Thanh niên ‘4 không’ tháng kiếm 2.500 USD trên du thuyền Italy

Tác giả cho rằng: Thay vì nghỉ 30 - 45 phút ăn trưa thì tốn từ 1h30 đến 2h đồng hồ để ăn trưa và ngủ. Dậy lúc 1h30 chiều thì tốn thêm 15 - 20 phút rửa mặt, đi vệ sinh, rửa tay. Thì 2h mới làm. Rồi đến 5h00 rục rịch về. Vậy là làm việc có 5 - 6h".

Tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm này bởi lập luận như vậy là đang đánh đồng giữa việc sử dụng thời gian thiếu hiệu quả với bản thân giấc ngủ trưa.

Ở nhiều công ty tại Việt Nam, ngày làm việc bắt đầu từ 7h30 sáng, thậm chí sớm hơn. Người lao động phải thức dậy từ 5h30 hoặc 6h để chuẩn bị, đưa con đi học, di chuyển đến nơi làm việc. Đến 11h30 trưa, họ đã trải qua khoảng 4 tiếng làm việc liên tục.

Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, nhiệt độ ngoài trời có thể lên tới 35-40 độ C, việc cơ thể xuất hiện cảm giác mệt mỏi vào giữa ngày là điều bình thường. Một giấc ngủ ngắn 20-30 phút không phải biểu hiện của sự lười biếng mà là nhu cầu sinh lý tự nhiên giúp phục hồi sự tỉnh táo.

Thực tế, rất ít người ngủ đến 1h30 rồi mất thêm nửa tiếng để vệ sinh cá nhân như ví dụ được đưa ra. Phần lớn nhân viên ăn trưa, nghỉ ngơi một chút rồi trở lại làm việc đúng giờ.

Nếu có những nơi quản lý lỏng lẻo khiến thời gian nghỉ bị kéo dài quá mức, vấn đề nằm ở cách tổ chức lao động chứ không nằm ở giấc ngủ trưa. Nếu chỉ cần ngồi lâu là hiệu quả, những quốc gia làm việc nhiều giờ nhất thế giới đã phải là những nền kinh tế năng suất nhất thế giới.

Trong khi đó, nhiều nghiên cứu trong nhiều năm qua đều cho thấy sau một ngưỡng nhất định, thời gian làm việc tăng lên nhưng hiệu quả lại giảm xuống. Một nhân viên tỉnh táo, tập trung trong 6 giờ có thể tạo ra nhiều giá trị hơn một người ngồi đủ 8 tiếng nhưng liên tục mệt mỏi, mất tập trung hoặc xử lý công việc trong trạng thái uể oải.

Thêm vào đó, cũng cần nhìn vào bối cảnh địa lý cụ thể: Nhiều quốc gia châu Âu bắt đầu ngày làm việc lúc 9h sáng. Mùa đông, mặt trời mọc muộn. Điều kiện khí hậu ôn hòa hơn giúp cơ thể ít bị tiêu hao năng lượng bởi nhiệt độ cao.

Trong khi đó, Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới. Mặt trời mọc sớm, thời gian nắng kéo dài, độ ẩm cao. Nhịp sinh hoạt tự nhiên của người dân cũng khác.

Không phải ngẫu nhiên mà ở nhiều nước có khí hậu nóng như Tây Ban Nha, Italy hay một số quốc gia Mỹ Latin từng tồn tại văn hóa nghỉ trưa kéo dài. Tôi nghĩ đó là sự thích nghi với môi trường sống chứ không phải dấu hiệu của sự chậm phát triển.

Tin Gốc: Vnexpress

"Ba mẹ tôi có hai người con: chị gái tôi đã lập gia đình và có một con gái, còn tôi thì chọn không sinh con. Ba mẹ hẳn tính đường dài nên đã dồn hết sự quan tâm, yêu thương, lẫn tiền bạc cho gia đình chị gái tôi vì tin rằng họ sẽ được trông cậy khi về già.

Tuy vậy, sau khi mượn sổ đỏ của cha mẹ vay thế chấp để con gái du học ở Mỹ, gia đình chị bắt đầu kế hoạch di cư. Họ công khai ý định đó và từ từ thoái thác mọi nghĩa vụ chăm sóc. Ba mẹ tôi giờ ngồi trên đống lửa, hết lo sợ mất nhà nếu con không trả lãi đúng hạn, lại lo lắng đến ngày cả gia đình con đi Mỹ hết.

Phần tôi - đứa con không được trông đợi, không được yêu thương, không được đầu tư mà còn bị cha ép cưới, mẹ mắng chửi, đuổi khỏi nhà - sớm nhận thức được mối quan hệ lợi ích trong gia đình nên đã quyết rời đi, sống tự lập, tự quyết".

Đó là chia sẻ của độc giả Windynguyen xung quanh câu chuyện "Vỡ mộng khi coi con là 'bảo hiểm tuổi già'". Trước đây, các gia đình Việt thường có nhiều thế hệ sống chung một mái nhà. Cha mẹ nắm giữ đất đai, tài sản và là trung tâm của gia đình. Trong bối cảnh ấy, mô hình "trẻ cậy cha, già cậy con" vận hành tương đối bền vững như một giải pháp an sinh tự nhiên. Nhưng mọi thứ đang thay đổi. Việt Nam đang là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Mô hình "tam đại đồng đường" (ba thế hệ ở chung nhà) vốn là nền tảng của tư tưởng "già cậy con" đang dần thay đổi.

Khảo sát Vietnam Aging Survey (VNAS) năm 2022 cho thấy gần 60% chi tiêu của người cao tuổi đến từ lao động và sự hỗ trợ của con cái, trong khi lương hưu và trợ giúp xã hội chiếm 15%. Hơn 10 triệu người cao tuổi Việt Nam đứng ngoài lưới an sinh, sống dựa vào khoản tích lũy ít ỏi hoặc trợ giúp từ gia đình; hơn 60% trong số này vẫn phải lao động, chủ yếu làm nông nghiệp hoặc các công việc phi chính thức bấp bênh.

>> Tôi sẵn sàng đánh đổi thừa kế để cha mẹ già vào viện dưỡng lão

Chỉ ra sai lầm của nhiều người khi thiếu sự chuẩn bị cho tuổi già, phụ thuộc hoàn toàn vào con cái, bạn đọc Tuy Nguyen nhấn mạnh: "Giao hết tài sản cho con cái là một sai lầm của rất nhiều phụ huynh mắc phải, để rồi sau đó chới với lúc về già. Tôi cũng có ba mẹ già và thấy rõ một điều rằng dù có sinh chục người con đi chăng nữa nhưng nếu chúng không hiếu thảo thì cũng vẫn không có người phụng dưỡng. Vậy nên tôi chọn cách chủ động dự phòng một khoản tiền về già cho bản thân để không bị phụ thuộc con cái về sau. Ngay cả khi con không phụng dưỡng thì tôi vẫn còn có một khoản để nhờ cơ sở y tế và thuê người chăm sóc. Nghe thì thật đau lòng nhưng đó là quy luật cuộc sống và ai cũng sẽ phải đón nhận mà thôi".

Cũng lựa chọn chuẩn bị từ sớm cho tuổi già của mình, độc giả Mocmien bày tỏ: "Tốt nhất là tuổi già dựa vào bản thân mình. Sinh con ra cho ăn học đầy đủ là được. Nếu ai có điều kiện hơn thì có thể tạo bước đệm vào đời cho con cái, còn không có thì để chúng tự bơi, vì bố mẹ đã cho 'cần câu cơm' rồi. Tôi cứ cho sẵn mỗi đứa một cái nhà, làm gì thì tùy. Còn tôi ở một nhà riêng, một nhà để phòng thân, đóng sẵn bảo hiểm xã hội ở mức cao nhất, sau cũng có lương hưu rủng rỉnh, chẳng cần phụ thuộc đứa nào. Bản thân tôi cũng không thích ai phụ thuộc mình và mình cũng không thích phụ thuộc ai, nên cứ tự lo cho đời mình thôi".

Đồng quan điểm, bạn đọc Vinaguy kết lại: "Tôi cũng chọn giải pháp tích lũy tài chính từ sớm: một phần giữ lại cho mình về già, phần còn lại cho con. Cứ thử hỏi, chúng ta chăm sóc cha mẹ già của mình đã tốt chưa? Đã hết lòng vì bố mẹ chưa? Lúc bố mẹ chúng ta mất đi, chúng ta có hối hận vì có gì đó chưa làm được cho ông bà chưa?

Khi trả lời được hết các câu hỏi này với đáp án nghiêng về chăm sóc bố mẹ thì hãy đẻ nhiều con để sau này chúng chăm sóc mình. Còn nếu câu trả lời nghiêng về hướng bản thân còn gia đình riêng, con cái của mình, kiếm sống vật vờ, chưa đủ sống, nên chưa thể chăm sóc được bố mẹ như mong muốn thì khi đó sẽ biết cách xử lý tình huống này".

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi vẫn nhớ cảm giác hụt hẫng khi cầm bảng điểm của con vào cuối năm lớp 9. Bài thi môn Địa lý cuối học kỳ II của con chỉ đạt 0,75 điểm. Kết quả ấy kéo điểm trung bình cả năm xuống dưới mức để được xếp loại học sinh Giỏi. Cuối cùng, năm đó, con tôi chỉ nhận danh hiệu học sinh Tiên tiến.

Nghe thì có vẻ không quá nghiêm trọng, nhưng trong bối cảnh lúc đó, tôi không khỏi chạnh lòng. Lớp con có khoảng 50 học sinh thì hơn 40 em đạt danh hiệu học sinh Giỏi. Nhìn bạn bè của con đều có thành tích nổi bật, còn con mình lại bị một bài kiểm tra kéo tụt kết quả cả năm, tôi cũng không tránh khỏi cảm giác thất vọng.

May mắn là tôi đã không biến sự thất vọng ấy thành những lời trách mắng hay áp lực đè nặng lên con. Tôi hiểu rằng một bài kiểm tra không thể đại diện cho cả quá trình, càng không thể quyết định tương lai của một đứa trẻ. Con tôi cũng buồn vì kết quả đó, nên điều con cần nhất lúc ấy không phải là thêm những lời chỉ trích từ cha mẹ.

Năm đó, con tôi thi vào lớp 10 và đậu vào một trường THPT công lập khá tốt ở khu vực Gò Vấp, TP HCM. Tuy nhiên, sau nhiều cân nhắc, gia đình tôi quyết định cho con theo học tại một trường dân lập. Nhiều người quen tỏ ra ngạc nhiên với lựa chọn này. Với họ, đậu trường công lập là điều đáng mừng, còn chuyển sang trường dân lập dường như là một bước lùi.

Nhưng điều chúng tôi quan tâm không chỉ là danh tiếng của ngôi trường mà là môi trường học tập phù hợp với con. Chúng tôi muốn con được học trong một môi trường mà con cảm thấy thoải mái, được khuyến khích phát triển năng lực của bản thân thay vì liên tục bị so sánh với người khác.

>> Nếu Steve Jobs phải chọn tổ hợp môn vào lớp 10 ở Việt Nam

Thời gian đã cho tôi câu trả lời. Những năm học THPT, con dần tìm được động lực học tập và phát huy được thế mạnh của mình. Từ một học sinh rất bình thường ở trong nước, con đã trở thành sinh viên của một trường đại học hàng đầu tại Bỉ, theo học ngành Kỹ thuật Công nghệ.

Mỗi lần nhìn lại chặng đường ấy, tôi càng tin rằng thành tích ở bậc THCS hay những điểm số nhất thời không phải là thước đo cuối cùng cho tương lai của một đứa trẻ. Vấn đề là cách người lớn biến những kết quả ấy thành áp lực kéo dài cho con cái.

Không ít phụ huynh vô tình xem thành tích học tập của con như niềm tự hào của chính mình. Khi đó, điểm số không còn thuộc về con mà trở thành kỳ vọng của cha mẹ. Áp lực ấy khiến nhiều đứa trẻ học trong sợ hãi, học để tránh bị trách mắng thay vì học để khám phá và trưởng thành. Và khi nỗi sợ xuất hiện, niềm yêu thích học tập cũng dần mất đi.

Tôi nói rằng cha mẹ nên bỏ mặc việc học của con. Nhưng thay vì chỉ nhìn vào điểm số, hãy nhìn vào sự tiến bộ, nỗ lực và những năng lực riêng của mỗi đứa trẻ. Vai trò của cha mẹ không phải là người cầm roi thúc ép, mà là người đồng hành, động viên và giúp con đứng dậy sau những lần vấp ngã. Giống như con tôi, một bài kiểm tra 0,75 điểm không phải là dấu chấm hết mà chỉ là một dấu phẩy trên hành trình trưởng thành mà thôi.

Tin Gốc: Vnexpress