Mới đây, Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu – Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận một nam thanh niên khỏe mạnh bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước.
Bệnh nhân H.T. (25 tuổi, công nhân tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước đó một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung công việc.
Là người trẻ, không có bệnh nền, anh luôn nghĩ bản thân “chịu nhiệt tốt” cho tới khi cơ thể gần như kiệt quệ hoàn toàn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (thước đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường, dấu hiệu suy thận cấp, có nguy cơ phải lọc máu.
Bác sĩ Tô Thị Ánh Huyền – Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai – cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu tới viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, bệnh nhân có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất và bệnh nhân đã được xuất viện.
Theo các bác sĩ, mỗi mùa nắng nóng số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.
Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo sau khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng:
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu;
Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc;
Đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục;
Mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.
Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc chức năng thận bị suy giảm.
Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp trong thời tiết cực đoan, các chuyên gia Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân cần thực hiện 3 nguyên tắc quan trọng:
Uống nước chủ động, không đợi khát: Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi.
Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10 – 16h.
Khi cảm thấy quá nóng hoặc mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.
Các bác sĩ nhấn mạnh, chức năng thận có thể bị tổn thương rất nhanh chỉ vì một ngày mất nước nghiêm trọng. Khi xuất hiện tình trạng kiệt sức, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu sau khi đi nắng, người dân không nên tự theo dõi tại nhà mà cần tới cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Kết hôn từ năm 2016 nhưng nhiều năm không có con, vợ chồng anh Tú đã thăm khám tại nhiều cơ sở y tế. Kết quả xét nghiệm cho thấy anh Tú mắc hội chứng Klinefelter - một bất thường di truyền khiến nam giới thừa một nhiễm sắc thể X, dẫn đến suy giảm chức năng tinh hoàn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình sinh tinh.
Đây là nguyên nhân gây vô tinh không tắc nghẽn, một trong những dạng vô sinh nam có tiên lượng điều trị khó. Nhiều trường hợp không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch và cơ hội có con đẻ rất thấp.
Năm 2023, vợ chồng anh Tú đến thăm khám tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội. Sau khi đánh giá lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, ThS.BS Đinh Hữu Việt, Trưởng khoa nam học, nhận định bệnh nhân vẫn còn khả năng tìm thấy tinh trùng trong mô tinh hoàn và chỉ định thực hiện kỹ thuật MicroTESE.
Đây là phương pháp vi phẫu sử dụng kính hiển vi có độ phóng đại lớn để tìm kiếm các ống sinh tinh còn hoạt động, từ đó thu nhận những tinh trùng còn sót lại phục vụ cho thụ tinh trong ống nghiệm.
May mắn hơn, gia đình anh Tú là một trong 12 gia đình nhận được gói hỗ trợ miễn phí mổ MicroTESE. "Tôi cảm thấy đó không chỉ đơn thuần là giảm chi phí mà nó còn mang lại động lực, niềm tin rằng nhất định vợ chồng mình sẽ có con", chị Hạnh chia sẻ.
Theo bác sĩ Việt, với bệnh nhân mắc hội chứng Klinefelter, điều đáng lo ngại nhất là các ống sinh tinh đã thoái hóa hoàn toàn. Tuy nhiên qua thăm khám, anh Tú vẫn còn những dấu hiệu cho thấy có thể tồn tại các vùng sinh tinh, vì vậy ê kíp quyết định tiến hành phẫu thuật với hy vọng tìm được tinh trùng.
Sau ca vi phẫu, các bác sĩ đã tìm thấy tinh trùng trong mô tinh hoàn của bệnh nhân. Đây là điều kiện quan trọng để thực hiện quy trình tạo phôi bằng kỹ thuật IVF.
Từ số tinh trùng thu được, vợ chồng anh Tú tiếp tục bước vào hành trình điều trị hỗ trợ sinh sản. Phôi được tạo thành công và chuyển vào tử cung người vợ và chị Hạnh sinh con gái khỏe mạnh, khép lại hành trình 7 năm tìm kiếm tiếng cười trẻ thơ.
Theo bác sĩ Việt, vô tinh không đồng nghĩa với việc nam giới mất hoàn toàn cơ hội có con. Nhờ sự phát triển của các kỹ thuật vi phẫu tinh hoàn và hỗ trợ sinh sản, nhiều trường hợp vô tinh không tắc nghẽn vẫn có thể tìm thấy tinh trùng để thực hiện IVF.
Đặc biệt, với bệnh nhân mắc hội chứng Klinefelter, việc phát hiện và điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng. Khi tuổi còn trẻ, mô tinh hoàn chưa thoái hóa nhiều nên khả năng tìm được tinh trùng sẽ cao hơn.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, khi kết hôn từ một năm trở lên, quan hệ đều đặn không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có con, các cặp vợ chồng nên đi khám hiếm muộn sớm tại các cơ sở chuyên khoa. Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân và áp dụng các kỹ thuật điều trị phù hợp sẽ giúp tăng cơ hội có con bằng chính tinh trùng và trứng của vợ chồng.
Một nghiên cứu gần đây năm 2025 còn cho thấy dưa hấu có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho sức khỏe tim mạch. Phát hiện này phù hợp với nghiên cứu năm 2022 cho thấy dưa hấu có thể giúp hạ huyết áp và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Theo Michelle Routhenstein, chuyên gia dinh dưỡng tim mạch dự phòng tại Trung tâm Dinh dưỡng EntirelyNourished (Mỹ), dưa hấu là một phần bổ sung tuyệt vời cho chế độ ăn uống lành mạnh vì cung cấp kali, lycopene và citrulline. Cô cho biết những chất này có thể phối hợp với nhau để hỗ trợ huyết áp và lưu lượng máu.
Một nghiên cứu tổng quan năm 2025 cũng ghi nhận dưa hấu chứa hàm lượng cao axit amin L-citrulline - đã được chứng minh là có thể giúp hạ huyết áp, hỗ trợ phòng ngừa và kiểm soát bệnh tim mạch.
Chuyên gia dinh dưỡng Kristin Kirkpatrick, từ Phòng khám Cleveland Clinic (Mỹ) giải thích rằng tác động của dưa hấu đối với sức khỏe mạch máu mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch tổng thể. Cô giải thích điều này là nhờ các hợp chất ảnh hưởng đến quá trình sản xuất nitric oxide, từ đó tác động đến sức khỏe mạch máu.
Nghiên cứu năm 2022 cũng cho thấy L-citrulline có thể giúp hạ huyết áp và giảm độ cứng động mạch, đặc biệt ở những người có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa tim mạch, có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng dưa hấu có thể là một thực phẩm hỗ trợ sức khỏe tim mạch nhờ cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng và các hợp chất có lợi cho huyết áp cũng như mạch máu.
Tuy nhiên, chuyên gia Michelle Routhenstein lưu ý: Để giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ, cần kết hợp dưa hấu vào chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch một cách toàn diện, theo Healthline.
Đó là chế độ ăn tập trung vào rau xanh và trái cây, ngũ cốc nguyên hạt (như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám); protein lành mạnh (gồm đậu, hạt, cá béo); sử dụng dầu oliu, dầu hạt cải, quả bơ.
Hạn chế muối, tránh đồ ngọt, nước ngọt có ga và thực phẩm chế biến sẵn.
Hạn chế mỡ động vật, thịt đỏ nhiều mỡ, thức ăn nhanh và đồ chiên rán.
Khuya 4-5, lãnh đạo Bệnh viện Trường đại học Y Dược Huế cho biết vừa phẫu thuật thành công nối lại bàn chân đứt lìa cho bệnh nhân nam 69 tuổi bị tai nạn máy cắt cỏ.
Bệnh nhân là ông Trần Ngọc Tuất (trú Quảng Trị), nhập viện sau khoảng 3 giờ 30 phút kể từ khi tai nạn xảy ra.
Ngay khi tiếp nhận theo quy trình báo động đỏ, ê kíp đơn vị tạo hình thẩm mỹ khoa chấn thương chỉnh hình nhanh chóng đánh giá tổn thương và triển khai phẫu thuật khẩn cấp.
Ca mổ do ê kíp gồm TS.BS Lê Hồng Phúc và ThS.BS Nguyễn Bá Lưu phối hợp cùng kíp gây mê hồi sức của Trung tâm cấp cứu - đột quỵ thực hiện.
Sau khi làm sạch vết thương, các bác sĩ kết hợp xương bằng đinh K để cố định xương chày và xương mác.
Trong 4 giờ phẫu thuật, các cấu trúc quan trọng gồm mạch máu, thần kinh (chày trước, chày sau), tĩnh mạch hiển lớn cùng các nhóm cơ cẳng chân được khâu nối, phục hồi.
Đáng chú ý, thời gian từ lúc nhập viện đến khi phẫu thuật được rút ngắn tối đa, góp phần hạn chế tình trạng thiếu máu nóng - yếu tố then chốt quyết định khả năng sống còn của chi thể.
Sau mổ, bàn chân bệnh nhân bước đầu hồng ấm, tuần hoàn được tái lập. Hiện bệnh nhân đang được theo dõi sát trong những giờ đầu sau phẫu thuật.
Theo TS.BS Lê Hồng Phúc, kết quả tích cực ban đầu có được nhờ sự phối hợp nhanh chóng, nhịp nhàng giữa các bộ phận, đặc biệt là kíp gây mê hồi sức, giúp tận dụng hiệu quả "thời gian vàng" trong cấp cứu chấn thương nặng.
