Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của nguyên mẫu Yak-130M diễn ra tại Nhà máy Hàng không Irkutsk ở thành phố cùng tên của Nga hôm 25/6. Máy bay đạt độ cao 2.000 m, tốc độ 600 km/h và hạ cánh sau khoảng 50 phút.
Tổ bay hai người, gồm phi công thử nghiệm Alexander Guskov và Andrei Voropayev, cho biết chuyến thử nghiệm đã hoàn tất mọi nhiệm vụ đề ra. “Máy bay đã thể hiện hiệu năng tuyệt vời”, truyền hình quốc phòng Nga dẫn lời hai thành viên tổ lái cho hay.
Tập đoàn quốc phòng Nga Rostec khẳng định Yak-130M có vẻ ngoài tương đồng với phi cơ Yak-130 nguyên bản, song năng lực hoạt động đã được đổi mới hoàn toàn.
Yak-130 nguyên bản là máy bay phản lực được phát triển cho nhiệm vụ huấn luyện. Thiết bị điện tử và tính năng vận hành của Yak-130 tương đồng với các tiêm kích hiện đại như Su-30SM, Su-35S và Su-57, giúp đơn giản hóa quá trình huấn luyện và tiết kiệm chi phí.
Yak-130 có khối lượng rỗng 4,6 tấn, nhưng có thể mang tới 3 tấn vũ khí các loại trên 6 giá treo và 1,7 tấn nhiên liệu. Vũ khí uy lực nhất của nó là tên lửa đối không tầm ngắn R-73E với tầm bắn 30 km và bom dẫn đường quang truyền hình KAB-500Kr.
Điều này cho phép Yak-130 thực hiện nhiều nhiệm vụ như tấn công đường không và diệt mục tiêu mặt đất, không thua kém gì các mẫu tiêm kích đa năng của Nga.
Tính đến đầu năm nay, Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga (UAC) đã xuất xưởng hơn 200 máy bay Yak-130, phần lớn được bàn giao cho không quân và không quân hải quân Nga, cũng như phục vụ xuất khẩu cho 7 quốc gia.
Tại Nga, Yak-130 vẫn chỉ phục vụ công tác huấn luyện phi công, trong khi hàng loạt nước đã sử dụng chúng như cường kích hạng nhẹ. Điều đó dường như đã thúc đẩy UAC triển khai dự án Yak-130M, nhằm tận dụng tối đa tiềm năng chiến đấu của dòng máy bay huấn luyện này.
Phiên bản Yak-130M giữ nguyên khung thân và động cơ, giúp đơn giản hóa quá trình sản xuất và không đòi hỏi đào tạo chuyên biệt cho phi công so với hiện nay. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở hệ thống điện tử và vũ khí.
Yak-130M trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) BRLS-130R với khả năng trinh sát trong mọi thời tiết và phát hiện được máy bay không người lái cỡ nhỏ ở khoảng cách gần 30 km. Radar này cũng có thể vận hành trong chế độ quét mặt đất, tích hợp với hệ thống ngắm bắn quang học – laser và ảnh nhiệt SOLT-130K để chỉ thị mục tiêu cho vũ khí dẫn đường.
Số giá treo vũ khí được nâng từ 6 lên 9, cho phép sử dụng tên lửa đối không tầm ngắn R-73, tên lửa đối đất Kh-38MLE dẫn đường bằng laser và bom dẫn đường chính xác KAB-500.
Hệ thống phòng vệ President-S130 bao gồm thiết bị cảnh báo chiếu xạ và tên lửa tiếp cận, bộ gây nhiễu chủ động và mồi bẫy, giúp tăng khả năng sống sót của Yak-130M trên chiến trường. Tổ hợp liên lạc KSS-130 cũng bổ sung năng lực kết nối và chia sẻ dữ liệu, cải thiện khả năng hiệp đồng với những tiêm kích hạng nặng trong chiến đấu.
Những nâng cấp này biến Yak-130M thành chiến đấu cơ hạng nhẹ đa năng, phù hợp cho nhiệm vụ tuần tra biên giới, yểm trợ mặt đất và đánh chặn máy bay không người lái.
Chuyển đổi máy bay phản lực huấn luyện thành chiến đấu cơ là giải pháp được nhiều nước áp dụng, nổi bật là tiêm kích hạng nhẹ FA-50 do Hàn Quốc phát triển dựa trên dòng máy bay huấn luyện KAI T-50, hoặc cường kích EMB 314 Super Tucano của Brazil.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đến Ấn Độ ngày 5-7/5 và Sri Lanka ngày 7-8/5. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm Ấn Độ trên cương vị mới, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Với Sri Lanka, đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao.
"Chuyến thăm đã thành công rất tốt đẹp, đạt ở mức cao các mục tiêu đề ra. Với Ấn Độ, hai nước nâng quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tăng cường, với Sri Lanka là Đối tác Toàn diện, tạo khuôn khổ chính trị mới, tăng cường tin cậy và hiểu biết lẫn nhau", Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, theo Bộ Ngoại giao.
Việt Nam ký hơn 50 văn kiện ở Ấn Độ và 11 văn kiện ở Sri Lanka. Lãnh đạo Việt Nam và hai nước đã trao đổi các biện pháp đẩy mạnh quan hệ song phương.
"Chuyến thăm đã tạo đột phá chiến lược, tạo điều kiện cho những bước chuyển về chất trong định hướng phát triển quan hệ với Ấn Độ và Sri Lanka", Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nói.
Đối với Ấn Độ, chuyến thăm đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới, mở ra tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực an ninh - quốc phòng, kinh tế - thương mại, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, văn hóa và giao lưu nhân dân, đưa quan hệ hai nước sang "kỷ nguyên vàng".
Đối với Sri Lanka, hai bên cam kết tăng cường hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả lĩnh vực, nhất trí tăng kim ngạch thương mại song phương lên gấp 5 lần mức hiện tại trong vài năm tới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo Ấn Độ, Sri Lanka nhất trí cần tăng cường phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương.
"Chuyến thăm đã đạt những kết quả toàn diện, mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, tạo chuyển biến thực chất trong hợp tác, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam tại khu vực Nam Á và trên trường quốc tế, mở ra giai đoạn phát triển mới, toàn diện hơn cho quan hệ Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka", Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết.
"Chúng ta cũng sẽ hợp tác với Ấn Độ, Sri Lanka đẩy mạnh triển khai các thỏa thuận cấp cao và văn kiện đã ký, chủ động tháo gỡ điểm nghẽn, rào cản trong hợp tác, tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả thực chất, đưa định hướng chính trị thành kết quả cụ thể, có thể đo đếm được", Bộ trưởng Ngoại giao nói thêm.
Với Ấn Độ là tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như kết nối kinh tế, thương mại, đầu tư, phát triển hạ tầng chiến lược, logistics và chuỗi cung ứng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, du lịch. Với Sri Lanka là hạ tầng, viễn thông, nông nghiệp công nghệ cao, thủy sản, chuyển đổi xanh, du lịch, đặc biệt là du lịch tâm linh.
"Chúng ta tin tưởng các kết quả của chuyến thăm sẽ được hiện thực hóa, góp phần đưa quan hệ Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka phát triển ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới", Bộ trưởng Ngoại giao nói.
"Thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. Chúc mừng tất cả", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội.
Tổng thống Trump cũng thông báo dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran, cũng như mở cửa trở lại eo biển Hormuz "mà không có phí quá cảnh". "Tàu thuyền trên thế giới hãy kích hoạt động cơ đi. Hãy để cho dầu chảy", ông viết.
Tuyên bố được Tổng thống Trump đưa ra sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình. "Hai bên đã thống nhất chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon", ông Sharif cho hay, thêm rằng thỏa thuận sẽ được ký tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết có kế hoạch dự lễ ký thỏa thuận với Iran và Tổng thống Trump cũng có thể góp mặt. Mật vụ Mỹ thường không khuyến khích tổng thống và phó tổng thống cùng xuất hiện đồng thời, đặc biệt là ở nước ngoài, nhằm bảo đảm an ninh.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận nội dung bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington đã hoàn tất, lễ ký sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào thời điểm như Pakistan thông báo. Ông thêm rằng hai vấn đề sẽ có hiệu lực ngay lập tức trong sáng 15/6, gồm Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải và hoạt động quân sự chấm dứt trên mọi mặt trận.
Ông Gharibabadi tuyên bố bản ghi nhớ này không chỉ là "sản phẩm từ nỗ lực ngoại giao", mà còn là "thành tựu quân sự" của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran thêm rằng hai nước sẽ tổ chức đàm phán trong vòng hai tháng tới nhằm đạt được "thỏa thuận cuối cùng" để kết thúc cuộc chiến.
Một quan chức cấp cao Iran trước đó nói với hãng thông tấn Reuters rằng theo dự thảo thỏa thuận, Mỹ sẽ chấp nhận giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, trong khi Tehran đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí nguyên tử. Iran cũng đồng ý duy trì hiện trạng của chương trình hạt nhân, không làm giàu uranium hoặc mở rộng cơ sở hạt nhân, cho đến khi đạt thỏa thuận cuối cùng.
Theo một quan chức Mỹ, thỏa thuận cuối cùng sẽ dẫn đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao của nước này sẽ bị phá hủy và loại bỏ. Quan chức cấp cao Iran nói rằng dự thảo thỏa thuận sẽ cho phép Tehran pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.
Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận bất chấp cuộc tấn công hôm 14/6 do Israel tiến hành nhằm vào thủ đô Beirut của Lebanon, động thái vấp phải chỉ trích của Tehran và Tổng thống Trump.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf nói đòn tập kích của Israel cho thấy Mỹ thiếu "ý chí và khả năng thực hiện các cam kết của mình". Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố Mỹ phải chịu trách nhiệm cho cuộc tấn công, trong khi lực lượng vũ trang nước này cảnh báo sẵn sàng khai hỏa vào "trái tim kẻ thù".
Tổng thống Trump cũng cho rằng Israel đáng lẽ không nên tấn công Beirut vào thời điểm Mỹ và Iran sắp đạt thỏa thuận, gọi đây là "hành động vô nghĩa".
Video được tài khoản mạng xã hội VK Osvedomitel công bố ngày 28/5 cho thấy một trực thăng Mi-26 cẩu bệ phòng không Pantsir-SMD-E lên nóc tòa Tháp Nordstar cao 42 tầng ở thủ đô Moskva. Tòa tháp này cao khoảng 162 m, nằm ở trung tâm Moskva và cách Điện Kremlin không xa.
"Động thái này cho thấy Nga đang triển khai nỗ lực tăng cường lưới phòng không ở Moskva để đối phó máy bay không người lái (UAV) của Ukraine", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Pantsir-SMD-E được Nga ra mắt vào tháng 8/2024, là vũ khí chuyên chống UAV nhờ trang bị 48 tên lửa TKB-1055 có tầm bắn 7 km và trần bắn 5.000 m, có khả năng đối phó hiệu quả với mục tiêu cỡ nhỏ. Tổ hợp này cũng có thể mang 12 tên lửa tiêu chuẩn 57E6-E, tầm bắn 20 km, phục vụ mục đích phòng không khu vực.
Khác với các biến thể Pantsir trước đó, Pantsir-SMD-E loại bỏ pháo 30 mm để lắp một số cụm 4 ống phóng chứa tên lửa TKB-1055. Nga đang phát triển vũ khí laser và một số khí tài khác để tích hợp lên hệ thống Pantsir, song chưa rõ sẽ trang bị cho biến thể nào.
Nga từng dùng các mẫu Pantsir đời trước đối phó với UAV, bảo vệ căn cứ, trụ sở cơ quan công quyền và cơ sở công nghiệp trọng yếu. Ước tính trong năm ngoái, Nga đã triển khai thêm hơn 40 bệ Pantsir tới khu vực xung quanh thủ đô Moskva.
Theo Newdick, Nga phát triển Pantsir-SMD-E dựa trên kinh nghiệm sử dụng các mẫu đời trước trong chống UAV. Việc đưa bệ Pantsir lên nóc nhà chọc trời cho phép radar có tầm hoạt động thông thoáng hơn, tăng thời gian phản ứng và mở rộng góc bắn.
Cách bố trí này cũng giúp Pantsir có vị trí khai hỏa an toàn hơn so với vị trí dưới mặt đất.
Newdick cho biết sau vụ tấn công ngày 11/9/2001, thủ đô Washington của Mỹ cũng được tăng cường phòng không bằng các bệ phóng tên lửa đối không FIM-92 Stinger.
