Đường dây “hô biến” 15 tấn thịt lợn thành thịt bò ở TPHCM
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TPHCM (Phòng Cảnh sát kinh tế) vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo đó, từ năm 2024 đến nay, đối tượng đã thu mua thịt đùi heo nái với giá 110.000 đồng/kg rồi đưa về nhà cắt thành từng miếng nhỏ khoảng 200g.
Sau đó, thịt được ngâm trong nước pha hóa chất sodium metabisulfite nhằm khử mùi và làm thay đổi trạng thái thịt. Tiếp theo, thịt được đưa vào máy để cắt thành các lát mỏng và tiếp tục ngâm với huyết heo để làm giả thành thịt bò, đưa ra tiêu thụ với giá 150.000 đồng/kg.
Ngoài ra, đối tượng này còn thu mua thịt bò đông lạnh với giá rẻ, sau đó ngâm với nước có pha hóa chất sodium metabisulphite để thịt bò được tươi hơn và bảo quản được lâu, sau đó đưa ra thị trường bán với giá 180.000 đồng/kg.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên Giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, cho biết, sodium metabisulphite (Na2S2O5) là hóa chất thường được dùng để khử trùng, chống oxy hóa và bảo quản.
Trong công nghiệp thực phẩm, nó được biết đến như một phụ gia (E223), được dùng làm chất bảo quản và chống oxy hóa, giúp hạn chế vi khuẩn, nấm mốc và giữ màu thực phẩm với liều lượng rất thấp.
“Chúng ta không biết rõ liều lượng hóa chất mà các đối tượng nêu trên dùng cho sản phẩm. Tuy nhiên, nếu lạm dụng có thể gây hại cho sức khỏe”, PGS Thịnh nhấn mạnh.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí trước đó, BSCK2 Châu Thị Anh, Phụ trách khoa Dinh dưỡng tại một bệnh viện ở TPHCM, cũng cho biết, sodium metabisulfite được phép sử dụng trong một số thực phẩm với liều lượng nghiêm ngặt, 0,001-0,03% cho 1kg thành phẩm theo Bộ Y tế. Việc lạm dụng hóa chất này có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng, gây độc tế bào, giảm khả năng sống sót của tế bào và gây tự chết tế bào (apoptosis).
Đặc biệt, những người nhạy cảm với sulfite có thể gặp các vấn đề về hô hấp như hen phế quản, khó thở, co thắt phế quản. Vượt quá ngưỡng cho phép, sodium metabisulfite có thể gây tổn thương gan, thận, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tuần hoàn, trầm cảm, tổn thương giác mạc, thậm chí mù lòa và tử vong trong trường hợp nghiêm trọng.
Làm thế nào để phân biệt thịt bò giả và thịt bò thật?
Theo PGS Thịnh, thịt bò và thịt lợn khác nhau về cấu trúc, hình thái song khi thịt lợn đã được “phù phép” thành thịt bò, để phân biệt được không phải là chuyện dễ. Người tiêu dùng nên cảnh giác khi mua thịt bò có giá quá rẻ.
Dưới đây, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, chỉ ra một số cách để phân biệt:
– Kiểm tra độ săn chắc của miếng thịt
Chúng ta có thể dùng tay nhấn lên miếng thịt, dễ nhận thấy miếng thịt bò thật săn chắc hơn trong khi miếng thịt bò giả khá mềm và lỏng, thậm chí có thể chảy nước.
– Kiểm tra mùi
Khi đưa miếng thịt bò lên ngửi, dễ nhận thấy mùi đặc trưng của thịt bò. Đối với miếng thịt bò giả, thương lái thường sử dụng mỡ bò để bôi lên bề mặt miếng thịt để có mùi thịt bò. Tuy nhiên, khi cắt lát và ngửi miếng thịt đã cắt, bạn không còn thấy mùi thịt bò.
– Rửa sạch và quan sát màu nước
Dùng dao thái một phần miếng thịt và ngâm vào trong nước. Sau một thời gian, miếng thịt bò giả sẽ khiến nước chuyển màu đậm. Ngoài ra, khi vớt ra khỏi nước, miếng thịt bò giả sẽ nhạt màu đi rõ rệt so với lúc ban đầu.
Trả lời cho vấn đề này, các bác sĩ cho biết với người trưởng thành khỏe mạnh, một ly cà phê buổi sáng hoặc một ly nước chanh pha loãng không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, mọi người cần sử dụng đúng cách và để ý liều lượng tiêu thụ trong ngày, nhất là ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền.
Tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thanh Phong, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết nhiều người đang sử dụng cà phê và nước chanh theo cách chưa phù hợp, đặc biệt vào những ngày thời tiết nắng nóng kéo dài. Các sai lầm thường gặp làm ảnh hưởng xấu tới sức khỏe gồm:
Uống cà phê thay cho bữa sáng: Nhiều người có thói quen chỉ uống cà phê vào buổi sáng lúc bụng rỗng rồi bắt đầu làm việc. Điều này không chỉ khiến cơ thể thiếu năng lượng mà còn dễ gây cồn cào, khó chịu vùng thượng vị.
Ngoài ra, caffeine có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh, tăng cảm giác hồi hộp, bồn chồn. Với người tăng huyết áp chưa kiểm soát tốt hoặc mắc bệnh tim mạch, huyết áp có thể tăng tạm thời sau khi uống cà phê.
Cho rằng càng uống nhiều nước chanh càng tốt: Không ít người uống nhiều nước chanh đặc mỗi ngày với hy vọng “thanh lọc cơ thể” hoặc “giảm mỡ máu”. Tuy nhiên, lượng axit cao có thể gây khó chịu cho người bị trào ngược dạ dày thực quản hoặc mắc bệnh dạ dày. Đặc biệt, nếu pha nhiều đường, thức uống này còn làm đường huyết tăng nhanh và cung cấp nhiều năng lượng rỗng, ít giá trị dinh dưỡng.
Bổ sung quá nhiều đường: Đây có lẽ là thói quen phổ biến nhất. Một ly nước chanh hoặc trà đá có thể trở thành một loại nước ngọt thực sự nếu được pha với lượng đường lớn.
Theo bác sĩ Phong, trong những ngày nắng nóng, nhu cầu quan trọng nhất của cơ thể vẫn là bù đủ nước. Nếu một người uống nhiều cà phê nhưng uống ít nước lọc, hoặc chỉ dùng nước chanh ngọt thay nước uống hằng ngày, nguy cơ mất cân bằng dịch vẫn có thể xảy ra.
Theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, nước chanh không phải là thuốc điều trị bệnh. Đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy uống nước chanh có thể điều trị tăng huyết áp, làm giảm mỡ máu một cách đáng kể hoặc thậm chí là “chữa ung thư” như nhiều người lan truyền.
Một số nghiên cứu ghi nhận các lợi ích nhất định của trái cây họ cam quýt đối với sức khỏe nói chung. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc uống nước chanh mỗi sáng có thể thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp kiểm soát bệnh đã được chứng minh hiệu quả.
Do đó, bác sĩ Dung khuyên người dân nên xem nước chanh là một thức uống có thể góp phần làm đa dạng chế độ ăn uống, thay vì kỳ vọng đây là một phương pháp điều trị bệnh.
“Nước chanh là một thức uống tốt vì chứa vitamin C và một số hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, từ đó suy luận rằng nước chanh có thể điều trị tăng huyết áp, giảm mỡ máu hay phòng ngừa ung thư là một ‘bước nhảy’ quá xa so với bằng chứng khoa học hiện có. Nếu một người tăng huyết áp vẫn ăn mặn, ít vận động nhưng lại kỳ vọng chỉ cần uống nước chanh mỗi sáng là kiểm soát được bệnh thì đó là một nhận định không đúng”, bác sĩ Thanh Phong nói thêm.
Thông tin với phóng viên Dân trí ngày 16/7, ThS.BSCKII Đinh Phương Đông, Trưởng khoa Bỏng - Tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Trưng Vương (TPHCM), cho biết thời gian qua, khoa đã tiếp nhận trường hợp gặp biến chứng nặng nề sau khi sử dụng một loại ghế massage.
Bệnh nhân là bà T. (70 tuổi, ngụ TPHCM), có tiền sử đau nhức xương khớp và tê bì 2 bên chân. Theo lời kể của bệnh nhân, cách nhập viện 4 ngày, bà đến một cơ sở gần nhà để trải nghiệm ghế massage xông nhiệt hồng ngoại, vì nghe người xung quanh quảng cáo thiết bị này có tác dụng thư giãn, giảm đau nhức và mệt mỏi.
Ngay khi nhiệt nóng tỏa lên, bệnh nhân đã cảm thấy đau rát, nhưng vì tin tưởng vào công dụng "thần kỳ" cho sức khỏe nên vẫn cố ngồi lại cho đến hết liệu trình 15 phút.
Trở về nhà, bệnh nhân phát hiện bị bỏng vùng bẹn phải, phồng và bong tróc da nhiều. Người phụ nữ tự mua thuốc điều trị nhưng không khỏi, ngược lại còn gây nhiễm trùng, viêm tấy lan tỏa.
Đáng chú ý, khi nghe bà T. thông báo việc bị biến chứng, cơ sở bán máy massage chỉ chuyển cho bà một loại thuốc thoa và hướng dẫn bệnh nhân tự xử lý, nhưng tình trạng không cải thiện.
Thời điểm người phụ nữ vào viện cầu cứu, qua thăm khám, các bác sĩ Bệnh viện Trưng Vương chẩn đoán bệnh nhân bị bỏng nhiệt nóng diện tích 100cm2 độ 3-4 vùng bẹn phải. Vết bỏng đã gây hoại tử sâu, làm da quanh vết thương viêm tấy lan tỏa.
Bệnh nhân được điều trị liên tục bằng kháng sinh, kháng viêm và theo dõi tích cực, đến nay vết thương giảm viêm nhiều. Dự kiến, người phụ nữ còn phải phẫu thuật cắt bỏ mô của toàn bộ lớp da bị hoại tử, chăm sóc vết thương tích cực và khâu đóng lại vết thương nếu diễn tiến thuận lợi.
Trong trường hợp vùng mất da lớn, bệnh nhân sẽ cần tính đến phương án phẫu thuật ghép da. Thời gian điều trị để lành thương cho người phụ nữ kéo dài đến 2 tuần.
ThS.BS Nguyễn Xuân Thiện, Khoa Bỏng và Tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Trưng Vương, chia sẻ, hiện nay tình trạng người dân nghe quảng cáo hấp dẫn và tìm đến trải nghiệm ghế massage diễn ra khá phổ biến. Có trường hợp khách được tổ chức theo từng đoàn đến các chương trình giới thiệu và trải nghiệm sản phẩm.
Bên cạnh việc bán trực tiếp, các công ty còn có dịch vụ cho thuê sử dụng sản phẩm tại chỗ và tính tiền theo gói (như trường hợp của bà T. phải đóng số tiền 270.000 đồng/tháng để sử dụng máy).
Theo bác sĩ Thiện, nhiều người - nhất là người cao tuổi mang bệnh nền có sẵn như tiểu đường - thường mất cảm giác da. Nếu không chú ý vấn đề nhiệt độ khi ngồi ghế massage xông nhiệt hồng ngoại, nguy cơ gặp biến chứng bỏng nặng hoàn toàn có thể xảy ra.
Bên cạnh đó, trên thị trường hiện có đầy rẫy các loại ghế massage được quảng cáo hấp dẫn, với nhiều công dụng chưa được kiểm chứng. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần tìm hiểu kỹ thương hiệu, các tiêu chuẩn chất lượng đã được cơ quan chức năng thẩm định cho sản phẩm trước khi sử dụng, để tránh tiền mất, tật mang.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.
Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.
Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.
"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.
Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.
Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.
"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.
