Theo tôi, có một điều thú vị khi nói về World Cup. Người ta thường nghĩ đó là cuộc thi để tìm ra đội bóng mạnh nhất hành tinh. Nhưng nếu nhìn lại lịch sử, có lẽ World Cup chưa bao giờ chỉ là một giải đấu bóng đá.
World Cup là nơi “những câu chuyện mạnh nhất” gặp nhau.
Khi Argentina vô địch năm 2022, người ta không chỉ nhớ đến một chiếc cúp vàng. Người ta ngỡ đó là hành trình cuối cùng của Lionel Messi. Người ta nhớ đến khoảnh khắc một thiên tài bóng đá hoàn tất mảnh ghép còn thiếu trong sự nghiệp. Người ta nhớ đến những giọt nước mắt, những lần suýt gục ngã, và cả màn trở lại điên rồ của tuyển Pháp trong trận chung kết.
Nếu Argentina không vượt qua được Mexico trong trận đấu mang tính sống còn ở vòng bảng, lịch sử có thể đã hoàn toàn khác. Nếu Kolo Muani thắng được Emiliano Martinez ở phút cuối hiệp phụ, lịch sử có thể đã được viết lại. Chỉ một vài giây, một vài centimet, đôi khi đủ để thay đổi ký ức của hàng triệu con người trong nhiều thập kỷ.
Bóng đá hấp dẫn bởi sự mong manh ấy. Nhưng sâu xa hơn, điều khiến World Cup trở thành ngày hội của hành tinh nằm ở một thứ khác. Thể thao đánh thức những bản năng sinh tồn và cảm xúc nguyên thủy trong một môi trường an toàn.
Trong suốt hàng trăm nghìn năm tiến hóa, con người luôn sống cùng cạnh tranh, liên minh, xung đột và khát vọng chiến thắng. Thể thao cho phép chúng ta trải nghiệm tất cả những điều đó mà không cần chiến tranh hay đối đầu thực sự. Chúng ta vẫn được hồi hộp, lo lắng, vui sướng, thất vọng, tự hào và đoàn kết cùng nhau.
Đó là lý do một trận đấu có thể khiến hàng triệu người thức trắng đêm. Đó là lý do những người xa lạ có thể ôm nhau sau một bàn thắng. Và cũng là lý do một thất bại có thể khiến một tập thể trầm lắng trong nhiều thập kỷ.
World Cup 2026 đang đến gần và những câu chuyện mới đang dần hình thành.
Pháp mang theo thế hệ vàng kéo dài gần một thập kỷ với Mbappe là biểu tượng trung tâm. Tây Ban Nha sở hữu thế hệ trẻ được xem là hấp dẫn nhất châu Âu. Bồ Đào Nha bước vào giải đấu với câu hỏi cuối cùng về Cristiano Ronaldo, nhưng sức mạnh thực sự có lẽ nằm ở những Vitinha, Joao Neves hay Nuno Mendes.
Argentina lại đứng trước một chương khác. Không còn là đội bóng đi tìm chiếc cúp đầu tiên cho Messi. Giờ đây họ phải đối mặt với thử thách khó hơn: bảo vệ di sản vừa tạo dựng.
Trong khi đó, những đối thủ cũ vẫn hiện diện như những ký ức tập thể.
Người Argentina nhìn thấy Đức và nhớ về 1990, 2006, 2010, 2014.
Người Brazil nhìn thấy Pháp và nhớ về 1998, 2006.
Có những cặp đấu mà sức nặng lịch sử lớn không kém chất lượng chuyên môn.
Con người nhớ những câu chuyện.
Đó cũng là lý do World Cup luôn tạo ra những cuộc tranh luận bất tận. Chúng ta tranh luận về Messi và Ronaldo, về Mbappe hay Yamal, về đội hình mạnh nhất hay chiến thuật tối ưu nhất. Nhưng cuối cùng, điều còn ở lại trong ký ức không phải lúc nào cũng là những con số.
Người ta nhớ cú sút của Götze năm 2014. Người ta nhớ pha cứu thua của Martinez năm 2022. Người ta nhớ Di Maria nhảy múa bên cánh trái trong trận chung kết.
Những khoảnh khắc ấy tồn tại lâu hơn bất kỳ bảng thống kê nào, và có lẽ đó cũng là lúc chúng ta nhận ra một điều rộng lớn hơn bóng đá.
Đằng sau bóng đá, đằng sau thể thao, đằng sau mọi hiện tượng xã hội, con người vẫn luôn đang làm cùng một việc: tìm kiếm ý nghĩa, tìm kiếm cảm xúc và tìm kiếm một câu chuyện để tin vào.
Chúng ta cổ vũ một đội bóng không chỉ vì màu áo của họ. Chúng ta theo dõi một vận động viên không chỉ vì thành tích của họ. Chúng ta gắn bó với những hành trình, những thất bại, những lần đứng dậy và những khoảnh khắc vượt qua giới hạn của con người.
Có lẽ vì thế mà sau hàng chục năm, người ta vẫn nhắc về Maradona, Zidane, Messi, Ronaldo, Mbappe hay Modric. Vì những câu chuyện họ để lại.
Có lẽ vì vậy mà sau tất cả, World Cup không đơn thuần là nơi tìm ra nhà vô địch. Nó là nơi con người kể cho nhau nghe những câu chuyện về hy vọng, thất bại, lòng can đảm và khát vọng chiến thắng.
Và nhiều khi, đội bóng nâng cao chiếc cúp vàng không phải là đội mạnh nhất. Đội chiến thắng là đội vừa đủ mạnh để biến câu chuyện của mình thành hiện thực.
"Trường hợp bên trong nhà đang bán phở, tự nhiên vỉa hè trước cửa có người khác thuê để bán theo, vậy quán phở bên trong nhà sẽ bán ra sao? Theo tôi, nên ưu tiên cho chủ nhà thuê trước, nhiều người kinh doanh mặt tiền sẵn sàng bỏ ra một số tiền thuê lại vỉa hè trước cửa để không bị xung đột lợi ích.
Thuê vỉa hè thực ra không mới với nước ngoài, nhưng ở đó, việc kinh doanh bên trong nhà và ngoài vỉa hè không vướng của nhau, không để xe cộ, không ảnh hưởng đến nhà bên trong. Còn ở Việt Nam thì có thể khác. Nếu người thuê vỉa hè cứ lấy cớ bỏ tiền ra nên bán gì, làm gì cũng được, thì người kinh doanh bên trong nhà làm sao tồn tại được?".
Đó là thắc mắc của độc giả Tieunho về nguy cơ xung đột lợi ích khi vỉa hè được áp dụng chính sách cho thuê để kinh doanh đại trà. Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm. Hoàn Kiếm là một trong hai phường được đề xuất thí điểm giai đoạn đầu, với mức thuê dự kiến 45.000 đồng mỗi m2 một tháng. Đề xuất này cũng vấp phải nhiều băn khoăn, tranh luận từ phía tiểu thương, đặc biệt là những người đang có cửa hàng kinh doanh mặt đường.
>> Thách thức từ vỉa hè Hà Nội cho thuê 45.000 đồng một m2
Lo ngại việc cho thuê vỉa hè đại trà có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người có nhà mặt phố, bạn đọc L.Hbày tỏ:"Nếu cho người khác đến thuê vỉa hè trước nhà tôi, việc ra vào nhà của chúng tôi bị cản trở thì sẽ thế nào? Chưa kể, việc người buôn bán xả rác, xả nước thải nhơ nhớp, bẩn thỉu, hay khách hàng khạc nhổ bừa bãi gây mất vệ sinh thì ai chịu trách nhiệm?".
Nói về những bất cập phát sinh từ việc thí điểm cho thuê vỉa hè, độc giả Flower Sun nêu giải pháp: "Theo tôi, nên ưu tiên chủ nhà mặt tiền được thuê trước để sử dụng với phạm vi nhất định, tối đa 1-2 m từ mép nhà tùy theo độ rộng vỉa hè. Sau đó, nếu họ muốn chia sẻ không gian vỉa hè với người khác thì phải chịu trách nhiệm chung, hoặc nếu không muốn cho thuê lại thì có thể để thoáng. Nếu chủ nhà không đóng tiền thuê vỉa hè thì sẽ nhường lại cho những người khác có nhu cầu thuê".
"Ở thành phố, các nhà san sát nhau, lại trong ngõ hẻm nên đỡ nóng hơn. Nhà tôi trong ngõ Hà Nội, tầng một và hai chỉ cần bật quạt vẫn ngủ được còn tầng 3 thì không, dù trên sân thượng có mái chống nóng.
Tuy nhiên tôi về quê ở ngoại thành Hà Nội, nhà cũng 3 tầng nhưng tầng một và hai vào buổi trưa không thể ngủ được vì nóng. Bốn bức tường xung quanh nhà khiến phòng ngủ như cái lò ấp trứng, mặc dù tường xây gạch 20 cm nhưng cũng không thể chống chọi được cái nóng trên 40°C".
Độc giả Trần Văn Hùng cho biết như trên, sau bài viết 'Nhà ở quê giữa vườn cây xanh nhưng phải gắn máy lạnh mới ngủ được'. Trong bài viết này, tác giả kể: "Nhà bốn bề là vườn cây ăn trái nhưng có lẽ cây xanh cũng không cứu vãn được nhiệt độ không khí.
Buổi trưa, ánh nắng gay gắt, nhìn ra ngọn cây không nhúc nhích (không gợn gió), bật quạt thì chỉ phà hơi nóng vào người - lại càng nóng thêm. Buổi tối thì phải có điều hòa mới ngủ nổi, nếu không mồ hôi ra ướt như đang tắm".
Đồng quan điểm với độc giả Trần Văn Hùng, độc giả nickname hienlam1988 nói: "Riêng cái nóng thì tôi có cảm giác ở quê vùng đồng bằng ngột ngạt hơn thành phố. Nhà thưa nắng gắt chiếu vào nên oi bức. Còn thành phố nhà sát nhau lại mát mẻ hơn.
Tôi về quê mùa nóng là bật điều hòa gần như cả ngày. Còn ở trên phố chỉ bật lúc đi ngủ. Có ai cảm nhận giống tôi không?".
Tôi và một người bạn vừa có cuộc tranh cãi khá gay gắt vì một đơn hàng giao muộn 5 phút. Sau khi nhận hàng đồ ăn đặt online, bạn tôi mở điện thoại, bấm đánh giá một sao cho shipper. Tôi khá bất ngờ vì hành động đó, nhưng bạn lại dứt khoát: "Phải làm vậy họ mới cải thiện chất lượng dịch vụ".
Tôi không đồng tình. Với tôi, 5 phút không phải vấn đề lớn, nhất là trong bối cảnh giao thông, thời tiết hay nhiều yếu tố khách quan khác. Quan trọng hơn, tôi nghĩ đến người giao hàng phía sau đơn đó. Một đánh giá một sao như vậy có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, thậm chí là cơ hội nhận đơn của họ trong tương lai.
Bạn tôi lại có lý lẽ riêng khi cho rằng "nếu ai cũng dễ dãi, bỏ qua những sai sót dù nhỏ, thì dịch vụ sẽ không thể tốt lên". Theo bạn, hệ thống đánh giá tồn tại chính là để phản ánh trải nghiệm thực tế của khách hàng, và việc chấm điểm thấp khi không hài lòng là điều bình thường.
Tất nhiên, nếu nhìn từ góc độ người tiêu dùng, đã trả tiền thì người mua có quyền đòi hỏi dịch vụ đúng cam kết, chính xác từng phút. Nhưng khi nhìn vấn đề từ góc độ tình người, sự thông cảm với một công việc vốn đã nhiều áp lực, tôi thấy không nên quá nặng tay và phũ phàng như vậy.
>> 'Mua 5 kg cua biển làm quà du lịch, nhận về 1,2 kg dây buộc'
Là khách hàng, tôi cũng từng khó chịu khi đơn hàng đến muộn, nhất là khi đang cần gấp. Nhưng nếu là người giao hàng, chỉ cần một vài đánh giá thấp liên tiếp, thu nhập có thể bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi không phải lúc nào họ cũng kiểm soát được mọi yếu tố khách quan bên ngoài.
Hệ thống đánh giá là cần thiết để duy trì chất lượng dịch vụ. Nhưng cách chúng ta sử dụng nó cũng phản ánh thái độ với những người đứng ở phía sau mỗi đơn hàng. Một đánh giá một sao có thể là hợp lý trong những trường hợp nghiêm trọng: thái độ không tốt, giao sai, làm hỏng đồ. Nhưng với những sai lệch rất nhỏ, như chậm vài phút, liệu có cần thiết phải chấm điểm tối thiểu theo hướng tiêu cực như vậy?
Tôi vẫn nhớ ánh mắt hơi ngạc nhiên của bạn khi tôi nói: "Có thể cậu đúng về nguyên tắc, nhưng chưa chắc đã hợp tình". Và có lẽ, bạn nghĩ tôi sai khi đặt nặng yếu tố cảm thông mà bỏ qua tiêu chuẩn dịch vụ. Giữa quyền lợi của người dùng và sinh kế của người lao động, ranh giới đôi khi rất mong manh. Còn bạn, trong tình huống đó, bạn sẽ chọn cách nào? Đánh giá nghiêm khắc để giữ chuẩn dịch vụ, hay linh hoạt hơn để giữ lại một chút cảm thông?
