Theo bản kê khai tài chính hàng năm nộp cho Văn phòng Đạo đức Chính phủ Mỹ và được công bố hôm 30/6, Tổng thống Donald Trump đã thu được hơn 500 triệu USD từ công ty World Liberty Financial bằng cách bán các sản phẩm tiền số mới, trong đó có token quản trị. Loại token này cho phép người nắm giữ tham gia biểu quyết đối với một số quyết định của dự án.
Một doanh nghiệp tiền điện tử khác của ông Trump là CIC Digital LLC cũng thu về hơn 635 triệu USD nhờ phát hành meme coin $TRUMP.
Meme coin là các loại tiền số được tạo ra dựa trên các trò đùa trên Internet, như người nổi tiếng, các con vật, trào lưu văn hóa đại chúng, trong đó nổi tiếng nhất là đồng Doge. Tiền số này không có giá trị về công nghệ blockchain hay mang lại lợi ích thật sự, thường sinh ra với mục đích giải trí hoặc đầu cơ và giá có thể tăng giảm hàng nghìn lần.
Cả token quản trị lẫn meme coin $TRUMP đều đã giảm mạnh giá trị kể từ khi được bán ra, khiến các nhà đầu tư chịu lỗ.
Chỉ là những công ty khởi nghiệp khi Tổng thống Trump nhậm chức, các dự án mới đã vượt xa về doanh thu so với phần lớn danh mục bất động sản khổng lồ mà ông tích lũy suốt nhiều thập kỷ. Sự phát triển mạnh mẽ của chúng được thúc đẩy bởi hai nhà đầu tư tỷ phú và chính động thái của ông Trump nhằm ngăn chặn cuộc trấn áp của liên bang đối với ngành tiền số.
Ngoài tiền số, Tổng thống Trump cũng thu về hàng triệu USD trong năm ngoái nhờ bán sách Kinh Thánh, giày thể thao và nhiều mặt hàng mang thương hiệu ông, điều chưa từng có tiền lệ đối với một tổng thống Mỹ. Riêng doanh thu từ đồng hồ mang thương hiệu Trump đã đạt 4,7 triệu USD.
Sự vươn lên của mảng tiền số gây chú ý khi so với lĩnh vực bất động sản, vốn là nền tảng tạo dựng khối tài sản của ông Trump. Dù vậy, trong năm qua, ông vẫn thu về thêm hàng chục triệu USD từ phí cấp phép và các khoản thanh toán từ loạt dự án khách sạn, khu nghỉ dưỡng và chung cư mới ở nước ngoài.
Đây được xem là đợt mở rộng hoạt động kinh doanh bất động sản lớn nhất trong lịch sử hơn một thế kỷ của tập đoàn do gia đình Trump sáng lập.
Một công trình tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) mang về cho ông 10,4 triệu USD. Dự án tại Arab Saudi, do nhà phát triển bất động sản có quan hệ mật thiết với hoàng gia nước này xây dựng, đã chuyển 9 triệu USD cho công ty của Tổng thống Mỹ. Trong khi đó, hai thương vụ tại Romania và Qatar mang về 10 triệu USD.
Bộ Tư pháp thông báo quỹ bồi thường sẽ do một ủy ban gồm 5 thành viên điều hành, và Tổng thống Trump có quyền sa thải bất kỳ thành viên nào trong số đó. Quỹ sẽ bắt đầu xử lý các đơn yêu cầu cho đến ngày 15.12.2028, tức một tháng trước khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump kết thúc.
Việc thành lập quỹ bồi thường đánh dấu một động thái chưa từng có tiền lệ cho phép chính quyền Tổng thống Trump trả tiền cho những người ủng hộ từ một cơ quan chính phủ do ông kiểm soát và vận hành bằng tiền thuế dân, theo Đài CNN hôm 19.5.
Hiện có rất ít giới hạn về đối tượng có thể nộp đơn yêu cầu bồi thường từ quỹ này. Ông Trump từ lâu luôn nói rằng các đồng minh của mình đã trở thành nạn nhân của những đòn tấn công chính trị từ hệ thống tư pháp, như vụ điều tra thông đồng với Nga hoặc gần 1.600 người bị truy tố trong vụ tấn công Điện Capitol hôm 6.1.2021.
Quỹ mới được thành lập sau khi ông Trump rút đơn kiện đòi bồi thường 10 tỉ USD vì cho rằng Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) không bảo vệ được nhà lãnh đạo và Tập đoàn Trump trước tình trạng bị rò rỉ thông tin về hồ sơ khai thuế.
Tuy nhiên, quỹ mới - gắn với con số biểu tượng 1776 năm lập quốc của Mỹ - được dự báo sẽ lập tức đối mặt nguy cơ kiện tụng của phe Dân chủ và các tổ chức giám sát chính phủ.
Phe Dân chủ và các tổ chức giám sát cho rằng việc lập quỹ bồi thường bằng tiền thuế dân là hành vi tham nhũng, và tổng thống có thể làm giàu cho các đồng minh dựa trên những cáo buộc vô căn cứ vốn cho rằng chính quyền Tổng thống Joe Biden tiến hành truy tố các đối tượng dựa trên động cơ chính trị.
Trong đợt bầu cử sơ bộ hôm 19.5, Tổng thống Trump đã thể hiện tầm ảnh hưởng tuyệt đối của ông trong nội bộ đảng Cộng hòa khi giúp nhiều ứng viên thắng cử, gián tiếp khiến một số nhân vật mâu thuẫn với ông thua cuộc. Tại bang Kentucky, hạ nghị sĩ Thomas Massie để thua trước ứng viên Ed Gallrein được ông Trump ủng hộ sau cuộc bầu cử sơ bộ tốn kém nhất trong lịch sử Hạ viện Mỹ, theo AP. Ông Massie từ lâu là cái gai trong mắt ông Trump khi thúc đẩy công bố hồ sơ Jeffrey Epstein, phản đối xung đột tại Iran hay bỏ phiếu chống lại dự luật thuế của tổng thống vào năm ngoái.
Cùng ngày, ông Trump tuyên bố ủng hộ Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton trong cuộc đua giành ghế Thượng viện của nghị sĩ John Cornyn. Ông Paxton là đồng minh của ông Trump và là người ủng hộ nhiệt thành phong trào Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA), trong khi ông Cornyn thuộc nhóm nghị sĩ Cộng hòa truyền thống. Sự ủng hộ của chủ nhân Nhà Trắng dành cho ông Paxton được nhiều người xem như dấu chấm hết cho hy vọng tái cử của ông Cornyn, người được giới lãnh đạo đảng tin tưởng hơn. Theo Fox News, diễn biến này được phe Dân chủ xem như "món quà Giáng sinh sớm" bởi ngôi sao đang lên James Talarico của họ sẽ có nhiều cơ hội thắng trước ông Paxton, người liên quan nhiều bê bối, hơn là phải đối đầu với ông Cornyn.
Trước đó, trong cuộc bầu cử hôm 5.5, cả 5 nghị viên Thượng viện bang Indiana phản đối Tổng thống Trump trong việc vẽ lại bản đồ bầu cử đều để thua trước các ứng viên được chủ nhân Nhà Trắng ủng hộ. Đến ngày 16.5, thượng nghị sĩ Bill Cassidy - người từng bỏ phiếu luận tội ông Trump vào năm 2021 - thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Louisiana, trong khi ứng viên Julia Letlow được ông Trump ủng hộ đi tiếp. Chưa đầy 3 ngày sau, ông Cassidy "trở cờ" khi giúp đảng Dân chủ thúc đẩy dự luật kiểm soát quyền lực chiến tranh của tổng thống sau nhiều lần bị ngăn chặn trước đó.
Reuters dẫn lời một số chiến lược gia của đảng Cộng hòa đánh giá việc hàng loạt ứng viên có tiếng nói phản biện trong đảng thất cử có thể làm suy giảm khả năng giữ lại quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện.
Theo phân tích, những hành động của Tổng thống Trump dường như nhằm mục đích huy động những người ủng hộ trung thành nhất, hơn là tiếp cận các cử tri độc lập hoặc ôn hòa - những người có khả năng đóng vai trò quyết định trong cuộc đua gay cấn vào tháng 11.
Bên cạnh đó, các ứng viên Cộng hòa sắp tới có thể chịu áp lực phải lấy lòng ông Trump để tránh trở thành mục tiêu công kích, dù việc này khiến họ có nguy cơ để mất nhóm cử tri ngoài MAGA. Việc các ứng viên công khai ủng hộ ông Trump cũng đi kèm với rủi ro lớn trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ của cử tri dành cho vị tổng thống đang ở mức thấp gần kỷ lục (35%) từ đầu nhiệm kỳ, theo kết quả khảo sát hôm 19.5 của Reuters/Ipsos.
Đài CNA ngày 22.4 dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đưa ra ý tưởng thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Malacca, nhằm tận dụng vị trí chiến lược của nước này dọc theo các tuyến đường thương mại và năng lượng toàn cầu.
Truyền thông địa phương dẫn lời ông Purbaya cho biết đề xuất này phù hợp với chỉ thị của Tổng thống Prabowo Subianto rằng Indonesia không nên tự coi mình là một "quốc gia ngoại vi" nữa, mà là một "nhân tố chủ chốt" trong nền kinh tế toàn cầu.
"Như Tổng thống đã chỉ thị, Indonesia không phải là một quốc gia ngoại vi. Chúng ta nằm trên một tuyến đường thương mại và năng lượng chiến lược toàn cầu, vậy mà tàu thuyền vẫn đi qua eo biển Malacca không bị tính phí, tôi không chắc điều đó đúng hay sai", ông Purbaya phát biểu tại một hội thảo ở Jakarta (Indonesia).
Eo biển Malacca là tuyến đường vận chuyển hàng hải quan trọng cho thương mại và năng lượng toàn cầu, nhưng cho đến nay vẫn chưa có khoản phí nào được áp dụng đối với các tàu thuyền đi qua. Eo biển này chủ yếu giáp với Indonesia, Malaysia và Singapore, kết nối Ấn Độ Dương với Thái Bình Dương.
Ông Purbaya cho biết ý tưởng áp phí có cảm hứng từ kế hoạch của Iran về việc thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz.
Ông Purbaya cho biết cách tiếp cận tương tự có thể tạo ra giá trị kinh tế đáng kể nếu được thực hiện ở eo biển Malacca thông qua sự hợp tác giữa các quốc gia ven eo biển.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan cho biết các tuyến đường hàng hải qua eo biển Malacca và Singapore phải được mở cho tất cả tàu thuyền. Ông nhấn mạnh thêm rằng Singapore sẽ không ủng hộ bất kỳ nỗ lực nào nhằm hạn chế các tuyến đường này.
"Quyền đi lại tự do được đảm bảo cho tất cả mọi người. Chúng tôi sẽ không tham gia vào bất kỳ nỗ lực nào nhằm đóng cửa, ngăn chặn hoặc áp phí trong khu vực lân cận của mình", ông phát biểu.
Bộ trưởng Giao thông Vận tải Malaysia Anthony Loke bày tỏ quan điểm tương tự và cho biết Malaysia vẫn cam kết đảm bảo tự do hàng hải và quá cảnh qua eo biển Malacca.
"Là một quốc gia có chủ quyền và là thành viên hội đồng của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, chúng tôi cam kết tuân thủ một hệ thống dựa trên luật lệ, trong đó các thành viên đóng vai trò của mình trong việc tôn trọng luật pháp quốc tế", theo hãng Bernama dẫn lời ông Loke.
