Nội dung trên được TAND Tối cao giải đáp sau khi tòa án cấp dưới nêu vướng mắc trong quá trình xét xử tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Theo tình huống được nêu, bị cáo khai trước khi tham gia giao thông không uống rượu, bia. Kết quả giám định xác định trong máu có nồng độ cồn 0,282 mg/100 ml nhưng không xác định được nguyên nhân phát sinh cồn.
Từ đó, tòa cấp dưới đặt vấn đề có được áp dụng tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự đối với trường hợp này hay không. Quy định này áp dụng với trường hợp “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”.
Phải chứng minh đã sử dụng rượu bia
Trong văn bản trả lời, TAND Tối cao cho rằng chỉ áp dụng tình tiết trên khi có căn cứ xác định bị cáo “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia”.
Do đó, để áp dụng tình tiết định khung, kết luận giám định phải xác định rõ nồng độ cồn trong máu là do sử dụng rượu, bia hoặc có căn cứ khác chứng minh người phạm tội đã sử dụng rượu, bia.
“Trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết này”, TAND Tối cao nêu.
Như vậy, việc trong máu có nồng độ cồn chưa đồng nghĩa người vi phạm đã sử dụng rượu bia.
Nêu quan điểm về hướng dẫn trên, luật sư Vũ Tiến Vinh (Công ty Luật Bảo An, Hà Nội) cho rằng quy định của Bộ luật Hình sự từ trước đến nay đều xác định tình tiết tăng nặng là trường hợp “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia…”.
“Quan điểm của TAND Tối cao nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật trong xét xử”, luật sư nói.
Theo ông Vinh, cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm chứng minh người phạm tội đã sử dụng rượu bia trước khi xảy ra tai nạn.
Việc này phải làm rõ người đó có uống rượu bia hay không, sử dụng khi nào, ở đâu và trong hoàn cảnh nào.
Trách nhiệm chứng minh thuộc cơ quan tố tụng
Theo luật sư Vinh, nghĩa vụ chứng minh hoàn toàn thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng. Người bị truy cứu không có nghĩa vụ phải tự chứng minh mình không uống rượu bia.
Do đó, nếu cơ quan tố tụng không chứng minh được việc sử dụng rượu bia thì dù kết quả giám định xác định trong máu có nồng độ cồn cũng không thể áp dụng tình tiết định khung này.
Liên quan thắc mắc về trường hợp không uống rượu bia nhưng trong máu vẫn có cồn do bệnh lý hoặc cồn nội sinh, luật sư cho rằng về mặt khoa học, cồn nội sinh là có nhưng hàm lượng rất nhỏ. Trong khi đó, người đã sử dụng rượu bia thì nồng độ cồn trong cơ thể thường cao hơn nhiều lần.
Tuy nhiên, việc viện dẫn cồn nội sinh sẽ khó được chấp nhận nếu cơ quan tố tụng có đủ chứng cứ chứng minh người vi phạm đã sử dụng rượu bia. Khi đó bị cáo phải chấp nhận các chứng cứ đã được điều tra, thu thập.
Đất này thuộc thửa đất vườn nhà bên cạnh, trước đây họ cắt ra bán. Thửa đất lớn này trước đây ông bà hàng xóm đứng tên và cắt ra bán, ông bà đã mất gần 20 năm, nay con trai ông bà đang ở trên thửa đất còn lại sau khi bán.
Giờ tôi muốn làm sổ đỏ thửa đất đã mua nhưng không có giấy tờ có được không? Nếu được tôi cần chuẩn bị hồ sơ thế nào?
- Luật sư Lê Thu Hằng (Đoàn luật sư TP Hà Nội) trả lời:
Theo khoản 3 Điều 138 và Điều 139 Luật Đất đai năm 2024, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất vẫn có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Quy định tại khoản 38 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 nêu sử dụng đất ổn định là việc sử dụng đất liên tục cho một mục đích nhất định kể từ thời điểm bắt đầu sử dụng đất đến khi được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đối chiếu với các thông tin bạn cung cấp: Nhận chuyển nhượng và bắt đầu sử dụng đất từ năm 2003; Xây dựng nhà ở từ năm 2006; Quản lý, sử dụng liên tục cho đến nay; Không phát sinh tranh chấp; Có thể xác định được nguồn gốc đất từ phần đất của hộ liền kề trước đây.
Đây đều là những yếu tố thực tế quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh nguồn gốc và quá trình sử dụng đất khi giải quyết hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đáng chú ý, việc người chuyển nhượng đã qua đời từ nhiều năm trước không đồng nghĩa với việc quyền lợi của người đang sử dụng đất đương nhiên bị mất.
Điều quan trọng là cơ quan có thẩm quyền có xác định được việc chuyển giao đất trên thực tế đã xảy ra hay không, quá trình sử dụng đất có kéo dài, ổn định và công khai hay không, đồng thời có phát sinh tranh chấp với những người thừa kế của chủ sử dụng đất trước đây không.
Trong quá trình giải quyết hồ sơ, cơ quan đăng ký đất đai sẽ tiếp tục xác minh: Nguồn gốc pháp lý của thửa đất ban đầu; Việc chuyển nhượng, cắt bán đất trước đây có thực tế xảy ra không; Đất có thuộc trường hợp lấn, chiếm hoặc sử dụng trái pháp luật không; Hiện trạng sử dụng đất có phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất không; Có phát sinh tranh chấp với người thừa kế của chủ sử dụng đất cũ hoặc với các hộ liền kề không.
Trong thực tiễn, xác nhận của UBND cấp xã về quá trình sử dụng đất ổn định, tình trạng không tranh chấp cùng với ý kiến của các hộ giáp ranh và người có liên quan thường là những căn cứ rất quan trọng để cơ quan đăng ký đất đai xem xét hồ sơ.
Để tăng khả năng được xem xét giải quyết, người sử dụng đất nên chuẩn bị đầy đủ các tài liệu chứng minh quá trình sử dụng đất, bao gồm: Đơn đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu theo mẫu quy định; Bản tường trình về nguồn gốc đất và quá trình sử dụng đất; Căn cước công dân; Giấy tờ liên quan đến việc xây dựng nhà ở qua các thời kỳ (nếu có); Hóa đơn điện, nước hoặc các tài liệu chứng minh việc cư trú, sử dụng đất ổn định; Văn bản xác nhận hoặc ý kiến của người thừa kế chủ sử dụng đất cũ (nếu có thể thực hiện được); Biên bản xác định ranh giới, mốc giới với các hộ liền kề; Xác nhận của UBND cấp xã về việc sử dụng đất ổn định, không tranh chấp.
Ngày 2/7, Phạm Vũ Khiêm, 51 tuổi, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Herbitech, bị TAND Hà Nội xét xử về ba tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, Vi phạm quy định về toán gây hậu quả nghiêm trọng và Rửa tiền.
Trần Thị Huệ (vợ Khiêm) và 17 người còn lại của vụ án bị truy tố về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm hoặc Vi phạm quy định về toán gây hậu quả nghiêm trọng.
>>Danh sách bị cáo
13 triệu sản phẩm giả tuồn ra thị trường, doanh thu 335 tỷ
VKS xác định tháng 4/2020 đến tháng 4/2025, Khiêm chỉ đạo vợ cùng các nhân viên dưới quyền thực hiện một quy trình sản xuất "hai mặt".
Dù các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe đã được đăng ký công bố chất lượng với cơ quan quản lý, nhưng để tối ưu hóa lợi nhuận và tăng sức cạnh tranh, Khiêm chỉ đạo cắt giảm thành phần, giảm hàm lượng hoặc thay thế nguyên liệu bằng các loại phụ liệu rẻ tiền hơn.
Để đối phó với các đợt thanh tra, một bộ hồ sơ giả mạo với đầy đủ các phiếu kiểm nghiệm, phiếu nhập xuất kho hợp thức đã được lập ra nhằm che giấu bản chất của những lô hàng kém chất lượng.
Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an trên 118 mẫu sản phẩm thu giữ đã xác định có tới 87 lô sản phẩm thuộc 67 loại khác nhau là hàng giả, do có nhiều chỉ tiêu hàm lượng thấp hơn 70% so với mức công bố.
Trong vòng 5 năm, Herbitech đã tuồn ra thị trường hơn 12,9 triệu đơn vị sản phẩm giả (bao gồm lọ, chai, ống, gói, viên), thu về giá trị hơn 10 tỷ đồng và hưởng lợi bất chính gần 1,4 tỷ đồng.
Bằng thủ đoạn nêu trên, trong 6 năm Herbitech có tổng doanh thu bán hàng 335 tỷ đồng, song chỉ kê khai thuê 145 tỷ, để ngoài sổ sách 190 tỷ đồng. Hành vi gây thiệt hại về thuế cho Ngân sách nhà nước 55,8 tỷ đồng, theo cáo buộc.
Rửa tiền vào bất động sản
VKS cáo buộc Khiêm sử dụng 12,3 tỷ đồng trong lợi nhuận này để ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và đầu tư bất động sản. Mục đích nhằm "rửa tiền" từ nguồn thu bất hợp pháp.
Ban đầu, Khiêm sử dụng tiền cá nhân chuyển khoản hơn 1,17 tỷ đồng để đặt cọc thuê đất diện tích 5.000 m2. Sau đó, diện tích được điều chỉnh còn 4.853,9 m2 và đến ngày 14/1/2025, hợp đồng thuê đất được ký với tổng giá trị gần 12,6 tỷ đồng.
Để hợp thức hóa dòng tiền, các bên đã thực hiện biên bản đối trừ công nợ ba bên với khoản tiền đặt cọc trước đó. Phần tiền còn lại hơn 11,5 tỷ đồng được thanh toán qua nhiều đợt từ tài khoản của Công ty Cổ phần Dược phẩm Herbitech, theo chỉ đạo của Khiêm. Ngoài ra, doanh nghiệp này còn chi trả thêm các khoản phí hạ tầng và thiết kế nhà máy.
Các bị cáo đã nộp hơn 8 tỷ đồng khắc phục hậu quả, trong đó vợ chồng Khiêm nộp 7,3 tỷ đồng.
Ngày 11-4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với tài xế Hoàng Xuân Khoát (62 tuổi, ở xã Mai Sơn, tỉnh Sơn La) về hành vi chống người thi hành công vụ.
Theo công an, khoảng 8h ngày 2-3, ông Khoát đến Cụm 10, Trạm cảnh sát giao thông Tân Lạc (thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Phú Thọ) để giải quyết vi phạm hành chính về lỗi lái xe vượt quá tốc độ.
Trong quá trình làm việc, khi được cho xem hồ sơ, ông Khoát đã tự ý cầm hồ sơ vi phạm ra xe ô tô Mercedes GLA 50 rồi khóa cửa xe và không hợp tác với lực lượng chức năng.
Mặc dù đã được cán bộ, chỉ huy đơn vị yêu cầu trả lại hồ sơ nhưng ông Khoát không thực hiện.
Không những vậy, ông Khoát còn đỗ xe ô tô chắn ngang cổng đơn vị, gây cản trở hoạt động bình thường của lực lượng chức năng từ khoảng 13h30 cho đến 17h15 cùng ngày.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ban hành quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định khởi tố bị can với ông Khoát.
