Đường dây “hô biến” 15 tấn thịt lợn thành thịt bò ở TPHCM
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TPHCM (Phòng Cảnh sát kinh tế) vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo đó, từ năm 2024 đến nay, đối tượng đã thu mua thịt đùi heo nái với giá 110.000 đồng/kg rồi đưa về nhà cắt thành từng miếng nhỏ khoảng 200g.
Sau đó, thịt được ngâm trong nước pha hóa chất sodium metabisulfite nhằm khử mùi và làm thay đổi trạng thái thịt. Tiếp theo, thịt được đưa vào máy để cắt thành các lát mỏng và tiếp tục ngâm với huyết heo để làm giả thành thịt bò, đưa ra tiêu thụ với giá 150.000 đồng/kg.
Ngoài ra, đối tượng này còn thu mua thịt bò đông lạnh với giá rẻ, sau đó ngâm với nước có pha hóa chất sodium metabisulphite để thịt bò được tươi hơn và bảo quản được lâu, sau đó đưa ra thị trường bán với giá 180.000 đồng/kg.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên Giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, cho biết, sodium metabisulphite (Na2S2O5) là hóa chất thường được dùng để khử trùng, chống oxy hóa và bảo quản.
Trong công nghiệp thực phẩm, nó được biết đến như một phụ gia (E223), được dùng làm chất bảo quản và chống oxy hóa, giúp hạn chế vi khuẩn, nấm mốc và giữ màu thực phẩm với liều lượng rất thấp.
“Chúng ta không biết rõ liều lượng hóa chất mà các đối tượng nêu trên dùng cho sản phẩm. Tuy nhiên, nếu lạm dụng có thể gây hại cho sức khỏe”, PGS Thịnh nhấn mạnh.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí trước đó, BSCK2 Châu Thị Anh, Phụ trách khoa Dinh dưỡng tại một bệnh viện ở TPHCM, cũng cho biết, sodium metabisulfite được phép sử dụng trong một số thực phẩm với liều lượng nghiêm ngặt, 0,001-0,03% cho 1kg thành phẩm theo Bộ Y tế. Việc lạm dụng hóa chất này có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng, gây độc tế bào, giảm khả năng sống sót của tế bào và gây tự chết tế bào (apoptosis).
Đặc biệt, những người nhạy cảm với sulfite có thể gặp các vấn đề về hô hấp như hen phế quản, khó thở, co thắt phế quản. Vượt quá ngưỡng cho phép, sodium metabisulfite có thể gây tổn thương gan, thận, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tuần hoàn, trầm cảm, tổn thương giác mạc, thậm chí mù lòa và tử vong trong trường hợp nghiêm trọng.
Làm thế nào để phân biệt thịt bò giả và thịt bò thật?
Theo PGS Thịnh, thịt bò và thịt lợn khác nhau về cấu trúc, hình thái song khi thịt lợn đã được “phù phép” thành thịt bò, để phân biệt được không phải là chuyện dễ. Người tiêu dùng nên cảnh giác khi mua thịt bò có giá quá rẻ.
Dưới đây, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, chỉ ra một số cách để phân biệt:
– Kiểm tra độ săn chắc của miếng thịt
Chúng ta có thể dùng tay nhấn lên miếng thịt, dễ nhận thấy miếng thịt bò thật săn chắc hơn trong khi miếng thịt bò giả khá mềm và lỏng, thậm chí có thể chảy nước.
– Kiểm tra mùi
Khi đưa miếng thịt bò lên ngửi, dễ nhận thấy mùi đặc trưng của thịt bò. Đối với miếng thịt bò giả, thương lái thường sử dụng mỡ bò để bôi lên bề mặt miếng thịt để có mùi thịt bò. Tuy nhiên, khi cắt lát và ngửi miếng thịt đã cắt, bạn không còn thấy mùi thịt bò.
– Rửa sạch và quan sát màu nước
Dùng dao thái một phần miếng thịt và ngâm vào trong nước. Sau một thời gian, miếng thịt bò giả sẽ khiến nước chuyển màu đậm. Ngoài ra, khi vớt ra khỏi nước, miếng thịt bò giả sẽ nhạt màu đi rõ rệt so với lúc ban đầu.
– Chần miếng thịt trong nước sôi
Khi chần miếng thịt trong nước sôi, thịt bò thật có màu đậm hơn, thịt bò giả chuyển sang màu trắng như thịt lợn.
Chỉ trong 4 tháng, cân nặng của cô gái 24 tuổi, ở TP HCM, tăng từ 52 lên 58 kg, cảm giác ì ạch bắt đầu xuất hiện. Kiểm tra sức khỏe định kỳ tại công ty, cô hoảng hốt khi chỉ số mỡ máu tăng đột biến. Không tin vào chẩn đoán, cô đến bệnh viện khác kiểm tra nhưng nhận về kết quả tương tự. Bác sĩ khuyến cáo giảm cân, hạn chế thức ăn nhanh, tích cực vận động để giảm chỉ số mỡ máu, tránh biến chứng tim mạch.
Tuấn, kỹ sư phần mềm 29 tuổi tại Hà Nội, có thói quen làm việc từ sáng đến khuya bên máy tính. Ăn uống thất thường cộng với việc ngủ rất ít khiến cơ thể anh cạn kiệt. Để ép bản thân tỉnh táo, anh tiêu thụ hai đến ba ly cà phê mỗi ngày.
Cuối năm ngoái, cơn chóng mặt đột ngột tấn công Tuấn ngay tại bàn làm việc. Người đàn ông nỗ lực bám trụ để đứng dậy nhưng lập tức ngã khụy. Tim đập dồn dập, mắt anh mờ đi vài giây trong khi hai tai ù đặc. Tại phòng cấp cứu Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, máy đo ghi nhận huyết áp của anh vọt lên mức 180 mmHg, có thời điểm chỉ số này chạm ngưỡng 220 mmHg, vượt xa mức an toàn 120 mmHg.
Bác sĩ kết luận anh mắc tăng huyết áp độ 2. Hệ quả này bắt nguồn hoàn toàn từ nếp sinh hoạt thiếu khoa học. Hoàn toàn không mắc bệnh thận hay tiểu đường, chàng trai từng nghĩ bệnh lý tim mạch chỉ dành cho người già nay bước vào một cuộc sống gắn liền với thuốc. Anh phải uống thuốc hạ huyết áp và đo chỉ số này mỗi ngày nhằm chặn đứng nguy cơ tổn thương võng mạc hoặc suy thận.
Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm gần đây ghi nhận tỷ lệ người trưởng thành Việt Nam từ 18 đến 69 tuổi có cholesterol máu cao đã tăng từ 30,2% lên 44,1% chỉ trong vài năm. Riêng nhóm 18 đến 30 tuổi, con số này tiếp tục leo thang qua từng năm theo ghi nhận từ các bệnh viện. Tăng huyết áp, từng được xem là bệnh của người trên 50 tuổi, nay có 10 đến 15% số ca xuất hiện ở người dưới 30, theo PGS.TS Nguyễn Hoài Nam, Chủ tịch Hội tĩnh mạch học TP HCM.
Một khảo sát trên gần 1.900 nhân viên văn phòng tại TP HCM trong chiến dịch Trạm dự báo bão trong tim cho thấy 35% có huyết áp cao tại thời điểm đo, nhưng phần lớn không biết.
Xu hướng này không chỉ xảy ra ở Việt Nam. WHO ghi nhận khoảng 10 đến 15% ca đột quỵ toàn cầu xảy ra ở người dưới 45 tuổi và đang tăng nhanh tại các đô thị phát triển. Tại Việt Nam, Bộ Y tế ghi nhận năm 2023 có từ 5 đến 7% ca đột quỵ là người dưới 45 tuổi, tỷ lệ cao hơn ở Hà Nội và TP HCM.
Ung thư cũng không còn là bệnh của tuổi xế chiều, nghiên cứu đăng trên tạp chí BMJ Oncology chỉ ra tỷ lệ ung thư khởi phát ở người dưới 50 tuổi đã tăng gần 80% kể từ năm 1990 và dự kiến tăng thêm 31% vào năm 2030.
Tại Việt Nam, gần 30% ca ung thư đại tràng được ghi nhận ở người dưới 40 tuổi. Bệnh thận mạn ảnh hưởng khoảng 12,8% dân số, tương đương hơn 8,7 triệu người, trong đó nhóm 18 đến 30 tuổi chiếm 20 đến 30% trong số 8.000 ca mới mỗi năm. Số người trẻ mắc bệnh tim mạch tăng 11 đến 13% mỗi năm, theo đó Viện Tim mạch Quốc gia ghi nhận 15 đến 17% trong tổng số 3.500 đến 4.000 ca can thiệp tim mạch hàng năm là bệnh nhân dưới 40 tuổi.
Các chuyên gia chỉ ra ba tầng nguyên nhân chồng lên nhau. Tầng đầu tiên là chế độ ăn uống, tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn chiên xào và đường là con đường ngắn nhất dẫn đến béo phì, yếu tố nguy cơ trực tiếp của hầu hết bệnh mạn tính.
Tầng thứ hai là áp lực làm việc, khi một nghiên cứu của WHO công bố trên tạp chí Môi trường Quốc tế năm 2021 chỉ ra người làm việc hơn 55 giờ mỗi tuần có nguy cơ đột quỵ cao hơn 35% và nguy cơ tử vong vì bệnh tim cao hơn 17% so với người làm 35 đến 40 giờ. Căng thẳng mãn tính kích thích cơ thể tiết cortisol liên tục, kéo theo tăng cholesterol, tăng đường huyết và tăng huyết áp.
Tầng thứ ba, và khó trị nhất, là tâm lý chủ quan, người trẻ hiếm khi khám định kỳ và thường chỉ đến viện khi triệu chứng đã nghiêm trọng.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Trưởng khoa Y tế công cộng Đại học Y Dược TP HCM, cảnh báo: "Nhiều người trẻ, khỏe đã mắc cùng lúc nhiều bệnh, khiến đóng góp của họ cho xã hội ít đi, tăng gánh nặng về chi phí và nhân lực chăm sóc".
Ông chỉ ra một vòng lặp nguy hiểm, người trẻ không biết mình bệnh, bệnh diễn biến nặng thầm lặng, đến khi phát hiện thì tổn thương đã sâu. "Sống lâu nhưng không khỏe", ông nói, "đó là thực tế đang xảy ra".
Để phòng ngừa, chuyên gia khuyến cáo giới trẻ cần có lối sống lành mạnh, tăng cường vận động và dinh dưỡng cân bằng, giữ cân nặng hợp lý. Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để tăng sức đề kháng của cơ thể. Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá. Tránh ăn nhiều mỡ, gia vị hay thức ăn bị mốc; tăng cường hoa quả, rau và các loại vitamin. Tiêm vaccine ngừa một số bệnh nhiễm trùng như viêm gan B, C và tiêm phòng HPV ngừa ung thư cổ tử cung.
Người trẻ không nên chủ quan, nghĩ bệnh lý chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi mà bỏ qua các dấu hiệu, khiến bệnh biến chứng nặng, không thể can thiệp. Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng hoặc một năm một lần.
Người phụ nữ sống ở Đống Đa không nhớ mình đã ngồi im bao lâu trong phòng khám, hình ảnh đứa con lớn lên thiếu mẹ hiện ra không dứt. Nhưng tinh thần thép được rèn qua 20 năm một mình bươn chải ở Hà Nội sớm giúp cô tự sốc lại bản thân. Thay vì chìm vào câu hỏi "Tại sao lại là mình?", Linh chọn cách nhìn đây là bài kiểm tra, không phải bản án.
"Cứ ba tháng tôi tái khám một lần, xem nó như căn bệnh mạn tính để sống chung, chứ không phải để ủ rũ hay trách móc", cô nói, thêm rằng 6 năm trôi qua vẫn sống khỏe mạnh.
Khác với Linh, Ánh Hoa đối mặt với ung thư máu từ năm 12 tuổi. Trải qua những ngày tháng tuổi thơ gắn liền với giường bệnh cùng hóa chất và nỗi sợ hãi, Hoa quyết định thay đổi tâm thế. Cô coi mỗi đợt truyền thuốc là một cuộc chiến nhỏ cần chinh phục. Sau gần 15 năm kiên trì, cô nhận kết quả đẩy lui bệnh hoàn toàn và hiện là thành viên tích cực của Sáng kiến Ung thư Muối.
Tại Việt Nam, theo số liệu GLOBOCAN 2022, mỗi năm có khoảng 180.480 ca ung thư mới và 120.184 ca tử vong, biến ung thư thành gánh nặng y tế hàng đầu. Song song gánh nặng thể chất là một cuộc khủng hoảng tâm lý âm thầm. Như nghiên cứu của Bệnh viện Quân y 103 trên 264 bệnh nhân tại khoa Ung bướu cho thấy gần 58% người bệnh bị trầm cảm.
Với nhóm trẻ tuổi, hệ quả còn nặng nề hơn. Nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore trên 20.000 bệnh nhân cho thấy nhóm 25 đến 30 tuổi có nguy cơ mắc các rối loạn tâm lý suốt đời cao hơn ngay cả sau khi bệnh thuyên giảm, và nhóm từ 15 đến 19 tuổi có nguy cơ tự tử cao hơn đáng kể so với dân số chung.
Bác sĩ Nguyễn Thị Diễm Hương, Phòng khám Hỗ trợ điều trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết những bệnh nhân vượt xa tiên lượng ban đầu thường có chung một đặc điểm là họ không coi ung thư là án tử hình.
"Họ xem đó là một chặng đường cần vượt qua, từ đó giữ được tâm lý thảnh thơi và năng lượng tích cực ngay cả trong những giai đoạn điều trị nặng nề nhất", bà nói.
Về mặt sinh học, các nghiên cứu ghi nhận nhóm bệnh nhân này thường duy trì hoạt động miễn dịch tốt hơn, đặc biệt ở tế bào diệt tự nhiên và tế bào lympho T. Ngược lại, bệnh nhân trầm cảm, lo âu kéo dài thường ít tuân thủ phác đồ, bỏ tái khám, khiến bệnh tiến triển nặng hơn và tiên lượng kém hơn.
Y học hiện đại cũng đang thay đổi bức tranh tổng thể. Một số loại ung thư như tuyến giáp, vú, tiền liệt tuyến và đại tràng, nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có tỷ lệ sống trên 5 năm vượt 90%. Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, nhấn mạnh rằng ngưỡng 5 năm là mốc quan trọng vì tế bào ung thư thường di căn mạnh nhất trong 2-3 năm đầu. Qua mốc đó, ngay cả khi tái phát, bệnh nhân vẫn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện kịp thời.
Tuy nhiên, bác sĩ Ngô Văn Tỵ, Khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đưa ra cảnh báo sự lạc quan không nên được áp dụng như một công thức chung. Nhiều loại ung thư vẫn tiến triển nhanh, có thể tái phát và tiên lượng hạn chế. Kỳ vọng thái quá đôi khi dẫn đến trì hoãn những quyết định điều trị quan trọng.
"Và sống lâu hơn không tự động nghĩa là 'sống tốt hơn', khi nhiều bệnh nhân phải đánh đổi bằng tác dụng phụ kéo dài, chi phí điều trị lớn và áp lực tâm lý triền miên. Mỗi bệnh nhân cần được đánh giá rất cá thể hóa, không thể mặc định", ông nói.
Theo Sở Y tế TP Cần Thơ, trong đợt 1, chương trình khám sức khỏe diễn ra đồng loạt tại 4 xã Tân Hòa, xã Long Phú, xã Nhơn Ái và phường Long Bình. Trong đó tại 3 xã phường Nhơn Ái, Long Bình và Long Phú sẽ tổ chức khám tổng quát miễn phí cho người cao tuổi. Còn tại xã Tân Hòa khám miễn phí các bệnh lý phụ khoa, sàng lọc ung thư tử cung, ung thư vú… cho phụ nữ có gia đình.
Chương trình khám diễn ra trong hai ngày 16 và 17-5 tại mỗi điểm khám, và theo dự kiến sẽ khám cho khoảng 1.000 người dân.
Riêng điểm khám tại xã Tân Hòa đã khám cho 500 người vào ngày 16-5, một điểm khám khác tại Trung tâm Công tác xã hội TP Cần Thơ (cơ sở 2 tại xã Vị Thủy) sẽ khám khoảng 300 người (vào ngày 24-5).
Trong lần khám sức khỏe này, người dân sẽ được khám sức khỏe toàn diện: nội khoa, ngoại khoa và các chuyên khoa da liễu, mắt - răng hàm mặt, tai mũi họng. Đồng thời siêu âm, đo điện tim, X-quang và xét nghiệm cơ bản.
Tại các điểm khám, người dân còn được các bác sĩ tư vấn dinh dưỡng, tư vấn chăm sóc sức khỏe định kỳ.
Trong đợt khám này, Sở Y tế đã xây dựng phần mềm, dữ liệu khám, chữa bệnh, sàng lọc cho người dân trong đợt này sẽ được nhập liệu, chuyển lên hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý.
Theo PGS.TS Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, đợt khám đầu tiên sở tập trung khám cho người cao tuổi, người yếu thế, khuyết tật… làm điểm để tổ chức các đợt khám sau.
Điểm khám tổ chức khám tại trạm y tế hoặc UBND xã do trạm y tế không đủ nhân lực, trang thiết bị cần thiết cho hoạt động. Sở Y tế đã huy động nhân lực tổng hợp cùng trang thiết bị từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, cơ sở xét nghiệm tuyến thành phố để tổ chức khám sàng lọc và trả kết quả nhanh cho người dân.
Về kinh phí, Sở Y tế chủ động huy động nhiều nguồn từ ngân sách, chương trình mục tiêu và xã hội hóa.
Đợt 2, đối tượng khám sẽ tập trung vào trẻ em và học sinh. Trong đó trẻ em dưới 24 tháng tuổi sẽ khám lồng ghép trong đợt tiêm chủng tại trạm y tế, riêng trẻ trong độ tuổi đến trường từ 24 tháng đến 18 tuổi sẽ được khám tại trường học.
Theo Sở Y tế, mục tiêu của việc khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe chủ động, đồng thời còn giúp ngành y tế đánh giá thực trạng mô hình bệnh tật tại cộng đồng. Từ đó xây dựng các giải pháp phòng bệnh phù hợp với từng nhóm dân cư.
Chương trình thí điểm lần này được ngành y tế kỳ vọng để Cần Thơ từng bước mở rộng mô hình khám sức khỏe định kỳ miễn phí trên toàn địa bàn trong thời gian tới.
