Tối 1-6, tại vòng 4 bảng Open (nam) Giải vô địch cờ vua cá nhân châu Á 2026 diễn ra ở Mông Cổ, kỳ thủ 17 tuổi Phạm Trần Gia Phúc đối đầu với Đại kiện tướng người Nga Savva Vetokhin.
Xét về lý thuyết, kỳ thủ Nga được đánh giá cửa trên hoàn toàn khi hơn Gia Phúc tới khoảng 100 điểm hệ số Elo (2450 so với 2549).
Thế nhưng bất ngờ đã xảy ra khi đại diện của Việt Nam có một ván đấu xuất sắc để mang về chiến thắng nhanh chóng.
Đáng kinh ngạc hơn khi ván đấu khép lại, Gia Phúc vẫn còn tới 1 tiếng 48 phút trên đồng hồ, nhiều hơn đối thủ gần 1 tiếng 30 phút. Và theo phân tích từ chess.com, các nước đi của Gia Phúc đạt độ chính xác lên tới 97%.
Việc một kỳ thủ trẻ chưa có danh hiệu Đại kiện tướng đi những nước cờ hoàn hảo như máy tính trong thời gian cực ngắn đã khiến ban tổ chức giải đấu phải kiểm tra để đảm bảo không gian lận công nghệ.
Chia sẻ với báo Tuổi Trẻ, Gia Phúc cho biết ngay sau khi kết thúc trận đấu, anh đã bị ban tổ chức giữ lại để khám người và dùng thiết bị rà quét kim loại nghiêm ngặt như kiểm tra an ninh tại sân bay để kiểm tra xem có gian lận sử dụng thiết bị hay không.
Thực tế, không hề có sự gian lận nào bởi chiến thắng của Gia Phúc đến từ việc anh đã chuẩn bị cực tốt trong phần nghiên cứu khai cuộc.
Nhờ chuẩn bị kỹ lưỡng, tài năng 17 tuổi của Việt Nam đã thực hiện các nước đi bất ngờ và chính xác, khiến đối thủ hoàn toàn không kịp trở tay.
Chiến thắng này giúp Gia Phúc có được 3,5 điểm sau 4 ván (3 trận thắng,1 trận hòa) và hiện đang xếp hạng 4 tại giải đấu.
Nếu tiếp tục giữ vững phong độ thăng hoa này, Gia Phúc hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu tìm kiếm chuẩn GM norm – một trong những điều kiện khắt khe để trở thành Đại kiện tướng quốc tế.
Để được Liên đoàn Cờ vua thế giới (FIDE) phong danh hiệu cao quý này, các kỳ thủ bắt buộc phải vượt qua những điều kiện vô cùng nghiêm ngặt bao gồm việc chạm mốc Elo 2.500 và giành được ít nhất 3 chuẩn GM norm tại các giải đấu quốc tế chính thức.
Chia sẻ với báo Tuổi Trẻ, Gia Phúc cũng đánh giá cao tầm quan trọng của giải đấu lần này trong hành trình tìm kiếm tấm chuẩn GM norm duy nhất còn thiếu.
Bên cạnh điểm sáng mang tên Gia Phúc, các kỳ thủ khác của Việt Nam cũng trải qua ngày thi đấu vòng 4 với nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau.
Kỳ thủ 15 tuổi Đầu Khương Duy vẫn đang giữ vững mạch bất bại tại giải khi có được 2,5 điểm sau 1 ván thắng và 3 ván hòa, trong khi người đồng đội Đinh Nho Kiệt phải nhận một trận thua khá đáng tiếc trước Santhosh Parvathareddy.
Tại bảng Women, Đại kiện tướng nữ Lương Phương Hạnh và kỳ thủ Nguyễn Thanh Thủy Tiên có được 2 điểm sau 4 ván đấu.
Tâm điểm tại vòng 5 giải đấu sẽ đổ dồn về phía Phạm Trần Gia Phúc khi anh tiếp tục chạm trán một Đại kiện tướng rất mạnh khác đến từ Ấn Độ là Pranav Anand.
Danh sách đội tuyển do Liên đoàn Cờ Việt Nam cung cấp gồm 10 kỳ thủ, trong đó đội nam có Bành Gia Huy, Đầu Khương Duy, Đặng Hoàng Sơn, Phạm Trần Gia Phúc và Dương Vũ Anh. Đội nữ gồm Võ Thị Kim Phụng, Bạch Ngọc Thùy Dương, Nguyễn Thị Mai Hưng, Nguyễn Hồng Anh và Nguyễn Bình Vy.
Khương Duy, Gia Huy và Gia Phúc lần lượt là kỳ thủ số bốn, năm và sáu Việt Nam. Hoàng Sơn đứng thứ 12, còn Vũ Anh 15. Ngoài Hoàng Sơn 32 tuổi, những kỳ thủ còn lại đều dưới 18 tuổi.
Ở bảng nữ, hai kỳ thủ nữ hàng đầu Việt Nam là số một Phạm Lê Thảo Nguyên và số hai Lương Phương Hạnh cũng vắng mặt. Mai Hưng đang đứng thứ tư, Bình Vy 6, Thùy Dương 8 và Hồng Anh 15. Riêng Kim Phụng đang không có tên trên bảng thứ bậc FIDE vì không thi đấu ván nào trong 12 tháng qua, nhưng cô nhiều khả năng sẽ ngồi bàn một của đội nữ.
Olympiad cờ vua 2026 là kỳ thứ 46 của giải đồng đội lớn nhất thế giới do FIDE tổ chức, diễn ra tại Samarkand, Uzbekistan từ ngày 15/9 đến 27/9.
So với kỳ Olympiad 2024 tại Hungary, đội hình năm nay thay đổi mạnh, đặc biệt ở nội dung nam. Ba kỳ thủ đứng đầu Việt Nam nhiều năm qua là Quang Liêm, Trường Sơn và Tuấn Minh đều không xuất hiện trong danh sách.
Trước đó, Quang Liêm đã đăng thông báo trên trang cá nhân để giải thích về việc vắng mặt. Đại kiện tướng 35 tuổi cho biết nguyên nhân không xuất phát từ khó khăn trong việc sắp xếp lịch thi đấu cá nhân, như một số thông tin trước đó đề cập.
"Từ năm 2013 đến nay, dù sinh sống và làm việc tại Mỹ, tôi vẫn luôn ưu tiên sắp xếp thời gian cho các giải đấu quan trọng cùng đội tuyển", Quang Liêm viết. "Tháng 3/2026, trong quá trình trao đổi qua email với lãnh đạo Liên đoàn Cờ Việt Nam, tôi đã khẳng định sẽ thu xếp thời gian để thi đấu nếu Liên đoàn tập hợp được đội hình mạnh nhất, bao gồm những đồng đội như Nguyễn Ngọc Trường Sơn và Lê Tuấn Minh".
Theo Quang Liêm, gần đây anh nhận được phản hồi từ Liên đoàn rằng việc tập hợp đội hình như vậy "không khả thi". Kỳ thủ số 20 thế giới sau đó khẳng định quyết định tham dự hay không thuộc về Liên đoàn, đồng thời cho rằng trong trường hợp không thể quy tụ đầy đủ các kỳ thủ mạnh nhất, việc cử các kỳ thủ trẻ tham dự để tích lũy kinh nghiệm quốc tế cũng là phương án có thể cân nhắc.
Ở Olympiad 2024 tại Budapest, bộ ba Quang Liêm, Trường Sơn và Lê Tuấn Minh đóng vai trò nòng cốt giúp đội nam Việt Nam gây bất ngờ ở phần lớn thời lượng giải. Đội nam khi đó lần đầu thắng cả 5 trận mở màn tại bảng Mở rộng, trong đó có chiến thắng trước đương kim vô địch Uzbekistan và hạt giống mạnh Ba Lan. Chung cuộc, Việt Nam đứng thứ 25 bảng Mở rộng, vị trí 23 bảng Nữ, và 23 toàn đoàn.
Olympiad cờ vua là giải đồng đội lớn nhất thế giới, quy tụ hầu hết kỳ thủ hàng đầu của các quốc gia và vùng lãnh thổ. Mỗi trận đấu gồm 4 bàn thi đấu riêng biệt. Đội giành từ 2,5 điểm trở lên sẽ thắng trận.
Trước đó, NAC Breda đề nghị được đá lại trận thua Go Ahead Eagles 0-6 ở vòng 27 Eredivisie hôm 15/3. NAC cho rằng đối thủ sử dụng cầu thủ Dean James không đủ điều kiện thi đấu, do đã từ bỏ quốc tịch Hà Lan để nhập tịch Indonesia từ tháng 3/2025. Hậu vệ sinh năm 2000 đáng lẽ phải được đăng ký diện lao động ngoài Liên minh châu Âu (EU), nhưng hồ sơ vẫn ghi là công dân Hà Lan.
LĐBĐ Hà Lan (KNVB) thừa nhận James không nên được ra sân, nhưng cũng bác yêu cầu của NAC do cầu thủ và CLB không biết việc thay đổi quốc tịch sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý. Bên cạnh đó, nhiều cầu thủ cũng bỏ quốc tịch Hà Lan để có thể thi đấu cho Suriname, Cape Verde hay Indonesia. Nếu chấp thuận yêu cầu của NAC, hiệu ứng dây chuyền xảy ra khiến 133 trận ở Eredivisie phải đá lại.
Sau đó, NAC tiếp tục kháng cáo lên tòa án tại Utrecht.
Đến hôm nay, tòa đã bác đơn kiện của CLB và đứng về phía KNVB. Dựa vào điều lệ giải, tòa cho rằng KNVB có quyền quyết định rằng trận đấu không cần phải đá lại, dù có cầu thủ vi phạm tư cách thi đấu.
Bên cạnh đó, thẩm phán phụ trách vụ kiện đánh giá ban tổ chức giải đã cân nhắc các lợi ích và hậu quả một cách cẩn trọng và hợp lý, trước khi đưa ra quyết định. Tòa cho rằng "không phải là không hợp lý" khi ban tổ chức đặt việc 133 trận đấu phải đá lại là hậu quả tiềm tàng và đáng kể, trong khi giải đã gần kết thúc, cao hơn lợi ích được đá lại của NAC.
Trong tuyên bố trên trang chủ, NAC cho biết sẽ nghiên cứu kỹ phán quyết và thảo luận thêm với các cố vấn, trước khi ra thông báo tiếp theo. Đội hiện đang đứng thứ 17 trong 18 đội tại Eredivisie – hai vị trí xuống hạng, với 25 điểm và kém đội xếp trên là FC Volendam 6 điểm, trong khi giải còn hai vòng.
Trong khi đó, Go Ahead Eagles đăng ảnh lên trang X, kèm biểu tượng cảm xúc ăn mừng. HLV Melvin Boel thì đăng một bức ảnh động (gif) với một người đang nhảy múa.
Việc tòa bác đơn kiện của NAC cũng chấm dứt tham vọng khiếu nại của nhiều đội. TOP Oss muốn khiếu nại trận thua Willem II 1-3, vì đối thủ sử dụng cầu thủ Indonesia Nathan Tjoe-A-On ở giải hạng Nhất Hà Lan. Ajax, Feyenoord, Telstar, FC Volendam cũng sẵn sàng thực hiện các thủ tục pháp lý.
Trước đó, KNVB xác nhận phương án đá lại phù hợp với các quy định, thay vì phạt tiền hay trừ điểm. Tuy nhiên, việc sắp xếp lịch thi đấu mới khi World Cup 2026 đang đến gần là nhiệm vụ bất khả thi.
Trong trận đấu ở vòng 1/16 World Cup 2026, Bồ Đào Nha đã giành chiến thắng với tỷ số 2-1 trước Croatia trên sân Toronto (Canada). Đây là trận đấu diễn ra rất hấp dẫn, với nhiều diễn biến khó lường. Sự kịch tính tăng lên đỉnh điểm ở phút 90+13 khi Croatia bị từ chối bàn thắng gỡ hòa 2-2 vào lưới Bồ Đào Nha.
Ở tình huống này, Matanovic bị xác định chạm bóng bằng đầu, trước khi bóng tới vị trí của Pasalic (đang rơi vào thế việt vị). Cuối cùng, bóng được chuyền cho Gvardiol ghi bàn. Trọng tài đã dựa vào cảm biến trên trái bóng Trionda để xác định Matanovic đã chạm bóng, nhằm xác định tình huống việt vị của Croatia.
Tuy nhiên, cựu danh thủ Ibrahimovic không hài lòng với quyết định xử lý này. Anh cho rằng Croatia đã bị tước đi bàn thắng quan trọng. Thậm chí, cựu cầu thủ người Thụy Điển còn khẳng định trọng tài đã làm mọi cách để C.Ronaldo vô địch World Cup.
Ibrahimovic chia sẻ trên Fox Sports: “Các trọng tài đang làm mọi cách để C.Ronaldo vô địch World Cup nhưng ai cũng nói rằng Messi được FIFA ưu ái. Các trọng tài và VAR vừa xóa bỏ một khoảnh khắc tuyệt vời ở World Cup 2026.
Nếu các trọng tài hủy một bàn thắng ở phút bù giờ, họ phải tìm ra bằng chứng không thể chối cãi. Tuy nhiên, tôi đã xem lại tình huống dẫn đến bàn thắng của Croatia nhiều lần, từ nhiều góc độ khác nhau, tôi vẫn không tìm thấy bằng chứng để lật ngược quyết định.
Nếu ở trong phòng VAR, bạn có thể phóng to, vẽ các đường kẻ vào vai, gót chân… thì đó không thể là tình huống từ chối bàn thắng không rõ ràng. Nếu mọi thứ vẫn mù mờ thì tốt nhất là nên công nhận bàn thắng. Đó là tinh thần của VAR”.
Cựu tiền đạo của Barcelona lên tiếng khen ngợi Croatia: “Họ đã thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường. Họ xứng đáng với bàn thắng gỡ hòa đầy kịch tính. Thế nhưng, một quyết định của trọng tài đã cướp mất tất cả. Tôi tin rằng quyết định ấy còn tạo ra tranh cãi trong nhiều năm nữa.
Đó là lý do vì sao niềm tin vào VAR sụp đổ. Nó không còn mục đích để sửa chữa những sai lầm rõ ràng. Nó đang săn lùng từng milimet mà không ai có thể thấy bằng mắt thường. Đó không phải là bóng đá.
Tôi cảm thấy thương xót cho các cầu thủ Croatia hơn bất kỳ điều gì. Họ ăn mừng và tin rằng sống dậy hy vọng tiếp tục thi đấu ở World Cup nhưng rồi tất cả biến mất trong tích tắc. Đối với tôi, cả trọng tài trên sân và trong phòng VAR đều đã sai”.
Với chiến thắng trước Croatia, Bồ Đào Nha sẽ đối đầu với Tây Ban Nha vào lúc 2h ngày 7/7.
