Khác với các trung tâm dữ liệu (DC) lưu trữ truyền thống vốn tiêu thụ điện năng ở mức độ ổn định và có thể dự báo, hạ tầng vận hành AI có đặc tính tải trọng biến động và khó lường hơn rất nhiều. Chia sẻ tại Computex 2026, ông Yin Zheng, Phó chủ tịch điều hành khu vực Đông Á và Trung Quốc của Schneider Electric nhấn mạnh bản chất của các tải trọng công nghệ thông tin (IT load) phục vụ AI đòi hỏi cơ chế quản trị hoàn toàn mới do tính chất thay đổi đột ngột của dòng điện.
Nguyên nhân của sự biến động nêu trên xuất phát từ cách thức vận hành của các mô hình trí tuệ nhân tạo. Theo ông Himanshu Prasad, Phó chủ tịch cấp cao của Schneider Electric, trong quá trình huấn luyện hoặc suy luận dữ liệu, hàng nghìn GPU sẽ được kích hoạt để hoạt động đồng bộ cùng một thời điểm. Quá trình này tạo ra các đợt hút điện đột ngột cực mạnh trên hệ thống, hệ quả làm xuất hiện đợt tăng tải cục bộ (hiện tượng “Spikes”). Nếu thiếu cơ chế làm mịn và kiểm soát phụ tải, sự đồng bộ sẽ gây ra dao động dữ dội, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của đường dây.
Sự nhảy vọt về quy mô tiêu thụ điện cũng đẩy hạ tầng công nghệ bước vào một kỷ nguyên chưa từng có. Ngành dữ liệu toàn cầu đang chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ từ các cơ sở có quy mô 10 – 100 Megawatt lên thành những “siêu dự án” có công suất lên tới 1 Gigawatt, tương đương nhu cầu tiêu thụ điện của cả một thành phố cỡ vừa.
Theo ông Doug Warren, Phó chủ tịch cấp cao của AVEVA, với quy mô này, khái niệm “trung tâm dữ liệu” thông thường không còn phản ánh đúng thực tế. Các cơ sở hạ tầng AI hiện đại có mức độ phức tạp, tiêu hao năng lượng và yêu cầu kỹ thuật tương đương với tổ hợp công nghiệp nặng như nhà máy luyện nhôm hay những siêu nhà máy sản xuất bán dẫn. Hệ thống bắt buộc phải vận hành liên tục 24/7 và hoàn toàn không dung thứ cho bất kỳ sự cố gián đoạn nào.
Quy mô khổng lồ ấy đồng thời dẫn đến một nguy cơ sụp đổ mang tính hệ thống. Ông Himanshu Prasad cảnh báo tại các nhà máy quy mô Gigawatt, chỉ cần một sự cố nhiễu loạn chớp nhoáng trên lưới điện khiến cơ sở dữ liệu bị ngắt kết nối, việc một khối lượng tải điện khổng lồ đột ngột biến mất sẽ dội ngược lại hệ thống truyền tải, tạo ra sụt giảm bất tương xứng và có nguy cơ làm sập toàn bộ lưới điện của cả khu vực.
Trước sự gia tăng khổng lồ về nhiệt lượng cùng hàng loạt yêu cầu phức tạp về hệ thống cơ điện, việc duy trì phương thức vận hành thủ công đã hoàn toàn lỗi thời. Ông Yin Zheng khẳng định các cơ sở dữ liệu đa Gigawatt (multi-gigawatt) với mức độ biến động cao không thể chỉ quản lý bằng sức người. Các tổ hợp này bắt buộc phải ứng dụng tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và phần mềm thông minh để giám sát, duy trì độ tin cậy xuyên suốt từ vòng đời thiết kế cho đến giai đoạn vận hành thực tế.
Để kiểm soát rủi ro từ sớm, giới chuyên gia khuyến nghị các nhà máy dữ liệu phải triển khai chiến lược “Vận hành có nhận thức về lưới điện” (Grid-aware operations). Ông Doug Warren chia sẻ các giải pháp phần mềm quản trị dữ liệu theo thời gian thực cần phải liên tục theo dõi sát sao sự thay đổi của khối lượng công việc AI, từ đó đưa ra dự báo chính xác về tác động tương ứng lên lưới điện quốc gia.
Đồng thời, khi một nhà máy AI vận hành ở công suất đỉnh có thể kích hoạt hàng ngàn cảnh báo hệ thống cùng lúc, việc ứng dụng công nghệ quản lý cảnh báo thông minh là điều kiện bắt buộc. Hệ thống này giúp phân luồng, gộp nhóm các thông báo lỗi, hỗ trợ kỹ sư vận hành đưa ra hướng can thiệp kỹ thuật kịp thời, chính xác.
Sự bùng nổ của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo cho thấy việc chỉ tập trung thiết kế ra những thế hệ GPU mạnh mẽ hơn là chưa đủ. Làn sóng công nghệ mới sẽ không thể hiện thực hóa nếu các quốc gia và doanh nghiệp không giải được bài toán sống còn: Xây dựng các siêu nhà máy AI có khả năng tương thích cao, bền bỉ và thiết lập cơ chế “chung sống” an toàn với hạ tầng điện lưới quốc gia.
Theo TechRadar, Microsoft đang đối mặt với một vụ kiện tại Mỹ, trong đó nguyên đơn cáo buộc hãng này đã hợp tác với OpenAI nhằm kiểm soát và đẩy giá dịch vụ ChatGPT lên cao. Tuy nhiên, theo hồ sơ pháp lý mới được đệ trình, Microsoft đã yêu cầu thẩm phán bác bỏ toàn bộ cáo buộc, lập luận rằng các nguyên đơn không đưa ra được bằng chứng cụ thể về hành vi thông đồng.
Phía Microsoft cho rằng mối quan hệ với OpenAI là một khoản đầu tư và hợp tác công nghệ thông thường, không phải liên minh nhằm hạn chế cạnh tranh. Công ty nhấn mạnh thị trường AI hiện vẫn có nhiều đối thủ lớn, bao gồm các doanh nghiệp công nghệ phát triển mô hình ngôn ngữ và nền tảng AI riêng, do đó không thể kết luận có hành vi độc quyền hay thao túng giá.
Đơn kiện ban đầu tập trung vào việc Microsoft đầu tư hàng tỉ USD vào OpenAI và tích hợp công nghệ này vào các sản phẩm của mình. Nguyên đơn cho rằng sự gắn kết này đã làm giảm cạnh tranh trên thị trường AI tạo sinh, từ đó ảnh hưởng đến mức giá mà người dùng và doanh nghiệp phải trả cho các dịch vụ liên quan đến ChatGPT.
Tuy nhiên, Microsoft phản bác rằng lập luận này mang tính suy đoán, không chứng minh được mối liên hệ trực tiếp giữa hợp tác kinh doanh và việc tăng giá. Hãng cũng nhấn mạnh rằng các sản phẩm AI, bao gồm ChatGPT, vẫn được cung cấp theo nhiều gói khác nhau, thậm chí có cả phiên bản miễn phí, cho thấy không có dấu hiệu hạn chế lựa chọn của người dùng.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các công ty công nghệ lớn ngày càng bị giám sát chặt chẽ hơn về vai trò trong thị trường AI đang phát triển nhanh. Những lo ngại về cạnh tranh, định giá và quyền kiểm soát công nghệ đang trở thành chủ đề pháp lý nổi bật, đặc biệt khi AI tạo sinh được ứng dụng rộng rãi trong doanh nghiệp và đời sống.
Hiện tòa án chưa đưa ra phán quyết cuối cùng về đề nghị của Microsoft. Nếu yêu cầu bác đơn được chấp thuận, vụ kiện có thể chấm dứt sớm. Ngược lại, nếu bị từ chối, vụ việc sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn xét xử, có thể làm rõ hơn cách các quan hệ hợp tác trong lĩnh vực AI được đánh giá dưới góc độ cạnh tranh.
Mức chênh lệch giá được áp dụng ngay sau khi hệ thống cửa hàng trực tuyến của Apple mở cửa trở lại sau một đợt gián đoạn kỹ thuật ngắn. Đối với ngành hàng máy tính xách tay, phiên bản tiêu chuẩn của MacBook Neo tăng từ 16,49 triệu đồng lên 19,49 triệu đồng, dù trước đó thiết bị này được xem là dòng máy giá rẻ hướng đến học sinh, sinh viên. Trước đó, đã có những thời điểm người dùng "săn sale" sản phẩm thành công với mức giá chỉ quanh 14 triệu đồng cho phiên bản tiêu chuẩn.
Dòng sản phẩm chủ lực MacBook Air sử dụng chip M5 phiên bản 13 inch có giá khởi điểm mới là 35,99 triệu đồng (tăng 6 triệu đồng), trong khi phiên bản 15 inch tăng từ 34,99 triệu đồng lên 41,99 triệu đồng. Ở phân khúc cao cấp, chiếc MacBook Pro 14 inch trang bị chip M5 Pro cũng ghi nhận mức giá mới lên tới 68,99 triệu đồng, cao hơn 9 triệu đồng so với trước đây.
Xu hướng tăng giá tương tự cũng xuất hiện ở ngành hàng máy tính bảng. Phiên bản iPad Air 11 inch (dung lượng 128 GB, kết nối Wi-Fi) có giá điều chỉnh là 20,99 triệu đồng thay vì mức 16,68 triệu đồng trước đó. Trong khi dòng iPad Pro 11 inch bản 256 GB Wi-Fi tăng thêm 5,6 triệu đồng, đẩy giá khởi điểm lên mức 35,59 triệu đồng.
Theo công bố từ nhà sản xuất, nguyên nhân của đợt tăng giá này xuất phát từ áp lực chi phí linh kiện gia tăng đột biến, đặc biệt là các loại chip nhớ và ổ cứng lưu trữ. Sự mở rộng nhanh chóng của hệ thống trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn thế giới đã hút cạn nguồn cung bộ nhớ, do các nhà sản xuất bán dẫn chuyển dịch dây chuyền sang phục vụ dòng chip nhớ băng thông cao dùng cho máy chủ.
Dữ liệu từ công ty nghiên cứu Counterpoint Research cho thấy giá của các loại chip nhớ và linh kiện lưu trữ đã tăng gấp 4 lần chỉ trong vòng ba quý gần nhất.
Để duy trì biên lợi nhuận, hãng bắt buộc phải loại bỏ các cấu hình dung lượng thấp có giá rẻ để thiết lập mức giá khởi điểm mới cao hơn đối với người dùng. Trước khi đợt tăng giá này diễn ra tại Việt Nam, động thái tương tự đã được áp dụng trên dòng máy tính Mac mini tại thị trường quốc tế khi tùy chọn dung lượng 256 GB bị khai tử, đẩy mức giá sàn của dòng máy này lên cao hơn.
Cơn bão giá linh kiện được dự báo sẽ không dừng lại ở kệ hàng máy tính hay máy tính bảng, mà chuẩn bị đổ bộ lên dòng sản phẩm cốt lõi là điện thoại thông minh. Theo dự báo từ công ty nghiên cứu thị trường IDC, nhằm đảm bảo năng lực vận hành tính năng trợ lý ảo và công cụ AI độc quyền vốn đòi hỏi khắt khe về phần cứng, toàn bộ các thế hệ iPhone mới bắt buộc phải chuyển sang cấu hình dung lượng bộ nhớ RAM tối thiểu là 12 GB.
Việc nâng cấp phần cứng mang tính bắt buộc, cộng hưởng với chi phí vật liệu đắt đỏ, ước tính sẽ làm tăng thêm từ 150 đến 200 USD (tương đương hơn 5 triệu đồng) chi phí linh kiện đầu vào cho mỗi sản phẩm được xuất xưởng.
Hệ quả tất yếu của áp lực chi phí là việc điều chỉnh giá bán thương mại đối với các thế hệ điện thoại tiếp theo. Các chuyên gia phân tích thị trường nhận định, người tiêu dùng Việt Nam nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với mức giá khởi điểm cao hơn đáng kể đối với thế hệ iPhone 17 được sản xuất trong nửa cuối năm nay, cũng như thế hệ iPhone 18 trong chu kỳ công nghệ tiếp theo. Trong đó, các phiên bản Pro cao cấp và các cấu hình có dung lượng bộ nhớ lớn sẽ là những đối tượng chịu tác động tài chính nặng nề nhất từ chiến lược định giá mới.
Nghiên cứu về hành vi của người lái xe hai bánh tại châu Á - Thái Bình Dương vừa được công ty bản đồ HERE Technologies công bố, sau khi thực hiện khảo sát với hơn 2.400 người tại Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam.
Tại Việt Nam, kết quả cho thấy 50% "thường xuyên" hoặc "luôn luôn" sử dụng công nghệ điều hướng khi di chuyển. Các công nghệ này được hiểu là ứng dụng định vị, bản đồ trên thiết bị di động. Tỷ lệ này thấp hơn Trung Quốc (70%) và Ấn Độ (61%), nhưng cao hơn Indonesia (48%) và vượt xa Nhật Bản với 30% người dùng thường xuyên sử dụng.
Theo HERE, sự khác biệt phản ánh đặc thù hạ tầng và thói quen giao thông của từng quốc gia. Tại Nhật Bản, hệ thống đường sá được tổ chức rõ ràng và người dùng quen thuộc với lộ trình, trong khi ở Đông Nam Á và Trung Quốc, điều hướng số đã trở thành công cụ gần như thiết yếu trong di chuyển hàng ngày.
Công ty cũng đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường đặc biệt trong khu vực do mật độ xe máy cao, giao thông đô thị phức tạp, nhiều địa chỉ không chính thức và hoạt động giao hàng diễn ra liên tục. Do đó, người dùng không chỉ cần bản đồ để tìm đường, mà còn để giảm sự không chắc chắn khi di chuyển, tránh đi sai hoặc mất thời gian giữa các khu dân cư đông đúc.
Điều này cũng được phản ánh trong kết quả khảo sát, khi việc tối ưu hóa lộ trình là tính năng được người lái xe hai bánh tại Việt Nam quan tâm nhất, với 62%. Trong khi đó, yêu cầu với tính năng chỉ đường bằng giọng nói là 60%, cập nhật giao thông thời gian thực là 51% và lập lại tuyến đường là 40%. Khoảng 53% muốn có chế độ bản đồ toàn màn hình để dễ quan sát trong môi trường giao thông đông đúc.
"Người lái xe tại Việt Nam đang di chuyển trong một trong những môi trường giao thông đông đúc và biến động nhanh bậc nhất châu Á," ông Munish Kumar Verma tại HERE Technologies đánh giá. Theo ông, tại Việt Nam, phương tiện hai bánh gắn với sinh kế hằng ngày nên các giải pháp điều hướng theo thời gian thực và đáng tin cậy đóng vai trò thiết yếu giúp người lái duy trì hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo nguồn thu nhập ổn định.
Về mức độ hài lòng, theo khảo sát, 39% người Việt cho biết "rất hài lòng", trong khi 15% "không hài lòng". Trung Quốc có tỷ lệ "rất hài lòng" cao nhất với 47%.
Dù vậy, người dùng vẫn gặp nhiều vấn đề trong quá trình sử dụng điều hướng. Trên cả sáu thị trường được khảo sát, các vấn đề phổ biến tập trung ở ba nhóm gồm độ ổn định của tín hiệu và dữ liệu, độ chính xác của bản đồ trong môi trường giao thông phức tạp, và chất lượng chỉ dẫn khi rẽ hoặc chuyển hướng. Chỉ 18% người tham gia cho biết không gặp lỗi định tuyến nào trong bốn tuần gần nhất.
Báo cáo cũng cho thấy các lái xe Việt đặt kỳ vọng cao vào độ chính xác và khả năng phản ứng theo thời gian thực của hệ thống. Lỗi định tuyến được xem là vấn đề lớn nhất, tiếp theo là ETA (thời gian dự kiến đến nơi) không chính xác và khó tìm lối vào các tòa nhà hoặc khu dân cư. Lý giải về vấn đề, chuyên gia của HERE cho rằng với nhóm tài xế công nghệ và giao hàng, những sai lệch này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giao hàng, đánh giá của khách và thu nhập hàng ngày.
Khoảng 28% tài xế ưu tiên ETA chính xác để tránh bị khách khiếu nại vì giao trễ, trong khi 24% mong muốn hệ thống thay đổi hướng đi ngay lập tức khi điều kiện giao thông thay đổi. Ngoài ra, 20% cho biết họ phụ thuộc vào tính năng tối ưu hóa lộ trình nhiều điểm dừng để phục vụ công việc giao hàng. An toàn cũng là một yếu tố được người dùng Việt Nam đặc biệt quan tâm. Chuyện gặp ổ gà, đường có xe tải lớn và xe buýt, đường cong gấp... là những rủi ro mà trên 60% người được khảo sát đều lo ngại.
