Đây là thực tế được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu ra khi cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 3 và tháng 4, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 11/5.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga, bên cạnh những nội dung đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, cử tri hoan nghênh việc Quốc hội đã xem xét, thông qua nhiều dự án luật thiết thực, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Nhưng mặt khác, bà Nga cho biết cử tri và nhân dân còn nhiều băn khoăn, lo lắng trước những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống, an sinh và sản xuất như: việc đảm bảo nguồn cung và giá xăng dầu trong nước; nguy cơ mất an toàn thực phẩm; thời tiết cực đoan gây thiệt hại tại nhiều địa phương.
Cùng với lo lắng tình trạng thiếu trường công lập, nhất là bậc trung học phổ thông tại Hà Nội, tạo áp lực lớn cho học sinh và phụ huynh, phụ huynh và học sinh còn băn khoăn về việc lựa chọn tổ hợp môn từ lớp 10 khi công tác hướng nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu, thông tin tuyển sinh thiếu ổn định.
Vì vậy, cử tri đề nghị các cơ quan có thẩm quyền quan tâm, có giải pháp quản lý, điều hành hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Cho thêm ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết nhân dân đánh giá rất cao việc Quốc hội quyết định giám sát chuyên đề “việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp bộ máy và đơn vị hành chính”.
Nhân dân cũng đánh giá rất cao việc Quốc hội thông qua nghị quyết về xử lý các vấn đề đất đai, dự án tồn đọng.
Những nội dung này, theo ông Định, cử tri và nhân dân cho rằng rất quan trọng, các cơ quan cần tập trung coi đây là giải pháp thúc đẩy tăng trưởng 2 con số.
Đặc biệt, một nội dung khác nhân dân đề nghị Trung ương và các địa phương phải quan tâm, ông Định nhấn mạnh đó là việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch, tránh để tình trạng quy hoạch “treo” quá lâu.
Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng theo luật, quy hoạch 3-4 năm không làm là không có hiệu lực, nhưng thực tế có quy hoạch 20 năm khiến người dân không được xây nhà, mua bán chuyển nhượng hay tách thửa.
Ông dẫn chứng ở Khánh Hòa trong đợt ngập lụt vừa qua mới thấy “nhà 2 tầng không ăn thua”, nhưng muốn nâng nền nhà lên cũng không được vì vướng quy hoạch.
Đề nghị rà soát quy hoạch để bảo đảm quyền lợi cho nhân dân, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh chính quyền cơ sở phải nắm tình hình của dân, phải hiểu dân đang cần gì, bức xúc cái gì.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị tập trung xử lý các vụ việc khiếu kiện kéo dài.
Theo ông, cả nước chỉ còn vài trăm vụ khiếu nại kéo dài nhưng có những vụ đến 20 năm, điển hình như vụ Khu du lịch và giải trí Sông Lô ở Khánh Hòa.
“Tôi đi tiếp xúc cử tri, 29 lượt ý kiến phát biểu thì 20 lượt nói về vụ này. Các cơ quan đã làm nhiều lần nhưng vẫn chưa có kết luận cuối cùng”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế. Ông cho biết Thủ tướng và Ủy ban Kiểm tra Trung ương đang giao Thanh tra Chính phủ rà soát, thanh tra toàn diện để có kết luận cuối cùng. Vì thế, các cơ quan cần phối hợp để trả lời sớm cho người dân.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đây là vụ việc rất phức tạp, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ và có những việc cán bộ Nhà nước vận dụng chính sách không đúng.
Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp cho biết ngay đầu nhiệm kỳ, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn đã thành lập ngay Ban Chỉ đạo về các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của ngành Thanh tra. Trong đó, có nhiệm vụ phải giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài.
Ông đề nghị lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan và đoàn đại biểu Quốc hội giám sát việc này để nâng cao chất lượng giải quyết tại cơ sở thì mới đảm bảo được hiệu quả.
Dự án metro số 3, đoạn Nhổn - ga Hà Nội dài 12,5 km, có tổng mức đầu tư hơn 34.800 tỉ đồng.
Tuyến metro này có 8 ga trên cao và 4 ga ngầm; trong đó, đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy dài 8,5 km đã khai thác thương mại hồi tháng 7.2024, đoạn đi ngầm Cầu Giấy - ga Hà Nội dài 4 km đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Để thi công đoạn hầm ngầm này, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB - chủ đầu tư) đã huy động 2 chiếc máy TBM (Tunnel Boring Machine) có chiều dài hơn 100 m, nặng khoảng 750 tấn. Sau hơn 14 tháng thi công, máy TBM2 đã hoàn thành khoan đoạn hầm ngầm từ tháng 4 vừa qua.
Trước đó, máy TBM1 đã hoàn thành thi công vào tháng 12.2025. Hiện, MRB phối hợp với các chuyên gia trong nước và quốc tế giám sát chặt chẽ quá trình tháo dỡ máy khoan hầm TBM.
Trao đổi về phương xử lý "robot" đào hầm, đại diện MRB cho biết, theo thông lệ và quy định của hợp đồng, TBM là thiết bị thi công thuộc sở hữu và trách nhiệm của nhà thầu.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, việc tháo dỡ, di chuyển ra khỏi công trường và các phương án tiếp theo như tái sử dụng, chuyển nhượng, thanh lý hoặc tái chế thiết bị sẽ do nhà thầu chủ động đánh giá, quyết định.
Theo MRB, 2 máy TBM1 và TBM2 được đầu tư riêng cho công tác thi công đoạn hầm metro Nhổn - ga Hà Nội, trên cơ sở các yêu cầu kỹ thuật, điều kiện địa chất và thiết kế cụ thể của dự án. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc 2 máy này sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở metro số 3 sẽ không thể sử dụng cho các dự án khác.
"Việc tái sử dụng máy TBM là có thể, với điều kiện thiết bị này phải được kiểm tra, đánh giá tổng thể. Nếu cần thiết sẽ thực hiện cải hoán để đáp ứng kỹ thuật, chất lượng, an toàn và độ tin cậy trong dự án mới", đại diện MRB nhấn mạnh.
MRB cho biết thêm, việc tái sử dụng 2 "robot" phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó, có thể kể đến mức độ hao mòn và tuổi thọ của thiết bị sau quá trình thi công, đặc biệt là đầu cắt và các hệ thống cơ điện chính; sự phù hợp giữa điều kiện địa chất - thủy văn của các dự án.
Cạnh đó là các yếu tố về yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn kiểm soát lún, biến dạng của từng tuyến; cũng như hiệu quả kinh tế tổng thể giữa phương án cải tạo, vận chuyển, lắp dựng lại so với đầu tư thiết bị mới.
Theo thông lệ triển khai các dự án, TBM là thiết bị do nhà thầu quản lý và đề xuất phương án sử dụng. Trên cơ sở đánh giá kỹ thuật và kinh tế cụ thể, nhà thầu sẽ xem xét khả năng tiếp tục sử dụng hoặc đầu tư mới. Riêng chủ đầu tư sẽ xem xét, đánh giá và chỉ chấp thuận khi phương án đề xuất đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của dự án cũng như các điều kiện hợp đồng liên quan.
"Do đó, không thể khẳng định một cách tuyệt đối về việc TBM1 và TBM2 có được tái sử dụng hay không", đại diện MRB cho hay.
Cục Đường bộ Việt Nam cho biết trên cao tốc Bắc Nam từ Hà Nội đến Cần Thơ có 5 trạm dừng nghỉ đã đưa vào khai thác, gồm Giẽ - Ninh Bình, Cao Bồ - Mai Sơn (Xuân Khiêm phía trái tuyến, Xuân Cương phía phải tuyến), La Sơn - Hòa Liên (trái tuyến), TP HCM - Long Thành - Dầu Giây và TP HCM - Trung Lương.
Ngoài ra, một điểm dừng xe trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi cũng đi vào hoạt động. Các điểm này cơ bản đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu và dịch vụ thiết yếu cho người dân.
Song song, Cục Đường bộ Việt Nam đã chọn nhà đầu tư xây dựng 21 trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông. Các nhà đầu tư đang hoàn thiện thủ tục và triển khai thi công, cơ bản hoàn thành trong năm 2026.
Trong thời gian các trạm dừng nghỉ hoàn chỉnh chưa đồng bộ, để phục vụ nhu cầu đi lại dịp lễ 30/4-1/5, 15 trạm đã được đưa vào khai thác tạm với các hạng mục dịch vụ công thiết yếu. Các trạm này phân bố dọc tuyến từ đoạn Mai Sơn - quốc lộ 45, Nghi Sơn - Diễn Châu, Hàm Nghi - Vũng Áng đến các đoạn phía nam như Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Phan Thiết - Dầu Giây và Cần Thơ - Cà Mau.
Trong số này, 4 trạm đã có cây xăng gồm Mai Sơn - quốc lộ 45, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng và Vĩnh Hảo - Phan Thiết. Đây là những điểm tiếp nhiên liệu quan trọng trên hành trình dài.
Tổng cộng toàn tuyến cao tốc Bắc Nam từ Hà Nội đến Cà Mau có 21 trạm dừng nghỉ và điểm dừng xe đã đưa vào khai thác với các dịch vụ thiết yếu, trung bình khoảng 100 km bố trí một điểm. Hệ thống nút giao, tuyến kết nối ra vào cao tốc cùng các dịch vụ lân cận như cây xăng, ăn uống cũng góp phần đảm bảo nhu cầu di chuyển liên tục, an toàn cho người dân.
Gần 220 km cao tốc qua các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đăk Lăk và đoạn Cần Thơ - Cà Mau dài 73 km trưa 29/4 đã được đưa vào khai thác, giúp nối thông toàn tuyến cao tốc Bắc Nam từ Hà Nội đến Cà Mau.
Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần (Viện Các khoa học Trái đất) cho biết trận động đất lúc 20h44 mạnh 5,2 độ, độ sâu chấn tiêu khoảng 10 km xảy ra tại thành phố Liễu Châu, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), cách biên giới Việt Nam 294 km. Cấp độ rủi ro thiên tai của trận động đất này bằng 0.
Tại Hà Nội, nơi cách tâm chấn hơn 500 km, anh Công Minh sống ở tầng 20 một chung cư cho biết đang ngồi uống nước thì thấy đèn trần lắc khoảng 5 giây, xung quanh chao đảo. Cảm nhận tương tự cũng được ghi nhận tại Gia Lâm.
Theo các chuyên gia, nhiều khả năng trận động đất trên liên quan đến hệ thống đứt gãy kiến tạo khu vực Hoa Nam - Quảng Tây. Sóng địa chấn truyền qua nền đá khu vực Bắc Bộ. Hà Nội nằm trên nền trầm tích mềm của đồng bằng sông Hồng nên các tòa nhà cao tầng thường cảm nhận rung chấn rõ hơn.
