Theo Đài Al Jazeera, ngày 8-4 (giờ Việt Nam), Mỹ và Iran đã đồng thuận về lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, với các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình dự kiến khởi động tại thành phố Islamabad, Pakistan ngày 10-4.
Dựa trên thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải mà 1/5 lượng dầu thô thế giới đi qua.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó cũng xác nhận: “Trong hai tuần tới, việc qua lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện thông qua phối hợp với Lực lượng Vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế kỹ thuật”.
Liên hợp quốc và nhiều quốc gia trên thế giới đã lên tiếng hoan nghênh diễn biến này.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hoan nghênh thông báo tạm ngừng bắn và kêu gọi tất cả các bên tuân thủ các điều khoản “nhằm mở đường cho một nền hòa bình lâu dài và toàn diện trong khu vực”, theo người phát ngôn của ông.
“Việc chấm dứt thù địch là điều cấp thiết để bảo vệ tính mạng dân thường và giảm bớt đau khổ cho nhân loại”, ông Guterres nhấn mạnh.
Bộ Ngoại giao Iraq hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn, song nhấn mạnh cả Mỹ lẫn Iran đều phải cam kế thực hiện thỏa thuận để đạt được một giải pháp hòa bình bền vững.
“Bộ khẳng định sự ủng hộ đối với các nỗ lực khu vực và quốc tế nhằm kiểm soát khủng hoảng, ưu tiên việc đối thoại, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ đầy đủ lệnh ngừng bắn và tránh mọi hành động leo thang”, tuyên bố của cơ quan này nêu rõ.
Iraq trước đó đã bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực khi các nhóm vũ trang thân Iran và lực lượng Mỹ liên tục đánh trả nhau trên lãnh thổ nước này.
Bộ Ngoại giao Ai Cập gọi thỏa thuận ngừng bắn là cơ hội rất quan trọng cần tận dụng để mở đường cho đối thoại, đồng thời kêu gọi tôn trọng tự do hàng hải quốc tế.
Cairo cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ thúc đẩy an ninh khu vực, và nhấn mạnh các cuộc đàm phán Mỹ – Iran phải tính đến mối quan ngại chính đáng của các nước vùng Vịnh.
Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết Tokyo hoan nghênh lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran như một bước tiến tích cực và đang chờ đợi thỏa thuận cuối cùng.
Bộ Ngoại giao Malaysia cũng gọi đây là bước tiến quan trọng, kêu gọi các bên thực hiện đầy đủ các điều khoản một cách thiện chí, tránh mọi hành động khiêu khích có thể đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Ngoại trưởng Penny Wong đã ra tuyên bố chung bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ dẫn đến một giải pháp lâu dài.
“Việc Iran thực tế đóng cửa eo biển Hormuz, kết hợp với các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, cơ sở hạ tầng dân sự và các cơ sở dầu khí, đang gây ra những cú sốc chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng và tác động trực tiếp đến giá dầu và giá nhiên liệu”, hai quan chức cho biết.
“Chiến tranh kéo dài càng lâu, tác động đến kinh tế toàn cầu sẽ càng nghiêm trọng và thiệt hại về người sẽ càng lớn”.
Ông Albanese và bà Wong gửi lời cảm ơn tới Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia vì vai trò trung gian đàm phán.
Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cho biết chính phủ nước này hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn, dù nhiều mối lo ngại vẫn còn đó.
“Đây là tin tức đáng mừng nhưng vẫn còn nhiều công việc quan trọng cần thực hiện trong những ngày tới để đảm bảo một lệnh ngừng bắn lâu dài”, ông viết trên mạng xã hội X.
"Các tập đoàn đang không chịu giảm giá bán lẻ tại các cây xăng tương xứng với mức giảm sâu của giá dầu thô mà họ mua vào", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/6.
"Giá dầu thô đang lao dốc không phanh! Nói cách khác, người tiêu dùng đang bị chặt chém", ông viết thêm, cho hay đã ra lệnh điều tra các ông lớn xăng dầu vẫn để nguyên giá bán lẻ như cũ.
Giá dầu toàn cầu tăng vọt sau khi Iran phong tỏa tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ tháng 2. Giá xăng là một vấn đề chính trị nhạy cảm tại Mỹ, nơi xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch là phương tiện giao thông chính của phần lớn người dân.
Ông Trump đã và đang phải đối mặt với làn sóng chỉ trích với cáo buộc đã đổ hàng tỷ USD tiền thuế của dân vào cuộc chiến Trung Đông, đẩy giá dầu và lạm phát ở Mỹ tăng cao, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần.
Tổng thống Mỹ đã nhiều lần dự đoán giá nhiên liệu sẽ "lao dốc" sau khi xung đột kết thúc. Tuy nhiên, các nhà kinh tế học đã bác bỏ tuyên bố đó, dự báo rằng giá dầu phải mất nhiều tháng mới có thể quay trở lại mức trước chiến tranh.
Tehran và Washington đã đạt được thỏa thuận sơ bộ, cho phép tàu dầu tiếp tục đi qua eo biển Hormuz, mặc dù các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran vẫn chưa ngã ngũ. Hiện tại, giá xăng vẫn cao hơn mức trước chiến tranh, nhưng đã giảm kể từ khi thỏa thuận được công bố.
Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng thông thường trung bình hôm 23/6 là 3,93 USD cho một gallon (3,8 lít).
"Quân đội Mỹ sáng 8/7 đã vi phạm trắng trợn điều 2, khoản 4 trong Hiến chương Liên Hợp Quốc và có hành động gây hấn quân sự nhằm vào các trung tâm giám sát trên bờ biển miền nam Iran", Bộ Ngoại giao Iran hôm nay cho biết. "Mỹ cũng vi phạm nghiêm trọng điểm 1 trong bản ghi nhớ giữa hai nước về chấm dứt chiến sự".
Bộ Ngoại giao Iran còn chỉ trích việc Bộ Tài chính Mỹ ngày 7/7 thu hồi giấy phép tạm miễn trừ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran, cho rằng hành động này vi phạm cam kết trong điểm 10 của bản ghi nhớ.
"Cùng với những diễn biến trên eo biển Hormuz và việc Israel tiếp tục chiến dịch ở Lebanon, những nội dung quan trọng và cốt lõi của bản ghi nhớ đã không còn hiệu lực", Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo. "Mỹ sẽ phải chịu toàn bộ trách nhiệm về những hậu quả nguy hiểm do hành động leo thang này gây ra".
Đây là phản ứng đầu tiên của Iran sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày tuyên bố lệnh ngừng bắn với nước này đã kết thúc.
"Đàm phán với họ chỉ lãng phí thời gian", ông chủ Nhà Trắng phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, khi được hỏi liệu thỏa thuận ngừng bắn với Iran còn hiệu lực hay không.
Tổng thống Mỹ dùng ngôn từ gay gắt để chỉ trích giới lãnh đạo Iran, cho rằng Tehran "chơi không đẹp" khi tấn công các tàu thương mại ở eo biển Hormuz, hành động bị cho là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Ông cảnh báo Mỹ có thể tiếp tục không kích các mục tiêu ở Iran.
"Chúng tôi sẽ tấn công họ dữ dội trong đêm nay", ông Trump nói trước khi gặp người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky.
Quân đội Mỹ trước đó thông báo đã tập kích hơn 80 mục tiêu tại các khu vực trong và gần eo biển Hormuz để đáp trả việc "Iran nhắm vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz". Truyền thông Iran ghi nhận nhiều vụ nổ xảy ra ở ven biển miền nam nước này rạng sáng 8/7.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain để đáp trả, dọa mở rộng phạm vi tấn công nếu Washington tiếp tục gây hấn.
Iran kêu gọi các nước láng giềng ở vịnh Ba Tư "thực hiện nghĩa vụ pháp lý quốc tế, tránh việc lãnh thổ và cơ sở vật chất được dùng để phát động tấn công nhằm vào Iran". Tehran tuyên bố không ngần ngại bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và an ninh quốc gia, sẵn sàng đáp trả vào nguồn gốc của hành động gây hấn.
Hãng AFP ngày 13.5 dẫn thông cáo của cảnh sát Cộng hòa Czech cho hay một tên trộm đã đánh cắp hộp sọ của thánh Zdislava xứ Lemberk tại một nhà thờ ở miền bắc nước này.
Thánh Zdislava xứ Lemberk (khoảng 1220-1252) là một nữ quý tộc nổi tiếng với những hành động nhân ái, được Giáo hoàng John Paul II phong thánh vào năm 1995.
Vụ trộm tại Nhà thờ thánh Lawrence và thánh Zdislava ở thị trấn Jablonne v Podjestedi phía bắc Cộng hòa Czech xảy ra sau 16 giờ GMT ngày 12.5 (23 giờ tại VN), theo phát ngôn viên cảnh sát Dagmar Sochorova.
"Một thủ phạm chưa rõ danh tính đã phá vỡ điện thờ để lấy hộp sọ và bỏ trốn khỏi hiện trường", theo bà Sochorova.
Cảnh sát đã công bố đoạn phim chất lượng thấp mô tả thủ phạm mặc dường như mặc đồ đen và đi giày trắng, đồng thời kêu gọi công chúng giúp đỡ tìm kiếm.
"Giá trị của hộp sọ bị đánh cắp hiện đang được đánh giá. Tuy nhiên, giá trị lịch sử của nó rõ ràng là không thể định lượng được", bà Sochorova nói thêm.
Tổng giám mục Prague Stanislav Pribyl cho biết tin tức này "thật kinh hoàng".
Hộp sọ được đặt trên bàn thờ trong một nhà nguyện nhỏ ở Jablonne, nơi thánh Zdislava sống và làm việc hơn 750 năm trước.
"Tôi không thể tin được rằng có người lại thực hiện một vụ trộm táo tợn giữa ban ngày để đánh cắp một thánh tích trong nhà thờ mà giá trị của nó trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử", Tổng giám mục Pribyl nói thêm.
