Vụ bán rẻ 9 triệu cổ phần Sadeco là một mắt xích trong đại án xảy ra tại Công ty Tân Thuận (IPC) và các đơn vị liên quan, trong đó có trách nhiệm của ông Tất Thành Cang – cựu Phó Bí thư Thành Uỷ TP HCM.
Chiều 4/5, Phạm Nhật Vinh (49 tuổi, cựu Thành viên HĐQT Công ty Sadeco – công ty con của Công ty Tân Thuận IPC, 100% vốn Nhà nước; kiêm Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim (Công ty Nguyễn Kim) bị TAND TP HCM xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Liên quan đến sai phạm này, trước đó ông Tề Trí Dũng (cựu Tổng giám đốc IPC), Tất Thành Cang cùng nhiều đồng phạm đã bị xét xử. Riêng ông Vinh bỏ trốn nên bị Công an TP HCM truy nã, tạm đình chỉ điều tra vụ án và bị can.
Hồ sơ thể hiện, trong thời gian ở Mỹ, Vinh đã 3 lần có thư gửi các cơ quan tiến hành tố tụng trình bày về hoàn cảnh gia đình và mong muốn sau khi sắp xếp xong công việc sẽ trở về Việt Nam hợp tác với cơ quan điều tra. Ngày 30/12/2025, cựu Phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim về nước đầu thú và bị tạm giam đến nay.
Theo cáo trạng, trước ngày 7/12/2017, Công ty Sadeco có vốn cổ đông do doanh nghiệp Nhà nước chiếm tỷ lệ 60,7%.
Tề Trí Dũng với tư cách Chủ tịch HĐQT Sadeco và các thành viên được giao đại diện phần vốn góp của thành phố đã sử dụng kết quả thẩm định giá của HSC (doanh nghiệp không có chức năng thẩm định), thông qua quyết định bán 9 triệu cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim với giá 40.000 đồng/cổ phần – thấp hơn giá trị thực, gây thiệt hại cho Sadeco hơn 1.103 tỷ đồng. Trong đó, thất thoát tài sản Nhà nước là hơn 669 tỷ đồng.
Phạm Nhật Vinh lúc này là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Sadeco đồng thời là Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim.
Cơ quan công tố xác định, với vai trò thành viên HĐQT, Phạm Nhật Vinh có trách nhiệm bảo đảm tối đa quyền lợi hợp pháp của cổ đông và doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông đã biểu quyết thông qua phương án phát hành cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim với mức giá thấp, mang lại lợi ích cho đối tác này. Cụ thể, bị cáo có hành vi đồng phạm với vai trò giúp sức, tham gia các cuộc họp của HĐQT và thực hiện biểu quyết thông qua phương án lựa chọn Công ty Nguyễn Kim làm cổ đông chiến lược.
Cụ thể, tháng 10/2016, Công ty Nguyễn Kim mua cổ phần của Sadeco từ Công ty Eximland với giá gần 57.000 đồng mỗi cổ phần. Sau đó, doanh nghiệp này tiếp tục được mua 9 triệu cổ phần phát hành thêm với giá 40.000 đồng mỗi cổ phần. Việc phát hành không được thực hiện thông qua đấu giá công khai và cũng không tiến hành thẩm định giá tài sản theo quy định. Giao dịch giúp Nguyễn Kim trở thành cổ đông chi phối, nắm giữ 54,7% vốn điều lệ Sadeco thông qua các cá nhân đứng tên.
Quá trình điều tra, ông Vinh thừa nhận hành vi sai phạm. Bị cáo khai do mới về làm việc tại Công ty Nguyễn Kim, tin tưởng vào quy trình đã được Sadeco thực hiện trước đó nên không tìm hiểu kỹ quy định pháp luật, không rà soát đầy đủ tài liệu liên quan.
Dù đồng thời giữ chức Phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim, ông vẫn tham gia biểu quyết chọn doanh nghiệp này làm cổ đông chiến lược, phát hành cổ phần không qua đấu giá, không thẩm định giá tài sản, gây thiệt hại cho Sadeco. Song, ông Vinh khẳng định bản thân không hưởng lợi cá nhân từ các sai phạm nêu trên.
Đối với các thiệt hại xảy ra tại Công ty Sadeco trong việc phát hành 9 triệu cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim đã được các bị cáo khắc phục toàn bộ trong quá trình xét xử vụ án giai đoạn 1. Song, quá trình điều tra, gia đình bị cáo Vinh đã tự nguyện nộp khắc phục số tiền 100 triệu đồng.
Thời điểm thực hiện sai phạm, ông Tất Thành Cang phụ trách Văn phòng Thành ủy – đại diện vốn tại Sadeco – biết rõ việc phát hành cổ phần phải đấu giá, thẩm định giá, nhưng vẫn bút phê vào tờ trình, đồng ý chủ trương cho bán 9 triệu cổ phần với giá 40.000 đồng/cổ phần cho Công ty Nguyễn Kim. Việc này dẫn đến chuyển nhượng thấp hơn giá trị thực, gây thất thoát hơn 669 tỷ đồng của Nhà nước, dù sau đó đã được khắc phục.
Trong vụ án này, ông Cang bị phạt 8 năm 6 tháng tù. Ngoài ra, ông còn bị phạt 6 năm tù về sai phạm trong việc bút phê vào tờ trình của Văn phòng Thành ủy, đồng ý cho Công ty Tân Thuận chuyển nhượng đất tại dự án Khu dân cư Phước Kiển. Sai phạm này sau đó được khắc phục nên không xảy ra thiệt hại.
Ngày 14-4, Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh đã mở phiên xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Nguyễn Công Khánh (42 tuổi, quê phường Mỹ Xuyên, TP Cần Thơ) mức án 16 năm tù về tội giết người, 3 năm tù về tội cướp tài sản. Tổng hợp hình phạt là 19 năm tù.
Theo cáo trạng, Khánh là nhân viên tại cửa hàng bán xăng dầu ở ấp 5 Lương Bình, xã Thạnh Lợi, Tây Ninh. Do nợ nần, cần tiền nên nảy sinh ý định tấn công người quản lý để cướp tiền trong két sắt tại nơi mình làm việc.
Sáng 18-1-2025, Khánh kêu bà U. là người quản lý cửa hàng xăng dầu đưa tiền đưa Khánh đi chợ mua đồ ăn.
Khi bà U. vào phòng ngủ tại cửa hàng lấy tiền, Khánh cầm theo cây kim loại đi theo. Trong lúc bà U. mở két sắt lấy tiền thì Khánh đánh nhiều phát làm nạn nhân bất tỉnh rồi lấy trong két sắt hơn 25 triệu đồng.
Khánh đem tiền đi tiêu xài và trả nợ gần 12 triệu đồng, sau đó cầm hơn 13 triệu đồng quay lại cửa hàng xăng dầu thì thấy bà U. vẫn bất tỉnh.
Khánh giả vờ đến trụ sở của công ty đầu tư cửa hàng xăng dầu này báo cáo với người giám đốc là không liên lạc được với bà U., rồi cùng nhân viên của công ty đến cây xăng tìm kiếm.
Bà U. được đưa đi cấp cứu kịp thời, nhưng vụ tấn công của Khánh đã khiến nạn nhân bị thương tích đến 76%. Ngay trong ngày, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tây Ninh đã xác định Khánh là người gây ra vụ việc và bắt giữ.
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đã phối hợp Công an phường Nam Nha Trang và Phòng Quản lý xuất nhập cảnh hoàn tất thủ tục dẫn giải, bàn giao ba người quốc tịch Hàn Quốc bị truy nã đỏ cho cảnh sát nước này tại sân bay quốc tế Cam Ranh, tối 9/4.
Trước đó, qua rà soát, công an phát hiện 9 người nước ngoài đang sống tại một cơ sở lưu trú thuộc Khu đô thị An Bình Tân, phường Nam Nha Trang có biểu hiện nghi vấn.
Qua xác minh, cơ quan điều tra phát hiện trong những người này có ba người quốc tịch Hàn Quốc bị Interpol phát lệnh truy nã đỏ, gồm Kim Hansaem, 31 tuổi, bị truy nã từ ngày 5/1 về tội Lừa đảo; Park Gyoungmo, 29 tuổi, và Cho Wooseok, 28 tuổi, cùng bị truy nã từ ngày 26/2 về tội Hoạt động tội phạm có tổ chức và lừa đảo.
Sau ba ngày thẩm vấn và tranh tụng, chiều muộn hôm nay 1-4, ông Hoàng Văn Thắng - cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - cùng các bị cáo được nói lời sau cùng trước khi tòa nghị án.
Bị viện kiểm sát đề nghị mức án 4-5 năm tù với cáo buộc nhận 200.000 USD (tương đương 4,5 tỉ), ông Thắng cho rằng "vụ án đã phơi bày nhiều sai phạm". Tuy nhiên, ông phân trần bản thân và nhóm cán bộ cấp dưới bị đưa ra xét xử đã nỗ lực trong công tác, góp phần xây dựng các công trình đảm bảo chất lượng, tiến độ và hiệu quả.
Theo ông Thắng, dù nhận hối lộ nhưng không làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình, và đây là điểm khác so với nhiều vụ án tham nhũng.
Tự nhận đã cống hiến cả sự nghiệp cho ngành, ông Thắng nói bản thân “trót phạm sai lầm trong giây phút suy nghĩ không chín chắn”. Ông giải thích về hành vi nhận tiền và nói những lời hối hận và xấu hổ vì làm ảnh hưởng đến uy tín, "thanh danh của những người làm thủy lợi".
Ông tiếp tục trình bày về hoàn cảnh gia đình và mong tòa xem xét giảm nhẹ hình phạt để sớm trở về với gia đình, tiếp tục đóng góp cho xã hội.
Bốn cựu cán bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng bị truy tố tội nhận hối lộ thừa nhận sai phạm, bày tỏ ân hận khi tuổi già vướng vòng lao lý.
Ông Trần Tố Nghị - cựu quyền Cục trưởng, Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình, nghẹn giọng trình bày: “Gần 70 tuổi, đáng ra được vui vầy con cháu nhưng lại gây ảnh hưởng gia đình, rất buồn và ân hận”. Nhìn lại 40 năm công tác, ông nói “phấn đấu cả đời nhưng đánh mất mình trong khoảnh khắc”.
Ông Nghị là một trong hai người nhận hối lộ nhiều nhất trong vụ án này, tổng 13 tỉ. Ông bị Viện kiểm sát đề nghị 7-8 năm tù.
Nhiều bị cáo khác xin lỗi gia đình, đồng nghiệp, cho biết những ngày tạm giam luôn “mất ăn mất ngủ”, tự vấn sai lầm do chủ quan, nể nang, mất cảnh giác.
Người bị cáo buộc hối lộ nhóm cựu quan chức Bộ Nông nghiệp tổng hơn 40 tỉ là ông Nguyễn Văn Dân - Giám đốc Công ty Hoàng Dân.
Tổng hợp hình phạt, ông Dân bị đề nghị 13-16 năm tù với cáo buộc đưa hối lộ 40 tỉ, gây thiệt hại tổng 351 tỉ.
Nói lời sau cùng, ông chỉ xin giảm nhẹ cho các bị cáo, đặc biệt là nhân viên công ty.
Trong phần bào chữa cho ông Dân, luật sư cho rằng nếu doanh nghiệp "cứ thẳng băng mà đi thì chẳng có dự án nào mà làm", nên phải có "quan hệ tế nhị" và chi tiền theo cơ chế.
Có luật sư nêu ý kiến khoản tiền đưa nhận mang tính “cảm ơn” nên khó phân định với hối lộ.
Với cáo buộc gian lận thầu, một số ý kiến bào chữa cho rằng việc cung cấp hồ sơ, dữ liệu chỉ mang tính hỗ trợ, không quyết định kết quả trúng thầu, “chỉ khoảng 10% cơ hội”.
Tuy nhiên, nêu qua điểm đối đáp tại phiên tòa chiều nay, đại diện Viện kiểm sát cho rằng chỉ cần chênh lệch 1%, thậm chí 0,1% cũng đủ quyết định thắng thua trong đấu thầu. Trong khi đó, pháp luật quy định hành vi làm lộ thông tin là vi phạm.
Viện kiểm sát nhấn mạnh quy định yêu cầu bảo mật tuyệt đối trong lựa chọn nhà thầu, song vụ án này cho thấy "cả chủ đầu tư và doanh nghiệp đều vi phạm".
Theo cáo buộc, 5 gói thầu của Công ty Hoàng Dân đều trúng nhờ giá thấp, nhưng có sự “tác động” từ lãnh đạo đến cấp dưới, cụ thể là cựu Thứ trưởng Thắng và các bị cáo khác.
Dù các bị cáo phủ nhận việc chỉ đạo làm trái, nhưng Viện kiểm sát cho rằng cấp dưới khi nhận “giới thiệu” từ cấp trên đương nhiên hiểu đó là tín hiệu cần ưu ái.
“Không cần chỉ đạo trực tiếp, cấp dưới vẫn hiểu nhà thầu đang được ủng hộ để hỗ trợ tối đa”, đại diện VKS nêu, đồng thời cho biết đã cân nhắc nhiều tình tiết, đánh giá sự thành khẩn để đề xuất mức án mang tính nhân văn.
