
Báo WSJ của Mỹ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC vẫn nguyên vẹn sau 6 tuần chiến sự với Mỹ – Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.
“Cảnh báo: Nếu bất kỳ xuồng nào trong số này đến gần vùng phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ lập tức bị tiêu diệt, bằng chính hệ thống mà chúng tôi đã sử dụng để đối phó những kẻ buôn lậu ma túy trên biển. Việc này sẽ diễn ra nhanh chóng và tàn khốc”, ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump dường như đang đề cập đến hàng chục cuộc không kích mà Mỹ đã thực hiện nhắm vào các xuồng nghi chở ma túy tại Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9 năm ngoái, khiến ít nhất 110 người thiệt mạng.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, cắt đứt tuyến đường thủy huyết mạch vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, nhằm trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phát thông báo về việc bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền bất kể treo cờ nước nào từ 10h hôm nay (21h giờ Hà Nội).
“Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được cho phép đều có thể bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ”, thông báo cho hay. “Lệnh phong tỏa sẽ không cản trở việc di chuyển trung lập qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran”.
Lệnh phong tỏa “bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, bao gồm nhưng không giới hạn ở các cảng và kho dầu”, thông báo cho biết, thêm rằng các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua nhưng phải được kiểm tra.
Các nguồn tin ngành vận tải cùng ngày cho hay lệnh phong tỏa từ Mỹ là một trở ngại khác cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
“Việc Mỹ thông báo kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz mang lại nhiều bất ổn hơn. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã tăng lên trong những ngày gần đây, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng”, công ty môi giới tàu biển Clarksons nhận định.
Iran đe dọa sẽ trả đũa nhằm vào cảng của các nước láng giềng vùng Vịnh sau khi cuộc đàm phán cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, khiến lệnh ngừng bắn rơi vào tình thế mong manh.
Hai tàu chở dầu liên quan đến Iran đã rời vùng Vịnh qua eo biển Hormuz trong ngày 13/4, trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực, theo dữ liệu từ công ty phân tích vận tải Kpler.
Hãng thông tấn Reuters dẫn lời các nguồn tin ngoại giao tiết lộ Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nói với chính phủ các nước châu Âu rằng Tổng thống Trump muốn có những cam kết cụ thể từ họ trong tương lai gần nhằm giúp đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, một số thành viên NATO hôm nay tuyên bố họ sẽ không tham gia vào kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump, thay vào đó đề xuất chỉ can thiệp sau khi xung đột kết thúc.
“Chúng tôi không ủng hộ lệnh phong tỏa”, Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu với BBC. “Quyết định của tôi rất rõ ràng, dù áp lực ra sao, và thực tế là đã có những áp lực đáng kể, chúng tôi sẽ không để mình bị lôi kéo vào cuộc chiến”.
Tổng thống Emmanuel Macron cho hay Pháp sẽ tổ chức một hội nghị cùng Anh và các quốc gia khác nhằm thiết lập một lực lượng đa quốc gia để khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển.
“Lực lượng phòng thủ thuần túy này, tách biệt với các bên tham chiến, sẽ được triển khai ngay khi tình hình cho phép”, ông Macron viết trên X.
Một nguồn tin ngoại giao Pháp cho biết cuộc họp để lập kế hoạch cho phái đoàn có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 16/4 tại Paris hoặc London. Theo sáng kiến này, phái đoàn sẽ tập hợp khoảng 30 nước tham gia, trong đó có các quốc gia vùng Vịnh, Ấn Độ, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Thụy Điển, nhằm thiết lập các quy tắc di chuyển an toàn và phối hợp với tàu quân sự để hộ tống tàu dầu.
IRGC hôm nay cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo “đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào”.
Thủ đô Paris đêm 30/5 huyên náo với những tiếng còi xe inh ỏi và pháo hoa khi hàng nghìn người hâm mộ bóng đá đổ ra đường, vẫy cờ của câu lạc bộ Paris Saint-Germain (PSG). Đội bóng của thủ đô Pháp đã giành chức vô địch Champions League thứ hai liên tiếp, đánh bại Arsenal trong loạt sút luân lưu ở Budapest, Hungary.
Sau trận chung kết năm ngoái, hơn 260 chiếc xe bị đốt và khoảng 600 người bị bắt sau các cuộc ăn mừng chức vô địch Champions League đầu tiên của PSG. Đó cũng là đêm mà Pháp chứng kiến tình trạng bạo loạn, khi hàng nghìn CĐV quá khích gây rối, phá phách nhiều cửa hàng, đụng độ với cảnh sát, khiến hai người thiệt mạng và hơn 190 người bị thương.
Bởi vậy, trước trận đấu năm nay, cảnh sát Pháp đã triển khai khoảng 22.000 sĩ quan trên khắp cả nước, trong đó riêng Paris là 8.000 người, để đảm bảo an ninh, trong khi các cửa hàng dùng ván gỗ che kín cửa kính để tránh nguy cơ bị đập phá, hôi của.
Nhưng một lần nữa, các hoạt động ăn mừng sau trận đấu đã nhanh chóng chuyển thành bạo lực quanh khu vực Tháp Eiffel và đại lộ Champs-Elysees. CĐV quá khích tiếp tục đốt xe, đập phá các cửa hàng, buộc cảnh sát phải xịt hơi cay để giải tán đám đông.
Bộ Nội vụ Pháp cho hay hơn 200 người bị thương và khoảng 890 người bị cảnh sát bắt trên toàn quốc trong cuối tuần qua, chủ yếu là ở thủ đô Paris.
Giới chức Pháp cho biết một số người đã lợi dụng không khí ăn mừng sau trận đấu như cái cớ để cướp bóc tài sản và khiêu khích cảnh sát. Tổng thống Emmanuel Macron hôm 31/5 nói rằng người dân Pháp không nên và không được phép quen với những cảnh tượng như vậy.
"Đó không phải là bóng đá, đó không phải là thể thao, đó không phải là những gì chúng ta yêu thích", ông nói khi đứng cạnh câu lạc bộ PSG trong buổi tiếp đón tại Điện Elysee.
Lãnh đạo Pháp tuyên bố chính phủ sẽ kiên quyết không nhượng bộ đối với những người đã bị bắt. "Chúng ta không muốn thấy điều đó nữa. Kết thúc đi. Chúng ta đã chịu đựng quá đủ rồi", ông nói.
Cuộc bạo loạn sau chiến thắng của PSG cũng làm gia tăng lo ngại về những bất ổn tiềm ẩn trong suốt kỳ World Cup, dự kiến khởi tranh tại Bắc Mỹ từ ngày 11/6, theo Clea Caulcutt, nhà bình luận của Politico.
Jordan Bardella, chủ tịch 30 tuổi của đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN), ngày 1/6 mô tả các cuộc bạo loạn trong đêm ăn mừng chiến thắng của PSG là "cảnh tượng của nội chiến" và đổ lỗi cho chính phủ theo khuynh hướng trung dung về sự hỗn loạn này.
"Họ đang phá hủy mọi thứ trên đường, đập phá cửa hàng, phá trạm xe buýt, đốt xe và sau đó là cướp bóc", Bardella nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình. "Tôi muốn nói với người dân Pháp rằng 'hãy thức tỉnh đi', bởi vì chẳng bao lâu nữa, họ sẽ phá cửa những tòa chung cư và đột nhập vào nhà của các bạn".
Bardella dự kiến trở thành ứng viên hàng đầu của đảng RN trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới, nếu tòa án phúc thẩm tháng tới giữ nguyên phán quyết cấm lãnh đạo cực hữu 57 tuổi Marine Le Pen tranh cử vì các cáo buộc biển thủ công quỹ. Bardella đang thúc đẩy chiến dịch tranh cử với lời hứa khôi phục quyền lực của nhà nước và tăng cường lực lượng cảnh sát Pháp.
Việc bùng phát bạo lực như hiện tại có thể tạo điều kiện để phe cực hữu khuếch đại sự khác biệt của mình và bước vào cuộc chiến với phe cực tả, vốn là bên đã kêu gọi cảnh sát kiềm chế hành động, theo Caulcutt.
Ông Bardella tuyên bố nếu trở thành lãnh đạo đất nước, chính quyền của họ sẽ thực thi các chính sách hình sự và an ninh để "vô hiệu hóa" những người bạo loạn. Ông nói thêm rằng họ cũng sẽ cắt phúc lợi dành cho cha mẹ của những tội phạm vị thành niên và thắt chặt hình phạt đối với thiếu niên.
Theo bình luận của tờ Politico, các vụ bạo loạn tạo điều kiện để phe cực hữu Pháp đưa chương trình nghị sự về an ninh và nhập cư trở lại tâm điểm chú ý, thay vì các cuộc tranh luận về chính sách kinh tế trong những tuần trước đó.
Ông Bardella, ứng viên đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận trước cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới, đã đổ lỗi cho bộ phận dân cư gốc nhập cư của Pháp, mô tả rằng nhiều người "hiện diện về mặt thể xác ở Pháp, nhưng tâm trí và trái tim lại ở nơi khác".
Lãnh đạo đảng RN khẳng định bạo lực cho thấy sự thất bại trong chính sách của Pháp, đồng thời bày tỏ ủng hộ việc trấn áp bạo lực trong nước và áp dụng các biện pháp mạnh mẽ hơn để giải quyết tình trạng nhập cư bất hợp pháp.
Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez nhận xét cuộc bạo loạn đêm 30/5 đánh dấu nấc thang bạo lực mới ở Pháp. Hàng nghìn cảnh sát được triển khai để đảm bảo an ninh lại "trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mang tính hệ thống", gồm cả việc bị đám đông ném các vật thể và bắn pháo hoa tự chế về phía họ, theo ông Nunez.
Những thanh niên bất bình với chính phủ hoặc khiêu khích cảnh sát thường coi những sự kiện như trận đấu của PSG là cơ hội lý tưởng để hành động, vì đám đông ăn mừng sẽ giúp họ có thể dễ dàng lẩn trốn và thoát tội, theo Jerome Fourquet, giám đốc công ty thăm dò ý kiến Ifop của Pháp.
"Một khi bạn đã mở cánh cửa đó ra, rất khó để đóng nó lại", ông nói.
Hãng tin TASS dẫn tạp chí quân sự War Zone cho biết hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ đang hoạt động trong vùng chịu trách nhiệm của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - gồm Trung Đông, Trung Á và Đông Phi - đã được trang bị các hệ thống vũ khí laser hiện đại.
Cụ thể, tàu khu trục USS Spruance hiện nằm trong đội hình của nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln, trong khi tàu USS John Finn đang làm nhiệm vụ tại khu vực Ấn Độ Dương nhằm hỗ trợ các chiến dịch kiềm chế Iran.
Cả hai chiến hạm đều được trang bị hệ thống laser ODIN - tổ hợp vũ khí được thiết kế để gây mất phương hướng cho drone.
Hệ thống này còn có thể vô hiệu hóa các thiết bị quang học, camera và cảm biến trên tàu chiến, tàu ngầm, máy bay có người lái cũng như phương tiện bay không người lái của đối phương.
Tính đến nay, Hải quân Mỹ đã triển khai vũ khí năng lượng định hướng (vũ khí laser) lên tổng cộng 9 tàu chiến trong lực lượng.
Đây là một phần trong nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc vào các loại đạn dược sử dụng một lần có chi phí cao, vốn đang tạo ra áp lực lớn lên ngân sách quân sự.
Tính cấp bách này được phản ánh rõ trong dự thảo ngân sách tài khóa 2027 vừa công bố, khi hàng tỉ USD được phân bổ cho các chương trình nghiên cứu và phát triển năng lượng định hướng quy mô lớn.
Tài liệu ngân sách nêu rõ: "Năng lượng định hướng mang lại giải pháp thay thế với chi phí mỗi lượt bắn cực thấp so với các hệ thống truyền thống, đồng thời giúp tăng khả năng duy trì hỏa lực liên tục và tăng cường khả năng phòng thủ chuyên sâu".
Mặc dù vũ khí laser sở hữu những ưu điểm vượt trội, khả năng ứng dụng thực tế của chúng hiện vẫn bị giới hạn bởi nhiều yếu tố, bao gồm tầm bắn hạn chế, độ nhạy với thời tiết, giới hạn về nhiệt, nguồn điện và độ bền.
Tuy nhiên công nghệ này đang có những bước tiến rõ rệt, đồng thời các yếu tố như tầm bắn, độ tin cậy và công suất sẽ tiếp tục được nâng cao theo thời gian.
Với đà phát triển đó, vũ khí laser hứa hẹn sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong tác chiến hải quân hiện đại, được kỳ vọng có thể đánh chặn cả tên lửa tốc độ cao trong tương lai không xa.
Video đăng trên mạng xã hội Mỹ tuần trước cho thấy ít nhất 7 người đàn ông tập trung quanh miệng cống ở khu Flatbush, Brooklyn, thành phố New York, cuối ngày 28/5. Họ đội mũ gắn đèn, một số mặc quần áo lội nước và đeo găng tay, mở nắp cống lên rồi lần lượt chui xuống. Nhóm này trèo lên ở cùng vị trí vào khoảng 2h ngày 29/5 rồi nhanh chóng rời hiện trường.
Video khác cũng ở khu Brooklyn có hình ảnh một người đàn ông mặc áo đỏ chui lên từ miệng cống giữa đường. 6 người tiếp theo lần lượt trèo lên, trong đó có ít nhất ba người cầm xẻng.
Loạt thông tin khiến Sở cảnh sát thành phố New York (NYPD) mở cuộc điều tra. "Chúng tôi chưa ghi nhận trường hợp thương tích nào. Cảnh sát cũng chưa bắt được nghi phạm nào", người phát ngôn NYPD cho biết hôm 1/6.
Một quan chức hành pháp New York nói rằng cảnh sát đang theo đuổi giả thiết khả thi nhất là nhóm người xuống cống để tìm kiếm những vật có giá trị bị cuốn vào hệ thống thoát nước.
"Để đảm bảo không có mối đe dọa đến công chúng, NYPD đã cử các sĩ quan đơn vị khẩn cấp kiểm tra những người này có để lại thứ gì đáng ngờ hay không. Kết quả là không phát hiện điều gì bất thường", quan chức này cho biết.
NYC DEP, cơ quan quản lý hệ thống cống thoát nước của thành phố New York, cũng cử nhân viên kiểm tra và không phát hiện dấu hiệu hư hại nào đối với các thiết bị trong hệ thống.
"Xâm nhập hệ thống cống thoát nước là bất hợp pháp và đặc biệt nguy hiểm. Bên trong có thể tồn tại nhiều rủi ro như khí độc, có khả năng gây chết người, nền đất không ổn định, nguy cơ ngập nước đột ngột và không gian chật hẹp. Vì vậy, người dân tuyệt đối không nên chui vào bất kỳ đường ống, cống thoát, hố ga hay cửa xả nào", người phát ngôn NYC DEP cho biết.