Đây được xem là một trong những đánh giá toàn diện đầu tiên về tiềm năng lithium của khu vực, giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào lithium nhập khẩu, theo trang ScienceAlert ngày 21-5.
Dãy núi Appalachian là một hệ thống núi non hùng vĩ và lâu đời trải dài ở miền đông bắc Mỹ, kéo dài từ Canada xuống đến bang Alabama, Mỹ.
Theo hai nghiên cứu đăng trên tạp chí Natural Resources Research, khu vực Appalachian trải dài từ bang Alabama tới bang Maine (Mỹ) có thể chứa khoảng 2,5 triệu tấn lithium – đủ để sản xuất khoảng 500 tỉ điện thoại di động, 180 tỉ laptop hoặc 130 triệu xe điện.
Nếu khai thác toàn bộ, lượng tài nguyên này đủ để thay thế nhập khẩu lithium của Mỹ trong 328 năm ở mức nhập khẩu hiện nay.
Lithium là thành phần quan trọng trong pin sạc của điện thoại, laptop và xe điện. Ngoài ra lithium còn được dùng trong thiết bị quân sự, hợp kim hàng không vũ trụ, chất bôi trơn công nghiệp…
Sự bùng nổ của thị trường xe điện trong những năm gần đây đã khiến nhu cầu lithium tăng nhanh, trong khi Mỹ hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc, Argentina và Chile.
Các nhà khoa học cho biết lithium tại khu vực Appalachian nói trên nằm trong các loại đá có cấu trúc hạt thô gọi là pegmatite. Dù mỗi mỏ pegmatite riêng lẻ thường không quá lớn, song cộng gộp toàn bộ trữ lượng trong khu vực tạo ra một nguồn tài nguyên đáng kể.
Nghiên cứu về vùng Appalachian phía bắc cho thấy khu vực trải dài qua các bang Maine, New Hampshire, Vermont và nhiều bang khác của Mỹ chứa khoảng 900.000 tấn lithium. Trong đó bang Maine và New Hampshire có các mỏ giàu spodumene – khoáng vật chứa lithium với hàm lượng cao và công nghệ khai thác đã tương đối hoàn thiện.
Trong khi đó nghiên cứu về vùng Appalachian phía nam, bao gồm các bang như North Carolina, South Carolina, Georgia và Alabama ước tính khu vực này sở hữu khoảng 1,43 triệu tấn lithium.
Theo USGS, Mỹ hiện chỉ còn một mỏ lithium đang hoạt động ở bang Nevada. Vì vậy phát hiện mới có thể giúp Washington giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuỗi cung ứng pin ngày càng gay gắt.
Tuy nhiên các nhà khoa học cũng cảnh báo việc khai thác lithium quy mô lớn tại dãy núi Appalachian có thể gây ra nhiều hệ lụy môi trường.
Hoạt động khai thác các mỏ pegmatite thường đòi hỏi mở các hố khai thác khổng lồ, phá hủy sinh cảnh tự nhiên và làm thay đổi cảnh quan vùng núi. Quá trình xử lý quặng còn tạo ra chất thải chứa hóa chất độc hại có nguy cơ rò rỉ vào đất và nguồn nước.
Ngoài ra máy móc hạng nặng sử dụng trong khai thác và tinh luyện lithium cũng phát thải lượng lớn khí nhà kính.
Vào sáng qua (3.6, giờ VN), truyền thông Iran đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào sở chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ, một căn cứ không quân và trực thăng ở một quốc gia trong khu vực, để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Qeshm thuộc miền nam Iran, theo Reuters. IRGC cũng nhắm mục tiêu vào một tàu bằng tên lửa để đáp lại cuộc tấn công của Mỹ vào một tàu chở dầu của Iran gần eo biển Hormuz. Đến chiều qua, Tehran cáo buộc Kuwait và Bahrain cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ của họ để tiến hành các cuộc tấn công vào một tàu chở dầu và một hòn đảo của Iran.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố rằng tất cả các cuộc tấn công mới của Iran nhắm vào lực lượng Mỹ đều thất bại, theo AFP. "Hai tên lửa do Iran phóng vào Kuwait đã rơi hoặc vỡ vụn trên đường bay, và ba tên lửa phóng vào Bahrain đã bị lực lượng phòng không của Mỹ và Bahrain đánh chặn ngay lập tức", CENTCOM khẳng định.
Sau đó, CENTCOM thông báo một đợt UAV khác của Iran cố gắng tập kích lực lượng Mỹ ở Kuwait đã không đánh trúng mục tiêu, trong đó có vài chiếc bị bắn hạ. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Kuwait cáo buộc các cuộc tấn công của Iran vào lãnh thổ nước này đã khiến một người chết và vài người khác bị thương, đồng thời buộc sân bay phải tạm thời đóng cửa.
Cũng theo CENTCOM, quân đội Mỹ đã bắn hạ 3 UAV tấn công do Iran phóng "về phía các tàu dân sự đang di chuyển một cách hợp pháp trên vùng biển khu vực". Bộ tư lệnh này còn tuyên bố đã tiến hành cuộc tấn công tự vệ vào đảo Qeshm. Trước khi tấn công vào đảo Qeshm, lực lượng Mỹ ngày 2.6 phóng tên lửa Hellfire vào buồng máy của một con tàu đang cố gắng di chuyển về phía cảng của Iran. Tàu này bị cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng thuộc Iran, được áp dụng từ ngày 13.4.
Đợt ăn miếng trả miếng mới giữa Mỹ và Iran diễn ra trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên có hiệu lực kể từ ngày 8.4. Gần đây, hai bên đã cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận này. Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 2.6 khẳng định trên mạng xã hội Truth Social rằng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, bác bỏ thông tin Tehran đã cắt đứt liên lạc vì những cuộc tấn công của Israel vào Li Băng.
Ngoài ra, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của các cuộc giao tranh khi nói rằng cuộc chiến về cơ bản đã kết thúc, và bày tỏ hy vọng rằng một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran sắp đạt được. Tuy nhiên, ông Rubio nhấn mạnh Tehran phải mở lại eo biển Hormuz để bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào có hiệu lực, đồng thời phải đồng ý hạn chế các hoạt động hạt nhân của mình để các lệnh cấm vận được dỡ bỏ.
Theo Đài Al Jazeera, ngày 8-4 (giờ Việt Nam), Mỹ và Iran đã đồng thuận về lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, với các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình dự kiến khởi động tại thành phố Islamabad, Pakistan ngày 10-4.
Dựa trên thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải mà 1/5 lượng dầu thô thế giới đi qua.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó cũng xác nhận: "Trong hai tuần tới, việc qua lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện thông qua phối hợp với Lực lượng Vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế kỹ thuật".
Liên hợp quốc và nhiều quốc gia trên thế giới đã lên tiếng hoan nghênh diễn biến này.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hoan nghênh thông báo tạm ngừng bắn và kêu gọi tất cả các bên tuân thủ các điều khoản "nhằm mở đường cho một nền hòa bình lâu dài và toàn diện trong khu vực", theo người phát ngôn của ông.
"Việc chấm dứt thù địch là điều cấp thiết để bảo vệ tính mạng dân thường và giảm bớt đau khổ cho nhân loại", ông Guterres nhấn mạnh.
Bộ Ngoại giao Iraq hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn, song nhấn mạnh cả Mỹ lẫn Iran đều phải cam kế thực hiện thỏa thuận để đạt được một giải pháp hòa bình bền vững.
"Bộ khẳng định sự ủng hộ đối với các nỗ lực khu vực và quốc tế nhằm kiểm soát khủng hoảng, ưu tiên việc đối thoại, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ đầy đủ lệnh ngừng bắn và tránh mọi hành động leo thang", tuyên bố của cơ quan này nêu rõ.
Iraq trước đó đã bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực khi các nhóm vũ trang thân Iran và lực lượng Mỹ liên tục đánh trả nhau trên lãnh thổ nước này.
Bộ Ngoại giao Ai Cập gọi thỏa thuận ngừng bắn là cơ hội rất quan trọng cần tận dụng để mở đường cho đối thoại, đồng thời kêu gọi tôn trọng tự do hàng hải quốc tế.
Cairo cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ thúc đẩy an ninh khu vực, và nhấn mạnh các cuộc đàm phán Mỹ - Iran phải tính đến mối quan ngại chính đáng của các nước vùng Vịnh.
Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết Tokyo hoan nghênh lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran như một bước tiến tích cực và đang chờ đợi thỏa thuận cuối cùng.
Bộ Ngoại giao Malaysia cũng gọi đây là bước tiến quan trọng, kêu gọi các bên thực hiện đầy đủ các điều khoản một cách thiện chí, tránh mọi hành động khiêu khích có thể đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Ngoại trưởng Penny Wong đã ra tuyên bố chung bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ dẫn đến một giải pháp lâu dài.
"Việc Iran thực tế đóng cửa eo biển Hormuz, kết hợp với các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, cơ sở hạ tầng dân sự và các cơ sở dầu khí, đang gây ra những cú sốc chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng và tác động trực tiếp đến giá dầu và giá nhiên liệu", hai quan chức cho biết.
"Chiến tranh kéo dài càng lâu, tác động đến kinh tế toàn cầu sẽ càng nghiêm trọng và thiệt hại về người sẽ càng lớn".
Ông Albanese và bà Wong gửi lời cảm ơn tới Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia vì vai trò trung gian đàm phán.
Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cho biết chính phủ nước này hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn, dù nhiều mối lo ngại vẫn còn đó.
"Đây là tin tức đáng mừng nhưng vẫn còn nhiều công việc quan trọng cần thực hiện trong những ngày tới để đảm bảo một lệnh ngừng bắn lâu dài", ông viết trên mạng xã hội X.
Trong đợt bầu cử sơ bộ hôm 19.5, Tổng thống Trump đã thể hiện tầm ảnh hưởng tuyệt đối của ông trong nội bộ đảng Cộng hòa khi giúp nhiều ứng viên thắng cử, gián tiếp khiến một số nhân vật mâu thuẫn với ông thua cuộc. Tại bang Kentucky, hạ nghị sĩ Thomas Massie để thua trước ứng viên Ed Gallrein được ông Trump ủng hộ sau cuộc bầu cử sơ bộ tốn kém nhất trong lịch sử Hạ viện Mỹ, theo AP. Ông Massie từ lâu là cái gai trong mắt ông Trump khi thúc đẩy công bố hồ sơ Jeffrey Epstein, phản đối xung đột tại Iran hay bỏ phiếu chống lại dự luật thuế của tổng thống vào năm ngoái.
Cùng ngày, ông Trump tuyên bố ủng hộ Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton trong cuộc đua giành ghế Thượng viện của nghị sĩ John Cornyn. Ông Paxton là đồng minh của ông Trump và là người ủng hộ nhiệt thành phong trào Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA), trong khi ông Cornyn thuộc nhóm nghị sĩ Cộng hòa truyền thống. Sự ủng hộ của chủ nhân Nhà Trắng dành cho ông Paxton được nhiều người xem như dấu chấm hết cho hy vọng tái cử của ông Cornyn, người được giới lãnh đạo đảng tin tưởng hơn. Theo Fox News, diễn biến này được phe Dân chủ xem như "món quà Giáng sinh sớm" bởi ngôi sao đang lên James Talarico của họ sẽ có nhiều cơ hội thắng trước ông Paxton, người liên quan nhiều bê bối, hơn là phải đối đầu với ông Cornyn.
Trước đó, trong cuộc bầu cử hôm 5.5, cả 5 nghị viên Thượng viện bang Indiana phản đối Tổng thống Trump trong việc vẽ lại bản đồ bầu cử đều để thua trước các ứng viên được chủ nhân Nhà Trắng ủng hộ. Đến ngày 16.5, thượng nghị sĩ Bill Cassidy - người từng bỏ phiếu luận tội ông Trump vào năm 2021 - thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Louisiana, trong khi ứng viên Julia Letlow được ông Trump ủng hộ đi tiếp. Chưa đầy 3 ngày sau, ông Cassidy "trở cờ" khi giúp đảng Dân chủ thúc đẩy dự luật kiểm soát quyền lực chiến tranh của tổng thống sau nhiều lần bị ngăn chặn trước đó.
Reuters dẫn lời một số chiến lược gia của đảng Cộng hòa đánh giá việc hàng loạt ứng viên có tiếng nói phản biện trong đảng thất cử có thể làm suy giảm khả năng giữ lại quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện.
Theo phân tích, những hành động của Tổng thống Trump dường như nhằm mục đích huy động những người ủng hộ trung thành nhất, hơn là tiếp cận các cử tri độc lập hoặc ôn hòa - những người có khả năng đóng vai trò quyết định trong cuộc đua gay cấn vào tháng 11.
Bên cạnh đó, các ứng viên Cộng hòa sắp tới có thể chịu áp lực phải lấy lòng ông Trump để tránh trở thành mục tiêu công kích, dù việc này khiến họ có nguy cơ để mất nhóm cử tri ngoài MAGA. Việc các ứng viên công khai ủng hộ ông Trump cũng đi kèm với rủi ro lớn trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ của cử tri dành cho vị tổng thống đang ở mức thấp gần kỷ lục (35%) từ đầu nhiệm kỳ, theo kết quả khảo sát hôm 19.5 của Reuters/Ipsos.
