Hãng Reuters ngày 3.4 đưa tin tàu vũ trụ Orion chở 4 phi hành gia trong sứ mệnh Artemis 2 của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa thực hiện một lần kích hoạt động cơ đẩy quan trọng, đưa phi hành đoàn rời khỏi quỹ đạo trái đất và hướng tới mặt trăng.
Dự kiến phi hành đoàn đi vào vùng ảnh hưởng trọng lực của mặt trăng vào sáng 5.4, khi họ chuẩn bị phá kỷ lục về khoảng cách do tàu Apollo 13 thiết lập năm 1970.
“Chúng tôi đang được chiêm ngưỡng một khung cảnh tuyệt đẹp của mặt tối trái đất được mặt trăng chiếu sáng. Thật phi thường”, phi hành gia người Canada Jeremy Hansen nói với trung tâm điều khiển nhiệm vụ khoảng 10 phút sau khi động cơ đẩy được kích hoạt.
Kể từ khi được phóng đi 26 giờ trước đó từ Florida (Mỹ), các phi hành gia đã dành ngày đầu tiên trong không gian để thử nghiệm camera, điều khiển tàu vũ trụ Orion và giải quyết một số vấn đề nhỏ về nhà vệ sinh và email.
Thao tác đốt nhiên liệu để di chuyển đến mặt trăng được tiến hành vào lúc 6 giờ 49 ngày 3.4 (giờ Việt Nam), đưa tàu vũ trụ ra khỏi quỹ đạo trái đất và theo đường di chuyển hình số tám hướng về phía mặt trăng. Đây là lần kích hoạt động cơ đẩy chính cuối cùng của sứ mệnh.
Chỉ huy Reid Wiseman đã thử nghiệm máy ảnh trong lúc phi hành đoàn bay cách trái đất khoảng 64.370 km. Ông cho biết chụp ảnh từ khoảng cách đó khiến việc điều chỉnh cài đặt phơi sáng trở nên khó khăn.
“Cảm giác giống như bạn bước ra sân sau nhà và cố gắng chụp ảnh mặt trăng vậy. Hiện giờ, việc cố gắng chụp ảnh trái đất cũng giống như thế”, ông nói với trung tâm điều khiển nhiệm vụ ở Houston (Texas, Mỹ) khi đang chụp ảnh bằng iPhone.
Trước đó, ông Wiseman đã gặp phải một sự cố nhỏ khi sử dụng Microsoft Outlook để kiểm tra email. Sự cố đó đã được khắc phục nhanh chóng nhờ sự trợ giúp từ trung tâm điều khiển.
Bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 của NASA mang theo các thiết bị khác nhau để chụp ảnh không gian từ bên trong khoang tàu Orion trong suốt chuyến bay, gồm một máy quay hành động GoPro nhỏ và iPhone, cũng như các máy ảnh chuyên nghiệp Nikon đã được các phi hành gia NASA sử dụng trên Trạm Không gian quốc tế (ISS) trong nhiều năm.
Vào ngày thứ sáu của sứ mệnh, các phi hành gia dự kiến đến khoảng cách 405.550 km so với trái đất, điểm xa nhất mà con người từng bay tới. Khi đó địa cầu sẽ chỉ nhỏ bằng một quả bóng rổ.
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên ngày 4.6 đưa tin nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un đã đến thăm một cơ sở sản xuất vật liệu hạt nhân mới đi vào hoạt động và kêu gọi mở rộng "theo cấp số nhân" kho vũ khí hạt nhân của đất nước.
Ông Kim cho biết năng lực sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí đã tăng hơn gấp đôi so với 5 năm trước và chỉ thị các quan chức tiếp tục tăng sản lượng để đáp ứng các mục tiêu chiến lược dài hạn.
Trong chuyến thăm, ông Kim đã được báo cáo về các quy trình sản xuất mới, tích hợp công nghệ tiên tiến hơn, đồng thời xem xét các mục tiêu sản lượng hiện tại và kế hoạch tương lai.
Ông Kim cho biết việc mở rộng là cần thiết trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh ngày càng gia tăng và sự đối đầu lâu dài với các thế lực thù địch, đồng thời tái khẳng định chính sách không ngừng tăng cường khả năng răn đe hạt nhân của đất nước.
Tại một cuộc họp tham vấn quan trọng về tăng cường lực lượng hạt nhân đã được tổ chức cùng ngày, ông Kim đã vạch ra các hướng dẫn để đẩy nhanh cả việc mở rộng về chất lượng và số lượng kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Ông Kim nói rằng đất nước đã đưa ra "những quyết định có trách nhiệm và quan trọng", bao gồm việc vạch ra trình tự và các biện pháp bảo đảm để thực hiện cái mà ông mô tả là một kế hoạch rộng lớn nhằm tăng cường lực lượng hạt nhân "theo cấp số nhân".
Nhà lãnh đạo cho biết Triều Tiên đã "đặt ra một cột mốc mang tính chuyển đổi cho sự phát triển năng lực hạt nhân".
Chưa rõ ông Kim đã đến thăm cơ sở hạt nhân nào. Theo Yonhap, hiện Triều Tiên được cho là có các cơ sở làm giàu uranium tại ba địa điểm gồm Yongbyon, Kangson và Kusong. Chưa rõ liệu bản tin của KCNA có ám chỉ sự tồn tại của địa điểm thứ tư hay không.
Theo AFP, Triều Tiên đã rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân vào năm 1993 và kể từ đó đã tiến hành sáu vụ thử hạt nhân. Nước này được cho là đang sở hữu hàng chục đầu đạn hạt nhân.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 8/4 cho biết phái đoàn Mỹ, do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và gồm đặc phái viên Steve Witkoff, nhà đàm phán Jared Kushner, sẽ tới Islamabad, Pakistan, để gặp phía Iran vào sáng 11/4.
"Chúng tôi rất mong chờ được gặp mặt trực tiếp", bà Leavitt nói.
Khi được hỏi liệu Iran có đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ bàn giao uranium đã được làm giàu hay không, bà Leavitt trả lời: "Có chứ".
"Đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống và nhóm đàm phán khi bước vào các vòng thảo luận tiếp theo. Đó là lằn ranh đỏ mà tổng thống sẽ không lùi bước", Thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.
Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng xác nhận Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào cuối tuần này. Theo hãng tin Iran ISNA, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn. Nguồn tin cho biết thêm đề xuất 10 điểm Iran đưa ra sẽ không chỉ có chương trình hạt nhân mà còn cả vấn đề an ninh khu vực.
Mỹ và Iran sáng 8/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, tối cùng ngày, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon, nơi có nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Mỹ trong khi đó cảnh báo Iran không để thỏa thuận đổ vỡ vì Lebanon.
"20h40 ngày 29/5, nạn nhân đầu tiên đã được đưa ra khỏi hang", Đội tình nguyện cứu nạn nhân dân Lào đăng trên Facebook.
Video do nhóm này công bố cho thấy lực lượng cứu nạn dìu một người đàn ông rất yếu, trên đầu có đội mũ có gắn đèn. Nạn nhân sau đó được chuyển cho đội ngũ y tế để kiểm tra sức khỏe. Hiện chưa rõ danh tính người này.
Đây là một trong số 5 người còn sống mà lực lượng cứu nạn tìm thấy ngày 27/5 trong hang động ở tỉnh Xaisomboun, Lào, cách thủ đô Vientiane khoảng 125 km về phía đông bắc. Họ được xác định gồm Khamla, Mued, Ee, Ing và Laen, sức khỏe vẫn ổn, nhưng đã kiệt sức do mất nước và đói.
Họ thuộc nhóm 7 người vào hang tìm vàng từ ngày 20/5 và bị kẹt lại khi mưa lớn gây lũ quét chặn lối ra. Hai người còn lại đang mất tích, được cho là vào hang từ trước và mất kết nối với nhóm 5 người.
Các đội thợ lặn cứu nạn từ Lào, Thái Lan, Nhật Bản cùng Malaysia đang tham gia nỗ lực cứu nạn. Một số thông tin cho biết các chuyên gia từ Indonesia và Pháp cũng sắp đến hiện trường để hỗ trợ.
Ông Chakkit Taengtang thuộc Hiệp hội Sai Than, một tổ chức cứu nạn Thái Lan, nói việc sơ tán 4 người còn lại đã được hoãn sang ngày 30/5, do họ chưa chuẩn bị sẵn sàng.
Theo Gary Mitchell, phát ngôn viên của Đội cứu nạn Hang động Nam và Trung Wales thuộc Hội đồng Cứu nạn Hang động Anh, một kế hoạch cứu nạn hiệu quả phụ thuộc vào "quãng đường phải lặn, mức độ chật hẹp của các lối đi, kích thước thực tế của hệ thống hang động và nguồn lực hỗ trợ sẵn có".
Những điều kiện cần thiết khác thường bao gồm không gian và thiết bị để nạp lại các bình oxy cùng với một đội ngũ y tế hỗ trợ.
Lực lượng cứu nạn cũng phải cân nhắc giữa rủi ro khi dẫn những người sống sót không có kỹ năng lặn qua dòng nước không có tầm nhìn và phương án chờ nước rút, theo ông Mitchell. Mitchell từng tham gia chiến dịch giải cứu 12 cậu bé và huấn luyện viên bóng đá bị mắc kẹt sâu trong một hang động ở tỉnh Chiang Rai, miền bắc Thái Lan suốt hơn hai tuần do mưa lớn làm ngập lối vào hồi năm 2018.
"Không thể để mọi người mắc kẹt dưới lòng đất quá lâu mà không có hỗ trợ y tế, không có đủ nhu yếu phẩm và nước sạch, bởi tình trạng của họ sẽ xấu đi", ông Mitchell cảnh báo hôm 28/5.
Mikko Paasi, thợ lặn người Phần Lan tham gia sứ mệnh giải cứu, trước đó cho biết lực lượng cứu nạn đã tìm kiếm khoảng 95% hang động nhưng không thấy dấu vết của hai người còn lại. Ông cho biết 5 người được tìm thấy thậm chí không biết có hai người nữa mắc kẹt.
"Không còn nhiều nơi để tìm nữa", ông nói. "Cơ hội tìm thấy hai người này rất mong manh".
