Phát biểu tại Diễn đàn Kinh doanh ASEAN – Nga ngày 17/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng an ninh năng lượng là một trong những thách thức cấp bách với tăng trưởng và phát triển bền vững của các quốc gia.
Thủ tướng đề xuất đưa năng lượng trở thành một trong những trụ cột chính trong quan hệ hai bên thời gian tới. Bởi theo ông, tiềm năng đầu tư và hợp tác giữa ASEAN – Nga còn rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng sạch, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), hydrogen, điện gió ngoài khơi và công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Ông cho biết năng lượng từ lâu đã là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Nga. Việt Nam mong muốn cùng Nga và các nước ASEAN thúc đẩy các dự án hợp tác thực chất trong năng lượng sạch và công nghệ xanh, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng khu vực.
Bên cạnh năng lượng, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề nghị ASEAN và Nga tăng hợp tác xây dựng các chuỗi cung ứng ổn định, linh hoạt và có khả năng chống chịu cao trước các biến động bên ngoài. Theo ông, việc phát triển các tuyến vận tải kết nối vùng Viễn Đông Nga với Đông Nam Á bằng đường biển và đường sắt giúp thúc đẩy thương mại, mở thêm cơ hội đầu tư cho cộng đồng doanh nghiệp hai bên.
Ông cho rằng doanh nghiệp hai bên cần tận dụng hiệu quả hơn nữa các khuôn khổ hợp tác kinh tế hiện có, đặc biệt là các hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) với một số nước ASEAN.
“Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, góp phần thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư giữa ASEAN với EAEU và Nga”, ông nói.
Định hướng hợp tác quan trọng khác giữa ASEAN – Nga được Thủ tướng Lê Minh Hưng đề cập là công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Thủ tướng, ASEAN và Việt Nam nằm trong số những thị trường số phát triển nhanh nhất thế giới. Tại Việt Nam, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ được xác định là động lực then chốt cho phát triển trong giai đoạn mới.
Ông cho biết Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện để các doanh nghiệp Nga mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng, giáo dục số và y tế số. Đồng thời, ASEAN và Nga cần thúc đẩy các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo kết nối chặt chẽ hơn giữa hai bên.
Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng Nga và các nước ASEAN biến tiềm năng thành các dự án cụ thể, kết nối thành cơ hội kinh doanh và lòng tin thành động lực tăng trưởng mới.
Tại diễn đàn, nhiều đại biểu cũng đánh giá hợp tác về an ninh năng lượng, an ninh lương thực là những lĩnh vực có tiềm năng lớn trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động. Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn đề xuất doanh nghiệp ASEAN – Nga tập trung khai thác cơ hội trong các lĩnh vực hợp tác này, cũng như kết nối chuỗi cung ứng và chuyển đổi số.
Ông nhấn mạnh các dự án trọng điểm hiện nay của ASEAN như lưới điện ASEAN (APG), Hiệp định khung về kinh tế số ASEAN (DEFA) là cơ sở lớn để doanh nghiệp hai bên cùng khai thác.
Trong khi đó, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhìn nhận sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, bất ổn trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang đặt ra nhiều cơ hội và thách thức với khu vực, thế giới. Ông đề xuất các lĩnh vực hai bên cần tập trung thúc đẩy gồm kết nối, thương mại – đầu tư, hợp tác năng lượng, an ninh lương thực, kinh tế sáng tạo…
Đại diện các doanh nghiệp ASEAN và Nga kỳ vọng nền tảng hợp tác nhiều thập kỷ qua sẽ giúp hai bên dễ dàng mở rộng quy mô đầu tư, giao thương trong tương lai.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN – Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan ngày 16-18/6, theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin.
Đây là chuyến công tác đầu tiên của Thủ tướng trên cương vị mới tới Nga, đối tác có quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó và là Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam.
Số liệu trên được Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố trong báo cáo nhu cầu vàng quý đầu năm. "Giá trị tiêu thụ trang sức tại Việt Nam lập đỉnh mới, trong khi hoạt động này tại nhiều nước Đông Nam Á lại trầm lắng", báo cáo của WGC nêu.
Theo đánh giá của WGC, xu hướng này diễn ra do giá tăng cao, thúc đẩy chuyển sang các sản phẩm trang sức có hàm lượng vàng thấp hơn và mang tính đầu tư. Ngoài ra, nguồn cung vàng miếng khan hiếm cũng là một nguyên nhân tác động, biến Việt Nam trở thành quốc gia giảm tiêu thụ mặt hàng này lớn nhất khu vực, ở mức 24%, xuống còn 9 tấn.
Tại thời điểm 31/3, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) bán ra vàng trơn ở 172 triệu đồng một lượng, tăng hơn 12% so với đầu năm. Hôm 2/3, mặt hàng này được giao dịch ở mức kỷ lục, trên 189 triệu đồng mỗi lượng.
Xét trên thế giới, nhu cầu vàng trang sức trong quý I giảm 23% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 300 tấn. Diễn biến này xảy ra trên hầu hết các thị trường chủ chốt, trong đó có: Trung Quốc (hạ 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và khu vực Trung Đông (mất 23%). Tuy nhiên, giá trị mua bán mặt hàng này vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng giao dịch mức giá cao.
Dữ liệu của WGC cho thấy tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý I đạt 1.231 tấn, nhích 2% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù khối lượng giao dịch cải thiện nhẹ, tổng giá trị nhu cầu vọt lên mức kỷ lục 193 tỷ USD, tương ứng mức tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.
WGC nhận định các nhà đầu tư cá nhân bị thu hút bởi đà tăng giá và sức hấp dẫn của vàng như tài sản trú ẩn an toàn. Nhóm này đã gom tổng cộng 474 tấn, cải thiện 42% về khối lượng so với cùng kỳ.
Tại Trung Quốc, nhà đầu tư cá nhân đã mua lượng vàng miếng mức cao nhất từ trước đến nay, khoảng 207 tấn. Các thị trường Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ hay Châu Âu cũng ghi nhận sự gia tăng nhu cầu với kim loại quý này.
Các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục hỗ trợ cho tổng cầu, với lượng mua ròng đạt 244 tấn. Con số này vượt mức trung bình của 5 năm gần đây, dù có một số tổ chức tăng cường bán ra, bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan.
Ông Shaokai Fan, Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC, cho biết các căng thẳng địa chính trị sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu vàng trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Điều này hỗ trợ xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương, dòng vốn chảy vào các quỹ ETF vàng cũng như nhu cầu tích trữ. "Giá cao có thể tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu vàng trang sức, mặc dù sức mua của phân khúc này được kỳ vọng sẽ duy trì ổn định", ông Shaokai Fan nói.
Đồng quan điểm, bà Louise Street, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại WGC, đánh giá rủi ro địa chính trị sẽ thúc đẩy nhu cầu đầu tư vàng. Tuy nhiên, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể tạo ra những rào cản, đặc biệt tại các thị trường phương Tây. Về nguồn cung, sản lượng khai thác được kỳ vọng tăng nhẹ, song rủi ro thiếu hụt năng lượng có thể hạn chế triển vọng này.
Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị 10 ngày 30/3 về việc tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Đây là chỉ thị thứ hai liên quan đến tiết kiệm năng lượng được chính phủ đưa ra trong hai tuần qua.
Thủ tướng nhận định thị trường năng lượng quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia. Nếu không kịp thời có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Việt Nam nguy cơ mất cân đối cung - cầu điện, đặc biệt trong giai đoạn 2026-2028.
Do đó, nhà điều hành yêu cầu các bộ, ngành, tỉnh, thành, tổ chức và người dân phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm nay. Với các tháng nắng nóng cao điểm (tháng 4 đến tháng 7), mục tiêu tiết kiệm điện là 10%.
Song song, giải pháp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu cần được đẩy mạnh tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Điện mặt trời nên kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm, tăng khả năng tự chủ nguồn điện.
Lãnh đạo chính phủ đặt mục tiêu khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản - tự tiêu, hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 của các địa phương.
Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất giải pháp bố trí nguồn ngân sách nhà nước phù hợp, nhằm hỗ trợ người dân lắp điện mặt trời mái nhà. Cơ quan hữu quan bàn giải pháp phù hợp hỗ trợ tín dụng xanh, tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình, doanh nghiệp lắp điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ.
Chỉ tiêu tiết kiệm điện cần được đặt ra ở từng bộ phận, lĩnh vực. Cơ quan, công sở đặt mục tiêu tiết kiệm điện theo quý, đưa nội dung này vào chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chấp hành kỷ luật nội bộ và thi đua khen thưởng trong năm. Người đứng đầu chịu trách nhiệm với trường hợp vi phạm quy định về tiết kiệm điện tại đơn vị.
Hệ thống chiếu sáng công cộng cũng cần được triển khai tiết kiệm điện, điều chỉnh thời gian vận hành theo nhu cầu thực tế. Cơ quan chức năng tắt, giảm công suất chiếu sáng tại các khu vực ít nhu cầu, khung giờ cao điểm và sau 23h. Hệ thống chiếu sáng quảng cáo, trang trí ngoài trời phải tắt toàn bộ. Hoạt động này cần đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 30% điện tiêu thụ.
Nhà hàng, khách sạn, cơ sở dịch vụ thương mại, tổ hợp văn phòng và tòa nhà chung cư tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời vào khung giờ cao điểm buổi tối, theo yêu cầu của đơn vị điện lực địa phương.
Doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt các đơn vị trong danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, chủ động triển khai kế hoạch tiết kiệm điện, lồng ghép tiêu chí này vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và quản lý năng lượng. Đơn vị sử dụng trên 500.000 kWh một năm phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm, hoặc 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.
Với hộ gia đình, nhà điều hành khuyến khích việc sử dụng điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS, lắp đặt hệ thống đun nước nóng bằng năng lượng mặt trời, ứng dụng các giải pháp năng lượng tái tạo phù hợp.
Ngày 21/4, CEO các hãng hàng không giá rẻ lớn của Mỹ có cuộc gặp với Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy. Họ muốn thúc giục Quốc hội hỗ trợ thuế tạm thời để bù đắp giá nhiên liệu máy bay tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông.
Tuần trước, Association of Value Airlines - hiệp hội đại diện cho các hãng bay giá rẻ Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo đã gửi thư cho lãnh đạo Quốc hội Mỹ. Hiệp hội này kiến nghị ngừng thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang 7,5% với vé máy bay và thuế 5,3 USD mỗi chặng bay. Việc miễn các khoản thuế này có thể bù đắp khoảng 30% chi phí tăng thêm do nhiên liệu bay đắt đỏ.
"Nếu không được hỗ trợ, sức ép từ giá nhiên liệu tăng sẽ khiến chi phí đi lại của hành khách lên cao hơn. Các hãng hàng không có thể buộc phải tăng giá vé và dịch vụ bổ sung để bù đắp chi phí", Jonathon Freye - lãnh đạo hiệp hội cho biết.
Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa gần 2 tháng qua đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Giá dầu thô thế giới đắt thêm gần 40% vì xung đột, kéo theo giá xăng, khí đốt, điện, nhiên liệu máy bay.
Đến nay, các hãng hàng không Bắc Mỹ đã phải tăng phí hành lý, cắt giảm số chuyến bay và thu hẹp kế hoạch mở rộng công suất. Tuần trước, Reuters đưa tin kế hoạch thoát tình trạng phá sản của Spirit Airlines đang chịu áp lực trở lại sau khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh, ảnh hưởng đến các giả định quan trọng trong quá trình tái cấu trúc.
Không chỉ Bắc Mỹ, các hãng bay châu Âu cũng gặp khó. EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (34 triệu USD). Số vé đặt mua cho các chuyến bay cuối năm cũng giảm 2% so với 2025.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần trước cảnh báo châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho 6 tuần. Việc này có thể gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng ở nhiều quốc gia phụ thuộc vào du lịch hè.
