Hai tuần qua, câu chuyện đổi sang xe điện trở thành đề tài chính trong các bữa cơm nhà bà Ngân Hà, 60 tuổi, ở phố Hàng Bạc.
Theo dự thảo vùng phát thải thấp thí điểm tại 11 tuyến phố trung tâm Hoàn Kiếm, từ ngày 1/7 xe máy xăng bị cấm lưu thông theo giờ tại 11 tuyến phố vùng lõi. Xe ôm công nghệ chạy xăng bị cấm hoàn toàn. Phương tiện cá nhân chạy xăng cấm từ 18h đến 24h thứ 6 và từ 6h đến 24h hai ngày cuối tuần.
Vợ chồng bà Hà bám trụ phố cổ hơn 60 năm, nuôi ba thế hệ trong căn nhà chưa đầy 20 m2. Thu nhập gia đình khoảng 8 triệu đồng mỗi tháng từ nghề chạy xe ôm của người chồng và quán nước của bà. Bà dự định mua một chiếc xe điện cho chồng chở khách trong vùng phát thải thấp, nhưng gặp rào cản hạ tầng.
“Tiền mua xe có thể vay mượn, nhưng đau đầu nhất là chỗ sạc và chỗ gửi”, bà Hà nói.
Nhà chật, ngõ đi hơn một mét nên việc dắt xe vào hay kéo dây điện ra ngõ để sạc xe đều bất khả thi. Bà tính phương án sạc ngoài, nhưng các bãi giữ xe trong phố chưa có dịch vụ này, còn trạm sạc công cộng nằm quá xa. Bà Hà cũng e ngại lưới điện khu vực cũ, sạc nhiều xe cùng lúc dễ gây quá tải. “Nhỡ xảy ra hỏa hoạn giữa ngõ sâu thì không còn đường chạy”, bà nói. “Chúng tôi muốn bảo vệ môi trường, song hạ tầng hiện tại chưa sẵn sàng để người dân thay đổi”.
Bà Thùy Minh, 50 tuổi, chủ cửa hàng đồ thờ cúng trên phố Hàng Mắm, đang tìm phương án thích ứng. Kể từ sau đại dịch, doanh thu cửa hàng sụt giảm 70%. Bà lo ngại quy định cấm xe xăng sẽ là “giọt nước tràn ly” bởi khách thường tranh thủ cuối tuần chạy xe vào mua hàng và vận chuyển đồ nặng, cồng kềnh. Giao thông bất tiện, họ sẽ bỏ đi nơi khác.
Chủ cửa hàng dự tính chuyển sang bán hàng trực tuyến và mua xe điện giao hàng. “Nhưng vào thực tế mới thấy nhiều trắc trở”, bà Minh nói. Dòng xe giá rẻ khoảng 10 triệu đồng chỉ đi được quãng đường ngắn, sức chở yếu. Xe chất lượng tốt giá 30-40 triệu đồng lại quá tốn kém, “bằng tiền mua ba xe máy cũ”.
Tiếp đến là nỗi lo sạc điện. Căn nhà 20 m2 là nơi vừa ở vừa kinh doanh, không còn chỗ để xe. Phương án kéo dây điện dài 3 m ra vỉa hè hay sạc nhờ nhà người quen cách 2 km đều khó vì phiền hà và rủi ro khi mưa gió.
Hiện tại, gia đình bà dùng một chiếc xe điện để trung chuyển, chở các thành viên từ nhà đến nơi gửi 5 chiếc xe máy xăng là phương tiện chính đi làm, đi học. “Đây là giải pháp cực chẳng đã vì chúng tôi chưa có điểm sạc và gửi xe tập trung an toàn”, bà Minh nói.
Ông Phạm Văn Hòa, Tổ trưởng tổ dân phố Lý Thái Tổ 1, phường Hoàn Kiếm, cho biết 200 hộ nằm trong ranh giới dự thảo đang đối mặt ba khó khăn.
Thứ nhất, lịch trình sinh hoạt, vận chuyển hàng hóa bị thay đổi. Thứ hai, hạ tầng bến bãi đang quá tải ngay cả với xe máy xăng, chưa kể xe điện. Báo cáo của Ban Đô thị HĐND Hà Nội ngày 6/5 chỉ ra phường Hoàn Kiếm đứng đầu vành đai 1 về lượng xe máy với 89.000 chiếc, tỷ lệ dùng xăng chiếm 94-97%. Xe điện dao động 1.000-3.500 chiếc. Việc tìm chỗ gửi xe xăng đã khó, bố trí thêm trạm sạc cho xe điện càng bế tắc.
Thứ ba, diện tích nhà ở của các hộ trong khu vực trung bình 10-20 m2, nằm sâu trong ngõ hẹp hoặc trên các tầng cao, lưới điện xuống cấp. Việc đồng loạt sạc qua đêm dễ dẫn đến quá tải. “Đổi xe điện không đơn giản dừng ở việc mua phương tiện mới, mấu chốt nằm ở chỗ đỗ, điểm sạc an toàn và bài toán sinh kế của người dân”, ông Hòa nói.
Về tác động quy hoạch, Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, nhận định việc thay đổi phương tiện tại 11 tuyến phố ảnh hưởng rộng hơn nhiều con số 20.000 dân cư trú. Lưu lượng người di chuyển từ các hướng khác qua khu vực này khiến phạm vi tác động thực tế có thể tăng gấp 2-3 lần.
Ông Ánh đề xuất thiết lập “luồng xanh” ưu tiên cho xe vận chuyển nhu yếu phẩm. Đây là mạch sống thiết yếu của đô thị, số lượng phương tiện này không đủ lớn để gây hại nghiêm trọng đến chất lượng không khí nhưng lại quyết định sự ổn định đời sống cư dân.
Chuyên gia này cho rằng hạn chế xe máy xăng chỉ là mắt xích nhỏ trong tổng thể bài toán môi trường. “Để Hà Nội thực sự xanh, cần những hành động quyết liệt hơn như phân loại rác thải, giảm bụi xây dựng, tăng diện tích cây xanh, mặt nước và ưu tiên phát triển giao thông công cộng”, ông nói.
Trong lúc chờ hạ tầng đồng bộ, một số gia đình áp dụng các biện pháp tình thế. Gia đình ông Thế Toàn ở phố Nguyễn Hữu Huân vừa dọn diện tích nhỏ ở tầng một để chứa chiếc xe điện của con gái.
“Nhà nhiều đồ dễ cháy, chúng tôi chỉ sạc ban ngày dưới sự giám sát”, ông Toàn nói. Ba xe máy xăng còn lại vẫn dựng ở vỉa hè trước nhà. Tới giờ cấm, họ dắt ra ngoài vùng phát thải thấp để tiếp tục di chuyển.
Năm 29 tuổi, Tiffany Tate ở Charlotte, bang North Carolina mua được căn nhà riêng. Trong buổi hẹn hò đầu, chàng trai đặt câu hỏi: "Nếu em tự mua nhà, đàn ông còn vai trò gì?". Người này cho biết không hiểu lý do Tiffany tìm kiếm mối quan hệ khi đã tự mua nhà. Đó là lần cuối họ gặp nhau.
"Tại sao việc tôi mua nhà lại là rào cản của chuyện yêu đương? Lẽ ra đó phải là một điểm cộng nhưng lại thành lý do để bị từ chối", Tiffany kể.
Xu hướng mua nhà của người độc thân
Khác biệt quan điểm hẹn hò ngày càng rõ trong bối cảnh tỷ lệ kết hôn và sinh con tại Mỹ giảm. Một khảo sát cho thấy 31% nam giới Gen Z đồng ý với quan điểm "vợ phải nghe lời chồng". Trong khi đó, phụ nữ trẻ ưu tiên sự nghiệp và độc lập tài chính.
Báo cáo năm 2025 của Hiệp hội Chuyên viên Địa ốc Quốc gia Mỹ (NAR) cho thấy phụ nữ độc thân chiếm 25% lượng người mua nhà lần đầu, cao gấp đôi tỷ lệ 10% của nam giới độc thân.
Dù thu nhập trung bình thấp hơn, phụ nữ sẵn sàng cắt giảm chi tiêu để mua nhà. Có 41% phụ nữ chấp nhận giảm chi tiêu giải trí, mua sắm, so với 31% ở nam giới độc thân.
Bà Daryl Fairweather, nhà kinh tế trưởng của nền tảng bất động sản Redfin, cho biết phụ nữ hiện đại ưu tiên nắm bắt cơ hội tài chính thay vì chờ đợi cột mốc kết hôn để mua nhà.
Tâm lý phòng thủ của nam giới
Tonya chuyển đến San Francisco năm 2021 để giảng dạy tại Đại học California. Cô mua căn hộ chung cư năm 36 tuổi để tích lũy tài sản. Chuyện tình cảm của cô gặp trục trặc ngay khi đối phương biết cô có nhà riêng.
Khi quen một người gần 50 tuổi qua mai mối, đến thăm căn hộ của Tonya, người đàn ông bình luận về giá thuê. Khi cô cho biết đây là nhà tự mua, người đàn ông nổi giận và chỉ trích cô. "Họ coi việc nữ giới đạt thành tựu hơn mình là hành động hạ thấp bản lĩnh đàn ông, ngay cả khi đối phương không có ý đó", Tonya nói.
Tiến sĩ kinh tế học Joanna Syrda từng công bố nghiên cứu năm 2019, chỉ ra mức độ căng thẳng của nam giới tăng lên khi vợ kiếm hơn 40% thu nhập gia đình. Tiến sĩ Y Joel Wong, chuyên gia tâm lý tại Đại học Indiana, cho biết nam giới có xu hướng muốn chứng tỏ bản lĩnh khi cảm thấy cái tôi bị đe dọa.
"Phụ nữ thành công hơn về kinh tế khiến đàn ông có cảm giác đánh mất một phần bản lĩnh phái mạnh", ông Wong nói.
Lựa chọn dừng lại
Diana Pegoraro, luật sư, mua căn hộ ở bờ biển Toronto (Canada) vào năm 2020. Cô cho biết căn hộ trở thành điểm xung đột trong các mối quan hệ. Dù nhiều người đủ khả năng mua nhà nhưng chọn đi thuê, họ vẫn yêu cầu cô dọn đến ở cùng thay vì chuyển về căn hộ của cô.
Sau khi thử cho thuê nhà để dọn đến sống cùng người yêu cũ và thất bại, Diana quyết định dừng các mối quan hệ nếu đối phương có thái độ tiêu cực về việc cô sở hữu tài sản.
Bà Fairweather nhận định việc chuyển đến sống trong nhà của bạn gái đi ngược lại chuẩn mực xã hội truyền thống, khiến nhiều nam giới e ngại.
Angela Johnson, môi giới bất động sản tại Los Angeles, cho biết lượng khách hàng nữ độc thân mua nhà đang tăng. Theo chị, nhóm này hào hứng với việc sở hữu nhà và không coi đây là một áp lực.
Tiffany, hiện 40 tuổi, cho biết cô xóa toàn bộ ứng dụng hẹn hò để dành thời gian cho những việc khác sau nhiều lần bị từ chối vì quá độc lập.
Vừa qua, ê-kíp cấp cứu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tiếp nhận một trường hợp bệnh nhi 22 tháng tuổi bị chó cắn, nhập viện trong trạng thái hoảng loạn, quấy khóc do đau đớn và chảy máu nhiều, khuôn mặt bệnh nhi xuất hiện nhiều vết thương phức tạp do chó cắn, gây tổn thương về thể chất và ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý.
Theo ThS.BS Nguyễn Thị Hương Giang – Khoa Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình và Thẩm mỹ chia sẻ: Khó khăn lớn nhất trong quá trình điều trị là bệnh nhi nhỏ tuổi tinh thần hoảng loạn, đau nhiều, không hợp tác trong quá trình thăm khám, khiến việc đánh giá tổn thương và kiểm soát chảy máu gặp trở ngại.
Bên cạnh đó, các nguy cơ tiềm ẩn như nhiễm trùng và đặc biệt là bệnh dại đặt ra thách thức với ê kíp cấp cứu yêu cầu phải can thiệp nhanh chóng, chính xác và toàn diện để đảm bảo an toàn cho bệnh nhi.
Ngay khi tiếp nhận, đội ngũ y bác sĩ đã khẩn trương kiểm soát tình trạng chảy máu cho người bệnh, tiến hành làm sạch và sát khuẩn kỹ lưỡng toàn bộ vết thương. Bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật cấp cứu trong thời gian sớm nhất. Trong quá trình phẫu thuật, các tổ chức dập nát trên khuôn mặt bé được cắt lọc cẩn thận, vết thương được xử lý tối ưu nhằm phục hồi cả về chức năng và thẩm mỹ.
Sau khi được xử lý toàn diện các vết thương vùng mặt và kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng, bệnh nhi được bác sĩ chỉ định tiêm huyết thanh và vắc xin phòng dại theo phác đồ. Hiện tại tình trạng bệnh nhi tiến triển tích cực: bé tỉnh táo, ổn định, không còn quấy khóc và chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng. Kết quả này không chỉ thể hiện hiệu quả của quá trình cấp cứu kịp thời mà còn cho thấy vai trò quan trọng của can thiệp y tế đúng cách trong các trường hợp tai nạn do súc vật cắn.
Từ trường hợp này các chuyên gia khuyến cáo tai nạn do súc vật cắn không chỉ gây tổn thương nghiêm trọng về thể chất mà còn để lại sang chấn tâm lý nặng nề cho trẻ nhỏ. Ở lứa tuổi như bệnh nhi trên, những trải nghiệm đau đớn, hoảng loạn có thể khiến trẻ sợ hãi kéo dài, ám ảnh khi nhìn thấy động vật, rối loạn giấc ngủ, giật mình, quấy khóc.
Để phòng ngừa các tai nạn tương tự, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý đến thói quen chăm sóc và nuôi thú cưng trong gia đình. Trẻ em cần được giáo dục về hành vi an toàn với động vật, không nên để trẻ nhỏ chơi một mình với động vật/súc vật, kể cả đã nuôi lâu năm trong nhà.
Các gia đình nuôi động vật/súc vật cần chủ động đưa đi tiêm phòng dại đầy đủ theo định kỳ, đồng thời có biện pháp quản lý như nhốt, rọ mõm, đặc biệt khi trong nhà có trẻ nhỏ hoặc khi đưa ra nơi công cộng.
Theo Bệnh viện Bạch Mai, mới đây, một nam sinh viên năm cuối đại học đã phải nhập viện trong tình trạng méo miệng, mắt nhắm không kín sau một đêm ngủ dậy.
Theo chia sẻ, trước đó nam sinh có ngâm mình trong bể sục nước nóng khoảng 2-3 giờ. Sau đó trở về phòng nghỉ có bật điều hòa. Sáng hôm sau thức dậy, người bệnh hoảng hốt khi nhận thấy miệng không khép kín, uống nước khó, đánh răng bị chảy nước ra ngoài, không cười được, mắt nhắm không kín, lông mày một bên không cử động.
Ngay sau đó, người bệnh đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, còn gọi là liệt mặt.
Bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng y học hiện đại sử dụng thuốc kháng viêm kết hợp y học cổ truyền điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau một thời gian ngắn điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi tốt hơn, ăn uống và sinh hoạt thuận lợi hơn.
Người bệnh cho biết ban đầu rất lo lắng vì khuôn mặt thay đổi đột ngột, nói chuyện khó khăn, mắt không nhắm kín gây bất tiện vô cùng trong quá trình sinh hoạt, ảnh hưởng đến ngoại hình và thẩm mỹ. Tuy nhiên, sau quá trình điều trị, các triệu chứng giảm nhiều nên tinh thần cũng ổn định trở lại.
Theo ThS. BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền - Bệnh viện Bạch Mai, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên là tình trạng khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên.
Bác sĩ cho biết, mùa hè là thời điểm nhiều người chủ quan, nghĩ thời tiết nóng nên không thể "trúng lạnh". Thực tế, việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh, đang ở ngoài trời nắng nóng vào phòng điều hòa ngay, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc gáy có thể khiến mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh dẫn tới liệt mặt.
Các dấu hiệu điển hình gồm: Mặt mất cân đối, miệng méo lệch sang bên, mất nếp nhăn trán, mắt bên liệt nhắm không kín, uống nước dễ chảy ra ngoài khóe miệng, nói không tròn tiếng, không huýt sáo, không phồng má được, có thể kèm đau tai, ù tai, giảm vị giác ở phần trước lưỡi…
Theo ThS. BS Luân, bệnh tuy không đe dọa tính mạng nhưng nếu chậm điều trị có thể để lại di chứng kéo dài như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng ngoại hình và tâm lý.
Liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong "giai đoạn vàng", điều trị đúng hướng sẽ có khả năng hồi phục cao. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kết hợp y học cổ truyền như châm cứu, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt để tối ưu hiệu quả.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện dấu hiệu méo miệng, mắt nhắm không kín, cười lệch mặt… cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám. Không nên tự ý cạo gió, đắp thuốc hoặc trì hoãn điều trị tại nhà.
