Làm trưởng bản Pù Đứa gần 7 năm nay, cứ đến mùa mưa lũ, ông Lâu Văn Pó lại cùng với người dân địa phương vận động, sơ tán gần 40 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi lên nhà văn hóa thôn, nhà người thân.
Ông Pó cho hay, Pù Đứa nằm ở vị trí cao nhất xã Quang Chiểu, giáp biên giới với nước bạn Lào. Pù Đứa có 82 hộ, 100% là đồng bào Mông, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn.
Ngọn núi cao phía trên bản có dấu hiệu rạn nứt nhiều năm nay, 40 hộ dân sống dưới chân núi nguy cơ sạt lở rất cao. Về mùa mưa lũ, các hộ này thường xuyên phải ôm chăn chiếu, con cái sơ tán đến nhà văn hóa hoặc người thân. Mỗi lần di chuyển là một lần họ phải chịu cảnh sống tạm bợ, tá túc trong nhiều ngày.
Chị Hơ Thị Cúc (SN 2004), trú tại bản Pù Đứa, xã Quang Chiểu cho biết, sau khi cưới nhau, vợ chồng chị được bố mẹ cho ra ở riêng. Do thiếu đất ở, vợ chồng phải vay mượn tiền làm một ngôi nhà cấp 4 gần ngã ba đường. Làm nhà xong, chồng đi công nhân, chị ở nhà nuôi con.
Theo chị Cúc, dù biết nhà xây dựng dưới chân núi, nguy cơ sạt lở cao, nhưng không có đất nên đành “liều” ở tạm. Về mùa mưa lũ, chị không dám ngủ, nhiều đêm thức trắng sợ sạt lở núi. Những năm gần đây, khi mưa kéo dài, vết nứt trên đỉnh núi càng mở rộng, chị và gần 40 hộ trong bản liên tục phải sơ tán lên nhà văn hóa và nhà người thân lánh nạn.
“Không có đất nên vợ chồng em phải ở đây. Cứ mưa gió dài ngày là lo lắm, đêm không dám ngủ, cứ sợ sạt lở núi vùi lấp. Cán bộ đã đến khảo sát nói là di dời tái định cư, nhưng chờ lâu nay mà chưa thấy được chuyển đi”, chị Cúc cho biết.
Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Lê Phú Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Quang Chiểu, cho biết, trên địa bàn xã còn 87 hộ dân, thuộc bản Pù Đứa, Suối Tút có nguy cơ cao sạt lở, cần phải di dời, tái định cư. Tại xã dự kiến xây dựng 2 khu tái định cư tập trung và một số hộ tái định cư xen ghép. Khu tái định cư tập trung tại bản Pù Đứa đã được tỉnh phê duyệt, do UBND huyện Mường Lát (cũ) làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, khu tái định cư này chưa thể triển khai vì sau khi bỏ cấp huyện thì đang làm thủ tục chuyển giao về tỉnh.
Tăng mức xây dựng hạ tầng khu tái định cư
Còn bản Tung là một trong những bản xa xôi, khó khăn nhất của xã Trung Lý, tỉnh Thanh Hóa. Ông Giàng A Hòa, Trưởng bản Tung cho biết, bản Tung có 61 hộ, với 352 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông di cư từ phía Bắc vào.
Năm 2019, sau trận lũ quét, ngọn núi phía sau bản xuất hiện một vết nứt dài khoảng 100m, rộng 2m. Từ đó tới nay, mỗi khi mùa mưa đến, vết nứt lại càng dài và rộng thêm. Mưa lớn dài ngày, cả bản không ai dám ngủ, nhiều đêm họ phải bồng bế con cái đội mưa chạy ra nhà văn hóa lánh nạn.
Điểm Trường tiểu học Trung Lý 1, nơi có hàng chục học sinh theo học nằm dưới chân núi đứng trước nguy cơ sạt lở, nhất là vào mùa mưa lũ. Là một trong hai giáo viên cắm bản phụ trách điểm trường bản Tung, thầy Nguyễn Đình Hưng luôn lo lắng cho an toàn tính mạng của học sinh và bản thân mình.
Ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Trung Lý, cho biết, trên địa bàn xã có gần 200 hộ dân, với 900 nhân khẩu tại bản Tung và Ma Hác. Năm 2018, tại xã đã triển khai xây dựng khu tái định cư và tiến hành di dời dân. Hiện tại, địa phương quy hoạch 2 khu tái định cư tập trung tại bản Tung và Ma Hác. Tháng 7/2025, sau khi thực hiện sáp nhập xã, bỏ cấp huyện, dự án được đề xuất điều chỉnh tổng mức đầu tư nên chưa triển khai xây dựng.
“Trước mắt, chính quyền vẫn phải tăng cường tuyên truyền cho người dân nâng cao cảnh giác, thực hiện di dời đến nơi an toàn khi có nguy cơ sạt lở để đảm bảo tính mạng”, Chủ tịch UBND xã Trung Lý cho hay.
Ông Lương Văn Liêm, Trưởng phòng Dự án giao thông Mường Lát (Ban Quản lý Dự án đầu tư công trình giao thông tỉnh Thanh Hóa) – Nguyên Trưởng Ban quản lý đầu tư xây dựng huyện Mường Lát – cho biết, trước đây, khi còn cấp huyện thì đơn vị làm chủ đầu tư các dự án tái định cư trên địa bàn.
Các dự án này đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đang trong giai đoạn khảo sát, thẩm định thì bỏ cấp huyện nên phải tạm dừng. Hiện, Ban đang làm thủ tục, tham mưu cho UBND tỉnh Thanh Hóa chuyển các dự án này về cho Ban Quản lý Dự án đầu tư công trình giao thông tỉnh Thanh Hóa làm chủ đầu tư.
Ông Liêm chia sẻ, trước đây, theo quy định, tái định cư tập trung thì nhà nước khống chế tiền đầu tư xây dựng hạ tầng là 300 triệu đồng/hộ. Mường Lát (cũ) là huyện biên giới, địa hình hiểm trở, đồi núi cao, chi phí đầu tư, xây dựng quá lớn, mức hỗ trợ 300 triệu đồng/hộ quá thấp nên chủ đầu tư gặp khó khăn, không thể triển khai được.
Trên TikTok và Instagram vài năm gần đây, những video ăn thịt sống theo kiểu "nguyên thủy" đang thu hút lượng xem khổng lồ. Từ gan bò tươi, tim động vật, trứng sống cho tới tủy xương chưa nấu chín, tất cả được các influencer ăn ngay trước camera như một phần của "lối sống tổ tiên".
Nổi bật nhất trong trào lưu này là Brian Johnson - người được cộng đồng mạng gọi bằng biệt danh "Liver King" (Ông vua gan sống). Với thân hình cơ bắp khổng lồ cùng phong cách hoang dã, nhân vật này liên tục đăng video cắn trực tiếp gan bò sống, tinh hoàn động vật hay thịt đỏ tái sống trước hàng triệu người theo dõi.
Các video thường được quay theo phong cách gây sốc. Không ít clip đạt hàng chục triệu lượt xem nhờ yếu tố kích thích tò mò và tranh cãi.
Liver King cho rằng con người hiện đại đang ăn uống "sai tự nhiên" và việc quay về chế độ ăn nhiều thịt sống sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng testosterone, cơ bắp và năng lượng sống. Ông gọi đó là "ancestral diet" - chế độ ăn của tổ tiên.
Không chỉ riêng Liver King, nhiều TikToker khác cũng tham gia xu hướng "raw meat diet" bằng cách đăng video ăn bò sống, gan sống hoặc uống trứng sống mỗi ngày. Hashtag #rawmeat từng xuất hiện trong hàng chục nghìn video trên TikTok, tạo nên cộng đồng tranh luận cực kỳ dữ dội.
Một bộ phận người xem cho rằng chế độ ăn này giúp họ "tỉnh táo hơn", nhiều năng lượng hơn và giảm phụ thuộc vào đồ ăn chế biến sẵn. Trên Reddit, nhiều người còn chia sẻ trải nghiệm ăn gan sống "ngọt và dễ nghiện". Tuy nhiên, phía ngược lại cho rằng đây là trào lưu nguy hiểm bị mạng xã hội thổi phồng.
Các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm liên tục cảnh báo việc ăn thịt sống có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn salmonella, E.coli hoặc ký sinh trùng. Theo nhiều nghiên cứu, thịt và nội tạng chưa nấu chín có thể gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng nếu bảo quản hoặc xử lý không đúng cách.
Không ít bác sĩ cũng chỉ ra rằng hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh ăn thịt sống giúp con người khỏe hơn vượt trội so với chế độ ăn cân bằng thông thường. Ngược lại, cách ăn uống này cực kì nguy hại cho sức khoẻ.
Điều khiến tranh cãi bùng nổ hơn nữa là vụ việc Liver King thừa nhận từng sử dụng steroid dù trước đó nhiều lần khẳng định thân hình của mình hoàn toàn đến từ chế độ ăn "nguyên thủy". Theo các tài liệu bị rò rỉ, influencer này từng chi khoảng 11.000 USD mỗi tháng cho steroid và hormone tăng trưởng.
Sau scandal, cộng đồng mạng chia thành hai phe. Một bên cho rằng Liver King chỉ là "chiêu trò marketing" nhằm bán hình tượng và sản phẩm dinh dưỡng. Bên còn lại vẫn tiếp tục tin vào lối sống carnivore cực đoan, xem đây là cách chống lại thực phẩm công nghiệp hiện đại.
Singapore nhiều năm liền nằm trong nhóm quốc gia có nền giáo dục tốt nhất thế giới. Học sinh nước này thường xuyên dẫn đầu các bảng xếp hạng quốc tế về toán học, khoa học và khả năng đọc hiểu. Tuy nhiên, phía sau những thành tích đáng ngưỡng mộ đó là một hệ thống thi cử nổi tiếng nghiêm ngặt, trong đó PSLE được xem là cột mốc quan trọng đầu tiên đối với mọi học sinh.
PSLE, viết tắt của Primary School Leaving Examination, là kỳ thi được tổ chức vào cuối bậc tiểu học. Học sinh thường tham dự kỳ thi khi khoảng 12 tuổi, sau sáu năm học tập tại trường phổ thông.
Điểm đặc biệt của PSLE nằm ở vai trò của nó trong hệ thống giáo dục Singapore. Kết quả thi được sử dụng để phân luồng học sinh vào các trường trung học và chương trình đào tạo khác nhau. Trong nhiều năm, đây được xem là yếu tố có ảnh hưởng lớn tới con đường học tập của mỗi học sinh.
Chính vì tầm quan trọng đó, PSLE từ lâu đã trở thành chủ đề được cả xã hội Singapore quan tâm. Không chỉ học sinh, phụ huynh cũng chịu áp lực đáng kể khi chuẩn bị cho kỳ thi này.
Nhiều gia đình cho con tham gia các lớp học thêm từ rất sớm. Thị trường gia sư và luyện thi tại Singapore phát triển mạnh mẽ, phản ánh mong muốn giúp con em đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi được ví như "cánh cửa đầu tiên" của hành trình học vấn.
Trong quá khứ, kết quả PSLE được tính bằng hệ thống điểm số chi tiết, tạo nên sự cạnh tranh rất lớn giữa các học sinh.
Chênh lệch chỉ vài điểm có thể ảnh hưởng đến cơ hội vào các trường trung học danh tiếng. Điều này khiến không ít học sinh phải học tập với cường độ cao từ những năm cuối tiểu học.
Các nghiên cứu về giáo dục và sức khỏe tâm lý tại Singapore từng ghi nhận tình trạng căng thẳng, lo âu liên quan đến thi cử xuất hiện ở một bộ phận học sinh. Nhiều chuyên gia cho rằng áp lực quá lớn ở độ tuổi 12 có thể ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ em.
Không ít phụ huynh Singapore từng chia sẻ rằng mùa thi PSLE là giai đoạn căng thẳng nhất của cả gia đình. Từ việc sắp xếp lịch học, đăng ký lớp phụ đạo đến chuẩn bị tâm lý cho con, mọi hoạt động gần như xoay quanh kỳ thi này.
Trước những tranh luận kéo dài nhiều năm, Bộ Giáo dục Singapore đã triển khai nhiều biện pháp cải cách nhằm giảm áp lực thi cử.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc áp dụng hệ thống chấm điểm Achievement Level (AL), thay thế cách tính điểm chi tiết trước đây. Mục tiêu là giảm sự cạnh tranh quá mức giữa các học sinh có năng lực tương đương.
Bên cạnh đó, Singapore cũng tăng cường các chương trình giáo dục toàn diện, khuyến khích học sinh phát triển kỹ năng mềm, thể thao, nghệ thuật và các năng lực ngoài học thuật.
Giới chức giáo dục nước này nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công của một đứa trẻ không nên được quyết định bởi duy nhất một kỳ thi. Tuy nhiên, việc thay đổi nhận thức xã hội là quá trình cần nhiều thời gian.
Dù đã có nhiều điều chỉnh, PSLE vẫn là một trong những kỳ thi được theo dõi sát sao nhất tại Singapore.
Đối với nhiều gia đình, đây không chỉ là bài kiểm tra cuối cấp tiểu học mà còn là dấu mốc đánh dấu sự trưởng thành của con em họ. Mỗi năm, khi kết quả được công bố, hàng chục nghìn phụ huynh và học sinh lại hồi hộp chờ đợi.
PSLE vì thế trở thành biểu tượng đặc biệt của nền giáo dục Singapore: một hệ thống nổi tiếng về chất lượng, tính cạnh tranh và khát vọng vươn lên. Đồng thời, nó cũng phản ánh những cuộc tranh luận không ngừng về cách cân bằng giữa thành tích học tập và sức khỏe tinh thần của học sinh.
Hơn nửa thế kỷ sau khi được triển khai, PSLE vẫn là kỳ thi khiến cả xã hội Singapore "nín thở" mỗi mùa công bố kết quả, dù người dự thi chỉ mới bước sang tuổi 12.
Dự án Đường và cầu vượt đường sắt trung tâm Tp.Đồng Hới (dự án nằm trên địa bàn phường Bắc Lý, Nam Lý thuộc Tp.Đồng Hới cũ; nay thuộc phường Đồng Hới và Đồng Thuận, tỉnh Quảng Trị) gồm 2 gói thầu xây lắp (đường và cầu) với tổng chiều dài 2,2km và có tổng mức đầu tư 193,5 tỷ đồng.
Được khởi công cuối tháng 10/2022, dự kiến hoàn thành trong năm 2025, tuy nhiên, công tác GPMB của dự án gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Hiện, đây là một trong những dự án nằm trong danh mục dự án thuộc kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách Trung ương năm 2025 được kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân sang năm 2026.
Về tiến độ thi công Dự án, ông Nguyễn Ngọc Quý, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông, cho biết: "Đối với gói thầu xây lắp phần cầu, nhà thầu đã thi công hoàn thành cơ bản hạng mục cầu và hiện đang thi công hạng mục đường dẫn lên cầu.
Đối với gói thầu xây lắp phần đường, hiện nhà thầu cơ bản thi công hoàn thành hệ thống cống thoát nước dọc, thoát nước ngang và đang thi công phần nền, móng đường phạm vi mở rộng đã có mặt bằng…
Tổng trị giá khối lượng xây lắp của hai gói thầu đã thực hiện đạt khoảng hơn 66,5/94,533 tỷ đồng, đạt hơn 70% giá trị hợp đồng xây lắp".
Trong phạm vi thực hiện Dự án có 97 trường hợp bị ảnh hưởng GPMB gồm: 13 trường hợp tại phường Đồng Hới và 84 trường hợp tại phường Đồng Thuận. Trong đó, có 18 trường hợp tái định cư hoặc bồi thường bằng đất, giao đất xen ghép (Đồng Hới 11 trường hợp và Đồng Thuận 7 trường hợp).
Điểm nghẽn làm ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành dự án nằm ở vấn đề GPMB. Theo đó, nếu không sớm bàn giao 100% mặt bằng sạch cho các nhà thầu thi công, thì dự án khó về đích đúng hẹn.
Để giải quyết triệt để các khó khăn, vướng mắc trong công tác GPMB, sớm bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư thi công bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án, qua đó giải ngân hết nguồn vốn đã được kéo dài đến hết năm 2026, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc.
Cụ thể, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu Sở Xây dựng, UBND các phường, tư vấn GPMB tập trung đẩy nhanh tiến độ, tuyệt đối không để chậm trễ, kéo dài trong công tác GPMB làm vượt tiến độ dự án đã được gia hạn và dẫn đến rủi ro lãng phí nếu công trình không hoàn thành.
UBND tỉnh ấn định tại đoạn qua địa bàn phường Đồng Hới còn vướng GPMB, yêu cầu phường phải khẩn trương tổ chức đối thoại, vận động 4 hộ khu nhà tập thể của Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới chưa đồng ý phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB. Hoàn thành công tác thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường GPMB trước ngày 31/5.
Đối với đoạn qua địa bàn phường Đồng Thuận, còn 42 trường hợp chưa được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB. UBND tỉnh ấn định UBND phường Đồng Thuận khẩn trương tổ chức đối thoại, vận động đối với 14/35 trường hợp đã công khai phương án nhưng không đồng ý với phương án; hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường GPMB trước ngày 31/5.
Chủ tịch UBND các phường Đồng Thuận và Đồng Hới, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh và các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh nếu dự án không thể hoàn thành do chậm GPMB dẫn đến lãng phí vốn đầu tư công.
Về 1 trường hợp nằm trong phạm vi vuốt nối nút giao với đường Phan Đình Phùng (phạm vi cuối tuyến) chưa có thông báo thu hồi đất, yêu cầu phường khẩn trương xác nhận nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất trước ngày 20/5 để có cơ sở thực hiện thông báo thu hồi đất. Về 5 trường hợp đã có thông báo thu hồi đất và 1 hộ chuyển nhượng chủ sử dụng đất, yêu cầu Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh khẩn trương hoàn thành công tác kiểm đếm, áp giá, công khai phương án và điều chỉnh trích đo trước ngày 20/5; UBND phường Đồng Thuận phê duyệt phương án trước ngày 15/6.
Đối với trường hợp nhà thờ họ Nguyễn Văn bị ảnh hưởng đất tín ngưỡng và tài sản cổng, hàng rào chưa có giá đất để áp giá bồi thường, yêu cầu phường Đồng Thuận khẩn trương xác định giá đất cụ thể, hoàn thành trước ngày 20/5 và phê duyệt phương án trước ngày 31/5.
