Những cơn đau bụng dưới xuất hiện âm ỉ rồi tăng dần khiến bé gái 14 tuổi được gia đình đưa đến khoa Phụ sản, Bệnh viện Thanh Nhàn để thăm khám. Trước đó, người nhà cho rằng đây chỉ là đau bụng do rối loạn tiêu hóa hoặc liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt nên chủ yếu theo dõi tại nhà.
“Cháu chỉ bảo đau bụng từng đợt, lúc đau lúc không nên gia đình nghĩ là đau bụng thông thường. Chúng tôi không ngờ một bé gái mới 14 tuổi lại có thể mắc bệnh lý buồng trứng.
Đến khi con đau dữ dội, cả nhà mới vội đưa đi cấp cứu. Khi bác sĩ thông báo cháu có khối u buồng trứng lớn đã bị xoắn và cần mổ ngay, ai cũng rất hoang mang và lo lắng”, người nhà bệnh nhi chia sẻ.
Kết quả siêu âm khiến cả gia đình bất ngờ khi các bác sĩ phát hiện một khối u buồng trứng kích thước khoảng 12cm đã bị xoắn.
Đây là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa vì khi cuống buồng trứng bị xoắn, dòng máu nuôi cơ quan này sẽ bị cản trở. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, buồng trứng có thể bị thiếu máu, hoại tử và buộc phải cắt bỏ, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản sau này.
Ngay sau khi xác định chẩn đoán, ê-kíp Khoa Phụ sản đã khẩn trương tiến hành phẫu thuật tháo xoắn và xử trí khối u, đồng thời nỗ lực bảo tồn tối đa phần mô buồng trứng còn lành cho bệnh nhi.
Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định đây là u bì buồng trứng (u quái trưởng thành), một loại u lành tính khá thường gặp ở trẻ em gái và phụ nữ trẻ.
Điều khiến nhiều phụ huynh bất ngờ là bên trong khối u có chứa tóc, da, mỡ, chất bã nhờn; một số trường hợp hiếm còn có mô sụn hoặc răng.
Theo các bác sĩ, u bì buồng trứng phát sinh từ tế bào mầm của buồng trứng. Vì vậy, khối u có thể chứa nhiều loại mô khác nhau như tóc, da, mỡ…
Đây là hiện tượng đã được y học ghi nhận, hoàn toàn không phải là “mọc tóc” hay “mọc răng trong buồng trứng” như nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Không chủ quan với u buồng trứng ở bé gái
BSCKII Nguyễn Thị Ngọc Bích – Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, nhiều phụ huynh vẫn cho rằng u buồng trứng chỉ gặp ở phụ nữ đã lập gia đình hoặc sau sinh. Tuy nhiên, thực tế bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ đang bước vào tuổi dậy thì.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ở lứa tuổi này thường rất kín đáo. Trẻ có thể chỉ đau bụng dưới âm ỉ, đau tái diễn hoặc cảm giác đầy bụng nên dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa, đau bụng kinh, táo bón hoặc các bệnh lý thông thường khác.
Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã phát triển lớn hoặc xảy ra biến chứng xoắn buồng trứng.
“Đối với bé gái tuổi vị thành niên, mục tiêu điều trị không chỉ là loại bỏ khối u mà còn phải cố gắng bảo tồn tối đa buồng trứng lành. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển nội tiết và khả năng sinh sản của trẻ trong tương lai”, BSCKII Nguyễn Thị Ngọc Bích nhấn mạnh.
Theo bác sĩ, đa số u buồng trứng ở trẻ em và tuổi vị thành niên là lành tính. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn, khối u có thể gây xoắn buồng trứng, chảy máu, hoại tử, buộc phải cắt bỏ buồng trứng, từ đó ảnh hưởng đến chức năng nội tiết và khả năng sinh sản sau này.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ khoa khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
– Đau bụng dưới kéo dài hoặc đau tái đi tái lại.
– Đau bụng dữ dội xuất hiện đột ngột.
– Bụng to bất thường hoặc luôn có cảm giác đầy bụng.
– Sờ thấy khối bất thường ở vùng bụng.
– Rối loạn kinh nguyệt.
– Buồn nôn, nôn.
– Táo bón hoặc đi tiểu nhiều lần không rõ nguyên nhân.
Một hướng tiếp cận mới trong khoa học thể thao cho thấy tập luyện không nhất thiết phải vất vả mới hiệu quả. Thay vào đó, các bài tập eccentric, tức co cơ lệch tâm, có thể mang lại kết quả tốt hơn với ít nỗ lực hơn so với phương pháp truyền thống.
Khác với các bài tập quen thuộc tập trung vào giai đoạn co cơ (như nâng tạ lên), bài tập eccentric chú trọng vào giai đoạn hạ xuống khi cơ bắp kéo giãn ra nhờ tải trọng. Chẳng hạn, việc từ từ hạ tạ, ngồi xuống ghế hoặc đi xuống cầu thang đều là những dạng bài tập này.
Theo nhà khoa học vận động Ken Nosaka từ Đại học Edith Cowan (Úc), trong giai đoạn này, cơ bắp tạo ra lực lớn hơn nhưng tiêu tốn ít năng lượng hơn, giúp tăng sức mạnh mà không gây mệt mỏi quá mức.
Điểm đặc biệt là các bài tập eccentric không đòi hỏi thiết bị phức tạp. Nhiều hoạt động thường ngày như đi bộ xuống dốc, squat nhẹ hoặc hạ tạ tay cũng có thể mang lại lợi ích tương tự.
Điều này khiến phương pháp trở nên dễ tiếp cận với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là người cao tuổi, người ít vận động hoặc có vấn đề sức khỏe.
Trước đây, dạng bài tập này thường bị hạn chế vì dễ gây đau cơ khởi phát muộn (DOMS), đặc biệt với người mới bắt đầu.
Tuy nhiên, ông Nosaka cho rằng tình trạng này chủ yếu liên quan đến phản ứng viêm chứ không phải tổn thương nghiêm trọng, có thể giảm đáng kể nếu tăng cường độ tập luyện từ từ và duy trì đều đặn.
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của phương pháp này, theo trang ScienceAlert ngày 4-5.
Chẳng hạn, một thử nghiệm năm 2017 trên 30 phụ nữ lớn tuổi và béo phì cho thấy nhóm đi xuống cầu thang (bài tập eccentric) cải thiện rõ rệt hơn về nhịp tim, huyết áp và thể lực so với nhóm đi lên cầu thang.
Ngoài ra, các bài tập như đạp xe eccentric cũng được ghi nhận giúp cải thiện sức mạnh cơ, khả năng giữ thăng bằng và sức khỏe tim mạch.
Theo các chuyên gia, các bài tập eccentric đã được sử dụng rộng rãi trong phục hồi chấn thương cơ và hoàn toàn có thể mở rộng ra cho tập luyện hằng ngày. Ưu điểm lớn nhất là tính thực tế và dễ duy trì nhờ các động tác này gần gũi với hoạt động thường ngày.
Trong bối cảnh nhiều người gặp khó khăn khi duy trì thói quen tập luyện, phương pháp "tập thông minh hơn, không cần nặng hơn" có thể là giải pháp phù hợp.
Khi việc tập luyện trở nên dễ dàng và ít áp lực hơn, khả năng duy trì lâu dài cũng sẽ tăng lên, từ đó mang lại lợi ích sức khỏe bền vững.
Testosterone là một hormone steroid, được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn và buồng trứng. Tuyến thượng thận cũng tạo ra một lượng nhỏ hormone này. Trong giai đoạn dậy thì, testosterone là một trong những yếu tố chính thúc đẩy các thay đổi về thể chất ở nam giới như phát triển cơ bắp, thay đổi giọng nói và mọc tóc.
Duy trì testosterone ở mức khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, chức năng tình dục và sức mạnh cơ bắp. Dưới đây là 7 cách giúp tăng testosterone tự nhiên.
Tập thể dục và nâng tạ
Tập thể dục là một trong những cách hiệu quả để phòng ngừa nhiều bệnh liên quan đến lối sống. Không chỉ vậy, nó còn có thể tăng cường mức testosterone.
Vận động tác động đến mức testosterone khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, bao gồm loại bài tập và cường độ tập luyện. Tập luyện sức mạnh như nâng tạ làm tăng mức testosterone trong ngắn hạn. Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT) cũng có thể mang đến hiệu quả ở mức độ nhất định.
Ăn thực phẩm giàu protein, chất béo và carbohydrate
Thực phẩm bạn ăn có thể ảnh hưởng đến mức testosterone cũng như các hormone khác. Ăn đủ protein có thể giúp duy trì mức testosterone khỏe mạnh đồng thời hỗ trợ giảm mỡ. Mặc khác, ăn kiêng liên tục hoặc ăn quá nhiều có thể làm rối loạn mức testosterone.
Nam giới nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng, chủ yếu dựa trên thực phẩm nguyên chất. Sự cân bằng lành mạnh giữa protein, chất béo và carbohydrate có thể giúp tối ưu hóa mức độ hormone, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ duy trì mức testosterone tự nhiên, bao gồm trái cây và rau củ nhiều màu sắc, các loại hạt, hàu, cá béo, quả bơ... Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể làm tăng tích tụ mỡ và thúc đẩy sản xuất enzyme aromatase - loại enzyme chuyển testosterone thành estrogen.
Căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng hormone cortisol, từ đó giảm nồng độ testosterone trong cơ thể. Hai loại hormone này thường có mối quan hệ đối nghịch, nghĩa là khi cortisol tăng cao, testosterone có xu hướng giảm xuống.
Ngoài ra, mức cortisol cao còn có thể khiến bạn ăn nhiều hơn, dễ tăng cân và tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chuyển hóa mà còn tác động tiêu cực đến nồng độ testosterone. Để duy trì sức khỏe tổng thể, cân bằng hormone cần kiểm soát căng thẳng hiệu quả bằng cách vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và áp dụng các phương pháp thư giãn...
Ngủ đủ giấc, chất lượng
Chất lượng giấc ngủ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến nồng độ testosterone. Ngủ không đủ giấc có thể liên quan đến nồng độ testosterone thấp hơn. Người trưởng thành đặt mục tiêu ngủ 7-9 giờ mỗi đêm, ưu tiên thiền, hít thở sâu và tránh uống đồ uống chứa caffeine gần giờ đi ngủ.
Tránh các hóa chất giống estrogen
Một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone trong cơ thể. Tiếp xúc nhiều với các hóa chất giống estrogen cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone như bisphenol-A (BPA), paraben và các hóa chất khác có trong một số loại nhựa.
Tăng lượng vitamin D
Vitamin D là một vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh của sức khỏe. Mức vitamin D thấp có thể liên quan đến mức testosterone thấp hơn. Ở người thiếu hụt, bổ sung vitamin D làm tăng mức testosterone đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương.
Để duy trì mức vitamin D khỏe mạnh, nam giới nên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng thường xuyên hoặc cân nhắc bổ sung vitamin D3 theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Hạn chế rượu
Uống quá nhiều rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone. Nồng độ testosterone có thể giảm nhanh chóng chỉ sau 30 phút khi rượu vào cơ thể. Uống nhiều rượu còn có nguy cơ dẫn đến giảm chức năng tinh hoàn và teo tinh hoàn.
Ngày 26/6, thông tin từ bệnh viện ở phường Phú Lợi, TP Cần Thơ, trước đó, ông T.V.H. (39 tuổi, trú tại xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau) được người thân đưa vào cấp cứu trong tình trạng khó thở, đau họng, khạc đàm nhớt kèm nhiều máu.
Người nhà cho biết, vài giờ trước khi vào viện, ông H. đã ngậm một con cá rô sống vào miệng trong lúc đang kéo lưới bắt cá. Con cá rô sau đó bất ngờ "chui" thẳng vào trong họng của ông H.
Qua nội soi, bác sĩ thấy đầu cá rô đã chui vào thực quản và 2 mang cá bị vướng chặt. Để gắp con cá ra ngoài, bác sĩ phải xoay để mang cá vuột khỏi thực quản, cấp cứu thành công cho bệnh nhân.
Theo bác sĩ, con cá rô dài gần một tấc, to hơn 2 ngón tay người lớn.
