Chính phủ vừa ban hành Nghị định 219 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn. Theo đó, từ 8.8, hành vi đưa tin sai lệch, gian lận về nguồn tin, cắt xén các bản tin dự báo thời tiết có thể bị phạt 40 triệu đồng.
Thanh Niên đã trao đổi với ông Nguyễn Trần Linh, Chánh văn phòng Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), để làm rõ quy định này.
* Nghị định 219/2026/NĐ-CP quy định rõ về việc xử phạt hành vi truyền, phát bản tin dự báo sai lệch hoặc không nêu nguồn gốc. Nhưng đâu là “ranh giới đỏ” để phân biệt giữa việc một người dân chia sẻ, bàn luận về thời tiết thông thường với một hành vi bị coi là “truyền, phát bản tin dự báo trái phép” trên mạng xã hội, thưa ông?
– Ông Nguyễn Trần Linh: Nghị định số 219/2026/NĐ-CP phản ánh sự đồng bộ về tư duy quản lý nhà nước đối với việc truyền phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong bối cảnh mạng xã hội trở thành kênh lan truyền thông tin nhanh chóng so với các phương tiện truyền thông truyền thống.
“Ranh giới đỏ” để phân biệt giữa việc một người dân chia sẻ, bàn luận về thời tiết thông thường với một hành vi bị coi là “truyền, phát bản tin dự báo trái phép” trên mạng xã hội được quy định tại điều 8.
Quy định này bảo vệ tính “chính thống” của thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn có tính chất rất đặc biệt, có hàm lượng khoa học cao và phục vụ trực tiếp công tác phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân và các hoạt động kinh tế – xã hội. Nếu bản tin bị cắt xén, sửa đổi hoặc không rõ nguồn gốc, người dân rất khó phân biệt đâu là thông tin chính thức, đâu là thông tin đã được chỉnh sửa.
Trong điều kiện thiên tai diễn biến nhanh, bất thường, thông tin sai lệch có thể dẫn đến những quyết định ứng phó không phù hợp. Do đó, việc xử phạt các hành vi truyền, phát bản tin sai lệch hoặc không nêu rõ nguồn gốc nhằm bảo đảm tính chính xác, minh bạch và khả năng truy xuất nguồn tin của thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, đồng thời không hạn chế quyền trao đổi, chia sẻ thông tin của người dân theo quy định của pháp luật.
Quy định này phân định rõ giữa quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm đối với thông tin chuyên ngành. Nghị định 219 không cấm người dân bình luận, chia sẻ nhận định hay kinh nghiệm về thời tiết. Nghị định điều chỉnh về hành vi truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn theo hướng để xã hội phân biệt đâu là thông tin chính thức, thông tin có giá trị chuyên môn, đâu là “tin giả”.
Nói dễ hiểu, người dân vẫn có quyền nói: “Theo tôi chiều nay có thể mưa”. Nhưng nếu một cá nhân tự thiết kế “bản tin dự báo”, sử dụng bản đồ thời tiết, cấp độ rủi ro thiên tai, thời gian phát hành, hình thức giống bản tin chính thức rồi lan truyền trên mạng xã hội, thì thông tin đó không còn đơn thuần là ý kiến cá nhân mà đã mang bản chất của hoạt động truyền, phát bản tin dự báo.
Nghị định góp phần xây dựng trách nhiệm thông tin trên môi trường số, một điểm mới đáng chú ý của nghị định là không chỉ xử phạt hành vi đưa tin sai, mà còn xử phạt hành vi không nêu rõ nguồn gốc hoặc gian lận về nguồn gốc bản tin. Điều này phản ánh xu hướng quản lý hiện đại: nguồn tin cũng quan trọng như nội dung của thông tin.
Nghị định này có sự đồng bộ với quy định của pháp luật về công nghệ thông tin, đặt ra yêu cầu về tính trung thực, chính xác, khách quan; xác định cơ quan báo chí, mạng xã hội phải chịu trách nhiệm về nội dung thông tin đăng tải. Theo đó, nghị định bổ sung các chế tài đối với hành vi làm sai lệch hoặc giả mạo bản tin nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả của hệ thống dự báo, cảnh báo thiên tai.
* Hiện nay, nhiều fanpage, kênh TikTok, YouTube tự lấy mô hình quốc tế, ảnh vệ tinh rồi tự diễn giải với tiêu đề giật gân như “mưa lịch sử”, “siêu bão cực nguy hiểm”… Dưới góc độ quản lý, những hành vi tự diễn giải dữ liệu chuyên ngành này mà không qua kiểm định sẽ bị áp khung xử phạt như thế nào?
Đây là tình huống nghị định dự liệu rõ, nhất là trong bối cảnh hiện nay nhiều fanpage, kênh TikTok, YouTube khai thác các sản phẩm từ mô hình dự báo quốc tế, ảnh mây vệ tinh hoặc bản đồ thời tiết rồi tự diễn giải thành những thông tin mang tính khẳng định, thậm chí sử dụng các tiêu đề gây chú ý như “mưa lịch sử”, “siêu bão cực nguy hiểm”…
Nghị định không cấm việc sử dụng dữ liệu khí tượng thủy văn công khai để nghiên cứu, phân tích hoặc phổ biến kiến thức. Nhưng khi cá nhân, tổ chức tự diễn giải dữ liệu chuyên ngành thành bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn để truyền, phát tới công chúng, thì phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, tính trung thực và nguồn gốc của thông tin đó.
Nghị định quy định tùy tính chất và mức độ vi phạm, các fanpage, kênh mạng xã hội hoặc cá nhân có thể bị xử lý đối với một hoặc nhiều hành vi sau: truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn không nêu rõ nguồn gốc, không có nguồn gốc; truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn không đầy đủ nội dung (cắt xén làm thay đổi ý nghĩa của bản tin chính thức); truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn sai lệch nội dung; đưa tin sai lệch về hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.
Như vậy, nếu một kênh TikTok hoặc YouTube tự suy diễn từ ảnh vệ tinh hoặc mô hình dự báo, sau đó tự diễn giải với tiêu đề giật gân như “mưa lịch sử”, “siêu bão cực nguy hiểm” khi không có căn cứ khoa học, không có cơ sở pháp lý, thì tùy trường hợp cụ thể, cơ quan quản lý có thể xem xét là hành vi đưa tin sai lệch về hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn hoặc truyền, phát bản tin dự báo sai lệch, thay vì chỉ coi đó là một ý kiến cá nhân.
Điểm mới của nghị định là quản lý “hành vi truyền thông”, không phải quản lý “mô hình dự báo”. Nghị định không xử phạt vì một người xem mô hình dự báo hiện có trên mạng, cũng không xử phạt vì đưa ra nhận định cá nhân. Đối tượng nghị định hướng đến là hành vi biến những dữ liệu kỹ thuật chưa được kiểm định thành thông tin dự báo có tính khẳng định để truyền tới cộng đồng, đặc biệt khi sử dụng các tiêu đề giật gân nhằm thu hút lượt xem.
Ngày 10.7, Thi hành án dân sự TP.HCM tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Thi hành án dân sự (19.7.1946 - 19.7.2026).
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lịch sử của hệ thống thi hành án dân sự khi các cơ quan thi hành án dân sự của TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) được hợp nhất thành Thi hành án dân sự TP.HCM.
"Đây là địa bàn với khối lượng công việc và giá trị thi hành án lớn nhất cả nước, tập trung nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng, tín dụng ngân hàng có giá trị đặc biệt lớn như Alibaba, Vạn Thịnh Phát... Dù khối lượng công việc rất lớn, đơn vị vẫn hoàn thành vượt cả hai chỉ tiêu về việc và tiền, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh", Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nói.
Đáng chú ý, giai đoạn 2021 đến tháng 3.2026, Thi hành án dân sự TP.HCM đã thi hành xong 1.094 việc, thu hồi gần 68.000 tỉ đồng cho nhà nước trong các vụ án tham nhũng, kinh tế. Nhiều vụ án lớn, phức tạp thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo đã được xử lý, góp phần củng cố niềm tin của người dân.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, Thi hành án dân sự TP.HCM cũng là đơn vị đi đầu toàn hệ thống trong chuyển đổi số với nhiều giải pháp như biên lai điện tử, thông báo thi hành án qua VNeID, ban hành quyết định và thanh toán tiền thi hành án trên môi trường điện tử, xây dựng Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC)...
Bộ trưởng cũng gửi lời cảm ơn đến Thành ủy, UBND TP.HCM và các cơ quan ban ngành đã hỗ trợ Thi hành án dân sự TP.HCM trong quá trình tổ chức thi hành án để đạt được kết quả tốt.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Văn Bảy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho hay theo báo cáo của Thi hành án dân sự TP.HCM thì trong 9 tháng (tính từ tháng 10.2025 đến nay), thành phố phải tổ chức thi hành hơn 190.000 việc với tổng giá trị trên 294.000 tỉ đồng. Riêng các vụ án tham nhũng, kinh tế có số tiền phải thi hành trên 102.000 tỉ đồng và 47 vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM đề nghị Thi hành án dân sự TP.HCM tiếp tục nghiên cứu các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính. Từ đó bảo đảm mọi bản án, quyết định của tòa án có hiệu lực pháp luật phải được tôn trọng và tổ chức thi hành nghiêm minh.
Ông Nguyễn Văn Hòa, Trưởng Thi hành án dân sự TP.HCM, cho biết dấu mốc 80 năm ngày truyền thống là dịp để nhìn lại chặng đường phát triển và những kết quả nổi bật của đơn vị.
Hướng tới sự kiện này, đơn vị đã tổ chức nhiều hoạt động như hội thao, hội thi tìm hiểu pháp luật về thi hành án dân sự, liên hoan văn nghệ; đồng thời phối hợp Cục Quản lý Thi hành án dân sự tổ chức thành công hội thao toàn quốc, góp phần lan tỏa niềm tự hào về truyền thống ngành và tăng cường sự gắn kết.
Theo ông Hòa, nhiều năm liên tiếp, Thi hành án dân sự TP.HCM hoàn thành đồng thời cả hai chỉ tiêu về việc và tiền. Bên cạnh đó, đơn vị tiếp tục tiên phong ứng dụng công nghệ với các mô hình như số hóa hồ sơ, dữ liệu nghiệp vụ và các phần mềm phục vụ quản lý, điều hành.
Khoảng 5h, ôtô container chở hàng nghìn bao xi măng chạy từ đường Mai Chí Thọ về cảng Cát Lái. Khi gần cầu Giồng Ông Tố, xe tông vào dải phân cách giữa đường, làm gãy hai trụ biển báo rồi lao lên lề.
Ít phút sau, lửa bùng lên từ gầm xe. Tài xế kịp thoát ra ngoài. Ngọn lửa nhanh chóng bao trùm phần đầu kéo, cột khói đen bốc cao.
Hai xe chữa cháy cùng 12 chiến sĩ đến hiện trường, dập lửa sau khoảng 10 phút. Vụ cháy không gây thương vong nhưng thiêu rụi đầu kéo, làm hư hỏng nhiều hàng hóa.
Xe bị cháy nằm chắn ngang làn đường hỗn hợp khiến tuyến vào cảng Cát Lái ùn ứ. Cảnh sát giao thông đến phân luồng, xử lý hiện trường.
Đồng Văn Cống và Võ Chí Công là hai trục chính kết nối cửa ngõ phía đông TP HCM với khu vực quận 7 cũ và cảng Cát Lái, mỗi ngày có hơn 20.000 lượt xe container lưu thông.
Như Thanh Niên đã thông tin, TP.HCM vừa ban hành kế hoạch tổ chức khám sức khỏe (KSK) định kỳ cho người dân trên địa bàn năm 2026. Kế hoạch này nhằm thực hiện Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; nghị quyết của Chính phủ, quyết định của Bộ Y tế về KSK định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm cho người dân.
Kế hoạch của UBND TP.HCM triển khai nhắm mục tiêu người dân tại 168 phường, xã, đặc khu được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm làm trọng tâm. Từ năm 2026, 100% người dân được KSK định kỳ miễn phí ít nhất 1 lần/năm. Kết quả KSK được cập nhật vào sổ/hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, góp phần giảm gánh nặng chi phí y tế.
Trả lời câu hỏi của PV Thanh Niên về việc nếu người dân không đi khám thì làm sao quản lý được 100% sức khỏe dân số, PGS-TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết: "Chúng tôi không đặt vấn đề bắt buộc hay cưỡng ép người dân đi khám. Cách làm đúng là thuyết phục, tạo thuận lợi và làm cho người dân thấy việc KSK có lợi cho chính mình. Thực tế, nhiều người không đi khám không phải vì không quan tâm sức khỏe, mà vì bận mưu sinh, ngại chờ đợi, không biết khám ở đâu, hoặc nghĩ rằng chưa có triệu chứng thì chưa cần khám. Nếu tạo được thuận tiện, dịch vụ tốt và kết quả thuyết phục, tạo được niềm tin, chắc chắn người dân sẽ tham gia đông đủ".
Đa số bạn đọc (BĐ) Báo Thanh Niên đánh giá mục tiêu 100% người dân được KSK có đạt được hay không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào năng lực y tế cơ sở.
BĐ Minh Nghĩa nêu: "Câu hỏi về sự tự nguyện tham gia KSK định kỳ của người dân theo tôi sẽ được giải đáp từ một tình huống giả định thế này: Tôi có hẹn với bạn bè nhưng tạm hoãn. Trong lúc chờ đợi, tôi bèn chọn đi KSK vì rất tiện, trạm y tế phường ngay gần nhà, bước vài bước là tới, đi lúc nào cũng được. Tôi thấy KSK ở y tế phường rất tốt, đã đi nhiều lần và trở thành thói quen…".
Tình huống giả định của BĐ Minh Nghĩa nhận được sự tán đồng của nhiều BĐ khác khi chỉ ra điểm quan trọng là phải xây dựng năng lực y tế cơ sở, y tế cộng đồng đủ đáp ứng nhu cầu KSK định kỳ như một thói quen của người dân.
BĐ Van Dong Nguyen đặt vấn đề: "Nhiều bệnh viện hiện nay gặp tình trạng quá tải, nhân lực không đủ, thiếu mặt bằng. Trong khi đó, ở các trạm y tế cấp phường, xã thì bệnh nhân ít nên không có bác sĩ giỏi vì họ đa số làm ở các bệnh viện lớn. Có nên cử chuyên gia, bác sĩ giỏi luân phiên về hỗ trợ đào tạo nhân lực và kết hợp khám cho bệnh nhân ở trạm y tế phường để thuyết phục được người dân địa phương?".
Nhiều BĐ lưu ý năng lực y tế cơ sở không chỉ nằm ở góc độ chuyên môn mà còn cần quan tâm đến thái độ, chất lượng dịch vụ. "Để người dân có thói quen đi KSK thì cần tạo điều kiện, tạo cảm giác thoải mái khi họ chủ động KSK. Chứ nếu phải đi bệnh viện mà gặp từ bác sĩ đến y tá hỏi gì cũng bị cáu gắt, nạt nộ thì đến thường xuyên để làm gì", BĐ Luat Ton nêu ý kiến.
Đồng thuận với nhận định "mục tiêu 100% người dân được KSK là thách thức không nhỏ", đa số BĐ đánh giá việc thực hiện mục tiêu này không thể chỉ là câu chuyện riêng của ngành y tế. "Để giải bài toán KSK cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026 phải có sự tham gia của cả cộng đồng, của toàn xã hội. Con cái động viên cha mẹ, ông bà; vợ chồng nhắc nhau… Rồi các tổ chức, đoàn thể cũng cần tham gia, rộn ràng và thường xuyên mới được", BĐ Hoai Thương viết.
BĐ Lam Nguyen hiến kế thêm: "Các phường có thể lấy mặt bằng công viên, quảng trường để dựng các điểm KSK dã chiến, tiến hành khám bệnh cho người dân trong 10 ngày, từ thứ 6 tuần này đến tối chủ nhật tuần sau. Chia các khung giờ phù hợp, lấy mẫu máu và nước tiểu thì cần lấy trong buổi sáng, với khâu chụp X-quang phổi, siêu âm và các nội dung khám khác thì lấy thứ tự theo khu phố là ổn. Nói chung tôi tin trong 10 - 20 ngày là một phường có thể hoàn tất khâu KSK định kỳ cho người dân".
BĐ Lưu Văn Tuấn bày tỏ mong muốn: "Phát động những đợt ra quân hưởng ứng mục tiêu KSK toàn dân, thông qua những hoạt động thiết thực, hiệu quả, miễn phí. Những hoạt động như vậy không chỉ mang giá trị hỗ trợ tạm thời mà còn đóng góp lâu dài vào sự phát triển thể chất, tinh thần của thế hệ tương lai".
