Trước nỗi lo gần 300 tấn lợn bệnh của Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát (Công ty Cường Phát, Hà Nội) có thể lọt vào bữa ăn học đường, nhiều phụ huynh lo lắng, bất an; đặc biệt là ngay sau đó lại có thông tin phụ huynh một trường mầm non ở Thái Nguyên phát hiện thịt lợn chuẩn bị đưa vào nấu ăn bán trú cho học sinh (HS) có mỡ màu vàng. Khi các phụ huynh tự góp tiền kiểm nghiệm thì kết quả thịt lợn dương tính với vi khuẩn E.coli và vi rút dịch tả lợn châu Phi.
Lo lắng nhất là phụ huynh ở xã Hồng Vân (Hà Nội), nơi theo rà soát ban đầu có Trường tiểu học xã Hồng Vân từng sử dụng thịt của Công ty Cường Phát cung cấp. Chia sẻ với báo chí, có phụ huynh cho biết đã chủ động cho con tạm dừng bữa ăn bán trú tại trường và đưa con đi khám tổng thể sức khỏe vì “quá lo lắng”.
Nhiều phụ huynh của một số trường khác trên địa bàn xã Hồng Vân, dù được cơ quan chức năng xác định trường không sử dụng thịt từ Công ty Cường Phát, nhưng những ngày gần đây cũng dậy từ hơn 4 giờ sáng để tham gia kiểm tra thực phẩm từ cơ sở cung ứng suất ăn cho HS của nhà trường.
Một phụ huynh tham gia kiểm tra cho biết qua việc phụ huynh ở Thái Nguyên chỉ bằng cảm quan cũng thấy thịt lợn mà nhà trường chuẩn bị nấu cho các con ăn “có vấn đề” đã chứng tỏ kiểm tra bằng mắt thường cũng rất cần thiết; vì không chỉ thực phẩm nhiễm khuẩn mà nếu thực phẩm ôi thiu cũng dễ dàng phát hiện và cần ngăn chặn kịp thời.
Dù vậy, phụ huynh này cho biết mấy ngày kiểm tra gần đây cũng giúp phụ huynh tạm yên tâm, tiếp tục cho con tham gia ăn bán trú tại trường.
Hay tại Trường tiểu học Bế Văn Đàn (Hà Nội), từ sau khi có thông tin về 300 tấn thịt lợn bệnh, mỗi lớp cử 1 phụ huynh đại diện đi kiểm tra, theo kế hoạch sẽ thực hiện đến hết học kỳ. Nhà trường hoan nghênh sự phối hợp này của phụ huynh để có thêm kênh giám sát.
Tại Bắc Ninh, nhiều phụ huynh cũng lo lắng trước thông tin có trường học hợp đồng với Công ty CP Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội, một trong những đơn vị lấy nguồn thịt từ Công ty Cường Phát.
Một đại diện ban phụ huynh của Trường tiểu học Lim, xã Tiên Du (Bắc Ninh), cho biết nhà trường đã họp với ban đại diện phụ huynh để thống nhất tăng cường kiểm tra, cung cấp hồ sơ nguồn gốc thực phẩm từng ngày, từng lô. Trước đó, nhà trường có khoảng 450 suất ăn/ngày được đăng ký. Dù vậy chỉ trong hai ngày sau ồn ào về 300 tấn thịt lợn bệnh, khoảng 50 HS đã xin nghỉ ăn bán trú.
Trường tiểu học Đồng Kỵ 1, P.Đồng Nguyên (Bắc Ninh), thông báo tạm dừng hoạt động ăn bán trú cho HS từ ngày 2.4. Nguyên nhân là trường không có bếp nấu, phải nhập suất ăn từ Công ty CP Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội. Để đảm bảo sức khỏe HS và giải tỏa tâm lý cho phụ huynh, trường quyết định dừng việc ăn bán trú. Sau khi cơ quan chức năng có kết luận chính thức, nhà trường sẽ xem xét tổ chức lại hoạt động ăn bán trú.
Qua những vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn như vụ 300 tấn thịt lợn bệnh, các trường chia sẻ rằng người tiêu dùng và nhà trường cũng không biết phải làm thế nào khi nhận thực phẩm đã có dấu kiểm dịch, được cung ứng bởi đơn vị có đầy đủ giấy tờ hợp lệ…
Trong khi đó, nhiều phụ huynh cho rằng ở bữa ăn bán trú, trẻ em không có sự lựa chọn mà sẽ ăn những suất ăn hoặc thực phẩm do nhà trường quyết định. Phụ huynh tin vào nhà trường, nhà trường tin vào đơn vị cung cấp, nhưng nhà cung cấp lấy nguồn thực phẩm ở đâu lại là khâu khó quản lý. Sự việc chỉ vỡ lở khi cơ quan công an khởi tố đã cho thấy “cơ chế quản lý hiện nay chưa đủ chặt chẽ, minh bạch”.
Ghi nhận cho thấy việc tổ chức bữa ăn bán trú tại hầu hết các trường học được triển khai theo 2 hình thức. Với các trường có bếp ăn đạt chuẩn, đơn vị cung ứng sẽ vận chuyển nguyên liệu theo đúng số lượng HS và thực đơn trong ngày tới trường để trực tiếp sơ chế, chế biến tại chỗ. Với những trường chưa đủ điều kiện, toàn bộ quy trình nấu nướng được thực hiện tại cơ sở chế biến ban đầu. Sau khi hoàn thiện, suất ăn được đóng gói, bảo quản trong điều kiện phù hợp và vận chuyển đến trường đúng khung giờ, giữ nguyên chất lượng và nhiệt độ món ăn.
Hành lang pháp lý, những quy định về việc tổ chức bữa ăn bán trú cơ bản đầy đủ. Các cơ sở cung cấp suất ăn, nguyên liệu thực phẩm phải có trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng, chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm; chỉ được cung ứng khi có đầy đủ hồ sơ pháp lý, hóa đơn, chứng từ và giấy kiểm dịch theo quy định.
Thế nhưng những “lùm xùm” về bữa ăn bán trú trong trường học thì vẫn không ngớt. Cứ sau mỗi đợt như vậy, cơ quan chức năng lại ban hành văn bản chỉ đạo, chấn chỉnh, “ra quân” kiểm tra; phụ huynh thì “nháo nhào” hỏi nhau về đơn vị cung ứng thực phẩm, suất ăn cho trường con mình.
Ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác HS-SV(Bộ GD-ĐT), cho biết đã có văn bản gửi các sở GD-ĐT yêu cầu tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục. Trong đó, yêu cầu trường học phải thông tin công khai các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để gia đình người học và xã hội cùng giám sát thực hiện.
Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu quán triệt thực hiện rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục, tổ chức và cá nhân liên quan trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu từ khi nhập nguyên liệu thực phẩm đến sơ chế, chế biến, phân chia, bảo quản, vận chuyển thức ăn và trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Mới đây, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn; trong đó yêu cầu sở GD-ĐT kiểm tra, khắc phục ngay các tồn tại, bất cập (nếu có) trong tổ chức bữa ăn bán trú cho HS; giao sở này chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra vi phạm trong bữa ăn bán trú thuộc thẩm quyền…
Có ý kiến cho rằng thay vì tin vào những tờ giấy kiểm dịch có thể bị làm giả, nhà trường cần chọn các hệ thống cung ứng có thể kiểm chứng nguồn gốc từ trang trại đến bàn ăn. Vai trò của ban đại diện cha mẹ HS trong việc kiểm tra đột xuất bếp ăn cần được đề cao và tạo điều kiện tối đa.
Dù vậy, điều phụ huynh mong muốn là những giải pháp mang tính gốc rễ, giám sát chặt chẽ quá trình sản xuất, cung ứng thực phẩm, kiểm tra việc giao nhận thực phẩm ở trường học chỉ là khâu cuối cùng. Việc lựa chọn đơn vị cung ứng phải đảm bảo uy tín chứ không phải lựa chọn vì mối quan hệ hay thậm chí là tỷ lệ chi “hoa hồng” cao.
Hôm nay (3.4), tại TP.HCM, diễn ra hội thảo Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục mầm non, Bộ GD-ĐT và Ngân hàng Thế giới tổ chức. Tại đây, bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới, Ngân hàng Thế giới (World Bank) có phần trình bày "Chăm sóc để phát triển" - Nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình đối tác chiến lược Ngân hàng Thế giới - Australia.
Nghiên cứu được thực hiện trên 4 tỉnh thành của Việt Nam là Thái Nguyên, Đà Nẵng, TP.HCM, An Giang; thực hiện khảo sát từ 1.809 người mẹ có con từ 3 tháng tới 72 tháng tuổi; khảo sát 200 cơ sở giáo dục mầm non. Đồng thời đã thực hiện 32 cuộc thảo luận nhóm với 241 phụ huynh có con dưới 72 tháng tuổi; sử dụng dữ liệu GIS lập bản đồ cung và cầu...
Nghiên cứu chỉ ra lao động nữ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Việt Nam. Song sau khi sinh con, người phụ nữ làm mẹ đối mặt với nhiều bất lợi. Như giảm 27% thu nhập bình quân đầu người của các hộ gia đình sau khi sinh con; giảm 8,3% thu nhập tiền lương của phụ nữ sinh con...
Đại diện Ngân hàng Thế giới cho hay khi lao động nữ làm việc tại các khu công nghiệp tiếp cận được dịch vụ chăm sóc trẻ em có chất lượng, với chi phí hợp lý sẽ yên tâm làm việc, tăng cơ hội có việc làm, giảm bất lợi cho phụ nữ làm mẹ; cải thiện chất lượng việc làm; có thời gian nâng cao kỹ năng bản thân, nâng cao tay nghề. Chính những điều này sẽ tác động tới doanh nghiệp khi giảm tỷ lệ nghỉ việc, tăng năng suất; với gia đình sẽ tăng thu nhập cho hộ gia đình, tất cả những điều này giúp kinh tế xã hội phát triển...
Thế nhưng trong thực tế nhu cầu chăm sóc trẻ dưới 3 tuổi còn tồn tại dai dẳng. 75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi hiện chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ em, nhưng cho biết sẽ sử dụng dịch vụ có đăng ký với chi phí hợp lý nếu có sẵn. Nhu cầu là có, nhưng nguồn cung chưa đáp ứng. Chỉ 23% cơ sở mầm non công lập nhận trẻ dưới 2 tuổi, so với 66% ở khu vực tư thục. 11% trường mầm non công lập có số trẻ vượt quá khả năng tiếp nhận chính thức.
Nguyên nhân các gia đình không thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em, đến từ những lý do như giá dịch vụ cao; quan ngại về chất lượng an toàn; thiếu chỗ nhận trẻ dưới 36 tháng tuổi; giờ giấc nhận trông trẻ không phù hợp với giờ đi làm của cha mẹ...
"75% bà mẹ hiện chưa sử dụng dịch vụ trông giữ trẻ có đăng ký cho biết sẽ chuyển sang nếu có chỗ. Đối với trẻ 3 tháng -12 tháng tuổi, 83,6% nhu cầu chưa được đáp ứng. Tại tỉnh An Giang, các xã có khu công nghiệp không có cơ sở nào dành cho trẻ dưới 3 tuổi", báo cáo cho biết.
Vậy giải pháp nào để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đặc biệt ở độ tuổi trẻ từ 6 tháng tuổi tới 36 tháng tuổi - nơi đang thiếu chỗ học nhất cho trẻ? Bà Helle Buchhave nêu ra 3 trụ cột giải pháp. Thứ nhất, cần tăng nguồn cung với chi phí hợp lý và bảo đảm công bằng, trong đó có tăng số lượng chỗ cho trẻ dưới 3 tuổi trong hệ thống mầm non công lập. Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực, tăng chất lượng giáo viên ở các cơ sở công lập, ngoài công lập, nhóm trẻ độc lập tư thục. Và thứ 3, quản trị điều chỉnh thị trường lao động phù hợp với chính sách gia đình.
Đáng chú ý, trong nhóm giải pháp thứ 3, đại diện Ngân hàng Thế giới đề xuất cần tăng thời gian nghỉ thai sản lên 12 tháng. Có khoảng trống lớn, khi mà sau 6 tháng nghỉ thai sản, người mẹ gặp nhiều khó khăn khi các cơ sở mầm non công lập chưa nhận trẻ dưới 12 tháng tuổi; các nhóm trẻ gia đình không an toàn, tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Do đó phía Ngân hàng Thế giới đề xuất tổng thời gian nghỉ thai sản là 12 tháng cho cả cha và mẹ, tức là mỗi phụ huynh được nghỉ 6 tháng. Khi tăng thời gian nghỉ tại sản, người lao động quay trở lại thị trường lao động cũng được tăng năng suất hơn, như vậy điều này chỉ có lợi, không có hại. Đồng thời, phía nghiên cứu cũng cho rằng hiện nay chỉ khoảng 30% phụ nữ sinh con đủ điều kiện hưởng chế độ, cần mở rộng sang lao động khu vực phi chính thức cũng được tiếp cận chính sách.
GS-TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh bậc học mầm non đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành nhận thức và tư duy cho trẻ. Trẻ em có môi trường giáo dục mầm non tốt, từ đó có điều kiện phát huy năng lực tốt hơn ở các bậc học kế tiếp, góp phần vào mục tiêu phát triển toàn diện và học tập suốt đời.
Tại hội thảo, bà Hoàng Thị Dinh, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non; bà Nguyễn Minh Huyền, chuyên viên cao cấp Vụ Giáo dục mầm non, Bộ GD-ĐT, giới thiệu Chương trình Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non ở địa bàn đô thị, khu công nghiệp giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045.
Bà Lê Thụy Mỵ Châu, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết, hiện thành phố có hơn 1.800 trường mầm non, trên 520.000 trẻ và hơn 40.000 giáo viên. Là đô thị đặc biệt, đông công nhân, người lao động nhập cư, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố tập trung 3 định hướng chính. Đầu tiên, mở rộng cơ hội đến trường, phấn đấu 100% trẻ em được chăm sóc, giáo dục an toàn, ưu tiên đối tượng con công nhân. Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ và chuyển đổi số, xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu trẻ, phát triển kho học liệu số dùng chung. Thứ ba, phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non linh hoạt, đa dạng loại hình, phù hợp với đô thị và khu công nghiệp.
Đáng chú ý, TP.HCM đã và đang triển khai một số mô hình đổi mới đạt hiệu quả như trường công lập giữ trẻ ngoài giờ; trường mầm non do doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ hoặc bao cấp học phí; cơ sở mầm non đặt tại các khu lưu trú công nhân; mở rộng chăm sóc trẻ từ 6 tháng -18 tháng tuổi (hiện đã có 240 cơ sở triển khai)...
Kiến nghị được đưa ra tại buổi làm việc của Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng với 4 phường Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà, Quảng Phú về tình hình phát triển kinh tế, xã hội chiều 16-4.
Theo báo cáo tại buổi làm việc, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, từ ngày 1-7-2025, khu vực thành phố Tam Kỳ (Quảng Nam) trước đây được tổ chức lại thành 4 đơn vị hành chính gồm 4 phường: Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà và Quảng Phú.
Lãnh đạo các phường có ý kiến sau khi thực hiện chính quyền hai cấp, việc điều phối phát triển trên phạm vi toàn khu vực không còn được tổ chức theo một đầu mối thống nhất như trước, không gian phát triển bị chia cắt, thiếu tính liên kết tổng thể.
Khi không còn thực hiện chức năng là đô thị tỉnh lỵ, các địa phương đối mặt với sự dịch chuyển mạnh mẽ nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức ra công tác tại Trung tâm hành chính thành phố.
Cùng với đó, tần suất và quy mô các hoạt động chính trị, hành chính, các sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch giảm đáng kể. Hệ quả kéo theo là các hoạt động thương mại, dịch vụ vốn phụ thuộc nhiều vào khối hành chính và dân cư có thu nhập ổn định bị thu hẹp rõ rệt.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Lan, Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ, qua 9 tháng vận hành chính quyền hai cấp, bà con nhân dân cử tri ở địa bàn Tam Kỳ (cũ) tâm tư, trăn trở về việc sụt giảm trong thương mại, dịch vụ.
"Đề xuất thành phố cần tập trung các giải pháp khắc phục sụt giảm thương mại, dịch vụ, mà yếu tố cần đầu tiên là dân số, con người. Điều phối các cơ sở giáo dục, đại học, cao đẳng, đào tạo nghề từ thành phố Đà Nẵng vào khu vực này", bà Lan đề xuất.
Tại buổi làm việc, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cho biết trước đây có bàn dần dần từng bước hình thành trung tâm giáo dục đào tạo ở trong khu vực này.
Ông đề xuất chủ trương đưa các trường đại học vào khu vực phía nam, đặc biệt khu vực Tam Kỳ (cũ). Đây là chủ trương rất lớn, cũng phải bàn cho kỹ, nếu được thì rất tốt. Ông cho rằng các trung tâm y tế, viện dưỡng lão đưa về khu vực này cũng rất phù hợp.
Theo Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng, trong quy hoạch, phải tư duy là quy hoạch vùng chứ không phải xã, phường. Ông cũng thống nhất với ý kiến đưa cơ sở y tế, giáo dục về đây, nhưng phải có quy hoạch cụ thể, chi tiết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, Phó chủ tịch Trần Nam Hưng cho biết trước đây tỉnh Quảng Nam (cũ) đã có quy hoạch làng đại học. Diện tích đất đai ở khu vực phía nam còn rộng lớn, nếu đưa các trường đại học vào đây sẽ tăng thêm dân số. Bên cạnh đó giảm thiểu áp lực dân số ở vùng lõi trung tâm thành phố Đà Nẵng mà lại phát triển được khu vực phía nam thì rất tốt.
Theo ông, sắp tới giao thông kết nối rất thuận lợi, đường cao tốc đô thị cũng đã được tính toán, đường sắt đô thị tốc độ cao, thuận tiện đi lại từ trung tâm Đà Nẵng vào Chu Lai. Ngoài giáo dục, thì loại hình dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe gắn với nghỉ dưỡng, Viện dưỡng lão cũng phù hợp với khu vực phía nam này vì không khí trong lành.
Ông cũng nói rằng việc đưa các trường đại học vào phía nam sẽ khả thi, nếu có chủ trương của Đảng, Nhà nước, Thành ủy, UBND thành phố Đà Nẵng, được sự thống nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì sẽ làm được.
Sáng 24-4, Trường THPT Hùng Vương, phường Chợ Lớn, TP.HCM đã tổ chức lễ Giỗ Quốc Tổ Hùng Vương, giáo dục truyền thống cho học sinh.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương, nhấn mạnh:
"Một cái cây muốn vượt qua dông gió không nhất thiết phải lớn ngay, nhưng nhất định phải có rễ bền. Trong hành trình giáo dục, có những giá trị có thể đo lường bằng điểm số, nhưng cũng có những giá trị chỉ được cảm nhận bằng thời gian. Việc giúp học sinh hiểu về cội nguồn không chỉ nhằm trang bị thêm tri thức, mà quan trọng hơn là giúp các em xây dựng một nền tảng vững chắc - một "bộ rễ" đủ sâu để đứng vững trước mọi thử thách".
Ông Dũng nói với các em học sinh: "Có thể các em sẽ quên một công thức, một bài học cụ thể, nhưng điều còn lại lâu dài chính là nhận thức về bản thân: mình là ai, đến từ đâu, và cần sống như thế nào để xứng đáng với hai chữ "Việt Nam". Trong ý nghĩa ấy, mỗi thầy cô không chỉ là người truyền đạt tri thức, mà còn là người "giữ lửa" cho truyền thống dân tộc".
Ông Dũng cho rằng lịch sử là một hành trình dài, và các Vua Hùng chính là điểm khởi đầu.
"Thế hệ của các em học sinh hôm nay không còn đối diện với những cuộc chiến giữ nước như cha ông, nhưng chúng ta lại đứng trước những thử thách khác không kém phần quan trọng: làm thế nào để giữ được bản sắc trong một thế giới nhiều lựa chọn, làm thế nào để không dễ dãi với chính mình khi mọi thứ đều có thể trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn.
Trong một thế giới như vậy, người đi xa không phải đi vội vã, mà cần có điểm tựa để đi xa. Và điểm tựa bền vững nhất chính là cội nguồn".
Ông Dũng nhắn nhủ: "Là học sinh Trường THPT Hùng Vương - ngôi trường mang tên Quốc Tổ, các em không chỉ mang một danh xưng, mà còn mang theo một lời nhắc nhở thiêng liêng hãy sống xứng đáng với những giá trị mình được kế thừa.
Sự xứng đáng ấy không nằm ở những điều lớn lao ngay lập tức, mà được hình thành từ những hành động nhỏ nhưng bền bỉ: một giờ học nghiêm túc, một lời nói có trách nhiệm, một lựa chọn đúng đắn dù không dễ dàng. Chính những điều giản dị ấy, khi được duy trì mỗi ngày, sẽ tạo nên một con người có nền tảng và một tương lai có giá trị" - ông Dũng khẳng định.
Tại buổi lễ, ngoài nghi thức dâng hương và biểu diễn trống hội, văn nghệ truyền thống, các học sinh Trường THPT Hùng Vương còn gây ấn tượng mạnh mẽ bởi những màn trình diễn võ thuật dân tộc Vovinam; biểu diễn võ nhạc; vẽ tranh về thời kỳ dựng nước và giữ nước của các Vua Hùng;…
