Vấn nạn sử dụng nhạc không bản quyền tồn tại nhiều thập niên tại Việt Nam, biến đổi theo từng giai đoạn phát triển của công nghệ, hình thành thói quen. Những năm 2000, khi internet bắt đầu phát triển, việc nghe nhạc dần chuyển sang môi trường trực tuyến, nơi các website và nền tảng miễn phí trở thành kênh tiếp cận chủ yếu. Từ đó đến nay, nhạc số bùng nổ mạnh mẽ, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống giải trí hiện đại.
Tuy nhiên, sự phát triển kéo theo hàng loạt vấn đề, khi tình trạng sao chép, đăng tải và sử dụng nhạc trái phép diễn ra phổ biến, đặt ra thách thức lớn trong việc xây dựng một thị trường âm nhạc số chuyên nghiệp và bền vững.
Ông Nguyễn Hồ Hải Long – Giám đốc điều hành đơn vị phát hành và bảo vệ bản quyền âm nhạc VIEENT – cho rằng việc “xài chùa” nhạc đã ăn sâu vào một bộ phận người dùng.
Những biểu hiện của tình trạng này ngày càng đa dạng và tinh vi, xuất hiện ở cả môi trường trực tuyến lẫn đời sống. Phổ biến nhất là việc người dùng tải nhạc miễn phí từ các website không có bản quyền để lưu trữ, sau đó tiếp tục sử dụng làm nhạc nền cho video trên mạng xã hội mà không xin phép. Không ít trường hợp còn cắt ghép, remix, thậm chí đăng tải lại toàn bộ bài hát, MV như nội dung của mình nhằm thu hút lượt xem và kiếm tiền quảng cáo. Ở các địa điểm kinh doanh công cộng như nhà hàng, quán cà phê, quán bar, việc phát nhạc khó được kiểm soát. Nhiều chương trình biểu diễn quy mô từ nhỏ đến lớn từng vướng tranh cãi vì đóng thiếu tiền tác quyền.
Ở hội nghị tổng kết năm 2025, nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, Tổng Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) cho biết đến nay, ban tổ chức nhiều chương trình biểu diễn vẫn né tránh, chậm trễ, trì hoãn trả tiền bản quyền trong một thời gian dài. Cuối năm ngoái, Ngọc Việt Education – đơn vị tổ chức show Về đây bốn cánh chim trời – không hoàn thành nghĩa vụ về tác quyền, dẫn đến show phải hủy vào phút chót.
Ngoài ra, quyền biểu diễn trực tiếp và quyền khai thác trên môi trường số cũng thường bị nhầm lẫn. Nhiều đơn vị cho rằng đã tổ chức liveshow hợp pháp thì có thể mặc nhiên ghi hình, cắt video ngắn đăng tải hoặc thương mại hóa. Thực tế, đây là các quyền khác nhau cần có sự thỏa thuận.
Theo ông Trần Hoàng, Cục trưởng Bản quyền Tác giả, nhiều đơn vị tổ chức hoặc khai thác vẫn đánh đồng nhiều loại quyền hoặc có tâm lý chỉ cần xin phép nghệ sĩ hoặc ghi nguồn là hợp pháp. Còn thực tế, một sản phẩm âm nhạc thường tồn tại nhiều lớp quyền: Quyền tác giả với phần nhạc và lời, quyền của người biểu diễn, quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, quyền phát sóng, truyền dẫn trên môi trường số.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố một số vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trong lĩnh vực âm nhạc và khai thác nội dung số. Trong đó có ông Nguyễn Hải Bình – Tổng giám đốc BH Media, cùng lãnh đạo một số đơn vị tổ chức và khai thác biểu diễn như Lululola, Mây Sài Gòn (đơn vị liên quan mô hình Mây Lang Thang), 1900 Group và một số cá nhân. Các đơn vị này bị cáo buộc ghi hình, sao chép và đăng tải các buổi biểu diễn âm nhạc lên nền tảng số như YouTube để khai thác thương mại, thu lợi nhuận từ quảng cáo và phân phối nội dung khi chưa có đầy đủ sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả. Sự việc được xác định thu lợi hàng tỷ đồng và tiếp tục được điều tra.
Các chuyên gia cho rằng cần các biện pháp xử lý mạnh mẽ, triệt để hơn để chấm dứt vấn nạn xâm hại bản quyền, “xài chùa” trong làng nhạc.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn – Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng ngoài việc xử lý “phần ngọn” là các website, fanpage, tài khoản vi phạm, cơ quan quản lý cần xử lý hệ thống vận hành phía sau gồm: Tên miền, máy chủ, quảng cáo, thanh toán, chia sẻ dữ liệu, mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, đơn vị trung gian và các nguồn thu đang nuôi sống web lậu.
Để làm được điều đó, cần có cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Cục Bản quyền Tác giả), các nền tảng xuyên biên giới, nhà mạng, đơn vị trung gian thanh toán và chủ sở hữu quyền.
Ngoài ra, ông Sơn cho rằng cần tăng chế tài đủ sức răn đe, đặc biệt với các hành vi tái phạm, có tổ chức, thu lợi lớn từ quảng cáo và dữ liệu người dùng. Bên cạnh đó, phải phát triển các nền tảng hợp pháp với giá cả hợp lý, giao diện thuận tiện, kho nội dung phong phú, để công chúng có lựa chọn tốt hơn thay vì tìm đến nguồn lậu.
Để bảo vệ quyền lợi, nhiều nhạc sĩ hiện tìm đến các tổ chức uy tín, có thể thay mặt các tác giả đàm phán cấp phép sử dụng tác phẩm, thu tiền bản quyền và phân phối lại thu nhập. Ở Việt Nam, đa số nhạc sĩ ủy quyền cho Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC). Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung bắt đầu hợp tác đơn vị từ năm 2006. Số tiền anh nhận được trong năm đầu tiên chỉ là chín triệu đồng. Đến năm 2021, anh nhận hơn một tỷ đồng, là một trong những tác giả có tiền tác quyền thuộc top cao.
Ông Nguyễn Hồ Hải Long cho biết doanh nghiệp đang triển khai mô hình bảo vệ bản quyền đa lớp nhằm bảo vệ sáng tạo của các nghệ sĩ. Đơn vị xây dựng đội ngũ chuyên viên pháp lý và bản quyền chuyên trách để rà soát, xử lý nhanh các trường hợp vi phạm. Ngoài ra, họ tích cực tham gia các hiệp hội bản quyền trong nước, quốc tế. “Chúng tôi và đối tác chia sẻ dữ liệu chung, cùng cảnh báo sớm các hành vi vi phạm, luân chuyển nội dung để có phương án giải quyết”, ông Long cho biết.
Ở góc độ nhà quản lý, Cục trưởng Bản quyền Tác giả Trần Hoàng nhận định bức tranh về bản quyền trong lĩnh vực âm nhạc hiện có nhiều thay đổi theo hướng tích cực. Việt Nam hiện tham gia tám trên chín điều ước quốc tế đa phương và nhiều hiệp định song phương, hiệp định tự do thế hệ mới có nội dung về quyền tác giả, quyền liên quan, đồng thời liên tục rà soát, hoàn thiện pháp luật để đáp ứng yêu cầu hội nhập và sự phát triển của môi trường số.
Cơ quan chức năngtừng bước siết chặt quản lý hành vi vi phạm bản quyền. Hôm 5/5, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký công điện theo ủy quyền của Thủ tướng về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cục Bản quyền tác giả và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) ký kết chương trình phối hợp công tác. Theo ông Hoàng, đây là bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận xử lý vi phạm bản quyền trên môi trường số bởi hiện nay, nhiều hành vi xâm phạm không còn là tranh chấp dân sự đơn lẻ mà đã mang tính công nghệ cao, có tổ chức và xuyên biên giới.
“Việt Nam đang từng bước xây dựng thị trường bản quyền minh bạch và chuyên nghiệp hơn”, ông Hoàng cho biết.
Danh ca Cher bước sang tuổi 80 hôm 20/5. Dịp này, tạp chí House & Garden điểm lại những căn biệt thự triệu USD của nghệ sĩ, nổi bật nhất là nơi bà đang sống tại Malibu, California.
Khu nhà ở có diện tích ở rộng hơn 1.200 m2, nằm trên ngọn đồi hướng về phía Thái Bình Dương. Architectural Digest (AD) cho biết Cher mua bất động sản với giá 2,95 triệu USD năm 1989. Bà mất nhiều năm để tìm được địa điểm lý tưởng, vô tình phát hiện nơi này dù trước đây nhiều lần lái xe chạy ngang. Năm 1999, ca sĩ bắt đầu cải tạo biệt thự.
Theo AD, bất động sản mất gần 5 năm để hoàn thiện, dùng nhiều vật liệu xa xỉ như đá vôi, đá cẩm thạch từ Italy và Pháp, gạch ốp lát đặt làm riêng từ Tây Ban Nha và Morocco. Bên trong còn có cửa đồng được rèn thủ công, hàng lan can khắc bằng đá cẩm thạch Venice có nguồn gốc từ thế kỷ 18. Trong một cuộc phỏng vấn, bà nói muốn biến căn nhà trở thành "phiên bản Venice" của riêng mình sau chuyến thăm thành phố này và Casa Casuarina - chỗ ở của nhà sáng lập Versace tại Miami, Mỹ.
Dinh thự có bảy phòng ngủ, chín nhà tắm, sân có đài phun nước, hồ bơi vô cực, phòng thiền và nơi tập thể dục. Trên AD năm 2002, bà nói: "Mỗi ngày thức dậy nhìn ra ngoài cửa sổ, tôi không khỏi ngạc nhiên. Mỗi phòng có hai hướng nhìn ra biển, hướng nào cũng đẹp. Nước biển luôn lấp lánh, hoàng hôn luôn rực rỡ. Ngôi nhà này đặc biệt vì nó vừa là thánh địa, vừa là pháo đài của tôi - nơi tôi thực sự thấy riêng tư".
Cher bài trí không gian sống bằng những món đồ lấy cảm hứng từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Phòng khách trang trí bằng đèn chùm Morocco, trong khi phòng tắm chính được thiết kế theo phong cách nhà tắm hammam của Thổ Nhĩ Kỳ. Trần nhà gây ấn tượng với các họa tiết phương Đông, tường phòng ngủ được phủ lớp lụa thô nhuộm từ lá trà, bã cà phê và bột màu nâu để tái hiện hoa văn henna truyền thống của Ấn Độ.
Dù là nơi đang sống, Cher nhiều lần rao bán biệt thự. Năm 2009, trang Realtor cho biết bà muốn bán với giá 45 triệu USD. Năm 2022, bà tăng lên mức 85 triệu USD. Trò chuyện với AD khi ấy, danh ca nói lý do bán nơi này: "Ngôi nhà từng là một trong những đam mê lớn nhất cuộc đời tôi. Tôi đã tận hưởng mọi phút giây trong quá trình xây dựng và cải tiến nó. Giờ là lúc trao lại điều kỳ diệu này cho người khác". Năm 2023, bà giảm giá còn 75 triệu USD.
Suốt sự nghiệp, Cher liên tục mua bán bất động sản. Một trong những cơ ngơi nổi bật là khu điền trang Owlwood ở California do bà và chồng cũ - Sonny Bono tậu với giá 750.000 USD năm 1974. Theo Hollywood Reporter, Cher thu về 950.000 USD nhờ bán khu nhà đó năm 1976 sau khi ly hôn Bono. Năm 2017, người chủ bấy giờ tìm người mua với giá 180 triệu USD.
Cher sinh năm 1946, là một trong những biểu tượng âm nhạc và thời trang thành công mọi thời. Bà được mệnh danh Nữ thần nhạc pop, đại diện cho nữ quyền trong ngành công nghiệp nam giới thống trị. Trong sự nghiệp kéo dài suốt sáu thập niên, bà bán được 100 triệu đĩa nhạc, đoạt một giải Grammy, một giải Emmy, một tượng vàng Oscar, ba giải Quả Cầu Vàng cùng nhiều giải thưởng danh giá. Cher là nghệ sĩ duy nhất có đĩa đơn quán quân trên bảng xếp hạng Billboard từ thập niên 1960 đến 2010.
Bà hẹn hò nhà sản xuất Alexander Ewards, 39 tuổi, là giám đốc âm nhạc, làm việc cho hãng Def Jam Recordings trực thuộc Universal Music Group. Cả hai công khai chuyện tình cảm vào tháng 11/2022.
Cuối năm ngoái, ca sĩ chuyển về ngôi nhà phố hai tầng hơn 100 m2 ở phường Phú Nhuận (TP HCM). Vốn yêu thiên nhiên, chị đầu tư nhiều công sức, chi phí để phủ xanh khoảng sân thượngthành khu vườn nhỏ. "Mỗi ngày tưới nước, chăm chút từng chiếc lá, ngắm cây đơm hoa rồi kết trái giúp tôi tìm thấy sự bình yên, thư thái", Phương Thanh nói.
Trên sân thượng, ca sĩ dựng các cây tre tạo thành khung cho dưa leo, khổ qua phát triển. Các loại rau được chị trồng trong chậu nhựa. Chưa có kinh nghiệm, chị học cách trồng rau sạch qua mạng và bạn bè. Để tránh phân bón hóa học, Phương Thanh ủ đất bằng trứng gà, chuối và vỏ trái cây, đều đặn tưới nước hai lần mỗi ngày. Những dịp đi diễn xa, ca sĩ giao việc chăm sóc khu vườn cho người nhà.
Cạnh vườn rau, nghệ sĩ dựng một căn nhà lá nhỏ làm nơi nghỉ ngơi, uống trà. Việc chăm sóc cây cối mang lại sự thay đổi trong cách sống của ca sĩ. "Trước đây tôi rất nóng nảy, vội vàng. Từ ngày tập làm vườn, tôi thấy mình kiên nhẫn, điềm tĩnh hơn", chị nói.
Ở tuổi 53, Phương Thanh tập trung cho việc ca hát, sống cùng mẹ, chị và con gái. Chị thường dậy sớm đi chợ, chuẩn bị bữa trưa rồi mới đi thu âm hoặc xử lý công việc. Nghệ sĩ cũng duy trì lịch tập gym đều đặn, giữ sức khỏe để có thể ca hát dài lâu trên sân khấu.
Năm 2025, Phương Thanh hoạt động tích cực trong âm nhạc lẫn phim ảnh. Chị ra nhiều sản phẩm cá nhân như Mê cung 79, Mẹ thiên nhiên, kết hợp cùng Phan Đinh Tùng trong bản Thu cuối. Ca sĩ tham gia đóng phim với dự án điện ảnh Ba kể con nghe, nhận được phản hồi tích cực từ khán giả.
Phương Thanh sinh ra ở Thanh Hóa, nổi tiếng từ giữa thập niên 1990 qua chương trình Làn Sóng Xanh. Chị chuyên về dòng nhạc pop - rock, gắn nhiều bản hit như Khi giấc mơ về (Đức Trí), Giã từ dĩ vãng (Nguyễn Đức Trung), Trống vắng (Quốc Hùng). Ca sĩ còn làm giám khảo nhiều cuộc thi, game show, lấn sân điện ảnh ở các phim Đẻ mướn, Khi đàn ông có bầu, Nụ hôn thần chết, Hot boy nổi loạn. Chị làm mẹ đơn thân, có con gái 21 tuổi.
Tập 182 của Mái ấm gia đình Việt lên sóng với sự dẫn dắt của MC Đại Nghĩa cùng 2 khách mời là ca sĩ bolero Phương Anh và ca sĩ Nguyễn Đình Vũ. Trong chương trình, dàn nghệ sĩ cùng hợp sức vượt qua các thử thách, mang tiền thưởng về hỗ trợ những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.
Câu chuyện của Nguyễn Thảo Vân khiến nhiều người xót xa. Từ nhỏ, em đã thiếu vắng tình yêu thương của cha mẹ, lớn lên trong sự đùm bọc của bà ngoại là Nguyễn Thị Hồng (68 tuổi). Để nuôi cháu, bà Hồng làm thuê các công việc như nhổ sắn, cắt cỏ, thu hoạch hoa màu.
Tuy nhiên, sức khỏe của bà ngày càng suy yếu sau các ca phẫu thuật mắt và khớp gối. Gia đình thuộc diện cận nghèo, không có nguồn hỗ trợ thường xuyên ngoài bảo hiểm y tế, khiến cuộc sống luôn trong tình trạng thiếu trước hụt sau.
Nhà cách trường hơn 10 km và không có phương tiện đi lại, để Thảo Vân tiếp tục học, bà ngoại phải gửi em ở trọ tại nhà một người quen gần trường. Từ đó, cô bé sống xa bà, sớm học cách tự lập khi tuổi còn rất nhỏ. Mỗi tháng, bà gửi cho Thảo Vân khoảng 1 triệu đồng để chi trả tiền trọ và sinh hoạt. Công việc làm thuê bấp bênh khiến nhiều tháng không có thu nhập, bà phải ghi nợ rồi chắt chiu trả dần, khiến cuộc sống hai bà cháu càng thêm chật vật. Để san sẻ phần nào, Thảo Vân tranh thủ làm thêm sau giờ học để kiếm tiền trang trải.
Sống một mình trong căn phòng trọ chật hẹp, thiếu thốn, Thảo Vân phải tự lo toàn bộ sinh hoạt hằng ngày. Những lúc ốm đau hay buồn tủi, em không có người thân bên cạnh. Nhiều đêm nhớ bà, nhớ mẹ, cô bé lặng lẽ khóc, khao khát được sống trong vòng tay yêu thương của gia đình. Dù vậy, cô bé vẫn nỗ lực học tập, ước mơ có công việc ổn định để chăm sóc bà ngoại.
Đại Nghĩa không giấu được sự xót xa trước hoàn cảnh của Thảo Vân khi còn nhỏ đã phải sống xa gia đình, sớm tự lập. Anh xúc động trước tinh thần học tập của em khi chưa từng nghĩ đến việc bỏ học, thậm chí còn tranh thủ làm thêm để phụ giúp bà. Nam MC cũng bày tỏ sự cảm phục trước bà Hồng - người bà tần tảo, dù tuổi cao, sức yếu, thường xuyên đau nhức vẫn cố gắng lao động nuôi cháu. Đồng thời, anh không giấu được sự lo lắng cho sức khỏe của bà và gửi lời động viên bà giữ gìn sức khỏe để tiếp tục là chỗ dựa tinh thần cho Thảo Vân.
Ca sĩ Phương Anh Bolero cũng bày tỏ sự cảm phục trước nghị lực của hai bà cháu. Sự tự lập và tinh thần vượt khó của cô bé khiến cô xúc động. Nữ ca sĩ chia sẻ bản thân không dám sống một mình, nên càng thêm khâm phục cô bé 14 tuổi. Cô gửi lời động viên, mong Thảo Vân tiếp tục mạnh mẽ theo đuổi ước mơ, thay đổi cuộc sống và chăm lo cho bà ngoại trong tương lai.
Ca sĩ Nguyễn Đình Vũ cũng không giấu được sự xót xa khi lắng nghe câu chuyện. Anh cho rằng tình cảm bà cháu là điều vô cùng đáng quý, đồng thời khẳng định sự hiếu thảo của Thảo Vân chính là niềm tự hào lớn nhất của bà. Nam ca sĩ tin rằng với ý chí và nghị lực hiện tại, em sẽ vượt qua khó khăn để vươn lên trong cuộc sống.
