Tuổi Trẻ Online trò chuyện với PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, xoay quanh vấn đề này.
* Phân cảnh Sơn Tùng M-TP đứng trên mô hình chim Lạc trong MV Come my way gây tranh cãi trên mạng xã hội. Không ít người băn khoăn chi tiết đó và cho rằng nó phản cảm, thiếu tôn trọng văn hóa dân tộc. Ý kiến của ông ra sao?
– Tôi rất chia sẻ với sự băn khoăn này. Chim Lạc không phải là một hình ảnh trang trí thông thường. Đó là biểu tượng gắn với trống đồng Đông Sơn, ký ức cội nguồn, cũng như khát vọng bay lên của cư dân Việt cổ và với chiều sâu văn minh của dân tộc.
Không chỉ là hiện vật khảo cổ, trống đồng cũng là vật thiêng, hiện diện trong những nghi lễ cộng đồng trang trọng của tổ tiên. Vì vậy, khi công chúng cảm thấy cần phải ứng xử cẩn trọng với hình tượng chim Lạc, đó là một phản ứng đáng trân trọng.
Song tôi cho rằng cũng cần phân biệt giữa hành vi xúc phạm trong đời sống thực với ngôn ngữ ẩn dụ trong một tác phẩm nghệ thuật đương đại.
Trong MV, chim Lạc không xuất hiện như một hiện vật cụ thể để bị giẫm đạp hay hạ thấp, mà được tái tạo như một hình tượng thị giác, một biểu tượng bay lên, một “phương tiện” nghệ thuật để diễn tả khát vọng vươn ra thế giới.
Vì vậy, không nên vội vàng quy kết đó là phản cảm hay xúc phạm nếu đặt trong tổng thể dụng ý của tác phẩm.
Điều cần thiết hơn là đối thoại văn hóa. Công chúng có quyền nhắc nhở nghệ sĩ rằng biểu tượng thiêng cần được sử dụng với sự hiểu biết và chừng mực. Nghệ sĩ cũng cần lắng nghe để những sáng tạo sau này tinh tế hơn. Nhưng nếu nhìn tích cực, sự tranh luận này cho thấy người Việt vẫn rất yêu, rất nhạy cảm và rất có trách nhiệm với biểu tượng văn hóa của dân tộc.
* MV này thể hiện rất rõ tham vọng mang văn hóa Việt Nam ra ngoài lãnh thổ của Sơn Tùng M-TP. Xem xét một chi tiết gây tranh cãi khi đặt trong một tổng thể đó, cần có một ứng xử ra sao, thưa ông?
– Tôi cho rằng cần nhìn chi tiết gây tranh cãi trong tổng thể tinh thần của MV. Come my way được ra mắt như một dự án có màu sắc quốc tế, hợp tác với rapper Tyga, thể hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh, đồng thời lồng ghép nhiều chất liệu văn hóa Việt Nam vào ngôn ngữ thị giác hiện đại.
Ngoài chim Lạc, MV sử dụng các biểu tượng khác như mặt nạ Xuân Phả, Tràng An, Bái Đính, lễ hội đua bò An Giang, họa tiết rồng thời Lý và nhiều lớp hình ảnh gợi nhắc văn hóa Việt Nam.
Khi một nghệ sĩ trẻ có sức ảnh hưởng lớn đưa những biểu tượng ấy vào sản phẩm âm nhạc đại chúng, chúng ta nên ghi nhận trước hết ở ý thức quảng bá văn hóa Việt Nam.
Một chi tiết gây tranh luận cần được phân tích, góp ý, nhưng không nên phủ định toàn bộ nỗ lực sáng tạo. Bởi nếu chỉ nhìn vào một khung hình để kết luận cả tác phẩm, chúng ta có thể bỏ lỡ một thông điệp lớn hơn: khát vọng đưa Việt Nam xuất hiện trong dòng chảy văn hóa đại chúng toàn cầu.
Ứng xử phù hợp, theo tôi, là vừa khuyến khích vừa góp ý. Khuyến khích vì nghệ sĩ đã không chọn cách “quốc tế hóa” bằng việc làm mờ bản sắc Việt Nam, mà ngược lại, đưa bản sắc ấy ra trước thế giới.
MV Come my way của Sơn Tùng M-TP
* Sức hấp dẫn của một ngôi sao V-pop gắn liền với một MV mang tính quốc tế đã khiến MV này viral ở nhiều mặt. Về tranh cãi này, ở mặt nào đó, cũng là một cơ hội để tìm hiểu văn hóa Việt Nam ra sao?
– Đúng vậy. Tranh cãi không phải lúc nào cũng tiêu cực. Nếu được dẫn dắt bằng tinh thần văn minh, tranh cãi có thể trở thành một cơ hội giáo dục văn hóa rất tốt.
Từ một hình ảnh chim Lạc trong MV, công chúng có thể tìm hiểu lại trống đồng Đông Sơn là gì, chim Lạc mang ý nghĩa gì, vì sao trống đồng từng là vật thiêng trong đời sống cộng đồng Việt cổ, vì sao biểu tượng ấy vẫn có sức lay động đến hôm nay.
Điều đáng mừng là một sản phẩm âm nhạc đại chúng đã làm cho những từ khóa văn hóa tưởng như xa với đời sống thường ngày bỗng trở lại trong các cuộc trò chuyện của giới trẻ. Đó là điều không dễ.
Một bạn trẻ có thể đến với chim Lạc không phải từ bài giảng lịch sử, mà từ một MV ca nhạc. Một khán giả quốc tế có thể biết đến Việt Nam không chỉ qua phở, áo dài, vịnh Hạ Long, mà còn qua trống đồng, mặt nạ Xuân Phả, Tràng An, hội họa Việt Nam. Đó chính là những “điểm chạm” của sức mạnh mềm.
Tôi muốn nhìn câu chuyện này theo hướng tích cực. MV có thể còn những điểm cần bàn thêm, nhưng nó đã tạo ra một cuộc đối thoại văn hóa rộng rãi.
Nếu từ cuộc đối thoại ấy, công chúng trẻ hiểu hơn về biểu tượng dân tộc, nghệ sĩ ý thức hơn khi khai thác di sản, còn xã hội cởi mở hơn với sáng tạo đương đại, thì tranh luận này không vô ích.
Trái lại, nó góp phần làm cho văn hóa Việt Nam được quan tâm hơn, được nói đến nhiều hơn và có thêm cơ hội bước ra thế giới bằng ngôn ngữ của thời đại.
* Ông có lưu ý gì tới các nghệ sĩ trẻ sử dụng, sáng tạo trên chất liệu văn hóa truyền thống?
– Đây là xu hướng cần được khuyến khích. Di sản văn hóa không thể chỉ sống trong bảo tàng, trong sách giáo khoa hay trong các nghi lễ trang trọng. Di sản phải tiếp tục được “kích hoạt” trong đời sống đương đại, trong âm nhạc, điện ảnh, thời trang, thiết kế, trò chơi điện tử, du lịch, truyền thông số.
Khi người trẻ đưa chất liệu truyền thống vào sản phẩm sáng tạo, họ đang mở thêm những con đường mới để công chúng hôm nay, nhất là công chúng trẻ, đến gần hơn với văn hóa dân tộc.
Nhìn ra thế giới, Hàn Quốc rất thành công khi đưa hanbok, cung điện, chữ Hangeul, âm nhạc dân gian, ẩm thực vào K-pop và điện ảnh. Nhật Bản cũng làm rất tốt việc chuyển hóa samurai, kimono, ukiyo-e, trà đạo, Thần đạo vào anime, game, thời trang, du lịch.
Điều quan trọng là họ không chỉ “trang trí” bằng truyền thống, mà biến truyền thống thành bản sắc cạnh tranh, thành sức mạnh mềm quốc gia. Việt Nam hoàn toàn có thể đi theo con đường đó, với kho tàng văn hóa vô cùng phong phú của mình.
Tuy nhiên, càng sáng tạo với chất liệu văn hóa, nghệ sĩ càng cần hiểu sâu về chất liệu ấy. Tôi nghĩ có ba lưu ý quan trọng.
Thứ nhất, phải nghiên cứu nghiêm túc, không sử dụng biểu tượng chỉ vì đẹp, lạ hoặc dễ tạo hiệu ứng.
Thứ hai, nên tham vấn chuyên gia văn hóa, lịch sử, mỹ thuật, bảo tàng, dân tộc học khi dùng các biểu tượng có giá trị lâu đời.
Thứ ba, phải luôn tự hỏi: hình ảnh này có làm công chúng hiểu hơn, yêu hơn, tự hào hơn về văn hóa Việt Nam không? Nếu câu trả lời là có, sáng tạo ấy rất đáng được cổ vũ.
Sau kỳ nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương, 30-4 và 1-5, phòng vé tháng 5 tiếp tục được "tiếp lửa" với loạt phim ngoại bắt đầu nhập cuộc cùng các dự án phim Việt Nam mới, mở ra một đường đua mới đầy hấp dẫn.
Trong số đó, Doraemon: Tân Nobita và lâu đài dưới đáy biển (Doraemon Movie 45) có lẽ là cái tên được mong đợi nhiều nhất. Trước khi "hạ cánh" rạp Việt, phim đã khuấy động phòng vé Nhật Bản, thu về 4 tỉ yen sau 52 ngày công chiếu với hơn 3,18 triệu lượt khán giả.
Doraemon: Tân Nobita và lâu đài dưới đáy biển lấy bối cảnh trong kỳ nghỉ hè, Nobita và các bạn tranh cãi về địa điểm cắm trại: nên đi núi hay biển. Cuối cùng, họ quyết định đến một nơi có cả hai - "trại hè dưới đáy biển".
Sử dụng những bảo bối quen thuộc của Doraemon như "xe buggy dưới nước" và "đèn thích nghi", nhóm bạn vừa cắm trại vừa khám phá thế giới đại dương và gặp gỡ các sinh vật biển.
Trong hành trình đó, họ gặp chàng trai bí ẩn tên El. Hóa ra cậu là một "người dưới biển" sống tại vương quốc Mu. Cuộc gặp gỡ với El kéo theo một cuộc phiêu lưu lớn liên quan đến vận mệnh của Trái đất. Phim dự kiến khởi chiếu vào ngày 22-5.
Cùng ngày ra mắt với Doraemon Movie 45 có Mandalorian và Grogu, phim điện ảnh do Jon Favreau đạo diễn, thuộc vũ trụ Star Wars, đồng thời là phần tiếp nối của loạt phim truyền hình The Mandalorian.
Sau khi Đế Chế tàn bạo sụp đổ, những lãnh chúa chiến tranh còn sót lại vẫn rải rác khắp thiên hà, tiếp tục gieo rắc bất ổn.
Trong nỗ lực bảo vệ thành quả mà Quân Nổi Loạn đã giành được, nền Cộng hòa mới buộc phải tìm đến sự trợ giúp của thợ săn tiền thưởng Mandalorian huyền thoại Din Djarin (Pedro Pascal) và người học việc Grogu.
Djarin và Grogu được nền Cộng hòa mới giao nhiệm vụ đặc biệt: giải cứu Rotta the Hutt (Jeremy Allen White), đổi lại là thông tin quan trọng từ gia tộc Hutt về một mục tiêu mà Cộng hòa đang truy tìm.
Trong hành trình này, bộ đôi không chỉ phải đối mặt với những kẻ thù mới đầy nguy hiểm mà Grogu cũng tiếp tục rèn luyện và phát triển sức mạnh của mình giữa một thiên hà vẫn còn nhiều hỗn loạn.
Một dự án được mong chờ không kém là The devil wears Prada 2 (Yêu nữ thích hàng hiệu 2), đánh dấu màn tái hợp sau 20 năm của Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt và Stanley Tucci.
Phim xoay quanh Andy Sachs (Anne Hathaway), giờ đã trở thành một nhân vật có tiếng trong ngành báo chí thời trang, khi cô tái ngộ tổng biên tập quyền lực Miranda Priestly (Meryl Streep) tại tạp chí Runway. Lúc này, Miranda Priestly phải đối mặt với khủng hoảng nghề nghiệp trong bối cảnh ngành xuất bản truyền thống đang dần thoái trào.
Miranda Priestly sẽ đối đầu với nhân vật của Emily Blunt - người từng là trợ lý của bà nhưng nay đã trở thành giám đốc cấp cao của tập đoàn thời trang xa xỉ, nắm trong tay ngân sách quảng cáo mà Miranda Priestly khao khát có được để cứu lấy tạp chí. The devil wears Prada 2 dự kiến khởi chiếu vào ngày 8-5.
Cũng trong ngày phát hành với The devil wears Prada 2 còn có 4 phim ngoại khác là Mortal Kombat: Cuộc chiến sinh tử II, The Sheep Detective, Phối sắt và Lúc đó tôi đã chuyển sinh thành Slime: Nước mắt đại dương, tạo nên một tuần ra rạp đầy cạnh tranh và đa dạng lựa chọn cho khán giả.
Trái với sự sôi động của nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương, 30-4 và 1-5, tháng 5 chỉ có 2 phim điện ảnh Việt ra rạp, đó là Thẩm mỹ viện âm phủ (ngày 8-5) và Một thời ta đã yêu (15-5).
Thẩm mỹ viện âm phủ là dự án tiếp theo của đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng. Phim kể về Thanh (Ngọc Trinh) vì để cứu người yêu đang hôn mê, cô chấp nhận làm việc tại một thẩm mỹ viện hẻo lánh.
Nơi đây nhanh chóng biến thành cơn ác mộng với những nghi lễ ma quái, những hồn ma vất vưởng và một bí mật kinh hoàng phía sau vẻ hào nhoáng. Khi bị cuốn vào nghi lễ "đi thiếp", Thanh phải đối diện lựa chọn sinh tử: ở lại cõi âm bên người mình yêu, hay chiến đấu để thoát khỏi thế lực hắc ám.
Trái với vẻ u ám của Thẩm mỹ viện âm phủ, Một thời ta đã yêu lại xoay quanh chuyện tình tay ba nhiều cảm xúc giữa Quỳnh (Quỳnh Thy), Bảo (Quốc Huy), Toàn (Quốc Trường). Đây là chuyện tình mà có lẽ ai cũng từng trải qua trong đời, khi duyên số đưa đẩy con người đến với nhau.
Lấy bối cảnh vùng biển đầy nắng gió, Một thời ta đã yêu mở ra một không gian vừa thơ mộng, vừa nhuốm màu hoài niệm. Những rung động đầu đời bắt đầu, nhưng cũng là nơi khởi nguồn cho những dằn vặt kéo dài nhiều năm sau đó.
Theo nhà sản xuất, Một thời ta đã yêu không đơn thuần là một bộ phim tình cảm, mà còn khai thác những tầng sâu của ký ức - nơi lưu giữ những lựa chọn, những nuối tiếc và cả những cảm xúc mà con người đôi khi phải mất rất nhiều năm mới có thể gọi tên.
Thời gian qua, phim truyền hình Bóng ma hạnh phúc nhận được sự quan tâm của khán giả bởi những tình tiết gay cấn. Trên mạng xã hội, không ít người xem bàn luận sôi nổi về mối quan hệ của Thanh Mai (Lê Phương thủ vai) - Hoàng Dũng (Lương Thế Thành) - Như Trang (Ngân Hòa). Bên cạnh đó, vai diễn Tú do Lê Huỳnh Bảo Ngọc thể hiện cũng được quan tâm.
Điển hình là mới đây, việc nhân vật của Bảo Ngọc bắt bố so sánh nhan sắc của mẹ là Thanh Mai với Như Trang khiến không khí gia đình trở nên căng thẳng. Ngoài ra, Bảo Ngọc ghi điểm với khán giả bởi diễn xuất tự nhiên khi thực hiện phân đoạn bức xúc do mẹ cấm cản chuyện tình cảm.
Bảo Ngọc từng được gọi là “hoa khôi nhí Tây Đô” nhờ sở hữu gương mặt khả ái, đặc biệt là nụ cười rạng rỡ. Nhiều khán giả khuyên cô bé thử sức ở một cuộc thi nhan sắc trong tương lai
Ở tuổi 18, Bảo Ngọc sở hữu nhan sắc rạng rỡ cùng phong cách thời trang ấn tượng. Cô ưu tiên diện những thiết kế trẻ trung, năng động trong những khoảnh khắc đời thường. Còn khi xuất hiện tại các sự kiện, “hoa khôi nhí Cần Thơ” chuộng những chiếc váy nữ tính, tôn vẻ ngoài xinh đẹp
Paramount Pictures vừa công bố trailer đầu tiên của The Angry Birds Movie 3, đánh dấu sự trở lại của thương hiệu điện ảnh chuyển thể từ game nổi tiếng của Rovio Entertainment.
Nội dung The Angry Birds Movie 3 tiếp tục xoay quanh Red, chú chim cardinal nóng tính. Trong phần phim mới, Red không còn tập trung vào những cuộc đối đầu quen thuộc với đàn heo xanh mà chuyển sang giai đoạn mới của cuộc sống, khi phải chăm sóc gia đình và nuôi dạy ba người con.
Trailer mở đầu với hình ảnh Red và Silver tận hưởng cuộc sống yên bình sau các biến cố tại Đảo Đại Bàng. Cặp đôi sau đó có ba người con gồm Glider, June và Olly. Mỗi người có một tính cách khác nhau khiến Red phải đau đầu.
Trong phim, Red tự nhận mình là "phụ huynh chuyên nghiệp toàn thời gian", tuy nhiên việc chăm sóc ba đứa trẻ nhanh chóng tạo ra nhiều tình huống vượt ngoài dự tính.
Trailer The Angry Birds Movie 3
Bởi lẽ Red không còn là người cha "cool ngầu" với cậu con trai Glider, cũng chẳng thể chuyện trò với cô bé mới lớn June như ngày xưa.
Khó nhằn nhất vẫn là cậu út Olly, cậu nhóc hiếu động với nguồn năng lượng vô tận. Cậu nhóc khiến mỗi ngày trông con của Red trở thành "nhiệm vụ khó khăn" đòi hỏi phản xạ của một siêu anh hùng thực thụ.
Câu hỏi đặt ra là liệu Red có thể vượt qua thử thách làm cha và trở thành người bố mà anh mong muốn.
Jason Sudeikis tiếp tục đảm nhận lồng tiếng vai Red, Josh Gad góp giọng cho Chuck, Danny McBride trong vai Bomb và Rachel Bloom trong vai Silver. Đây là nhóm nhân vật đã xuất hiện xuyên suốt loạt phim trước.
Phần 3 mở rộng dàn diễn viên lồng tiếng với nhiều gương mặt mới như Emma Myers, Walker Scobell, Keke Palmer, Lily James, Tim Robinson...
Đáng chú ý, MrBeast cũng góp mặt trong phim với vai trò lồng tiếng cùng với Psalm West, con trai của Kim Kardashian. Đây là lần đầu tiên cả hai tham gia lĩnh vực diễn xuất lồng tiếng hoạt hình. Phim do John Rice đạo diễn, kịch bản do Thurop Van Orman thực hiện.
The Angry Birds Movie 3 khởi đầu từ năm 2016 với phần phim đầu tiên, tiếp tục mở rộng với phần hai ra mắt năm 2019.
Tổng doanh thu toàn cầu của hai phần trước vượt mốc 500 triệu USD. Loạt phim được xây dựng dựa trên trò chơi điện tử nổi tiếng của Rovio Entertainment, vốn từng đạt hàng triệu lượt tải chỉ trong thời gian ngắn và trở thành hiện tượng toàn cầu.
The Angry Birds Movie 3 dự kiến ra rạp Việt từ ngày 1-1-2027.
