Đài Aljazeera hôm qua (27.6) dẫn thông báo từ phía Iran cho hay Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã tấn công các vị trí liên quan Mỹ ở khu vực. Cùng ngày, Bahrain thông báo bị Iran tấn công, nên đưa ra tuyên bố lên án Tehran.
Xung đột đã bùng phát trở lại giữa Mỹ và Iran khi cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau. Việc IRGC tấn công phía Mỹ được Tehran lý giải là nhằm đáp trả việc Washington tối 26.6 tiến hành tập kích một số khu vực phía nam Iran, đồng thời cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận trong bản ghi nhớ mà hai bên đã ký kết vừa qua. Ngược lại, Washington tuyên bố tập kích Iran vì IRGC ngày 25.6 đã tấn công một tàu hàng trên eo biển Hormuz, vi phạm thỏa thuận giữa hai bên.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii – Thái Bình Dương) phân tích: “Đối với khu vực vùng vịnh Ba Tư, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) hoạt động độc lập với chính phủ, nhất là khi “Lãnh đạo tối cao” đương nhiệm Mojtaba Khamenei chưa chính thức được phong Ayatollah (học giả tôn giáo cấp cao nhất trong Hồi giáo dòng Shiite – NV), nên chưa có đủ ảnh hưởng rộng rãi ngay cả trong giới tinh hoa của chế độ”.
Theo chuyên gia Schuster, IRGC tiến hành cuộc tấn công nhằm mục đích thử thách Mỹ và chứng minh “sức mạnh” cùng “tính độc lập” của IRGC. Washington buộc phải đáp trả, vì nếu không sẽ làm suy yếu sức nặng lời đe dọa từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước đó, ông Trump từng cảnh báo Iran sẽ gánh chịu hậu quả nếu có “hành vi sai trái”. Nhưng chuyên gia Schuster cho rằng Mỹ đã trả đũa một cách “chừng mực” khi việc tấn công đáp trả chỉ giới hạn ở thành phần thuộc chế độ đã khơi mào cuộc tấn công trước đó.
“Tôi tin rằng sự hạn chế đó chủ yếu là để xoa dịu các chính trị gia trong nước Mỹ, những người muốn chấm dứt xung đột. Sự đáp trả của Mỹ dường như chưa nhằm cảnh báo IRGC không tiến hành các cuộc tấn công tiếp theo. Tôi dự đoán IRGC sẽ chờ vài ngày để xem liệu Mỹ có tiến hành các đợt tấn công đáp trả tiếp theo hay không, và nếu không có, họ sẽ tấn công một tàu khác ở một vị trí khác trong Vịnh Ba Tư hoặc eo biển Hormuz”, cựu đại tá Schuster dự báo.
Thực tế cho thấy bạo lực bùng phát trở lại dường như chỉ nhằm thể hiện quyền kiểm soát đối với Hormuz. Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ, hai bên đã có những tuyên bố mâu thuẫn về eo biển này. Nếu như Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định tàu thuyền qua eo biển Hormuz không bị thu phí, thì Tehran lại khẳng định quyền quyết định thuộc về Iran. IRGC ngày 25.6 còn nhấn mạnh dù các tàu đi qua lãnh hải của Iran hay Oman cũng đều cần phải phối hợp đầy đủ với chính quyền Tehran khi vượt eo biển này.
Theo bản ghi nhớ đã ký, việc mở cửa Hormuz tạm thời diễn ra trong 60 ngày để tàu thuyền qua lại, trong khi Mỹ và Iran tiếp tục đàm phán về eo biển này. Vì thế, phía Iran rất cần thể hiện quyền kiểm soát ở Hormuz – vốn mang giá trị đòn bẩy quan trọng cho Tehran trước cuộc đối đầu với Washington. IRGC chắc chắn không muốn mất đi lợi thế có được từ eo biển Hormuz.
Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump đang đối mặt áp lực ngày càng lớn từ nội bộ Mỹ. Ngày 24.6 vừa qua, các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu bác bỏ một nghị quyết hạn chế quyền lực của Tổng thống Trump trong cuộc chiến tranh Iran.
Kết quả vừa nêu diễn ra sau khi Nhà Trắng gây áp lực với các thượng nghị sĩ Cộng hòa, vì Thượng viện Mỹ ngày 23.6 đã bỏ phiếu thông qua với tỷ lệ 50 – 48 thông qua nghị quyết tìm cách giới hạn quyền lực của Tổng thống Trump trong cuộc chiến Iran. Trong cuộc bỏ phiếu ngày 23.6, một số nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu chống lại Tổng thống Trump. Dù đến ngày 24.6, ông Trump thuyết phục thành công một số nghị sĩ Cộng hòa “quay xe” kép, nhưng thực tế vẫn cho thấy vị chủ nhân Nhà Trắng đang phải đối mặt ngay từ những chính trị gia cùng đảng phái. Trước đó, hồi đầu tháng 6, một số hạ nghị sĩ Cộng hòa cũng đã cùng các nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu thông qua nghị quyết yêu cầu ông Trump phải dừng cuộc chiến Iran.
Khi cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ ngày càng gần, Nhà Trắng có thể gặp áp lực lớn hơn, thậm chí chỉ trích từ chính đảng Cộng hòa, đối với cuộc chiến Iran. Việc Nhà Trắng gặp bất lợi về thời gian khiến Iran có thể tận dụng để gây sức ép với Mỹ trong quá trình đàm phán. Đây chính là cơ hội để Tehran, với sự nắm quyền lực thực tế của IRGC, có thể tận dụng để chiếm ưu thế về tương lai eo biển Hormuz.
Ukraine cho biết rằng họ vào ngày 17/5 đã sử dụng 3 loại UAV sản xuất trong nước để tấn công vùng Moscow trong đợt tập kích lớn nhất từ trước tới nay nhằm vào thủ đô của Nga.
Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã sử dụng UAV cánh cố định FP-1 Firepoint và RS-1 Bars để tập kích.
Một loại UAV thứ 3 chưa từng được biết tới trước đây mang tên Bars-SM Gladiator cũng được sử dụng trong cuộc tấn công, tuyên bố cho biết thêm.
“Ngày 16/5 và trong đêm 17/5/2026, các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã tập kích một loạt mục tiêu quân sự quan trọng của Nga", tuyên bố cho hay.
Ukraine ngày càng tìm cách chứng minh hiệu quả của các loại UAV mới được phát triển trong nước và có chi phí tương đối rẻ trong nhóm vũ khí tầm xa, thông qua việc gia tăng các cuộc tấn công sâu bên trong lãnh thổ Nga. Các cuộc tấn công đã khiến ít nhất 4 người thiệt mạng, trong đó có 3 người ở vùng Moscow, theo giới chức Nga.
Trong 3 loại vũ khí Ukraine đề cập, Bars-SM Gladiator là loại ít được công khai thông tin nhất. Tên gọi của nó có thể cho thấy Gladiator có liên quan tới RS-1 Bars.
RS-1 Bars được công bố vào mùa xuân năm 2025 như một dạng kết hợp giữa tên lửa hành trình và UAV phản lực. RS-1 Bars được thiết kế để sản xuất hàng loạt trong khi vẫn có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 805km với đầu đạn chứa khoảng 45-90 kg thuốc nổ.
Ukraine chưa tiết lộ nhà sản xuất RS-1 Bars, nhưng cho biết UAV cánh cố định này được phát triển bởi các công ty tư nhân.
Trong khi đó, FP-1 Firepoint, UAV cánh cố định được sản xuất từ cuối năm 2024 cho các nhiệm vụ tấn công tầm xa vượt quá 1.448km, đã được công khai nhiều thông tin hơn.
Có hình dáng giống một máy bay cỡ nhỏ, FP-1 do công ty nội địa Fire Point thiết kế để mang theo khoảng 118kg thuốc nổ. UAV phản lực này được thiết kế để phóng dễ dàng mà không cần đường băng, cất cánh bằng tên lửa đẩy từ một bệ ray.
Tháng 12 năm ngoái, BBC đưa tin Fire Point sản xuất UAV với chi phí khoảng 50.000 USD mỗi chiếc và đang chế tạo ít nhất 200 chiếc mỗi ngày.
Giống RS-1 Bars, FP-1 là vũ khí lai giữa UAV và tên lửa hành trình, dù các loại vũ khí cảm tử này bay chậm hơn nhiều so với tên lửa hành trình thông thường. Tầm hoạt động công bố của cả hai loại UAV đều vượt khoảng cách từ Ukraine tới Moscow, khoảng 483km.
Để tập kích Moscow, UAV phải xuyên qua hệ thống phòng không nhiều lớp gồm hai lớp bao gồm tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa S-300 và S-400. Thủ đô Nga cũng triển khai nhiều hệ thống tác chiến điện tử cùng hàng chục tổ hợp phòng không tầm ngắn như Pantsir và Tor.
“Nga tập trung hệ thống phòng không tại vùng Moscow là dày đặc nhất. Nhưng chúng tôi đang vượt qua nó”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy phát biểu.
Trong khi đó, Nga tuyên bố đã ngăn chặn được hơn 1.000 mục tiêu của Ukraine trong đợt không kích.
Diễn biến này cho thấy các UAV giá rẻ, được phóng đi với số lượng lớn, có thể gây ra thách thức không nhỏ với các hệ thống phòng không hiện đại. Trong xung đột ở Ukraine, sự thay đổi, nâng cấp liên tục của UAV của cả 2 phía thực sự đã tạo ra những bước ngoặt lớn.
Cuộc tấn công của Ukraine diễn ra vài ngày sau khi Nga thực hiện một trong những đợt tập kích UAV dữ dội và kéo dài nhất kể từ đầu xung đột, phóng hơn 1.500 UAV vào các thành phố Ukraine chỉ trong 2 ngày. Khi đó, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ đáp trả tương xứng.
Theo Văn phòng Ủy viên cứu trợ bang Uttar Pradesh ngày 14.5, ít nhất 104 người thiệt mạng tại khoảng 12 quận khi cơn bão quét qua. Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất là vùng quanh thành phố Prayagraj, một địa điểm hành hương quan trọng của người Hindu, Reuters đưa tin.
Bão thường xuất hiện tại miền bắc Ấn Độ trong mùa nóng từ tháng 3 đến tháng 6, trước khi mưa gió mùa giúp hạ nhiệt. Tuy nhiên, trận bão tối 13.5 gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, khiến 59 người bị thương, 87 ngôi nhà hư hại và 114 gia súc chết, theo nhà chức trách.
Một quan chức cứu hộ bang cho biết nhiều nạn nhân thiệt mạng do cây đổ và tường sập. Hình ảnh lan truyền cho thấy cây cối bật gốc, biển quảng cáo bị gió cuốn đè lên ô tô, trong khi nhiều quầy hàng ven đường bị phá hỏng.
"Cả khu vực chúng tôi sống tối đen như mực trong khoảng nửa giờ", ông Ashok Rai, người dân thị trấn công nghiệp Obra thuộc huyện Sonbhadra, kể lại. Ông cho biết gió mạnh thổi bay biển quảng cáo, bảng hiệu và cuốn bụi than dày đặc từ mặt đất lên không trung.
Tại Prayagraj, người dân bày tỏ sự hoảng loạn khi gió mạnh càn quét các khu dân cư. "Cơn bão ập đến bất ngờ và bầu trời tối sầm lại chỉ trong vài phút. Mái tôn bay tứ tung và mọi người chạy vào nhà. Chúng tôi nghe thấy tiếng cây đổ suốt buổi tối", theo cư dân Ram Kishore.
Một đoạn video phát trên truyền hình cho thấy một người đàn ông bị gió hất lên không trung khi đang bám vào một tấm tôn tại quận Bareilly. Người này bị thương và may mắn sống sót.
Thủ hiến bang Uttar Pradesh Yogi Adityanath đã chỉ đạo các quan chức khẩn trương hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng và phân phát viện trợ tài chính trong vòng 24 giờ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Trung Quốc trong chuyến thăm cấp nhà nước dài 3 ngày theo lời mời của Chủ tịch nước Tập Cận Bình.
Theo tường thuật của Tân Hoa xã, ông Trump nói với ông Tập rằng hai nước sẽ có một "tương lai tuyệt vời cùng nhau" khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Bắc Kinh vào sáng 14.5.
"Có những người nói rằng đây có lẽ là hội nghị thượng đỉnh lớn nhất từ trước đến nay. Thật vinh dự khi được gặp ngài. Thật vinh dự khi là bạn của ngài và mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết", Tổng thống Trump nói với Chủ tịch Tập, liên tục miêu tả Chủ tịch nước Trung Quốc là "lãnh đạo tuyệt vời".
Ông Trump cũng nêu bật phái đoàn doanh nghiệp Mỹ đi cùng ông, gọi sự hiện diện của họ là cử chỉ tôn trọng dành cho nước chủ nhà và lãnh đạo Trung Quốc.
Trong khi đó, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình kỳ vọng năm 2026 sẽ là một "năm lịch sử, một cột mốc" mở ra một chương mới trong quan hệ Trung Quốc - Mỹ.
Ông Tập Cận Bình nói với ông Trump rằng Trung Quốc và Mỹ có nhiều lợi ích chung hơn là khác biệt, và mối quan hệ ổn định giữa hai nước mang lại lợi ích cho toàn thế giới.
Nhấn mạnh rằng Trung Quốc và Mỹ nên là đối tác chứ không phải đối thủ, ông Tập Cận Bình cho rằng hai nước nên giúp đỡ lẫn nhau cùng thành công và thịnh vượng, và tìm ra con đường đúng đắn để các cường quốc cùng chung sống hòa bình trong kỷ nguyên mới. "Khi chúng ta hợp tác, cả hai bên đều có lợi; khi chúng ta đối đầu với nhau, cả hai bên đều chịu thiệt hại", ông Tập nói.
Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán chuẩn bị của các nhóm kinh tế và thương mại tại Hàn Quốc hôm 13.5 đã đạt được "kết quả cân bằng và tích cực", theo thông cáo của Tân Hoa xã.
Vòng đàm phán mới nhất nhằm duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10 năm ngoái và thiết lập các cơ chế hỗ trợ thương mại và đầu tư trong tương lai, theo Reuters.
Mặt khác, ông Tập cảnh báo rằng nếu vấn đề Đài Loan không được xử lý tốt, xung đột có thể xảy ra, đẩy quan hệ Trung Quốc - Mỹ vào "tình thế rất nguy hiểm". "Bảo vệ hòa bình, ổn định xuyên eo biển Đài Loan là mẫu số chung lớn nhất giữa Trung Quốc và Mỹ", ông Tập nói.
