Những ngày qua vụ việc học sinh Trường Bình Quới Tây nghi ngộ độc thực phẩm được dư luận quan tâm. Nhiều người đặt câu hỏi sao trường không tổ chức nấu ăn bán trú tại trường?
Ngày 10.4, trả lời phỏng vấn báo chí Bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, cho biết từ khi bà tiếp quản vai trò cán bộ quản lý tại trường tiểu học này thì trường đã sử dụng suất ăn bán trú từ công ty cung cấp vào trường.
“Muốn tổ chức bếp ăn bán trú tại trường cũng không thể ngày một ngày hai, một tháng hai tháng là có thể thực hiện được mà phải có được sự đồng ý của cấp trên”, bà Tiên cho hay.
Để kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú trong các năm vừa qua, bà Tiên cho biết, nhà trường đều có các đợt phối hợp ban đại diện cha mẹ học sinh, cùng ban giám hiệu nhà trường kiểm tra bếp ăn. Trong năm học, ban đại diện cha mẹ học sinh cũng vào trường, kiểm tra giờ ăn, xem quy trình tổ chức giờ ăn bán trú, cùng ăn thử cơm với các em học sinh. Đồng thời, cơm, đồ ăn, từ công ty giao tới không để sẵn trong khay mà vào từng lớp mới chia cho các em để đảm bảo món ăn được nóng hơn.
Bà Tiên cho hay theo quy trình từ trước đến nay, nhân viên y tế, hiệu trưởng nhà trường luôn ăn phần ăn bán trú như học sinh. Trong đó, nhân viên y tế lưu mẫu đồ ăn, thử cơm bán trú trước khi học sinh ăn. Bà Tiên thường ăn sau các em, khoảng sau 12 giờ hàng ngày.
Giá tiền ăn bán trú năm học 2025-2026 là 37.000 đồng/em/ngày (bao gồm bữa trưa và bữa xế). Thực đơn bán trú hôm 7.4 (ngày mà trong chiều tối hôm đó bắt đầu có một số học sinh bị ói, sốt…) có cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào và mận; bữa xế là bánh flan.
Bà Tiên cho biết nếu thời gian sắp tới được cơ quan chức năng cho phép tổ chức bán trú trở lại sẽ thắt chặt hơn nữa các khâu, triển khai các biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh trong thời gian tới.
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, chia sẻ với phóng viên: “Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhu cầu tổ chức bán trú tại các trường phổ thông ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM. Bán trú không chỉ giúp học sinh thuận tiện trong sinh hoạt, học tập mà còn góp phần quản lý học sinh tốt hơn trong thời gian ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, phía sau mô hình ấy lại là hàng loạt áp lực đè nặng lên vai người đứng đầu nhà trường”.
“Áp lực đầu tiên khi tổ chức bán trú, chính là bài toán cân đối giữa chất lượng và chi phí bữa ăn”, ông Đảo nói thêm.
“Khác với các cấp học dưới, học sinh THPT có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn, khẩu phần ăn cần đa dạng, đảm bảo năng lượng và phù hợp với lứa tuổi. Trong khi đó, mức thu tiền ăn phải được tính toán hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của đa số phụ huynh (dao động khoảng 35.000 đồng/phần cơm bán trú). Chỉ cần một sự điều chỉnh nhỏ về giá cũng có thể tạo ra những phản ứng trái chiều. Nhà trường vì vậy luôn phải “cân đo đong đếm” vừa phải đảm bảo dinh dưỡng, vừa giữ được sự đồng thuận xã hội”, ông Đảo phân tích.
Bên cạnh đó, ông Đảo cho hay, áp lực về an toàn thực phẩm là nỗi lo thường trực, mang tính sống còn. Chỉ một sơ suất nhỏ trong khâu chế biến, bảo quản hay lựa chọn nguyên liệu cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hàng trăm, hoặc cả ngàn học sinh.
Đồng thời, ông thừa nhận, công tác quản lý căn tin, bếp ăn cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc giám sát nhân sự chế biến, quy trình vận hành, vệ sinh dụng cụ, cũng như ý thức chấp hành quy định của các đơn vị cung ứng đòi hỏi sự kiểm tra thường xuyên, liên tục. “Hiệu trưởng không chỉ là nhà quản lý giáo dục mà còn phải đóng vai trò như một “người quản lý an toàn thực phẩm” trong phạm vi trường học của mình, trách nhiệm rất lớn trước phụ huynh và xã hội”, ông Đảo nói.
Quy trình tại Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ thời gian qua là kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào thực phẩm. Bước đầu là lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Hợp đồng cung ứng phải quy định cụ thể về tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm. Song song với đó là có quy trình kiểm tra nguyên liệu đầu vào hằng ngày; lưu mẫu thực phẩm, có tổ giám sát nội bộ, có sự tham gia của đại diện ban giám hiệu, giáo viên, đại diện cha mẹ học sinh các lớp. Trường học này cũng có biểu mẫu trực tuyến cho học sinh đánh giá các tiêu chí như khẩu vị, định lượng, độ đa dạng món ăn, mức độ vệ sinh, thái độ phục vụ… “Khảo sát đảm bảo ẩn danh để học sinh dám phản ánh trung thực. Những góp ý xác đáng được trường ghi nhận, điều chỉnh kịp thời và thông tin ngược trở lại để học sinh thấy mình được lắng nghe”, ông Đảo cho biết.
Quy chế tuyển sinh ĐH năm nay có một khái niệm mới: nguồn tuyển. Theo đó, thí sinh (TS) tốt nghiệp THPT năm 2026, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ ĐH là TS có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Mức điểm này không tính điểm ưu tiên và điểm cộng. Đây là điều kiện để đăng ký xét tuyển với tất cả các phương thức, dù sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT hay các căn cứ xét tuyển khác như: điểm kỳ thi đánh giá năng lực, điểm học bạ…
Theo quy chế, tổ hợp sử dụng kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT dùng để xét tuyển có ít nhất 3 môn phù hợp với đặc điểm, yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo. Trong đó, tổ hợp môn bắt buộc phải có toán hoặc ngữ văn (kết hợp 2 môn khác theo quy định trường/ngành/chương trình). Với phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT, tổ hợp môn này cũng bắt buộc có toán hoặc ngữ văn. Căn cứ theo quy định này, các trường ĐH xây dựng tổ hợp môn xét tuyển cho từng ngành đào tạo. Tùy đặc thù ngành, có ngành chỉ xét tuyển bằng 1 tổ hợp, có ngành sử dụng hơn 10 tổ hợp. Thậm chí, cùng một mã ngành đào tạo, mỗi trường quy định khác nhau về các tổ hợp môn xét tuyển.
Vậy 3 môn TS cần đạt 15 điểm theo kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 để đủ điều kiện xét tuyển bậc ĐH được hiểu như thế nào?
Theo tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, dù TS xét tuyển vào trường theo phương thức nào cũng cần đạt 15 điểm 3 môn theo tổ hợp xét tuyển từng ngành do trường quy định. Theo quy định của trường năm nay, tổ hợp xét tuyển mỗi ngành gồm 2 môn bắt buộc và 1 môn tự chọn trong số các môn còn lại. Với quy định này, các ngành của trường có nhiều tổ hợp xét tuyển khác nhau. TS đủ điều kiện để xét tuyển vào 1 ngành của trường khi có ít nhất 1 tổ hợp bất kỳ trong các tổ hợp theo quy định của ngành đó đạt từ 15 điểm trở lên.
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết đối với TS tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, điều kiện để được xét tuyển vào một ngành/nhóm ngành khi thỏa 1 trong 2 trường hợp gồm: có tổng điểm của tổ hợp môn xét tuyển đạt từ 15 điểm trở lên (theo thang điểm 30); có tổng điểm thi của môn toán, ngữ văn và một môn khác thuộc tổ hợp xét tuyển của ngành/nhóm ngành đạt từ 15 điểm trở lên (theo thang điểm 30). Điểm các môn được sử dụng để xét ở 2 trường hợp trên là điểm gốc, trước khi quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ, không cộng điểm xét thưởng và không cộng điểm ưu tiên khu vực, đối tượng.
"Các môn trong tổ hợp được tính theo tổ hợp môn xét tuyển từng ngành/chương trình cụ thể quy định của trường. Ví dụ ngành công nghệ vật liệu, trường sử dụng 6 tổ hợp môn xét tuyển. TS xét vào ngành này cần đạt 15 điểm 3 môn của ít nhất 1 trong 6 tổ hợp môn theo quy định mới đủ điều kiện xét tuyển", thạc sĩ Tú thông tin thêm.
PGS-TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Nha Trang, cho biết các tổ hợp môn xét tuyển của trường đều có toán và văn, cộng 1 trong số các môn: lý, hóa, sinh, địa, sử. Do đó, điều kiện nguồn xét tuyển của trường là TS cần có điểm toán, văn và 1 môn còn lại theo tổ hợp xét tuyển trường quy định đạt từ 15 điểm trở lên.
Tiến sĩ Huỳnh Trung Phong, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và phát triển khởi nghiệp, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng TS cần đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn của tổ hợp mà TS sử dụng để xét tuyển vào từng ngành cụ thể. Với quy định thi tốt nghiệp THPT 4 môn, TS có thể có nhiều hơn 1 tổ hợp để xét tuyển vào 1 ngành. Các tổ hợp đủ điều kiện để xét vẫn cần đạt từ 15 điểm trở lên, trong đó bao gồm tổ hợp TS được xét trúng tuyển.
Tuy nhiên, tiến sĩ Phong lưu ý, mức 15 điểm này chỉ là quy định mức tối thiểu (nguồn xét tuyển) của Bộ GD-ĐT, không phải ngưỡng "điểm sàn" xét tuyển và điểm trúng tuyển các ngành của trường. Ví dụ, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM các năm trước đây không có ngành nào điểm trúng tuyển ở mức 15, cũng không có ngành nào nhận hồ sơ xét tuyển ở mức 15. Với các ngành đào tạo giáo viên, điểm nhận hồ sơ thường cao hơn ngưỡng quy định tối thiểu của Bộ GD-ĐT.
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú cũng lưu ý thêm, ngoài quy định chung trên, TS đăng ký vào ngành thiết kế vi mạch, ngành công nghệ bán dẫn và ngành kỹ thuật hạt nhân cần có thêm điều kiện riêng. Cụ thể, TS đăng ký vào ngành thiết kế vi mạch, ngành công nghệ bán dẫn cần điểm thi môn toán có giá trị lớn hơn hay bằng ngưỡng điểm thuộc nhóm 20% TS có điểm môn toán cao nhất toàn quốc trong kỳ thi THPT 2026 và tổng điểm tổ hợp 3 môn xét tuyển lớn hơn hay bằng ngưỡng điểm thuộc nhóm 25% TS có điểm của tổ hợp môn xét tuyển trong kỳ thi THPT 2026 cao nhất toàn quốc. TS đăng ký vào ngành kỹ thuật hạt nhân, muốn trúng tuyển vào ngành này cần có điểm THPT môn toán và vật lý phải từ 7,5 điểm trở lên.
Thạc sĩ Tú nhấn mạnh: "TS cần lưu ý sự khác nhau giữa quy định nguồn xét tuyển và ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. Trong đó, quy định 15 điểm 3 môn là nguồn xét tuyển chung nhưng từng trường sẽ có mức điểm sàn tối thiểu nhận hồ sơ cho từng ngành/chương trình của trường đó. Điểm sàn này của nhiều trường/ngành có thể bằng mức 15 nhưng ngành/trường khác có thể cao hơn nhiều. Do đó, TS cần theo dõi thông tin cụ thể ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào các trường ĐH công bố sau có kết quả thi tốt nghiệp THPT để biết mình có đủ điều kiện xét tuyển vào ngành, trường cụ thể nào".
Từ thực tế tuyển sinh năm 2025, thạc sĩ Tú cho biết Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM không có ngành nào nhận hồ sơ từ mức 15 điểm. Điểm trúng tuyển các ngành của trường năm ngoái cũng dao động từ 19 - 29,92 điểm.
GS. TS Trần Xuân Nam, Phó giám đốc Học viện Kỹ thuật quân sự (MTA), cho biết thông tin trên tại hội thảo "Đào tạo tài năng - Giải pháp đột phá phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại", ngày 29/4.
Cụ thể, Học viện đặt mục tiêu đào tạo được 100-150 kỹ sư quân sự tài năng, 60-75 thạc sĩ tài năng và 30 tiến sĩ chất lượng cao, từ nay đến 2030. Đây là nhóm có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức quân sự chung, kiến thức chuyên môn sâu, năng lực vượt trội, có thể dẫn dắt đổi mới sáng tạo, tạo ra tri thức và công nghệ mới.
Chương trình ưu tiên một số lĩnh vực then chốt, chiến lược mà quân đội và xã hội có nhu cầu cao, cấp thiết như Khoa học máy tính, Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông, Kỹ thuật Ra đa dẫn đường, Kỹ thuật Cơ khí động lực, Kỹ thuật Cơ khí, Kỹ thuật Cơ điện tử, Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa.
Học viện sẽ triển khai nhiều giải pháp, gồm khâu tuyển chọn. Như với hệ kỹ sư tài năng, trường dự kiến ba nhóm. Một là học viên của học viện đoạt ba các kỳ thi Olympic quốc gia, quốc tế trở lên các môn Toán, Lý, Hóa, Tin học.
Hai là những học viên có đầu vào thuộc top 20% cao nhất toàn quốc, đạt loạt giỏi hai năm đầu, có tố chất nổi bật trong học tập, nghiên cứu, ngoại ngữ B1 trở lên.
Cuối cùng, MTA dự kiến tuyển chọn sinh viên xuất sắc từ các trường ngoài quân đội, có lý lịch rõ ràng, phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có đủ sức khỏe, năng lực đặc biệt và có điểm đỗ đại học tương đương hệ kỹ sư quân sự tài năng.
Ông Nam cho biết dự kiến học viên chương trình này được cấp bằng kỹ sư quân sự tài năng bậc 7/8 (tương đương thạc sĩ, các trường khác thường là 6/8). Nếu tốt nghiệp giỏi, học viên được phong quân hàm Thượng úy (thông thường là thiếu úy, trung úy). Nhóm này cũng có cơ hội học chuyển tiếp chương trình tiến sĩ chất lượng cao.
Các học viên tốt nghiệp chương trình thạc sĩ tài năng và tiến sĩ chất lượng cao sẽ được xem xét thăng quân hàm trước niên hạn.
Với cả ba chương trình, học viên còn được hưởng nhiều quyền lợi như thực tập và làm đồ án tốt nghiệp tại doanh nghiệp công nghệ, nhà máy quốc phòng, thực tập ngắn hạn ở nước ngoài, nhưng phải đáp ứng các chuẩn đầu ra cao hơn so với thông thường.
Học viện Kỹ thuật quân sự là trường trọng điểm quốc gia, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu phát triển, sản xuất chế thử, chuyển giao công nghệ tiên tiến và hội nhập quốc tế, góp phần phát triển ngành khoa học công nghệ quân sự Việt Nam.
Học viện hiện có gần 2.000 cán bộ, giảng viên, đào tạo hơn 120 chương trình trình độ từ đại học đến tiến sĩ.
Bức thư ngỏ do các nhà toán học tại cơ sở Berkeley (UC Berkeley) khởi xướng, gửi tới Đại học California - hệ thống đại học công lập hàng đầu nước Mỹ, gồm 9 trường. Trong đó có 7 trưởng khoa Toán, 37 trưởng khoa khác.
"Chúng tôi thấy sinh viên đang thiếu hụt kiến thức nền nghiêm trọng. Giảng viên vừa phải dạy lại kiến thức toán cấp hai, vừa phải dạy chương trình chuyên ngành Khoa học, Kỹ thuật, Kinh tế và các lĩnh vực đòi hỏi tính toán cao khác", trích thư.
Sáu năm trước, UC xóa bỏ quy định nộp điểm thi chuẩn hóa như SAT, ACT vốn tồn tại nhiều thập kỷ, sau các làn sóng chỉ trích cho rằng đây là rào cản, gây bất lợi với nhóm thí sinh yếu thế, không có điều kiện luyện thi.
Thời điểm dịch Covid-19 bùng phát, 9 cơ sở thành viên của hệ thống này cùng hàng trăm đại học khắp nước Mỹ đồng loạt bỏ bắt buộc nộp điểm SAT, ACT. Trong năm đầu áp dụng, UC thu về lượng hồ sơ cao kỷ lục, đồng thời đón nhận khóa tân sinh viên có quy mô lớn và đa dạng sắc tộc nhất lịch sử.
Tuy nhiên, mặt trái của chính sách này đã lộ rõ sau 5 năm. Theo báo cáo cuối năm 2025 của Nhóm công tác quản lý tuyển sinh thuộc UC San Diego, số sinh viên có năng lực toán dưới mức phổ thông trung học đã tăng gấp 30 lần. Đáng ngại hơn, 70% trong số này chưa đạt trình độ toán cấp trung học cơ sở. Điều này đồng nghĩa cứ 12 tân sinh viên bước vào giảng đường UC thì có một em hổng kiến thức căn bản.
"Yêu cầu điểm thi toán SAT/ACT không phải là rào cản đối với sự công bằng, ngược lại, nó là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự công bằng", các giáo sư nhấn mạnh. "Bỏ qua việc kiểm tra kiến thức đầu vào không giúp xóa bỏ rào cản, mà chỉ đẩy nó vào giảng đường, nơi các em sẽ càng khó vượt qua hơn".
Các giảng viên lập luận rằng trong bối cảnh lạm phát điểm số ở bậc phổ thông và tình trạng lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để viết bài luận, các kỳ thi chuẩn hóa vẫn là thước đo khách quan để đánh giá năng lực thực tế của ứng viên. Họ kiến nghị khôi phục việc nộp điểm thi sớm nhất từ mùa tuyển sinh năm 2027.
Ông Ahmet Palazoglu, Chủ tịch Hội đồng Học thuật UC, cho biết Hội đồng Tuyển sinh và Quan hệ trường học sẽ lập tức bắt tay giải quyết vấn đề cấp bách về năng lực học đại học của sinh viên và quy trình tuyển sinh.
Còn bà Rachel Zaentz, người phát ngôn của hệ thống UC, thừa nhận việc suy giảm năng lực toán nền tảng đang là "thách thức chung của cả quốc gia", là hệ quả từ giai đoạn học trực tuyến kéo dài trong đại dịch. Bà khẳng định UC sẽ tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy, thúc đẩy hợp tác và hỗ trợ sinh viên bằng cách liên kết chặt chẽ với cả khối phổ thông lẫn các tổ chức giáo dục bậc cao.
Năm học 2025-2026, UC có khoảng 300.000 sinh viên tại tất cả cơ sở, đông nhất trong lịch sử, cùng 265.000 giảng viên và nhân viên. Trong số này, 8 cơ sở lọt top 25 đại học công tốt nhất Mỹ, theo tổ chức xếp hạng US News.
