SACOMBANK có quyền Tổng giám đốc người nước ngoài ngay sau đại hội cổ đông

Thị trường lao động toàn cầu vừa đón nhận một cú sốc mang tính bước ngoặt. Meta tuyên bố cắt giảm 10% lực lượng lao động, tương đương khoảng 8.000 người.

Cùng thời điểm, Microsoft, lần đầu tiên trong lịch sử 51 năm hoạt động, đưa ra chương trình nghỉ việc tự nguyện cho gần 9.000 nhân sự.

Không dừng lại ở đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Nike, Snap, Oracle hay Salesforce cũng đồng loạt thu hẹp quy mô.

Theo CNBC, những động thái này không đơn thuần là việc cắt giảm chi phí sau đại dịch mà là hệ quả trực tiếp của một cuộc chạy đua vũ trang mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại toàn bộ cấu trúc nền kinh tế.

AI bùng nổ, hàng loạt việc làm “biến mất”

Bức tranh tài chính của các tập đoàn công nghệ đang bộc lộ một nghịch lý lớn. Trong khi sa thải hàng loạt nhân viên, Alphabet, Microsoft, Meta và Amazon dự kiến đổ tới gần 700 tỷ USD chỉ trong năm nay để xây dựng hạ tầng AI. Các doanh nghiệp đang tận dụng chính công nghệ này để tối ưu hóa vận hành, đồng nghĩa với việc họ cần ít sức người hơn.

Theo dữ liệu từ Layoffs.fyi, tính đến cuối tháng 4, hơn 92.000 lao động công nghệ đã mất việc, nâng tổng số nhân sự bị sa thải từ năm 2020 lên con số gần 900.000. Chuyên gia lãnh đạo Anthony Tuggle nhận định trên CNBC rằng đây là một sự thay đổi mang tính cấu trúc căn bản. Thị trường đang chứng kiến sự chuyển đổi vĩnh viễn trong cách thức tổ chức công việc.

Đáng chú ý, AI đang tạo ra một chuẩn mực mới về hiệu suất kinh doanh. Trong hệ sinh thái khởi nghiệp, mô hình doanh nghiệp tăng trưởng nhanh với bộ máy tinh gọn đang lên ngôi. Giờ đây, một ứng dụng quản lý khách hàng (CRM) hoàn chỉnh có thể được xây dựng chỉ trong 24 giờ.

Thị trường bắt đầu xuất hiện những công ty đạt doanh thu 50 triệu USD chỉ với 50 nhân viên, thay vì cần tới 250 người như trước đây. Xu hướng này mở ra viễn cảnh về những "kỳ lân" công nghệ tỷ USD vận hành chỉ với chưa tới 100 nhân sự.

Khi doanh nghiệp cần ít người hơn để tạo ra lợi nhuận khổng lồ, câu hỏi đặt ra là lực lượng lao động dôi dư sẽ đi về đâu.

Thu nhập cơ bản phổ quát: Lưới an toàn mới

Trong bối cảnh AI có nguy cơ xóa sổ việc làm và nới rộng khoảng cách giàu nghèo, giới lãnh đạo công nghệ đang quay lại với một ý tưởng từng bị xem là viển vông: Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI). Theo Business Insider, đây là khoản tiền mặt chi trả định kỳ cho mọi người trưởng thành, không ràng buộc điều kiện hay cách chi tiêu.

CEO OpenAI Sam Altman từ lâu đã là người ủng hộ mạnh mẽ UBI. Ông từng đóng góp 14 triệu USD vào một nghiên cứu trị giá 60 triệu USD để thử nghiệm phát 1.000 USD/tháng cho người thu nhập thấp tại Mỹ. Kết quả cho thấy, nhóm nhận tiền đã giảm rõ rệt mức độ căng thẳng trong năm đầu tiên và tăng chi tiêu chủ yếu cho thực phẩm, tiền thuê nhà.

Tuy nhiên, Altman cũng thừa nhận tiền mặt không giải quyết được các vấn đề cốt lõi như chi phí y tế hay nhà ở. Do đó, ông đang phát triển mạng định danh Worldcoin để làm nền tảng phân phối tiền, đồng thời đề xuất ý tưởng "quyền truy cập tính toán cơ bản". Theo đó, thay vì nhận tiền, người dân sẽ được cấp quyền sử dụng tài nguyên AI để tự tạo ra giá trị.

Tỷ phú Elon Musk cũng chung góc nhìn. Ông cho rằng AI và robot sẽ tạo ra sự dư thừa hàng hóa, khiến công việc trở thành một lựa chọn thay vì nghĩa vụ để mưu sinh. Musk gọi đây là "thu nhập cao phổ quát", nơi con người tự do hơn trong việc sử dụng thời gian và tiền bạc.

Dưới góc độ đầu tư, nhà tài phiệt Vinod Khosla đánh giá AI khác biệt hoàn toàn với internet hay điện thoại. Nếu các công nghệ cũ hỗ trợ con người, thì AI lại "khuếch đại trí não" giống như động cơ hơi nước từng thay thế sức cơ bắp.

Điều này khiến lao động con người trở nên chậm chạp và đắt đỏ hơn, biến UBI thành một "tấm lưới an toàn" bắt buộc phải có.

AI tạo của cải, nhưng bài toán phân bổ vẫn bỏ ngỏ

Dù nhận được sự ủng hộ từ giới tinh hoa, UBI vẫn vấp phải nhiều tranh cãi. Các ý kiến phản đối lo ngại chính sách này sẽ làm giảm động lực làm việc, đồng thời tạo gánh nặng khổng lồ lên ngân sách và tiền thuế.

CEO Anthropic Dario Amodei nhận định UBI chỉ là một phần rất nhỏ của lời giải. Theo ông, AI sẽ thay đổi thế giới ở mức căn bản, đòi hỏi nhân loại phải có những cách tiếp cận toàn diện và chưa từng có tiền lệ để giải quyết bất bình đẳng.

Trong khi đó, "cha đỡ đầu AI" Geoffrey Hinton đã trực tiếp khuyến nghị chính phủ Anh nên xem xét UBI trước nguy cơ mất việc làm trên diện rộng.

Thực tế thị trường lao động đang chứng minh những lo ngại này là có cơ sở. Nghiên cứu năm 2026 của Motion Recruitment chỉ ra rằng AI đang làm đình trệ việc tuyển dụng ở các vị trí đầu vào. Mức lương ngành công nghệ nhìn chung đi ngang, ngoại trừ sự tăng vọt ở một số vai trò chuyên biệt như kỹ sư AI.

Khoảng cách giữa việc làm bị phá hủy và việc làm mới được tạo ra đang ngày càng nới rộng. Năng suất khổng lồ từ AI chắc chắn sẽ tạo ra lượng của cải lớn chưa từng có, nhưng cơ chế nào để phân bổ dòng tiền đó vào túi người dân vẫn là một dấu hỏi.

Như nhà kinh tế trưởng Daniel Zhao của Glassdoor chia sẻ trên CNBC, tốc độ thay đổi chóng mặt đang tạo ra một bầu không khí bất an chưa từng có. "Đây là một làn sóng công nghệ khá đặc biệt bởi chính những người tham gia tạo ra nó lại đang cảm thấy lo lắng và mắc kẹt", ông nhận định.

Tin Gốc: Dân Trí

Hôm 17/6, Mỹ và Iran ký thỏa thuận sơ bộ về việc chấm dứt cuộc xung đột tại Trung Đông. Trong đó, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Suốt gần 4 tháng qua, việc eo biển này gần như bị phong tỏa đã khiến thế giới hụt khoảng 1,15 tỷ thùng dầu, theo Kple. Trong đó, cuộc khủng hoảng đặc biệt ảnh hưởng đến châu Á, thị trường tiêu thụ chính của dầu mỏ Trung Đông.

Tại một số nền kinh tế Đông Nam Á, chính phủ phải áp dụng tuần làm việc 4 ngày, phân phối dầu diesel theo định mức, tái khởi động các nhà máy điện than, đẩy mạnh pha trộn ethanol và hạn chế xuất khẩu dầu thô.

Thậm chí, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. còn ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia hồi cuối tháng 3, với giá xăng đã tăng khoảng 40% kể từ khi xung đột nổ ra. Khi áp lực nguồn cung năng lượng ngày càng đe dọa tăng trưởng, thỏa thuận mở ra hy vọng cho khu vực, theo nhóm phân tích thuộc ngân hàng đầu tư ING (Hà Lan).

"Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran là tín hiệu tích cực với châu Á, khu vực phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu và dễ bị tổn thương trước các gián đoạn tại Trung Đông", nhóm chuyên gia, nhận định.

ING đánh giá Đông Nam Á hưởng lợi lớn nhất nếu giá dầu giảm, với Philippines là tiêu biểu. Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ, Thái Lan cũng có hy vọng chứng kiến chi phí vận tải, phân phối thực phẩm và các chi phí đầu hạ nhiệt.

Nguồn cung năng lượng cải thiện cũng giúp tăng trưởng của Hàn Quốc và Nhật Bản dự kiến tích cực hơn. Ngành hóa dầu của Hàn Quốc và xuất khẩu ôtô của Nhật Bản sang Trung Đông triển vọng phục hồi.

Ngoài ra, ngay cả khi nguồn cung dầu mới chỉ phục hồi một phần, thị trường cũng sẽ bớt căng thẳng hơn, qua đó cải thiện niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp, đặc biệt tại những quốc gia mà nỗi lo gián đoạn thời gian qua đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh tế.

Tuy nhiên, cần thời gian để giải cơn "khát" dầu cho các nền kinh tế châu Á. Kịch bản cơ sở của ING cho rằng khoảng 50% lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz được khôi phục vào cuối tháng 6 và chỉ trở lại hoàn toàn vào cuối năm 2026.

Tương tự, nhiều chuyên gia cảnh báo cần mất nhiều tháng để dòng chảy dầu mỏ về mức trước chiến sự. Theo ông Chen Chien-Ming, Phó giáo sư tại Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), nguồn cung dầu sẽ không thể phục hồi ngay.

"Một chuyến tàu chở dầu khứ hồi giữa Singapore và các nước vùng Vịnh có thể mất từ một đến hai tháng, trong khi nhiều quốc gia châu Á đang ở mức tồn kho thấp nhất nhiều năm và giá năng lượng tăng vọt", ông cho biết.

Chuyên gia Sushant Gupta của Wood Mackenzie dự báo lượng dầu dự trữ tại châu Á tiếp tục giảm đến khoảng tháng 8, trước khi dần phục hồi. "Ba tháng qua, tồn kho tại nhiều nước đã giảm xuống mức tối thiểu. Chúng tôi không kỳ vọng có thể trở lại mức trước chiến tranh trong năm nay", ông nói.

Đó là chưa kể một số cơ sở năng lượng bị hư hại trong xung đột, như cảng xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới Ras Laffan của Qatar, không thể vận hành lại ngay. Các nhà máy lọc dầu cũng không thể lập tức khôi phục hoạt động.

Dòng dầu lưu thông trở lại cũng không đồng nghĩa giá năng lượng sẽ giảm nhanh. Theo ông Gupta, cuộc khủng hoảng Iran đã khiến nhiều nước nhận ra tầm quan trọng của an ninh năng lượng. Vì vậy, những khu vực chịu ảnh hưởng nặng như Nam Á và Đông Nam Á có thể sẽ tăng mạnh dự trữ dầu chiến lược, thậm chí lên mức cao hơn trước chiến tranh.

Đồng quan điểm, Giáo sư kinh tế Pushan Dutt tại Viện Quản trị Kinh doanh châu Âu (INSEAD), cho rằng các nước châu Á sẽ tăng mua dầu, cùng lúc Trung Quốc và Mỹ cũng cần bổ sung lại kho dự trữ. "Vì vậy, cả cung và cầu đều tăng cùng lúc, làm chậm tốc độ giảm giá", ông nói.

Ngoài ra, giá dầu cũng có thể giảm chậm vì nhà đầu tư cần thêm thông tin về quá trình rà phá thủy lôi, sự rõ ràng về các lệnh trừng phạt. Đặc biệt, vẫn còn hoài nghi về khả năng ổn định lâu dài của thỏa thuận, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran rất mong manh và các cuộc đàm phán thời gian qua liên tục gián đoạn rồi nối lại.

Phó giáo sư Chen Chien-Ming ví dụ trong 14 điểm Iran đưa ra, yêu cầu bồi thường chiến tranh và giải phóng tài sản bị phong tỏa đã là những điều Mỹ không dễ chấp nhận. Ngoài ra, Tehran còn yêu cầu Israel rút khỏi Lebanon và chấm dứt mọi hoạt động quân sự, điều Israel khó đồng ý.

Bà Kim Fustier, chuyên gia dầu khí toàn cầu của HSBC, nhận định thỏa thuận là tín hiệu tích cực, song vẫn cần bằng chứng cho thấy nó thực sự được thực thi. Theo ông Gupta, thị trường cần hiểu rằng việc ký thỏa thuận mới chỉ là bước đầu tiên. Kỳ vọng giá dầu sẽ giảm mạnh trong ngắn hạn là không thực tế", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM giao dịch trong sắc đỏ suốt phiên đầu tuần với biên độ giảm ngày càng rộng. Áp lực xả hàng trên diện rộng khiến chỉ số có thời điểm mất 54 điểm, xuống gần mốc 1.730 điểm.

Tiền "bắt đáy" xuất hiện trong 15 phút cuối không đủ giúp chỉ số đảo chiều, nhưng thu hẹp biên độ điều chỉnh còn khoảng 43 điểm. VN-Index đóng cửa tại 1.743 điểm, mức thấp nhất trong hơn ba tháng trở lại đây. So với vùng giá đầu tháng này, chỉ số đã mất hơn 116 điểm, tương ứng 6,2%.

VN30, chỉ số đại diện cho rổ vốn hóa lớn, mất hơn 44 điểm. Chỉ số này xuyên thủng hàng loạt ngưỡng hỗ trợ quan trọng, trong đó có mốc tâm lý 1.900 điểm.

Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán MB, thị trường chứng khoán đang chịu tác động từ việc ngân hàng duy trì mặt bằng lãi suất huy động cao để giữ chân dòng tiền trong bối cảnh thanh khoản hệ thống thắt chặt. Lãi suất cao và thanh khoản hạn chế làm gia tăng áp lực lên lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt các ngành sử dụng đòn bẩy tài chính lớn.

"Tác động lan tỏa rõ nét trên thị trường. Dù định giá chứng khoán đã ở mức hấp dẫn, dòng tiền yếu khiến thanh khoản giao dịch ảm đảm và biến động khó lường trong ngắn hạn", nhóm phân tích này viết trong báo cáo chiến lược đầu tuần.

Nhiều công ty chứng khoán cũng đồng quan điểm mặt bằng định giá thị trường chứng khoán đang ở mức hấp dẫn, thấp hơn mức trung bình 10 năm, nhưng chưa đủ hút dòng tiền ngắn hạn. Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB, vùng 1.770 điểm đóng vai trò quyết định xu hướng ngắn hạn. Khi đánh mất vùng này, áp lực điều chỉnh có thể kéo dài hơn, thậm chí xuống 1.630 điểm.

Trong phiên giao dịch đầu tuần, sàn TP HCM có hơn 260 cổ phiếu đóng cửa dưới tham chiếu, gấp khoảng 6 lần số lượng mã tăng. Thị trường ghi nhận 33 mã chạm sàn, trong đó rổ vốn hóa có một đại diện là SHB khi mất hết biên độ còn 11.800 đồng và dư bán hơn 1,1 triệu cổ phiếu.

Xét theo ngành, cổ phiếu chứng khoán chịu tác động mạnh nhất với toàn bộ cổ phiếu đóng cửa dưới tham chiếu. VIX, VDS và BSI là ba mã chốt phiên tại giá sàn. Nhiều cái tên khác như ORS, VND, VCI, VPX cũng có thời điểm mất hết biên độ nhưng sau đó thu hẹp đà giảm.

Nhóm bất động sản cũng xuất hiện hàng loạt mã sàn như DXG, DXS, CII, QCG, DIG. Cổ phiếu của các chủ đầu tư lớn như Nam Long, Phát Đạt, Khang Điền, Novaland... đều chìm trong sắc đỏ với mức giảm từ 1,5% trở lên. Vinhomes cũng góp mặt trong danh sách những mã tác động tiêu cực nhất tới thị trường khi mất 2,6%, xuống quanh 137.000 đồng.

Ở nhóm ngân hàng, ngoài SHB, các mã vốn hóa vừa và nhỏ như VBB, OCB, KLB cũng giảm hơn 5%. Những cổ phiếu trụ như VCB, CTG, BID, MBB, TCB, VPB đều mất trên 3% dù kết quả kinh doanh nửa đầu năm được dự báo tích cực. LPB là đại diện ngân hàng duy nhất ngược dòng thị trường khi tăng 1,1%, lên 53.500 đồng.

Bất chấp giá dầu nhảy vọt lên hơn 90 USD một thùng, toàn bộ cổ phiếu dầu khí chìm trong sắc đỏ. PVT và GAS điều chỉnh mạnh nhất, lần lượt mất 6,1% và 4,1%.

Cổ phiếu PNJ tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh mạnh, mất thêm 4,7%, xuống 41.000 đồng. Tính từ khi xảy ra sự việc liên quan đến công ty con P-Lab, thị giá cổ phiếu này đã mất 35%.

Nhu cầu xả hàng diện rộng đẩy thanh khoản sàn TP HCM lên gần 20.000 tỷ đồng trong phiên đầu tuần, tăng vọt so với mức 11.600 tỷ đồng cuối tuần trước. HPG là cổ phiếu duy nhất khớp lệnh hơn 1.000 tỷ đồng, sau đó đến SHB, SSI và VIX. Nhà đầu tư nước ngoài nối dài chuỗi bán ròng 6 phiên liên tiếp, nhưng áp lực rút vốn của nhóm này có dấu hiệu suy yếu.

Theo khuyến nghị của nhóm phân tích Công ty Chứng khoán MB, trong bối cảnh hiện tại, nhà đầu tư nên chuyển sang tư duy tích lũy có chọn lọc thay vì lướt sóng. Việc giải ngân có thể được cân nhắc khi chỉ số trở lại vùng 1.760-1.780 điểm với thanh khoản tốt hơn hiện tại.

Tin Gốc: Vnexpress